kumāreśasthāpanapūrvakamāhātmyavarṇanam
nārada uvāca
tatastṛtīyaliṃgasya cikīrṣu sthāpanaṃ guham ||
brahmā prāhāsya prītyarthaṃ svayamanyaṃ prakurmahe
||1||ततस्तृतीयलिंगस्य चिकीर्षु स्थापनं गुहम् ॥
ब्रह्मा प्राहास्य प्रीत्यर्थं स्वयमन्यं प्रकुर्महे
yadyapyetacchubhaṃ liṃgaṃ sarvadoṣavivarjitam ||
tathāpyanyatkariṣye'haṃ sarvaśreṣṭhatamaṃ hi yat
||2||यद्यप्येतच्छुभं लिंगं सर्वदोषविवर्जितम् ॥
तथाप्यन्यत्करिष्येऽहं सर्वश्रेष्ठतमं हि यत्
tato brahmā sarvadoṣavimuktaṃ nirmame svayam ||
dṛṣṭikāṃtaṃ manaḥkāṃtaṃ phalakāṃtaṃ suliṃgakam
||3||ततो ब्रह्मा सर्वदोषविमुक्तं निर्ममे स्वयम् ॥
दृष्टिकांतं मनःकांतं फलकांतं सुलिंगकम्
tatra skaṃdasya prītyarthaṃ sarvadevairninirmitam ||
saraḥ suramyaṃ tīrthāni tatra te nidadhustathā
||4||तत्र स्कंदस्य प्रीत्यर्थं सर्वदेवैर्निनिर्मितम् ॥
सरः सुरम्यं तीर्थानि तत्र ते निदधुस्तथा
gaṃgādikāni tīrthāni yāni procurdivaukasaḥ ||
idaṃ yāvatsarastāvatsarvairatra samuṣyatām
||5||गंगादिकानि तीर्थानि यानि प्रोचुर्दिवौकसः ॥
इदं यावत्सरस्तावत्सर्वैरत्र समुष्यताम्
evamastviti tānyūcuḥ prītyarthaṃ śarajanmanaḥ ||
tato brahmā svayaṃ tatra raudrairmaṃtrairhutāśanam ||
gādhiputrādibhirvipraistarpayāmāsa saṃyutaḥ
||6||एवमस्त्विति तान्यूचुः प्रीत्यर्थं शरजन्मनः ॥
ततो ब्रह्मा स्वयं तत्र रौद्रैर्मंत्रैर्हुताशनम् ॥
गाधिपुत्रादिभिर्विप्रैस्तर्पयामास संयुतः
tato vaiśākhamāsasya caturddaśyāṃ śubhe dine ||
pratiṣṭhāṃ cakrire liṃge ciraṃ vipramukā dvijāḥ
||7||ततो वैशाखमासस्य चतुर्द्दश्यां शुभे दिने ॥
प्रतिष्ठां चक्रिरे लिंगे चिरं विप्रमुका द्विजाः
jagurgaṃdharvapatayo nanṛtuścāpsarogaṇāḥ ||
tataḥ skaṃdaḥ prītiyuktaḥ snātvā sarasi śobhane
||8||जगुर्गंधर्वपतयो ननृतुश्चाप्सरोगणाः ॥
ततः स्कंदः प्रीतियुक्तः स्नात्वा सरसि शोभने
sarvatīrthodakaiḥ snāpya talliṃgaṃ bhaktisaṃyutaḥ ||
vividhaiḥ pūjayāmāsa puṣpairmaṃtraiśca paṃcabhiḥ
||9||सर्वतीर्थोदकैः स्नाप्य तल्लिंगं भक्तिसंयुतः ॥
विविधैः पूजयामास पुष्पैर्मंत्रैश्च पंचभिः
pūjākāle svayaṃ tatra liṃgamadhyesthito haraḥ ||
jaṃgamā jaṃgamaiḥ sārdhaṃ svayaṃ jagrāha pūjanam
||10||पूजाकाले स्वयं तत्र लिंगमध्येस्थितो हरः ॥
जंगमा जंगमैः सार्धं स्वयं जग्राह पूजनम्
tatastaṃ pūjayanprāha skaṃdo bhaktipariplutaḥ ||
kena kenopahāreṇa tvayi dattena kiṃ phalam
||11||ततस्तं पूजयन्प्राह स्कंदो भक्तिपरिप्लुतः ॥
केन केनोपहारेण त्वयि दत्तेन किं फलम्
śrīmahādeva uvāca
mama yaḥ sthāpayelliṃgaṃ śubhaṃ sadma ca kārayet ||
malloke vasate'sau ca vāvaccaṃdradivākarau
||12||मम यः स्थापयेल्लिंगं शुभं सद्म च कारयेत् ॥
मल्लोके वसतेऽसौ च वावच्चंद्रदिवाकरौ
mama sadma sudhāśubhraṃ yāvatsaṃkhyaṃ karoti yaḥ ||
tāvaṃtyeva ca janmāni yaśasāsau virājate
||13||मम सद्म सुधाशुभ्रं यावत्संख्यं करोति यः ॥
तावंत्येव च जन्मानि यशसासौ विराजते
