मुख्यं गम्यताम्

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

स्कन्दपुराणम् — कौमारिकाखण्डः, अध्याय २५

3
माहेश्वरखण्डः · कौमारिकाखण्डः · 25

श्रीमहादेववैवाहिकोत्सावर्णनम्

अर्जुन उवाच

देवर्षे वर्ण्यते चेयं कथा पीयूषसोदरा ॥

पुनरेतन्मुने ब्रूहि यदा वेत्ति महेश्वरः

॥१॥

भगवान्स्वां सतीं भार्यां वधार्थं चापि तारकम् ॥

सत्याश्च विरहात्तप्यन्ददाह किमसौ स्मरम्

॥२॥

त्वयैवोक्तं स विरहात्सत्यास्तप्यति वै तपः ॥

हिमाद्रिमास्थितो देवस्तस्याः संगमवांछया

॥३॥

नारद उवाच

सत्यमेतत्पुरा पार्थ भवस्येदं मनीषितम् ॥

अतप्ततपसा योगो न कर्तव्यो मयाऽनया

॥४॥

तपो विना शुद्धदेहो न कथंचन जायते ॥

असुद्धदेहेन समं संयोगो नैव दैहिकः

॥५॥

महत्कर्माणि यानीह तेषां मूलं सदा तपः ॥

नातप्ततपसां सिद्धिर्महत्कर्माणि यांति वै

॥६॥

एतस्मात्कारणाद्देवो दर्पितं तं ददाह तु ॥

ततो दग्धे स्मरे चापि पार्वतीमपि व्रीतिताम्

॥७॥

विहाय सगणो देवः कैलासं समपद्यत ॥

देवी च परमोद्विग्ना प्रस्खलंती पदेपदे

॥८॥

जीवितं स्वं विनिंदंती बभ्रामेतस्ततश्चसा ॥

हिमाद्रिरपि स्वे श्रृंगे रुदतीं पृष्टवान्रतिम्

॥९॥

कासि कस्यासि कल्याणि किमर्थं चापि रोदिषि ॥

पृष्टा सा च रतिः सर्वं यथावृत्तं न्यवेदयत्

॥१०॥

निवेदिते तथा रत्या शैलः संभ्रांतमानसः ॥

प्राप्य स्वां तनयां पाणावादायागात्स्वकं पुरम्

॥११॥

सा तत्र पितरौ प्राह सखीनां वदनेन च ॥

दुर्भगेन शरीरेण किमनेन हि कारणम्

॥१२॥

देहवासं परित्यक्ष्ये प्राप्स्ये वाभिमतं पतिम् ॥

असाध्यं चाप्यभीष्टं च कथं प्राप्यं तपो विना

॥१३॥

नियमैर्विविधैस्तस्माच्छोषयिष्ये कलेवरम् ॥

अनुजानीत मां तत्र यदि वः करुणा मयि

॥१४॥

श्रुत्वेति वचनं माता पिता च प्राह तां शुभाम् ॥

उ मेति चपले पुत्रि न क्षमं तावकं वपुः

॥१५॥

सोढुं क्लेशात्मरूपस्य तपसः सौम्यदर्शने ॥

भावीन्यप्यनि वार्याणि वस्तूनि च सदैव तु

॥१६॥

भाविनोर्था भवंत्येव नरस्यानिच्छतोपि हि ॥

तस्मान्न तपसा तेऽस्ति बाले किंचित्प्रयोजनम्

॥१७॥

श्रीदेव्युवाच

यदिदं भवतो वाक्यं न सम्यगिति मे मतिः ॥

केवलं न हि दैवेन प्राप्तुमर्थो हि शक्यते

॥१८॥

त्किंचिद्दैवाद्धठात्किंचित्किंचिदेव स्वभावतः ॥

पुरुषः फलमाप्नोति चतुर्थं नात्र कारणम्

॥१९॥

ब्रह्मणा चापि ब्रह्मत्वं प्राप्तं किलतपोबलात् ॥

अन्यैरपि च यल्लब्धं तन्नसंख्यातुमुत्सहे

॥२०॥

अध्रुवेण शरीरेण यद्यभीष्टं न साध्यते ॥

पश्चात्स शोच्यते मंदः पतितेऽस्मिञ्छरीरके

॥२१॥

