kāryasiddhivarṇanam
sūta uvāca
aśvatthalākṣāvahnau ca sarṣapānkesaraplutān ||
juhvato maṃtramukhyaiśca balātibalasaṃjñakaiḥ
||1||अश्वत्थलाक्षावह्नौ च सर्षपान्केसरप्लुतान् ॥
जुह्वतो मंत्रमुख्यैश्च बलातिबलसंज्ञकैः
yāme tu prathame yāte kācinnārī samāyayau ||
śoṇitāktaikavasanā mahoccordhvaśiroruhā
||2||यामे तु प्रथमे याते काचिन्नारी समाययौ ॥
शोणिताक्तैकवसना महोच्चोर्ध्वशिरोरुहा
dāruṇākṣī śukladantī bhayasyāpi bhayaṃkarī ||
sā ruroda mahārāvaṃ prāpya tāṃ homabhūmikām
||3||दारुणाक्षी शुक्लदन्ती भयस्यापि भयंकरी ॥
सा रुरोद महारावं प्राप्य तां होमभूमिकाम्
tāṃ dṛṣṭvā cukṣubhe sadyo vijayo bhītimāniva ||
barbarīkaśca nirbhītistasyāḥ saṃmukhamāyayau
||4||तां दृष्ट्वा चुक्षुभे सद्यो विजयो भीतिमानिव ॥
बर्बरीकश्च निर्भीतिस्तस्याः संमुखमाययौ
tataḥ kaṇṭhaṃ samāśliṣya tasyā matimatāṃ varaḥ ||
ruroda dviguṇaṃ vīro meghavannādayanbahu
||5||ततः कण्ठं समाश्लिष्य तस्या मतिमतां वरः ॥
रुरोद द्विगुणं वीरो मेघवन्नादयन्बहु
taṃ dṛṣṭvā vismitā sā ca yāvanmuṃcati kartikām ||
tāvanniṣpīḍite kaṃṭhe moktuṃ tasminna cāśakat
||6||तं दृष्ट्वा विस्मिता सा च यावन्मुंचति कर्तिकाम् ॥
तावन्निष्पीडिते कंठे मोक्तुं तस्मिन्न चाशकत्
pīḍyamāne ca balinā kaṃṭhe tasyā muhurmuhuḥ ||
mumoca vividhāñchabdānvajrāhata ivācalaḥ
||7||पीड्यमाने च बलिना कंठे तस्या मुहुर्मुहुः ॥
मुमुोच विविधाञ्छब्दान्वज्राहत इवाचलः
kṣaṇaṃ rāvāṃstato muktvā trāhi muñceti vaktyaṇu ||
tataḥ kṛpālunā muktā pādayoḥ patitā'bravīt
||8||क्षणं रावांस्ततो मुक्त्वा त्राहि मुञ्चेति वक्त्यणु ॥
ततः कृपालुना मुक्ता पादयोः पतिताऽब्रवीत्
śaraṇaṃ te prapannāsmi dāsī karmakarī tava ||
mahājihveti māṃ viddhi rākṣasīṃ kāmarūpiṇīm
||9||शरणं ते प्रपन्नास्मि दासी कर्मकरी तव ॥
महाजिह्वेति मां विद्धि राक्षसीं कामरूपिणीम्
kāśīśmaśānanilayāṃ devadānavadarpahām ||
dadāsi yadi me vīra durlabhāṃ prāṇadakṣiṇām
||10||काशीश्मशाननिलयां देवदानवदर्पहाम् ॥
ददासि यदि मे वीर दुर्लभां प्राणदक्षिणाम्
tatastapaścariṣyāmi sarvabhūtābhayapradā ||
asminnarthe svadevasya śapathā me tathātmanaḥ
||11||ततस्तपश्चरिष्यामि सर्वभूताभयप्रदा ॥
अस्मिन्नर्थे स्वदेवस्य शपथा मे तथात्मनः
yadyetadvyatyayaṃ kuryāṃ bhasmībhūyāṃ tataḥ kṣaṇam ||
evaṃ bruvāṇāṃ tāṃ vīro nigṛhya śapathairdṛḍham
||12||यद्येतद्व्यत्ययं कुर्यां भस्मीभूयां ततः क्षणम् ॥
एवं ब्रुवाणां तां वीरो निगृह्य शपथैर्दृढम्
mumoca sāpi saṃhṛṣṭā kṛcchrā- nmuktā yayau vanam ||
so'pi vīraḥ khaṅgadhārī tatraivāvasthito'bhavat
||13||मुमोच सापि संहृष्टा कृच्छ्रा- न्मुक्ता ययौ वनम् ॥
सोऽपि वीरः खङ्गधारी तत्रैवावस्थितोऽभवत्