dhvajabhūto dhvajaṃ dattvā vipāpaḥ syātpatākayā ||
vidhāya citravinyāsa gaṃdharvaiḥ saha modate
||14||ध्वजभूतो ध्वजं दत्त्वा विपापः स्यात्पताकया ॥
विधाय चित्रविन्यास गंधर्वैः सह मोदते
rajaḥsaṃśodhanaṃ kṛtvā naro rogaiḥ pramucyate ||
prāpnoti dehaṃ hārdaṃ ca surasadmānulepanāt
||15||रजःसंशोधनं कृत्वा नरो रोगैः प्रमुच्यते ॥
प्राप्नोति देहं हार्दं च सुरसद्मानुलेपनात्
puṣpakṣīrādi bhirdattaistilābho'kṣatadarbhakaiḥ ||
śaṃbhoḥ śirasi dattvārghya divi varṣāyutaṃ vaset
||16||पुष्पक्षीरादि भिर्दत्तैस्तिलाभोऽक्षतदर्भकैः ॥
शंभोः शिरसि दत्त्वार्घ्य दिवि वर्षायुतं वसेत्
ghṛtena hatapāpaḥ syānmadhunā subhago bhavet ||
virogo dadhidugdhābhyāṃ liṃgaṃ saṃsnāpya jāyate
||17||घृतेन हतपापः स्यान्मधुना सुभगो भवेत् ॥
विरोगो दधिदुग्धाभ्यां लिंगं संस्नाप्य जायते
pānīyadadhidugdhādyaiḥ kramāddaśaguṇaṃ phalam ||
māsaṃ saṃsnāpya vai bhaktyā piṣṭādyaiśca virūkṣayet
||18||पानीयदधिदुग्धाद्यैः क्रमाद्दशगुणं फलम् ॥
मासं संस्नाप्य वै भक्त्या पिष्टाद्यैश्च विरूक्षयेत्
kapilāpaṃcagavyena surasiṃdhujalena vā ||
māṃ ca saṃsnāpya cābhyacca mallokamadhigacchati
||19||कपिलापंचगव्येन सुरसिंधुजलेन वा ॥
मां च संस्नाप्य चाभ्यच्च मल्लोकमधिगच्छति
kuśodakādgaṃdhajalaṃ tasmāttīrthodakaṃ varam ||
tīrthebhyaśca jalaṃ darśe mahīsāgarasaṃbhavam
||20||कुशोदकाद्गंधजलं तस्मात्तीर्थोदकं वरम् ॥
तीर्थेभ्यश्च जलं दर्शे महीसागरसंभवम्
kapilāṃ dattvā yadāpnoti tatphalaṃ kalaśe pṛthak ||
mṛttāmraraupyasauvarṇaiḥ kramācchataguṇaṃ phalam
||21||कपिलां दत्त्वा यदाप्नोति तत्फलं कलशे पृथक् ॥
मृत्ताम्ररौप्यसौवर्णैः क्रमाच्छतगुणं फलम्
śrīkhaṃḍāgarukāśmīraśaśinaḥ kramaśo'dhikāḥ ||
māṃ ca taiśca samālabhya syācchrīmānsubhagaḥ sukhī
||22||श्रीखंडागरुकाश्मीरशशिनः क्रमशोऽधिकाः ॥
मां च तैश्च समालभ्य स्याच्छ्रीमान्सुभगः सुखी
praśasto guglulo dhūpastasmāccaṃdro'garurvaraḥ ||
dhūpānetānnaro dattvā sukhaṃ svargamavāpnuyāt
||23||प्रशस्तो गुग्लुलो धूपस्तस्माच्चंद्रोऽगरुर्वरः ॥
धूपानेतान्नरो दत्त्वा सुखं स्वर्गमवाप्नुयात्
dīpadaḥ kīrtimāpnoti cakṣuruttamameva ca ||
naivedyasya pradānena naro mṛṣṭāśano bhavet
||24||दीपदः कीर्तिमाप्नोति चक्षुरुत्तममेव च ॥
नैवेद्यस्य प्रदानेन नरो मृष्टाशनो भवेत्
puṣpeṇa hemakarṇasya prabaddhena dvisaṃguṇam ||
phalamāpnoti puruṣaḥ satyasaṃdhaśca jāyate
||25||पुष्पेण हेमकर्णस्य प्रबद्धेन द्विसंगुणम् ॥
फलमाप्नोति पुरुषः सत्यसंधश्च जायते
akhaṃḍairbilvapatraiśca puṣpairvā vividhairapi ||
liṃgaṃ prapūraṇaṃ kṛtvā lakṣmekaṃ vaseddivi
||26||अखंडैर्बिल्वपत्रैश्च पुष्पैर्वा विविधैरपि ॥
लिंगं प्रपूरणं कृत्वा लक्ष्मेकं वसेद्दिवि
yastu puṣpagṛhaṃ kuryānnaraḥ śuddhāśayo bhavet ||
puṣpakeṇa vimānena divi saṃkrīḍate ciram
||27||यस्तु पुष्पगृहं कुर्यान्नरः शुद्धाशयो भवेत् ॥
पुष्पकेण विमानेन दिवि संक्रीडते चिरम्
