kumāreṇa sthāpito'tra kumāreśastataḥ surāḥ
nārada uvāca
kumāreṇa sthāpito'tra kumāreśastataḥ surāḥ ||
praṇamya guhamūcuśca prabaddhakarasaṃpuṭāḥ
||1||कुमारेण स्थापितोऽत्र कुमारेशस्ततः सुराः ॥
प्रणम्य गुहमूचुश्च प्रबद्धकरसंपुटाः
kiṃcidvijñāpayaṣyāmo vayaṃ tvāṃ śrṛṇu tattvataḥ ||
pūrvaprasiddha ācāraḥ procyate jayināmayam
||2||किंचिद्विज्ञापयष्यामो वयं त्वां श्रृणु तत्त्वतः ॥
पूर्वप्रसिद्ध आचारः प्रोच्यते जयिनामयम्
jayaṃti ye raṇe śatrūṃstaiḥ kāryaḥ staṃbhacihnakaḥ ||
tasmāttava jayoddyotanimittaṃ staṃmamuttamam
||3||जयंति ये रणे शत्रूंस्तैः कार्यः स्तंभचिह्नकः ॥
तस्मात्तव जयोद्द्योतनिमित्तं स्तंममुत्तमम्
nakṣipāma vayaṃ yāvattmanujñātumarhasi ||
viśvakarmakṛtaṃ yacca tṛtīyaṃ liṃgamuttamam
||4||नक्षिपाम वयं यावत्त्मनुज्ञातुमर्हसि ॥
विश्वकर्मकृतं यच्च तृतीयं लिंगमुत्तमम्
tasya staṃbhāgratasataṃ ca saṃsthāpaya śivātmaja ||
evamukte suraiḥ skandastatetyāha mahāmanāḥ
||5||तस्य स्तंभाग्रतसतं च संस्थापय शिवात्मज ॥
एवमुक्ते सुरैः स्कन्दस्ततेत्याह महामनाः
tato hṛṣṭāḥ suragaṇāḥ śakrādyāḥ staṃbhamuttamam ||
jāṃbūnadamayaṃ śubhraṃ raṇabhūmau vinikṣipuḥ
||6||ततो हृष्टाः सुरगणाः शक्राद्याः स्तंभमुत्तमम् ॥
जांबूनदमयं शुभ्रं रणभूमौ विनिक्षिपुः
paritaḥ sthaṃḍilaṃ dikṣu sarvaratnamayaṃ tu te ||
tatra hṛṣṭāścāpsaraso nanṛturdaśadhā śubhāḥ
||7||परितः स्थंडिलं दिक्षु सर्वरत्नमयं तु ते ॥
तत्र हृष्टाश्चाप्सरसो ननृतुर्दशधा शुभाः
mātaro maṃgalānyasya jaguḥ skandasya naṃditāḥ ||
iṃdrādyā nanṛtustatra svayaṃ viṣṇuśca vādakaḥ
||8||मातरो मंगलान्यस्य जगुः स्कन्दस्य नंदिताः ॥
इंद्राद्या ननृतुस्तत्र स्वयं विष्णुश्च वादकः
petuḥ khātpuṣpavarṣāṇi devavādyāni sasvanuḥ ||
evaṃ staṃbhaṃ samāropya jayākhyaṃ viśvanaṃdakaḥ
||9||पेतुः खात्पुष्पवर्षाणि देववाद्यानि सस्वनुः ॥
एवं स्तंभं समारोप्य जयाख्यं विश्वनंदकः
stambheśvarastato devaḥ sthāpitastryakṣasūnunā ||
viriṃcipramukhairdevairjātānandaiḥ samaṃ tadā
||10||स्तम्भेश्वरस्ततो देवः स्थापितस्त्र्यक्षसूनुना ॥
विरिंचिप्रमुखैर्देवैर्जातानन्दैः समं तदा
hariharādityuktaistaiḥ sendrairmunigaṇairapi ||
tasyaiva paścime bhāge śaktyagreṇa mahātmanā
||11||हरिहरादित्युक्तैस्तैः सेन्द्रैर्मुनिगणैरपि ॥
तस्यैव पश्चिमे भागे शक्त्यग्रेण महात्मना
guhena nirmitaḥ kūpo gaṃgā tatra talodbhavā ||
māghasya ca caturdaśyāṃ kṛṣṇāyāṃ pitṛtarpaṇam
||12||गुहेन निर्मितः कूपो गंगा तत्र तलोद्भवा ॥
माघस्य च चतुर्दश्यां कृष्णायां पितृतर्पणम्
kūpe snānaṃ naraḥ kṛtvā bhaktyā yaḥ pāṃḍunaṃdana ||
gayāśrāddhena yatpuṇyaṃ tatphalaṃ labhate sphuṭam
||13||कूपे स्नानं नरः कृत्वा भक्त्या यः पांडुनंदन ॥
गयाश्राद्धेन यत्पुण्यं तत्फलं लभते स्फुटम्
staṃbheśvaraṃ tato devaṃ gandhapuṣpaiḥ prapūjayet ||
vājapeyaphalaṃ prāpya modate rudrasadmāni
||14||स्तंभेश्वरं ततो देवं गन्धपुष्पैः प्रपूजयेत् ॥
वाजपेयफलं प्राप्य मोदते रुद्रसद्मानि
paurṇamāsyāmamāvāsyāṃ mahīsāgarasaṃgame ||
śrāddhaṃ kṛtvā ca yo'bhyarcceṃtstaṃbheśvaramakalmaṣaḥ
||15||पौर्णमास्याममावास्यां महीसागरसंगमे ॥
श्राद्धं कृत्वा च योऽभ्यर्च्चेंत्स्तंभेश्वरमकल्मषः
pitarastasya tṛpyaṃti tṛptā yacchaṃti cāśiṣaḥ ||
sa bhittvā sarvapāpāni rudraloke mahīyate
||16||पितरस्तस्य तृप्यंति तृप्ता यच्छंति चाशिषः ॥
स भित्त्वा सर्वपापानि रुद्रलोके महीयते
ityāha bhagavānrudraḥ skandasya prītaye purā ||
evameva caturthaṃ ca sthāpitaṃ liṃgamuttamam
||17||इत्याह भगवान्रुद्रः स्कन्दस्य प्रीतये पुरा ॥
एवमेव चतुर्थं च स्थापितं लिंगमुत्तमम्
praṇemurdevatāḥ sarve sādhusādhviti te jaguḥ
||18||प्रणेमुर्देवताः सर्वे साधुसाध्विति ते जगुः
iti skāṃdemahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe staṃbheśvaramāhātmyavarṇana nāma paṃcatriṃśo'dhyāyaḥ
||35||इति स्कांदेमहापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां प्रथमे माहेश्वरखण्डे कौमारिकाखण्डे स्तंभेश्वरमाहात्म्यवर्णन नाम पंचत्रिंशोऽध्यायः