tato madhyamarātrau ca garjitaṃ śrūyate mahat ||
andhakāraṃ ca saṃjajñe tamoṃ'dhanarakaprabham
||14||ततो मध्यमरात्रौ च गर्जितं श्रूयते महत् ॥
अन्धकारं च संजज्ञे तमोंऽधनरकप्रभम्
dadṛśe ca tataḥ śailaḥ śataśṛṃgo'tivistaraḥ ||
nānāśilāḥ pramumuce nānāvṛkṣāṃśca socchrayān
||15||ददृशे च ततः शैलः शतशृंगोऽतिविस्तरः ॥
नानाशिलाः प्रमुमुचे नानावृक्षांश्च सोच्छ्रयान्
nānānirjhara saṃghoṣaṃ vavṛṣe śoṇitaṃ vahu ||
taṃ tathā nagamālokya nirbhīto bhaiminaṃdanaḥ
||16||नानानिर्झर संघोषं ववृषे शोणितं वहु ॥
तं तथा नगमालोक्य निर्भीतो भैमिनंदनः
parvato dviguṇo bhūtvā parvataṃ sahasāplutaḥ ||
tadābhijaghne saṃhṛtya parvataṃ svena bhūbhṛtā
||17||पर्वतो द्विगुणो भूत्वा पर्वतं सहसाप्लुतः ॥
तदाभिजघ्ने संहृत्य पर्वतं स्वेन भूभृता
tadā viśīrṇaḥ so'bhūcca parvato bhūmimaṃḍale ||
tato yojanadehātmā śataśīrṣaḥ śatodaraḥ
||18||तदा विशीर्णः सोऽभूच्च पर्वतो भूमिमंडले ॥
ततो योजनदेहात्मा शतशीर्षः शतोदरः
vaktrairmuṃcanmahājvālāṃ repalendro'bhyadhāvata ||
taṃ dhāvamānaṃ dṛṣṭvaiva barbarīko mahābalaḥ
||19||वक्त्रैर्मुंचन्महाज्वालां रेपलेन्द्रोऽभ्यधावत ॥
तं धावमानं दृष्ट्वैव बर्बरीको महाबलः
vidhāya tādṛśaṃ rūpaṃ nardantaṃ cāpyadhāvata ||
tato madhyamarātrau tī laghu citraṃ ca suṣṭhu ca
||20||विधाय तादृशं रूपं नर्दन्तं चाप्यधावत ॥
ततो मध्यमरात्रौ ती लघु चित्रं च सुष्ठु च
yuyudhāte bāṇajālairyathā prāvṛṣi toyadau ||
chinnacāpau ca khaṅgābhyāṃ chinnakhaḍgau ca muṣṭibhiḥ
||21||युयुधाते बाणजालैर्यथा प्रावृषि तोयदौ ॥
छिन्नचापौ च खङ्गाभ्यां छिन्नखड्गौ च मुष्टिभिः
parvatāviva satpakṣau ciraṃ yuyudhatuḥ sthiram ||
tataḥ kakṣe samutpāṭya bhrāmayitvā muhūrtakam
||22||पर्वताविव सत्पक्षौ चिरं युयुधतुः स्थिरम् ॥
ततः कक्षे समुत्पाट्य भ्रामयित्वा मुहूर्तकम्
bhūmau pradharṣayāmāsa prasṛtaṃ ca mumoca ha ||
cikṣepa cāgnikoṇe taṃ mahīsāgararodhasi
||23||भूमौ प्रधर्षयामास प्रसृतं च मुमोच ह ॥
चिक्षेप चाग्निकोणे तं महीसागररोधसि
taddūre repalendrākhyaṃ grāmamadyāpi vartate ||
evaṃ sa repalonāma vṛtratulyaparākramaḥ
||24||तद्दूरे रेपलेन्द्राख्यं ग्राममद्यापि वर्तते ॥
एवं स रेपलोनाम वृत्रतुल्यपराक्रमः
nāthaḥ śmaśānasyāvantyā vighnakṛnnihato'bhavat ||
taṃ nihatya punarvīro barbarīkaḥ sthito'bhavat
||25||नाथः श्मशानस्यावन्त्या विघ्नकृन्निहतोऽभवत् ॥
तं निहत्य पुनर्वीरो बर्बरीकः स्थितोऽभवत्
tatastṛtīyayāme ca pratīcyā diśa āyayau ||
parvatābhā mahānādā pādaiḥ kampayatīva bhūḥ
||26||ततस्तृतीययामे च प्रतीच्या दिश आययौ ॥
पर्वताभा महानादा पादैः कम्पयतीव भूः
duhadruhākhyāśvatarī meghabhraṣṭā taḍidyathā ||