bhūṣaṇāṃbaradānena naro bhavati bhogabhāk ||
saccāmarapradānena jāyate pārthivo naraḥ
||28||भूषणांबरदानेन नरो भवति भोगभाक् ॥
सच्चामरप्रदानेन जायते पार्थिवो नरः
ramyaṃ vitānaṃ yo dadyācchatrubhirnābhūyate ||
gītaṃ vādyaṃ pranṛtyaṃ ca kṛtvā śuddho vrajetsa mām
||29||रम्यं वितानं यो दद्याच्छत्रुभिर्नाभूयते ॥
गीतं वाद्यं प्रनृत्यं च कृत्वा शुद्धो व्रजेत्स माम्
śaṃkhaghaṃṭāpradānena vidvānbhavati śabdavān ||
vidhāya rathayātrāṃ ca ciraṃ śokaiḥ pramucyate
||30||शंखघंटाप्रदानेन विद्वान्भवति शब्दवान् ॥
विधाय रथयात्रां च चिरं शोकैः प्रमुच्यते
namaskāraṃ praṇāmaṃ ca kṛtvā jāyenmahākule ||
vācayaṃścāgrataḥ śāstraṃ mama jñānī prajāyate
||31||नमस्कारं प्रणामं च कृत्वा जायेन्महाकुले ॥
वाचयंश्चाग्रतः शास्त्रं मम ज्ञानी प्रजायते
vimucyate manomohairbhaktyā stutvā ca māṃ naraḥ ||
godānaphalamāpnoti nirmālyaspheṭanānmama
||32||विमुच्यते मनोमोहैर्भक्त्या स्तुत्वा च मां नरः ॥
गोदानफलमाप्नोति निर्माल्यस्फेटनान्मम
ārārtikaṃ bhrāmayitvā artihīnaḥ prajāyate ||
kṛtvā śītalikāṃ tāpairmucyate doṣa saṃbhavaiḥ
||33||आरार्तिकं भ्रामयित्वा अर्तिहीनः प्रजायते ॥
कृत्वा शीतलिकां तापैर्मुच्यते दोष संभवैः
natvā dattvātha śaktyā ca dānaṃ liṃgasya saṃnidhau ||
phalaṃ śataguṇaṃ prāpya iha cāmutra modate
||34||नत्वा दत्त्वाथ शक्त्या च दानं लिंगस्य संनिधौ ॥
फलं शतगुणं प्राप्य इह चामुत्र मोदते
praṇāmātpaṃcadaśa ca snānādviṃśatiṃ pūjayā ||
śataṃ yathāproktavidheraparādhānahaṃ kṣame
||35||प्रणामात्पंचदश च स्नानाद्विंशतिं पूजया ॥
शतं यथाप्रोक्तविधेरपराधानहं क्षमे
etatsarvaṃ yathoddiṣṭaṃ kumārātra bhaviṣyati ||
ye māṃ prapūjayiṣyaṃti kumāreśvara saṃsthitam
||36||एतत्सर्वं यथोद्दिष्टं कुमारात्र भविष्यति ॥
ये मां प्रपूजयिष्यंति कुमारेश्वर संस्थितम्
vārāṇasyāṃ yathā vatsa viśvanātho'smi saṃsthitaḥ
||37||वाराणस्यां यथा वत्स विश्वनाथोऽस्मि संस्थितः
guptakṣetre tathā sthāsye kumāreśvaramadhyataḥ
||38||गुप्तक्षेत्रे तथा स्थास्ये कुमारेश्वरमध्यतः
śrutveti vacanaṃ rudrāddevānāṃ śrṛṇvatāṃ guhaḥ ||
vismitaḥ praṇipatyainaṃ tuṣṭāva girijāpatim
||39||श्रुत्वेति वचनं रुद्राद्देवानां श्रृण्वतां गुहः ॥
विस्मितः प्रणिपत्यैनं तुष्टाव गिरिजापतिम्
namaḥ śivāyāstu nirāmayāya namaḥ śivāyāstu manomayāya ||
namaḥ śivāyāstu surārcitāya tubhyaṃ sadā bhaktakṛpāparāya
||40||नमः शिवायास्तु निरामयाय नमः शिवायास्तु मनोमयाय ॥
नमः शिवायास्तु सुरार्चिताय तुभ्यं सदा भक्तकृपापराय
namo bhavāyāstu bhavodbhavāya namostu te dhvastamanobhavāya ||
namo'stu te gūḍhamahāvratāya namo'stu māyagahanāśrayāya
||41||नमो भवायास्तु भवोद्भवाय नमोस्तु ते ध्वस्तमनोभवाय ॥
नमोऽस्तु ते गूढमहाव्रताय नमोऽस्तु मायगहनाश्रयाय
namostu śarvāya namaḥ śivāya namostu siddhāya purātanāya ||
namostu kālāya namaḥ kalāya namo'stu te kālakalātigāya