यस्य देहस्य धर्मोऽयं क्वचिज्जायेत्क्वचिन्म्रियेत् ॥

क्वचिद्गर्भगतं नश्येज्जातमात्रं क्वचित्तथा

॥२२॥

बाल्ये च यौवने चापि वार्धक्येपि विनश्यति ॥

तेन चंचलदेहेन कोऽर्थः स्वार्थो न चेद्भवेत्

॥२३॥

इत्युक्त्वा स्वसखीयुक्ता पितृभ्यां साश्रु वीक्षिता ॥

श्रृंगं हिमवतः पुण्यं नानाश्चर्यं जगाम सा

॥२४॥

तत्रां बराणि संत्यज्य भूषणानि च शैलजा ॥

संवीता वल्कलैर्दिव्यैस्तपोऽतप्यत संयता

॥२५॥

ईश्वरं हृदि संस्थाप्य प्रणवाभ्यसनादृता ॥

मुनीनामप्य भून्मान्या तदानीं पार्थ पार्वती

॥२६॥

त्रिस्नाता पाटलापत्रभक्षकाभूच्छतं समाः ॥

शंत च बिल्वपत्रेण शीर्णोन कृतभोजना

॥२७॥

जलभक्षा शतं चाभूच्छतं वै वायुभोजना ॥

ततो नियममादाय पादांगुष्ठस्थिताभवत्

॥२८॥

निराहारा ततस्तापं प्रापुस्तत्तपसो जनाः ॥

ततो जगत्समालोक्य तदीयतपसोर्जितम्

॥२९॥

हरस्तत्राययौ साक्षाद्ब्रह्मचारिवपुर्द्धरः ॥

वसानो वल्कलं दिव्यं रौरवाजिनसंवृतः

॥३०॥

सुलक्षणाषाढधरः सद्वृत्तः प्रति भानवान् ॥

ततस्तं पूजयामासुस्तत्सख्यो बहुमानतः

॥३१॥

वक्तुमिच्छुः शैलपुत्रीं सखीभिरिति चोदितः ॥

ब्रह्मन्नियं महाभागा गृहीतनियमा शुभा

॥३२॥

मुहूर्तपंचमात्रेण नियमोऽस्याः समाप्यते ॥

तत्प्रतीक्षस्व तं कालं पश्चादस्मत्सखीसमम्

॥३३॥

नानाविदा धर्मवार्ताः प्रकरिष्यसि ब्राह्मण ॥

इत्युक्त्वा विजयाद्यास्ता देवीचरितवर्णनैः

॥३४॥

अश्रुमुख्यो द्विजस्याग्रे निन्युः कालं च तं तदा ॥

ततः काले किंचिदूने ब्रह्मचारी महामतिः

॥३५॥

विलोकनमिषेणागादाश्रमोपस्थितं ह्रदम् ॥

निपपात च तत्रासौ चुक्रोशातितरां ततः

॥३६॥

अहमत्र निमज्जामि कोऽपि मामुद्धरेत भोः ॥

इति तारेण क्रोशंतं श्रुत्वा तं विजयादिकाः

॥३७॥

आजग्मुस्त्वरया युक्ता ददुस्तस्मै करं च ताः ॥

स चुक्रोश ततो गाढं दूरेदूरे पुनःपुनः

॥३८॥

नाहं स्पृशाम्यसंसिद्धां म्रिये वा नानृतं त्विदम् ॥

ततः समाप्तनियमा पार्वती स्वयमाययौ

॥३९॥

सव्यं करं ददावस्य तं चासौ नाभ्यनन्दत ॥

भद्रे यच्छुचि नैव स्याद्यच्चैवावज्ञया कृतम्

॥४०॥

सदोषेण कृतं यच्च तदादद्यान्न कर्हिचित् ॥

सव्यं चाशुचि ते हस्तं नावलंबामि कर्हिचित्

॥४१॥

इत्युक्ता पार्वती प्राह नाहं दत्तं च दक्षिणम् ॥

ददामि कस्यचिद्विप्र देवदेवाय कल्पितम्

॥४२॥

दक्षिणं मे करं देवो ग्रहीता भव एव च ॥

शीर्यते चोग्रतपसा सत्यमेतन्मयोदितम्

॥४३॥

विप्र उवाच

यद्येवमवलेपस्ते गमनं केन वार्यते ॥

यथा तव प्रतिज्ञेयं ममापीयं तथाचला

॥४४॥

रुद्रस्यापि वयं मान्याः कीदृशं ते तपो वद ॥

विषमस्थं यत्र विप्रं म्रियमाणमुपेक्षसि