tāmāyāṃtīṃ tathā dṛṣṭvā sūryavaiśvānaraprabhām
||27||दुहद्रुहाख्याश्वतरी मेघभ्रष्टा तडिद्यथा ॥
तामायांतीं तथा दृष्ट्वा सूर्यवैश्वानरप्रभाम्
upasṛtya javādbhaimī ruroha prahasanniva ||
vegāttataḥ pradravatīṃ tuṇḍe prāhatya muṣṭibhiḥ
||28||उपसृत्य जवाद्भैमी रुरोह प्रहसन्निव ॥
वेगात्ततः प्रद्रवतीं तुण्डे प्राहत्य मुष्टिभिः
sthāpayāmāsa tatraiva tasthau sā cātipīḍitā ||
tataḥ kruddhā mahārāvaṃ kṛtvāplutya duhadruhā
||29||स्थापयामास तत्रैव तस्थौ सा चातिपीडिता ॥
ततः क्रुद्धा महारावं कृत्वाप्लुत्य दुहद्रुहा
jagatyāmāśu cikṣepa barbarīkaṃ tathecchakam ||
tato naditvā cātīva pādaghātamamuṃcata
||30||जगत्यामाशु चिक्षेप बर्बरीकं तथेच्छकम् ॥
ततो नदित्वा चातीव पादघातममुंचत
pādau ca vīraḥ saṃgṛhya cikṣepa bhuvi līlayā ||
tataḥ punaḥ samutthāya dhāvaṃtīṃ tāṃ nigṛhya saḥ
||31||पादौ च वीरः संगृह्य चिक्षेप भुवि लीलया ॥
ततः पुनः समुत्थाय धावंतीं तां निगृह्य सः
muṣṭinā pātayitvaiva daṃtānkaṃṭhamapīḍayat ||
klinnaṃ vāsa ivāpīḍya prāṇānatyājayaddrutam
||32||मुष्टिना पातयित्वैव दंतान्कंठमपीडयत् ॥
क्लिन्नं वास इवापीड्य प्राणानत्याजयद्द्रुतम्
evaṃ sīkottarasthāne smaśānaikapado dbhavā ||
śākinīnāmadhīśā sā barbarīkeṇa sūditā
||33||एवं सीकोत्तरस्थाने स्मशानैकपदो द्भवा ॥
शाकिनीनामधीशा सा बर्बरीकेण सूदिता
hatvā tāṃ cāpi cikṣepa pratīcyāmeva līlayā ||
duhadruhākhyamadyāpi tatra grāmaṃ sma vartate
||34||हत्वा तां चापि चिक्षेप प्रतीच्यामेव लीलया ॥
दुहद्रुहाख्यमद्यापि तत्र ग्रामं स्म वर्तते
tatastathaiva saṃtasthau barbarīko'bhirakṣaṇe ||
tataścaturthe yāme ca prāptaḥ kṣapaṇako'dbhutaḥ
||35||ततस्तथैव संतस्थौ बर्बरीकोऽभिरक्षणे ॥
ततश्चतुर्थे यामे च प्राप्तः क्षपणकोऽद्भुतः
muṃḍī nagno mayūrāṇāṃ picchadhārī mahāvrataḥ ||
provāca cedaṃ vacanaṃ hāhā kaṣṭamatīva bhoḥ
||36||मुंडी नग्नो मयूराणां पिच्छधारी महाव्रतः ॥
प्रोवाच चेदं वचनं हाहा कष्टमतीव भोः
ahiṃsā paramo dharmastadagnirjvālyate kutaḥ ||
hūyamāne yato vahnau sūkṣmajīvavadho mahān
||37||अहिंसा परमो धर्मस्तदग्निर्ज्वाल्यते कुतः ॥
हूयमाने यतो वह्नौ सूक्ष्मजीववधो महान्
śrutvedaṃ vacanaṃ tasya barbarīko'bravītsmayan ||
vadane sarvadevānāṃ hūyamāne sma pāvake
||38||श्रुत्वेदं वचनं तस्य बर्बरीकोऽब्रवीत्स्मयन् ॥
वदने सर्वदेवानां हूयमाने स्म पावके
anṛtaṃ bhāṣase pāpa śikṣāyogyo'si durmate ||
ityuktvā sahasotpatya kakṣāmadhye sthiro'sya ca
||39||अनृतं भाषसे पाप शिक्षायोग्योऽसि दुर्मते ॥
इत्युक्त्वा सहसोत्पत्य कक्षामध्ये स्थिरोऽस्य च
dantānmuṣṭiprahāraiśca samāhatyābhyapātayat ||