||42||नमोस्तु शर्वाय नमः शिवाय नमोस्तु सिद्धाय पुरातनाय ॥
नमोस्तु कालाय नमः कलाय नमोऽस्तु ते कालकलातिगाय
namo nisargātmakabhūtikāya namo'stvameyokṣamaharddhikāya ||
namaḥ śaraṇyāya namo'guṇāya namo'stu te bhīmaguṇānugāya
||43||नमो निसर्गात्मकभूतिकाय नमोऽस्त्वमेयोक्षमहर्द्धिकाय ॥
नमः शरण्याय नमोऽगुणाय नमोऽस्तु ते भीमगुणानुगाय
namo'stu nānābhuvanādhikartre namo'stu bhaktābhimatapradātre ||
namo'stu karmaprasāvāya dhātre namaḥ sadā te bhagavansukartre
||44||नमोऽस्तु नानाभुवनाधिकर्त्रे नमोऽस्तु भक्ताभिमतप्रदात्रे ॥
नमोऽस्तु कर्मप्रसावाय धात्रे नमः सदा ते भगवन्सुकर्त्रे
anaṃtarūpāya sadaiva tubhyamasahyakopāya sadaiva tubhyam ||
ameyamānāya namostu tubhyaṃ vṛṣeṃdrayānāya namo'stu tubhyam
||45||अनंतरूपाय सदैव तुभ्यमसह्यकोपाय सदैव तुभ्यम् ॥
अमेयमानाय नमोस्तु तुभ्यं वृषेंद्रयानाय नमोऽस्तु तुभ्यम्
namaḥ prasiddhāya mahauṣadhāya namo'stu te vyādhigaṇāpahāya ||
carācarāyātha vicāradāya kumāranāthāya namaḥ śivāya
||46||नमः प्रसिद्धाय महौषधाय नमोऽस्तु ते व्याधिगणापहाय ॥
चराचरायाथ विचारदाय कुमारनाथाय नमः शिवाय
mameśa bhūteśa maheśvarosi kāmeśa vāgīśa baleśa dhīśa ||
krodheśa moheśa parāpareśa namostu mokṣeśa guhaśayeśa
||47||ममेश भूतेश महेश्वरोसि कामेश वागीश बलेश धीश ॥
क्रोधेश मोहेश परापरेश नमोस्तु मोक्षेश गुहशयेश
iti saṃstūya varadaṃ śūlapāṇimumāpatim ||
praṇipatya umāputro namonama uvāca ha
||48||इति संस्तूय वरदं शूलपाणिमुमापतिम् ॥
प्रणिपत्य उमापुत्रो नमोनम उवाच ह
evaṃ bhaktiparākrāṃtamātmayogyaṃ stavaṃ śivaḥ ||
abhinandya ciraṃ kālamidaṃ vacanamabravīt
||49||एवं भक्तिपराक्रांतमात्मयोग्यं स्तवं शिवः ॥
अभिनन्द्य चिरं कालमिदं वचनमब्रवीत्
tvayā duḥkhaṃ na saṃciṃtyaṃ mama bhaktavadhātmakam ||
karmaṇānena ślāghyo'si munīnāmapi putraka
||50||त्वया दुःखं न संचिंत्यं मम भक्तवधात्मकम् ॥
कर्मणानेन श्लाघ्योऽसि मुनीनामपि पुत्रक
ye ca sāyaṃ tathā prātastvatkṛtena stavena mām ||
stoṣyaṃti parayā bhaktyā śruṇu teṣāṃ ca yatphalam
||51||ये च सायं तथा प्रातस्त्वत्कृतेन स्तवेन माम् ॥
स्तोष्यंति परया भक्त्या श्रुणु तेषां च यत्फलम्
na vyādhirna ca dāridryaṃ na caiveṣṭaviyojanam ||
bhuktvā bhogāndurlabhāṃśca mama yāsyaṃti sadma te
||52||न व्याधिर्न च दारिद्र्यं न चैवेष्टवियोजनम् ॥
भुक्त्वा भोगान्दुर्लभांश्च मम यास्यंति सद्म ते
tathānyānapi dāsyāmi varānparamadurlabhān ||
bhaktyā tavātituṣṭo'haṃ prītyarthaṃ tava putraka
||53||तथान्यानपि दास्यामि वरान्परमदुर्लभान् ॥
भक्त्या तवातितुष्टोऽहं प्रीत्यर्थं तव पुत्रक
mahīsā garakūle tu ye māṃ stoṣyaṃti pūjayā ||
teṣāṃ datakṣayaṃ sarvaṃ vaiśākhyāṃ dānapūjanam
||54||महीसा गरकूले तु ये मां स्तोष्यंति पूजया ॥
तेषां दतक्षयं सर्वं वैशाख्यां दानपूजनम्
sarasyatra ca ye snānaṃ prakariṣyaṃti mānavāḥ ||