॥४५॥

अवजा नासि विप्रांस्त्वं तच्छीघ्रं व्रज दर्शनात् ॥

यदि वा मन्यसे पूज्यांस्ततोऽभ्युद्धर नान्यथा

॥४६॥

ततो विचार्य बहुधा इति चेति च सा शुभा ॥

विप्रस्योद्धरणं सर्वधर्मेभ्योऽमन्यताधिकम्

॥४७॥

ततः सा दक्षिणं दत्त्वा करं तं प्रोज्जहार च ॥

नरं नारी प्रोद्धरति सज्जन्तं भववारिधौ ॥

एतत्सन्दर्शनार्थाय तथा चक्रे भवोद्भवः

॥४८॥

प्रोद्धृत्य च ततः स्नात्वा बद्ध्व योगासनं स्थिता

॥४९॥

ब्रह्मचारी ततः प्राह प्रहसन्किमिदं शुभे ॥

कर्तुकामासि तन्वंगि दृढयोगासनस्थिता

॥५०॥

देवी प्राह ज्वालयिष्ये शरीरं योगवह्निना ॥

महादेवकृतमतिरुच्छिष्टाहं यतोऽभवम्

॥५१॥

ब्रह्मचारी ततः प्राह काश्चिद्ब्राह्मणकाम्यया ॥

कृत्वा वार्तास्ततः स्वीयमभीष्टं कुरु पार्वति

॥५२॥

नोपहन्यां कदाचिद्वि साधुभिर्विप्रकामना ॥

धर्ममेनं मन्यसे चेन्मुहूर्तं ब्रूहि पार्वति

॥५३॥

देवी प्राह ब्रूहि विप्र मुहूर्तं संस्थिता त्वहम् ॥

ततः स्वयं व्रती प्राह देवीं तां स्वसखीयुताम्

॥५४॥

किमर्थमिति रम्भोरु नवे वयसि दुश्चरम् ॥

तपस्त्वया समारब्धं नानुरूपं विभाति मे

॥५५॥

दुर्लभं प्राप्य मानुष्यं गिरिराजगृहेऽधुना ॥

भोगांश्च दुर्लभान्देवि त्यक्त्वा किं क्लिश्यते वपुः

॥५६॥

अतीव दूये वीक्ष्य त्वां सुकुमारतराकृतिम् ॥

अत्युग्रतपसा क्लिष्टा पद्मिनीव हिमर्दिता

॥५७॥

इदं चान्यत्त्व शुभे शिरसो रोगदं मम ॥

यद्देहं त्यक्तुकामा त्वं प्रबुद्धा नासि बालिके

॥५८॥

वामः कामो मनुष्येषु सत्यमेतद्वचो यतः ॥

स्पृहणीयासि सर्वेषामेवं पीडयसे वपुः

॥५९॥

अविज्ञातान्वयो नग्नः शूली भूतगणाधिपः ॥

श्मशाननिलयो भस्मोद्धूलनो वृषवाहनः

॥६०॥

गजाजिनो द्विजिह्वाद्यलंकृतांगो जटाधरः ॥

विरूपाक्षः कथंकारं निर्गुणः स्यात्तवोचितः

॥६१॥

गुणा ये कुलशीलाद्य वराणामुदिता बुधैः ॥

तेषामेकोऽपि नैवास्ति तस्मिंस्तन्नोचितः स ते

॥६२॥

शोचनीयतमा पूर्वमासीत्पार्वति कौमुदी ॥

त्वं संवृत्ता द्वितीयासि तस्यास्तत्संगमाशया

॥६३॥

तपोधनाः सर्वसमा वयं यद्यपि पार्वति ॥

दुनोत्येव तवारंभः शूलायां यूपसत्क्रिया

॥६४॥

वृषभारोहणं वासः श्मशाने पाणिसंग्रहः ॥

सव्यालपाणिना क्षौमगजत्वग्बंधनः कथम्

॥६५॥

जनहास्यकरं सर्वं त्वयारब्धमसांप्रतम् ॥

स्त्रीभावाद्भूतिसंपर्क्कः कथं चाभिमतस्तव

॥६६॥

निवर्तय मनस्तस्मादस्मात्सर्वविरोधिनः ॥

मृगाक्षि मदनारातेर्मर्कटाक्षस्य प्रार्थनात्

॥६७॥

विरुद्धवादिनं चैवं ब्रह्मचारिणमीश्वरम् ॥

निशम्य कुपिता देवी प्राह वाचा सगद्गदम्

॥६८॥

