देवदेवस्तुतिः
सनत्कुमार उवाच
गत्वा तदैव स विधिस्तदा व्यास रमेश्वरः ।
शिवलोकं महादिव्यं निराधारमभौतिकम्
॥१॥साह्लादोभ्यन्तरं विष्णुर्जगाम मुदिताननः ।
नानारत्नपरिक्षिप्तं विलसंतं महोज्ज्वलम्
॥२॥संप्राप्य प्रथमद्वारं विचित्रं गणसेवितम् ।
शोभितं परया लक्ष्म्या महोच्चमतिसुन्दरम्
॥३॥ददर्श द्वारपालांश्च रत्नसिंहासनस्थितान् ।
शोभिताञ्श्वेतवस्त्रैश्च रत्नभूषणभूषितान्
॥४॥पञ्चवक्त्रत्रिनयनान्गौरसुन्दरविग्रहान् ।
त्रिशूलादिधरान्वीरान्भस्मरुद्राक्षशोभितान्
॥५॥सब्रह्मापि रमेशश्च तान् प्रणम्य विनम्रकः ।
कथयामास वृत्तान्तं प्रभुसंदर्शनार्थकम्
॥६॥तदाज्ञां च ददुस्तस्मै प्रविवेश तदाज्ञया ।
परं द्वारं महारम्यं विचित्रं परम प्रभम्
॥७॥प्रभूपकंठगत्यर्थं वृत्तांतं संन्यवेदयत् ।
तद्द्वारपाय चाज्ञप्तस्तेनान्यं प्रविवेश ह
॥८॥एवं पंचदशद्वारान्प्रविश्य कमलोद्भवः ।
महाद्वारं गतस्तत्र नन्दिनं प्रददर्श ह
॥९॥सम्यङ्नत्वा च तं स्तुत्वा पूर्ववत्तेन नन्दिना ।
आज्ञप्तश्च शनैर्विष्णुर्विवेशाभ्यंतरं मुदा
॥१०॥ददर्श गत्वा तत्रोच्चैस्सभां शंभोस्समुत्प्रभाम् ।
तां पार्षदैः परिवृतां लसद्देहैस्सुभूषिताम्
॥११॥महेश्वरस्य रूपैश्च दिग्भुजैश्शुभकांतिभिः ।
पञ्चवक्त्रैस्त्रिनयनैश्शितिकंठमहोज्ज्वलैः
॥१२॥सद्रत्नयुक्तरुद्राक्षभस्माभरणभूषितैः ।
नवेन्दुमंडलाकारां चतुरस्रां मनोहराम्
॥१३॥मणीन्द्रहारनिर्माणहीरसारसुशोभिताम् ।
अमूल्यरत्नरचितां पद्मपत्रैश्च शोभिताम्
॥१४॥माणिक्यजालमालाभिर्नानाचित्रविचित्रिताम् ।
पद्मरागेन्द्ररचितामद्भुतां शंकरेच्छया
॥१५॥सोपानशतकैर्युक्तां स्यमंतकविनिर्मितैः ।
स्वर्णसूत्रग्रन्थियुक्तैश्चारुचन्दनपल्लवैः
॥१६॥इन्द्रनीलमणिस्तंभैर्वेष्टितां सुमनोहराम् ।
सुसंस्कृतां च सर्वत्र वासितां गंधवायुना
॥१७॥सहस्रयोजनायामां सुपूर्णां बहुकिंकरैः ।
ददर्श शंकरं सांबं तत्र विष्णुस्सुरेश्वरः
॥१८॥वसंतं मध्यदेशे च यथेन्दुतारकावृतम् ।
अमूल्यरत्ननिर्माणचित्रसिंहासनस्थितम्
॥१९॥किरीटिनं कुंडलिनं रत्नमालाविभूषितम् ।
भस्मोद्धूलितसर्वाङ्गं बिभ्रतं केलिपंकजम्
॥२०॥पुरतो गीतनृत्यश्च पश्यंतं सस्मितं मुदा