sarvatīrthaphalā vāptirvaiśākhyāṃ prabhaviṣyati
||55||सरस्यत्र च ये स्नानं प्रकरिष्यंति मानवाः ॥
सर्वतीर्थफला वाप्तिर्वैशाख्यां प्रभविष्यति
kumāreśaṃ tu māṃ bhaktyā mahīsāgarasaṃgame ||
snātvā saṃpūjayennityaṃ tasya jātismṛtirbhavet
||56||कुमारेशं तु मां भक्त्या महीसागरसंगमे ॥
स्नात्वा संपूजयेन्नित्यं तस्य जातिस्मृतिर्भवेत्
jātismṛtiriyaṃ putra yasyāṃ jātau prajāyate ||
smarate'syāḥ prakartavyaṃ śreyorūpaṃ sudurlabham
||57||जातिस्मृतिरियं पुत्र यस्यां जातौ प्रजायते ॥
स्मरतेऽस्याः प्रकर्तव्यं श्रेयोरूपं सुदुर्लभम्
yasminkāle hyanāvṛṣṭirjāyate kṛttikāsuta ||
snāpayedvidhivanmāṃ ca kalaśairvividhaiḥ śubhaiḥ
||58||यस्मिन्काले ह्यनावृष्टिर्जायते कृत्तिकासुत ॥
स्नापयेद्विधिवन्मां च कलशैर्विविधैः शुभैः
ekarātraṃ trirātraṃ vā pañcarātraṃ ca sapta vā ||
snāpayedgaṃdhatoyena kuṃkumena vilepayet
||59||एकरात्रं त्रिरात्रं वा पञ्चरात्रं च सप्त वा ॥
स्नापयेद्गंधतोयेन कुंकुमेन विलेपयेत्
karavīrai raktapuṣpairjapāpuṣpaistathaiva ca ||
arcayetpuṣpamālābhiḥ paridhāyāruṇavāsasī
||60||करवीरै रक्तपुष्पैर्जपापुष्पैस्तथैव च ॥
अर्चयेत्पुष्पमालाभिः परिधायारुणवाससी
bhojayedbrahṇāṃścaiva tāpasāñchaṃsivavratān ||
lakṣahomaṃ prakurvīta śivahomaṃ grahādikam
||61||भोजयेद्ब्रह्णांश्चैव तापसाञ्छंसिवव्रतान् ॥
लक्षहोमं प्रकुर्वीत शिवहोमं ग्रहादिकम्
bhūmidānaṃ tataḥ kuryāttatto dadyādgavāhnikam ||
āghoṣayecchivāṃ śāṃtiṃ rudrajāpyaṃ hi kārayet
||62||भूमिदानं ततः कुर्यात्तत्तो दद्याद्गवाह्निकम् ॥
आघोषयेच्छिवां शांतिं रुद्रजाप्यं हि कारयेत्
anenaiva vidhānena kṛtena tu dvijottamaiḥ ||
āgarbhitāstadā meghā varṣate nātra saṃśayaḥ
||63||अनेनैव विधानेन कृतेन तु द्विजोत्तमैः ॥
आगर्भितास्तदा मेघा वर्षते नात्र संशयः
vividhaiḥ pūryate dhānyaḥ śādvalaiśca vasundharā ||
ārogyaṃ hi bhaveccaiva jane gopakule tathā
||64||विविधैः पूर्यते धान्यः शाद्वलैश्च वसुन्धरा ॥
आरोग्यं हि भवेच्चैव जने गोपकुले तथा
dharmayukto bhavedrājā paracakrairna pīḍyate ||
gṛtena snāpayenmāṃ ca arkakrāṃtau naro'tra yaḥ
||65||धर्मयुक्तो भवेद्राजा परचक्रैर्न पीड्यते ॥
गृतेन स्नापयेन्मां च अर्कक्रांतौ नरोऽत्र यः
kanyādāna phalaṃ tasya nātra kāryā vicāraṇā ||
kṣīreṇa snāpayeddevaṃ tathā paṃcāmṛtena yaḥ
||66||कन्यादान फलं तस्य नात्र कार्या विचारणा ॥
क्षीरेण स्नापयेद्देवं तथा पंचामृतेन यः
agniṣṭomasya yajñasya phalaṃ tasyopajāyate ||
kumāreśvaratīrtheyaḥ prāṇatyāgaṃ karoti hi
||67||अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलं तस्योपजायते ॥
कुमारेश्वरतीर्थेयः प्राणत्यागं करोति हि
rudraloke vasettāvadyāvadābhūtasaṃplavam ||
ayane viṣuve caiva grahaṇe caṃdrasūryayoḥ
||68||रुद्रलोके वसेत्तावद्यावदाभूतसंप्लवम् ॥
अयने विषुवे चैव ग्रहणे चंद्रसूर्ययोः
paurṇamāsyāmamāvāsyāṃ saṃkrāṃtau vaidhṛte tathā ||