मा मा ब्राह्मण भाषिष्ठा विरुद्धमिति शंकरे ॥

महत्तमो याति पुमान्देवदेवस्य निंदया

॥६९॥

न सम्यगभिजानासि तस्य देवस्य चेष्टितम् ॥

श्रृणु ब्राह्मण त्वं पापाद्यथास्मात्परिमुच्यसे

॥७०॥

स आदिः सर्वजगतां कोस्य वेदान्वयं ततः ॥

सर्वं जगद्यस्य रूपं दिग्वासाः कीर्त्यते ततः

॥७१॥

गुणत्रयमयं शूलं शूली यस्माद्बिभार्ते सः ॥

अबद्धाः सर्वतो मुक्ता भूता एव च तत्पतिः

॥७२॥

श्मशानं चापि संसारस्तद्वासी कृपयार्थिनाम् ॥

भूतयः कथिता भूतिस्तां बिभर्ति स भूतिभृत्

॥७३॥

वृषो धर्म इति प्रोक्तस्तमारूढस्ततो वृषी ॥

सर्पाश्च दोषाः क्रोधाद्यास्तान्बिभर्ति जगन्मयः

॥७४॥

नानाविधाः कर्मयोगा जटारूपा बिभर्ति सः ॥

वेदत्रयी त्रिनेत्राणि त्रिपुरं त्रिगुणं वपुः

॥७५॥

भस्मीकरोति तद्देवस्त्रिपुरध्नस्ततः स्मृतः ॥

एवंविध महादेवं विदुर्ये सूक्ष्मदर्शिनः

॥७६॥

कथंकारं हि ते नाम भजंते नैव तं हरम् ॥

अथ वा भीतसंसाराः सर्वे विप्र यतो जनाः

॥७७॥

विमृश्य कुर्वते सर्वं विमृश्यैतन्मया कृतम् ॥

शुभं वाप्यशुभं वास्तु त्वमप्येनं प्रपूजय

॥७८॥

इति ब्रुवंत्यां तस्यां तु किंचित्प्रस्फुरिताधरम् ॥

विज्ञाय तां सखीमाह किमप्येष विवक्षुकः

॥७९॥

वार्यतामिति विप्रोऽयं महद्दूषणबाषकः ॥

न केवलं पापभागी श्रोता वै स्यान्न संशयः

॥८०॥

अथ वा किं च नः कार्यं वादेन सह ब्राह्मणैः ॥

कर्णौ पिधाय यास्यामो यथा यः स्यात्ततास्तु सः

॥८१॥

इत्युक्त्वोत्थाय गच्छंत्यां पिधाय श्रवणावुभौ ॥

स्वरूपं समुपाश्रित्य जगृहे वसनं हरः

॥८२॥

ततो निरीक्ष्य तं देवं संभ्रांता परमेश्वरी ॥

प्रणिपत्य महेशानं तुष्टावावनता उमा

॥८३॥

प्राह तां च महादेवो दासोऽस्मि तव शोभने ॥

तपोद्रव्येण क्रीतश्च समादिश यथेप्सितम्

॥८४॥

देव्युवाच

मनसस्त्वं प्रभुः शंभो दत्तं तच्च मया तव ॥

वपुषः पितरावीशौ तौ सम्मानयितुमर्हसि

॥८५॥

महादेव उवाच

पित्रा हि ते परिज्ञातं दृष्ट्वा त्वां रूपशालिनीम् ॥

बालां स्वयंवरं पुत्री महं दास्यामि नान्यथा

॥८६॥

तत्तस्य सर्वमेवास्तु वचनं त्वं हिमाचलम् ॥

स्वयंवरार्थं सुश्रोणि प्रेरय त्वां वृणे ततः

॥८७॥

इत्युक्त्वा तां महादेवः शुचिः शुचिषदो विभुः ॥

जगामेष्टं तदा देशं स्वपुरं प्रययौ च सा

॥८८॥

दृष्ट्वा देवीं तदा हृष्टो मेनया सहितोऽचलः

॥८९॥

आलिंग्याघ्राय पप्रच्छ सर्वं सा च न्यवेदयत् ॥

दुहितुर्देवदेवेन आज्ञप्तं तु हिमाचलः

॥९०॥

स्वयंवरं प्रमुदितः सर्वलोकेष्वघोषयत् ॥

अश्विनो द्वादशादित्या गन्धर्वरुडोरगाः

॥९१॥

यक्षाः सिद्धास्तथा साध्या दैत्याः किंपुरुषा नगाः ॥