॥२१॥शांतं प्रसन्नमनसमुमाकांतं महोल्लसम् ।
देव्या प्रदत्त ताम्बूलं भुक्तवंतं सुवासितम्
॥२२॥गणैश्च परया भक्त्या सेवितं श्वेतचामरैः ।
स्तूयमानं च सिद्धैश्च भक्तिनम्रात्मकंधरैः
॥२३॥गुणातीतं परेशानं त्रिदेवजनकं विभुम् ।
निर्विकल्पं निराकारं साकारं स्वेच्छया शिवम्
॥२४॥अमायमजमाद्यञ्च मायाधीशं परात्परम् ।
प्रकृतेः पुरुषस्यापि परमं स्वप्रभुं सदा
॥२५॥एवं विशिष्टं तं दृष्ट्वा परिपूर्णतमं समम् ।
विष्णुर्ब्रह्मा तुष्टुवतुः प्रणम्य सुकृतांजली
॥२६॥विष्णुविधी ऊचतुः
देवदेव महादेव परब्रह्माखिलेश्वर ।
त्रिगुणातीत निर्व्यग्र त्रिदेवजनक प्रभो
॥२७॥वयं ते शरणापन्ना रक्षस्मान्दुखितान्विभो ।
शंखचूडार्दितान्क्लिष्टान्सन्नाथान्परमेश्वर
॥२८॥अयं योऽधिष्ठितो लोको गोलोक इति स स्मृतः ।
अधिष्ठाता तस्य विभुः कृष्णोऽयं त्वदधिष्ठितः
॥२९॥पार्षदप्रवरस्तस्य सुदामा दैवयंत्रितः ।
राधाशप्तो बभूवाथ शंखचूडश्च दानवः
॥३०॥तेन निस्सारिताः शंभो पीड्यमानाः समंततः ।
हृताधिकारस्त्रिदशा विचरंति महीतले
॥३१॥त्वां विना न स वध्यश्च सर्वेषां त्रिदिवौकसाम् ।
तं घातय महेशान लोकानां सुखमावह
॥३२॥त्वमेव निर्गुणस्सत्योऽनंतोऽनंतपराक्रमः ।
सगुणश्च सन्निवेशः प्रकृतेः पुरुषात्परः
॥३३॥रजसा सृष्टिसमये त्वं ब्रह्मा सृष्टिकृत्प्रभो ।
सत्त्वेन पालने विष्णुस्त्रिभुवावन कारकः
॥३४॥तमसा प्रलये रुद्रो जगत्संहारकारकः ।
निस्त्रैगुण्ये शिवाख्यातस्तुर्य्यो ज्योतिः स्वरूपकः
॥३५॥त्वं दीक्षया च गोलोके त्वं गवां परिपालकः ।
त्वद्गोशालामध्यगश्च कृष्णः क्रीडत्यहर्निशम्
॥३६॥त्वं सर्वकारणं स्वामी विधि विष्ण्वीश्वरः परम् ।
निर्विकारी सदा साक्षी परमात्मा परेश्वरः
॥३७॥दीनानाथसहायी च दीनानां प्रतिपालकः ।
दीनबंधुस्त्रिलोकेशश्शरणागतवत्सलः
॥३८॥अस्मानुद्धर गौरीश प्रसीद परमेश्वरः ।
त्वदधीना वयं नाथ यदिच्छसि तथा कुरु
॥३९॥सनत्कुमार उवाच
इत्युक्त्वा तौ सुरौ व्यास हरिर्ब्रह्मा च वै तदा ।
विरेमतुः शिवं नत्वा करौ बद्ध्वा विनीतकौ
॥४०॥इति श्रीशिव महापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे शंखचूडवधे देवदेवस्तुतिर्नाम त्रिंशोऽध्यायः ॥ ३० ॥