kumāreśaṃ naraḥ snātvā mahīsāgarasaṃgame
||69||पौर्णमास्याममावास्यां संक्रांतौ वैधृते तथा ॥
कुमारेशं नरः स्नात्वा महीसागरसंगमे
bhaktyā yobhyarcayenmāṃ ca tasya puṇyaphalaṃ śrṛṇu ||
yanmahītalatīrtheṣu snāne syāttu mahatphalam
||70||भक्त्या योभ्यर्चयेन्मां च तस्य पुण्यफलं श्रृणु ॥
यन्महीतलतीर्थेषु स्नाने स्यात्तु महत्फलम्
yaccarciteṣu liṃgeṣu sarveṣu syātphalaṃ ca tat ||
ārogyaṃ putralābhaṃ ca dhanalābhaṃ sukhaṃsutam
||71||यच्चर्चितेषु लिंगेषु सर्वेषु स्यात्फलं च तत् ॥
आरोग्यं पुत्रलाभं च धनलाभं सुखंसुतम्
niścitaṃ labhate martyaḥ kumāreśvarasevayā ||
brahmacārī śucirbhūtvā yastiṣṭhedatra tāpasaḥ
||72||निश्चितं लभते मर्त्यः कुमारेश्वरसेवया ॥
ब्रह्मचारी शुचिर्भूत्वा यस्तिष्ठेदत्र तापसः
paraṃ pāśupataṃ yogaṃ prāpya yāti layaṃ mayi ||
pāpātmanāṃ ca martyānāṃ sadyo'smi phaladarśakaḥ
||73||परं पाशुपतं योगं प्राप्य याति लयं मयि ॥
पापात्मनां च मर्त्यानां सद्योऽस्मि फलदर्शकः
divyenāṣṭavidhenātra kośaḥ sādhāraṇo'tra ca ||
aghorādyaiḥ paṃcamaṃtraiḥ snāpya liṃgaṃ mahojjavalam
||74||दिव्येनाष्टविधेनात्र कोशः साधारणोऽत्र च ॥
अघोराद्यैः पंचमंत्रैः स्नाप्य लिंगं महोज्जवलम्
aghoreṇaiva tattoyaṃ dadyāddivyasya kāraṇe ||
pibedetadudīryā prasṛtitrayameva ca
||75||अघोरेणैव तत्तोयं दद्याद्दिव्यस्य कारणे ॥
पिबेदेतदुदीर्या प्रसृतित्रयमेव च
yadi dharmastathā satyamīśvaro'tra jagattraye ||
kośapānātphalaṃ sadyo drakṣyāmyasmi śubhā śubham
||76||यदि धर्मस्तथा सत्यमीश्वरोऽत्र जगत्त्रये ॥
कोशपानात्फलं सद्यो द्रक्ष्याम्यस्मि शुभा शुभम्
yāsye ceti kulaṃ hanyādgamane ca kuṭumbakam ||
darśane ca śubhaṃ pāne hanyāddehaṃ ca mithyayā
||77||यास्ये चेति कुलं हन्याद्गमने च कुटुम्बकम् ॥
दर्शने च शुभं पाने हन्याद्देहं च मिथ्यया
tribhirdinaistribhiḥ pakṣaistribhirmāsaistribhiḥ samaiḥ ||
atyugrapuṇyapāpānāṃ mānena phalamaśnute
||78||त्रिभिर्दिनैस्त्रिभिः पक्षैस्त्रिभिर्मासैस्त्रिभिः समैः ॥
अत्युग्रपुण्यपापानां मानेन फलमश्नुते
ete varāmayā liṃge dattātraṃ sthāpite tvayā ||
tava prītyabhivṛddhyarthaṃ brūhi bhūyo'pyumātmaja
||79||एते वरामया लिंगे दत्तात्रं स्थापिते त्वया ॥
तव प्रीत्यभिवृद्ध्यर्थं ब्रूहि भूयोऽप्युमात्मज
skanda uvāca
kṛtakṛtyo varairdattaistvayā caitairmaheśvara ||
namonamo namastestu nātra tyājyaṃ tvayā vibho
||80||कृतकृत्यो वरैर्दत्तैस्त्वया चैतैर्महेश्वर ॥
नमोनमो नमस्तेस्तु नात्र त्याज्यं त्वया विभो
evaṃ praṇamya devaṃ sa mātaraṃ praṇato'bravīt ||
tvayāpi mātarnaivātra tyājyaṃ mama priyepsayā
||81||एवं प्रणम्य देवं स मातरं प्रणतोऽब्रवीत् ॥
त्वयापि मातर्नैवात्र त्याज्यं मम प्रियेप्सया
tvāmapyatra sthāpayiṣye varadā bhava parvati
||82||त्वामप्यत्र स्थापयिष्ये वरदा भव पर्वति
śrīdevyuvāca
yatra śarvaḥ svabhāvena tatra tiṣṭhāmyahaṃ suta
||83||यत्र शर्वः स्वभावेन तत्र तिष्ठाम्यहं सुत