समुद्राद्याश्च ये केचित्त्रैलोक्यप्रवरास्च ये

॥९२॥

त्रयस्त्रिंशत्सहस्राणि त्रयस्त्रिंशच्छतानि च ॥

त्रयस्त्रिंशच्च ये देवास्त्रयस्त्रिंशच्च कोटयः

॥९३॥

जग्मुर्गिरीन्द्रपुत्र्यास्तु स्वयंवरमनुत्तमम् ॥

आमंत्रितस्तथा विष्णुर्मेरुमाह हसन्निव

॥९४॥

तातास्माकं च सा देवी मेरो गच्छ नमामि ताम् ॥

अथ शैलसुता देवी हैममारुह्य शोभनम्

॥९५॥

विमानं सर्वतोभद्रं सर्वरत्नैरलंकृतम् ॥

अप्सरोभिः प्रनृत्यद्भिः सर्वाभरणभूषिता

॥९६॥

गंधर्वसंघैर्विविधैः किंनरैश्च सुशोभनैः ॥

बंदिभिः स्तूयमाना च वीरकांस्यधरा स्थिता

॥९७॥

सितातपत्ररत्नांशुमिश्रितं चावहत्तदा ॥

शालिनी नाम पार्वत्याः संध्यापूर्णेदुमंडला

॥९८॥

चामरासक्तहस्ताभिर्दिव्यस्त्रीभिश्च संवृता ॥

मालां प्रगृह्य सा तस्थौ सुरद्रुमसमुद्भवाम्

॥९९॥

एवं तस्यां स्थितायां तु स्थिते लोकत्रये तदा ॥

शिशुर्भूत्वा महादेवः क्रीडार्थं वृषभध्वजः

॥१००॥

उत्संगतलसंगुप्तो बभूव भगवान्भवः ॥

जयेति यत्पदं ख्यातं तस्य सत्यार्थमीश्वरम्

॥१०१॥

अथ दृष्ट्वा शिशुं देवास्तस्य उत्संगवर्तिनः ॥

कोयमत्रेति संमंत्र्य चुक्रुशुर्भृशरोषिताः

॥१०२॥

वज्रमाहारयत्तस्य बाहुमुद्यम्य वृत्रहा ॥

स बाहुरुद्यतस्तस्य तथैव समतिष्ठत

॥१०३॥

स्तंभितः शिशुरूपेण देवदेवेन लीलया ॥

वज्रं क्षेप्तुं न शक्नोति बाहुं चालयितुं तदा

॥१०४॥

वह्निः शक्तिं तदा क्षेप्तुं न शशाक तथोत्थितः ॥

यमोऽपि दंडं खड्गं च निर्ऋतिस्तं शिशुं प्रति

॥१०५॥

पाशं च वरुणो राजा ध्वजयष्टिं समीरणः ॥

सोमो गुडं धनेशश्च गदां सुमहतीं दृढाम्

॥१०६॥

नानायुधानि चादित्या मुसलं वसवस्तथा ॥

महाघोराणि शस्त्राणि तारकाद्याश्च दानवाः

॥१०७॥

स्तंभिता देवदेवेन तथान्ये भुवनेषु ये ॥

पूषा दंतान्दशन्दंर्बालमैक्षत मोहितः

॥१०८॥

तस्यापि दशनाः पेतुर्दृष्टमात्रस्य शंभुना ॥

भगश्च नेत्रे विकृते चकार स्फुटिते च ते

॥१०९॥

बलं तेजश्च योगांश्च सर्वेषां जगृहे प्रभुः ॥

अथ तेषु स्थितेष्वेव मन्युमत्सु सुरेष्वपि

॥११०॥

ब्रह्मा ध्यानमुपाश्रित्य बुबोध हरचेष्टितम् ॥

सोऽभिगम्य महादेवं तुष्टाव प्रयतो विधिः

॥१११॥

पौराणैः सामसंगीतैर्वेदिकैर्गुह्यनामभिः ॥

नमस्तुभ्यं महादेव महादेव्यै नमोनमः

॥११२॥

प्रसादात्तव बुद्ध्यादिर्जगदेतत्प्रवर्तते ॥

मूढाश्च देवताः सर्वा नैनं बुध्यत शंकरम्

॥११३॥

महादेवमिहायातं सर्वदेवनमस्कृतम् ॥

गच्छध्वं शरणं शीघ्रं यदि जीवितुमिच्छत

॥११४॥

ततः संभ्रम संपन्नास्तुष्टुवुः प्रणताः सुराः ॥

नमोनमो महादेव पाहिपाहि जगत्पते