tava bhaktyā viśeṣeṇa sthāsye strīṇāṃ varapradā ||
yuddheṣu tavakarmāṇi rudrabhakteṣu te kṛpām
||84||तव भक्त्या विशेषेण स्थास्ये स्त्रीणां वरप्रदा ॥
युद्धेषु तवकर्माणि रुद्रभक्तेषु ते कृपाम्
paśyaṃti putriṇāṃ mukhyā prīṇitā ca bhṛśaṃ tvayā ||
garbhakleśaḥ striyo manye sāphalyaṃ bhajate tadā
||85||पश्यंति पुत्रिणां मुख्या प्रीणिता च भृशं त्वया ॥
गर्भक्लेशः स्त्रियो मन्ये साफल्यं भजते तदा
suto yadā rudrabhaktaḥ sānaṃdaṃ sadbhirīryate ||
bhava tasmātpriyārthāya tiṣṭhāmyatra ṣaḍānana
||86||सुतो यदा रुद्रभक्तः सानंदं सद्भिरीर्यते ॥
भव तस्मात्प्रियार्थाय तिष्ठाम्यत्र षडानन
strībhirārādhitā dāsye saubhāgyaṃ supatiṃ sutān ||
caitre cāpi tṛtīyāyāṃ snātvā śītena vāriṇā
||87||स्त्रीभिराराधिता दास्ये सौभाग्यं सुपतिं सुतान् ॥
चैत्रे चापि तृतीयायां स्नात्वा शीतेन वारिणा
arcayiṣyaṃti māṃ yāśca puṣpairdhūpairvilepanaiḥ ||
dāsyāmi cāṣṭasaubhāgyaṃ yā nārī bhaktitatparā
||88||अर्चयिष्यंति मां याश्च पुष्पैर्धूपैर्विलेपनैः ॥
दास्यामि चाष्टसौभाग्यं या नारी भक्तितत्परा
pitarau śvaśurau putrānpatiṃ saubhāgyasaṃpadaḥ ||
kuṃkumaṃ puṣpaśrīkhaṃḍaṃ tāṃbūlāṃjanamikṣavaḥ
||89||पितरौ श्वशुरौ पुत्रान्पतिं सौभाग्यसंपदः ॥
कुंकुमं पुष्पश्रीखंडं तांबूलांजनमिक्षवः
saptamaṃ lavaṇaṃ proktamaṣṭamaṃ ca sujīrakam ||
tolayettulayā vāpi sāṃghriśca tulitā bhavet
||90||सप्तमं लवणं प्रोक्तमष्टमं च सुजीरकम् ॥
तोलयेत्तुलया वापि सांघ्रिश्च तुलिता भवेत्
suvarmenātha saugandhyadravyaiḥ śubhaphalairapi ||
bhuṃkte vā lavaṇaṃ paścānnāsau vai vidhavā bhavet
||91||सुवर्मेनाथ सौगन्ध्यद्रव्यैः शुभफलैरपि ॥
भुंक्ते वा लवणं पश्चान्नासौ वै विधवा भवेत्
māghe vā kārtike vāpi caitre snātvārcayet mām ||
daurbhāgyaduḥkhadāridryairna sā saṃyogamāpnuyāt
||92||माघे वा कार्तिके वापि चैत्रे स्नात्वार्चयेत् माम् ॥
दौर्भाग्यदुःखदारिद्र्यैर्न सा संयोगमाप्नुयात्
śrutveti girijāvācaṃ sānaṃdaḥ pārvatīsutaḥ ||
sthāpayitvā girisutāṃ kapardinamathābravīt
||93||श्रुत्वेति गिरिजावाचं सानंदः पार्वतीसुतः ॥
स्थापयित्वा गिरिसुतां कपर्दिनमथाब्रवीत्
puṣpairdhūpairmodakaiśca pūrvamabhyarcya tvāṃ prabho ||
pujayaṃti kumāreśaṃ teṣāṃ vighnaharo bhava
||94||पुष्पैर्धूपैर्मोदकैश्च पूर्वमभ्यर्च्य त्वां प्रभो ॥
पुजयंति कुमारेशं तेषां विघ्नहरो भव
kapardyuvāca
bhrātastvayā sthāpite'smim̐lliṃge bhaktāśca ye narāḥ ||
na teṣāṃ mama vighnāni mama vāganugāminī
||95||भ्रातस्त्वया स्थापितेऽस्मिँल्लिंगे भक्ताश्च ये नराः ॥
न तेषां मम विघ्नानि मम वागनुगामिनी
evamukte vighnarājñā pratīte'sthāpayacca tam ||
tasmādasau sadābhyarcyaścaturthyāṃ ca viśeṣataḥ
||96||एवमुक्ते विघ्नराज्ञा प्रतीतेऽस्थापयच्च तम् ॥
तस्मादसौ सदाभ्यर्च्यश्चतुर्थ्यां च विशेषतः
evaṃ sthāpya kumāreśaṃ labdhvā caitānvarāñchivāt ||
manasā kṛtakṛtyaṃ cātmānaṃ mene ṣaḍānanaḥ
||97||एवं स्थाप्य कुमारेशं लब्ध्वा चैतान्वराञ्छिवात् ॥
मनसा कृतकृत्यं चात्मानं मेने षडाननः
tasthāvaṃśena tatraiva kumāreśvarasaṃnidhau ||
atra sthitaṃ kumāraṃ ye paśyanti svāmiyātrimaḥ
||98||तस्थावंशेन तत्रैव कुमारेश्वरसंनिधौ ॥
अत्र स्थितं कुमारं ये पश्यन्ति स्वामियात्रिमः
saphalā svāmiyātrā ca teṣāṃ bhavati bhārata ||
kārtikyāṃ ca viśeṣeṇa kārtikeyaṃ samarcayet
||99||सफला स्वामियात्रा च तेषां भवति भारत ॥
कार्तिक्यां च विशेषेण कार्तिकेयं समर्चयेत्
yatphalaṃ svāmiyātrāyāṃ tatphalaṃ samāvāpnuyāt ||
evaṃvidhamidaṃ pārtha mahīsāgarasaṃgamam
||100||यत्फलं स्वामियात्रायां तत्फलं समावाप्नुयात् ॥
एवंविधमिदं पार्थ महीसागरसंगमम्
nimittīkṛtya cātmānaṃ sādhvarthe liṃgamarcitam ||
rogābhibhūto rogairvā nāmnāmaṣṭottaraṃ śatam
||101||निमित्तीकृत्य चात्मानं साध्वर्थे लिंगमर्चितम् ॥
रोगाभिभूतो रोगैर्वा नाम्नामष्टोत्तरं शतम्
japtvā śucirbrahmacārī māsaṃ mucyeta pātakāt ||
etadārādhya saṃjātā rajirāmādayaḥ purā
||102||जप्त्वा शुचिर्ब्रह्मचारी मासं मुच्येत पातकात् ॥
एतदाराध्य संजाता रजिरामादयः पुरा
śatasaṃkhyābalaṃ rājyaṃ rudraloka ca bhejire ||
jāmadagnyastvidaṃ liṃgamārādhya ca samāyutam
||103||शतसंख्याबलं राज्यं रुद्रलोक च भेजिरे ॥
जामदग्न्यस्त्विदं लिंगमाराध्य च समायुतम्
lebhe kuṭhāramujjahne yenārjunabhujānyudhi ||
agrato devadevasya jñātvā tīrthe mahāguṇān
||104||लेभे कुठारमुज्जह्ने येनार्जुनभुजान्युधि ॥
अग्रतो देवदेवस्य ज्ञात्वा तीर्थे महागुणान्
rāmeśvaramiti khyātaṃ sthāpitaṃ liṃgamuttamam ||
tacca yo'bhyarcayedbhaktyā rudralokaṃ sa gacchati
||105||रामेश्वरमिति ख्यातं स्थापितं लिंगमुत्तमम् ॥
तच्च योऽभ्यर्चयेद्भक्त्या रुद्रलोकं स गच्छति
prītaḥ syāttasya rāmaśca kumāreśaśca phālguna ||
iti saṃkṣepataḥ proktaṃ kumāreśasya varṇanam
||106||प्रीतः स्यात्तस्य रामश्च कुमारेशश्च फाल्गुन ॥
इति संक्षेपतः प्रोक्तं कुमारेशस्य वर्णनम्
kumāreśasya māhātmyaṃ kīrtayedyastadagrataḥ ||
ye ca śrṛṇvaṃtyanudinaṃ rudraloke vasaṃti te
||107||कुमारेशस्य माहात्म्यं कीर्तयेद्यस्तदग्रतः ॥
ये च श्रृण्वंत्यनुदिनं रुद्रलोके वसंति ते
asya liṃgasya māhātmyaṃ śrāddhakāle tu yaḥ paṭhet ||
pitṝṇāmakṣayaṃ jāyate nātra saṃśayaḥ
||108||अस्य लिंगस्य माहात्म्यं श्राद्धकाले तु यः पठेत् ॥
पितॄणामक्षयं जायते नात्र संशयः
asya liṃgasya māhātmyaṃ gurviṇīṃ śrāvayedyadi ||
guṇavāñjāyate putraḥ kanyā cāpi pativratā
||109||अस्य लिंगस्य माहात्म्यं गुर्विणीं श्रावयेद्यदि ॥
गुणवाञ्जायते पुत्रः कन्या चापि पतिव्रता
etatpuṇyaṃ pāpaharaṃ dharmyaṃ cāhlādakārakam ||
paṭhatāṃ cāpi sarvābhīṣṭaphala pradam
||110||एतत्पुण्यं पापहरं धर्म्यं चाह्लादकारकम् ॥
पठतां चापि सर्वाभीष्टफल प्रदम्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe kumāreśasthāpanapūrvakamāhātmyavarṇanaṃ nāma catustriṃśo'dhyāyaḥ || 34 ||