॥११५॥

दुराचारान्भवानस्मानात्मद्रोहपरायणान् ॥

अहो पश्यत नो मौढ्यं जानंतस्तव भाविनीम्

॥११६॥

भार्यामुमां महादेवीं तथाप्यत्र समागताः ॥

युक्तमेतद्यदस्माकं राज्यं गृह्येत चासुरैः

॥११७॥

येषामेवंविधाबुद्धिरस्माभिः किं कृतं त्विदम् ॥

अथ वा नो न दोषोऽस्ति पशवो हि वयं यतः

॥११८॥

त्वयैव पतिना सर्वे प्रेरिताः कुर्महे विभो ॥

ईश्वरः सर्व भूतानां पतिस्त्वं परमेश्वरः

॥११९॥

भ्रामयस्यखिलं विश्वं यन्त्रारूढं स्वमायया ॥

येन विभ्रामिता मूढाः समायाताः स्वयंवरम्

॥१२०॥

तस्मै पशुनां पतये नमस्तुभ्यं प्रसीद नः ॥

अथ तेषां प्रसन्नऽभूद्देवदेवास्त्रियंबकः

॥१२१॥

यथापूर्वं चकारैतान्संस्तवाद्ब्रह्मणः प्रभुः ॥

तारकप्रमुखा दैत्याः संक्रुद्धास्तत्र प्रोचिरे

॥१२२॥

कोयमंग महादेवो न मन्यामो वयं च तम् ॥

ततः प्रहस्य बालोऽसौ हुंकारं लीलया व्यधात्

॥१२३॥

हुंकारेणैव ते दैत्याः स्वमेव नगरं गताः ॥

विस्मृतं सकलं तेषां स्वयंवरमुखं च तत्

॥१२४॥

महादेवप्रभावेन दैत्यानां घोरकर्मणाम् ॥

एवं यस्य प्रभावो हि देवदैत्येषु फाल्गुन

॥१२५॥

कथमीश्वरवाक्यार्थस्तस्मादन्यत्र मुच्यते ॥

असंशयं विमुढास्ते पश्चात्तापः पुरा महान्

॥१२६॥

ईश्वरं भुवनस्यास्य ये भजंते न त्र्यंबकम् ॥

ततः संस्तूयमानः स सुरैः पद्मभुवादिभिः

॥१२७॥

वपुश्चकार देवेशस्त्र्यंबकः परमाद्भुतम् ॥

तेजसा तस्य देवास्ते सेंद्रचंद्रदिवाकराः

॥१२८॥

सब्रह्मकाः ससाध्याश्च वसुर्विश्वे च देवताः ॥

सयमाश्च सरुद्राश्च चक्षुरप्रार्थयन्प्रभुम्

॥१२९॥

तेभ्यः परतमं चक्षुः स्ववपुर्द्रष्टुमुत्तमम् ॥

ददावम्बापतिः शर्वो भवान्याश्चालस्य च

॥१३०॥

लब्ध्वा रुद्रप्रसादेन दिव्यं चक्षुरनुत्तमम् ॥

सब्रह्यकास्तदा देवास्तमपश्यन्महेश्वरम्

॥१३१॥

ततो जगुश्च मुनयः पुष्पवृष्टिं च खेचराः ॥

मुमुचुश्च तदा नेदुर्देवदुंदुभयो भृशम्

॥१३२॥

जगुगधर्वमुख्याश्च ननृतुश्चाप्सरोगणाः ॥

मुमुदुर्गणपाः सर्वे मुमोदांबा च पार्वती

॥१३३॥

ब्रह्माद्या मेनिरे पूर्णां भवानीं च गिरीश्वरम् ॥

तस्य देवी ततो हृष्टा समक्षं त्रिदिवौकसाम्

॥१३४॥

पादयोः स्थापयामास मालां दिव्यां सुगंधिनीम् ॥

सादुसाध्विति संप्रोच्य तया तं तत्र चर्चितम्

॥१३५॥

सह देव्या नमश्चक्रुः शिरोभिर्भूतलाश्रितैः ॥

सर्वे सब्रह्मका देवा जयेति च मुदा जगुः

॥१३६॥

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां प्रथमे माहेश्वरखण्डे कौमारिकाखण्डे कुमारेश्वरमाहात्म्ये श्रीमहादेववैवाहिकोत्सावर्णनंनाम पञ्चविंशोऽध्यायः ॥ २५ ॥