rudhirāvilavaktraṃ taṃ mumoca patitaṃ bhuvi
||40||दन्तान्मुष्टिप्रहारैश्च समाहत्याभ्यपातयत् ॥
रुधिराविलवक्त्रं तं मुमोच पतितं भुवि
sa kṣaṇāccetanāṃ prāpya ghoradaityavapurdharaḥ ||
bhayādbhaimeḥ pradudrāva guhāvivaramāviśat
||41||स क्षणाच्चेतनां प्राप्य घोरदैत्यवपुर्धरः ॥
भयाद्भैमेः प्रदुद्राव गुहाविवरमाविशत्
bahuprabheti nagarī ṣaṣṭiyojanamāyatā ||
tasyāṃ viveśa sahasā taṃ cānu barbarīkakaḥ
||42||बहुप्रभेति नगरी षष्टियोजनमायता ॥
तस्यां विवेश सहसा तं चानु बर्बरीककः
barbarīkaṃ tato dṛṣṭvā nādo'bhūcca palāśinām ||
dhāvadhvaṃ hanyatāmeṣa chidyatāṃ bhidyatāmiti
||43||बर्बरीकं ततो दृष्ट्वा नादोऽभूच्च पलाशिनाम् ॥
धावध्वं हन्यतामेष छिद्यतां भिद्यतामिति
tacchrutvā daityavīrāṇāṃ koṭayo nava bhīṣaṇāḥ ||
nānāyudhadharā vīraṃ barbarīkamupādravan
||44||तच्छ्रुत्वा दैत्यवीराणां कोटयो नव भीषणाः ॥
नानायुधधरा वीरं बर्बरीकमुपाद्रवन्
dṛṣṭvā tānkoṭiśo daityānkruddho bhīmātmajātmajaḥ ||
nimīlya sahasā netre teṣāṃ madhyamadhāvata
||45||दृष्ट्वा तान्कोटिशो दैत्यान्क्रुद्धो भीमात्मजात्मजः ॥
निमील्य सहसा नेत्रे तेषां मध्यमधावत
pādaghātaistataḥ kāṃścidbhujāghātaistathāparān ||
hṛdayasyābhighātaiśca kṣaṇānninye yamakṣayam
||46||पादघातैस्ततः कांश्चिद्भुजाघातैस्तथापरान् ॥
हृदयस्याभिघातैश्च क्षणान्निन्ये यमक्षयम्
yathā nalavanaṃ krruddhaḥ kuryādbhūmisamaṃ karī ||
navakoṭīstathā jaghne saha tena palāśinā
||47||यथा नलवनं क्र्रुद्धः कुर्याद्भूमिसमं करी ॥
नवकोटीस्तथा जघ्ने सह तेन पलाशिना
tato nāgāḥ samāgamya vāsukipramukhāstadā ||
tuṣṭuburvividhairvākyairūcuḥ suhṛdayaṃ ca te
||48||ततो नागाः समागम्य वासुकिप्रमुखास्तदा ॥
तुष्टुबुर्विविधैर्वाक्यैरूचुः सुहृदयं च ते
nāgānāṃ paramaṃ kṛtyaṃ kṛtaṃ te bhaiminaṃdana ||
palāśīnāma daityoyaṃ nīto yatsānugo yamam
||49||नागानां परमं कृत्यं कृतं ते भैमिनंदन ॥
पलाशीनाम दैत्योयं नीतो यत्सानुगो यमम्
anena hi vayaṃ vīra sānugena durātmanā ||
pīḍitā vividhopāyaiḥ pātālādapyadhaḥ kṛtāḥ
||50||अनेन हि वयं वीर सानुगेन दुरात्मना ॥
पीडिता विविधोपायैः पातालादप्यधः कृताः
varaṃ vṛṇīṣva tvaṃ tasmānnāgebhyo'bhimataṃ param ||
varadāḥ sarva eva sma vayaṃ tubhyaṃ sutoṣitāḥ
||51||वरं वृणीष्व त्वं तस्मान्नागेभ्योऽभिमतं परम् ॥
वरदाः सर्व एव स्म वयं तुभ्यं सुतोषिताः
suhṛdaya uvāca
yadi deyo varo mahyaṃ tadenaṃ pravṛṇomyaham ||
sarvavighnavinirmukto vijayaḥ siddhimāpnuyāt
||52||यदि देयो वरो मह्यं तदेनं प्रवृणोम्यहम् ॥
सर्वविघ्नविनिर्मुक्तो विजयः सिद्धिमाप्नुयात्
tatastatheti taṃ procuḥ prahṛṣṭā vāyubhojanāḥ ||
sa ca tebhyaḥ purīṃ dattvā nivṛtto nāgapūjitaḥ
||53||ततस्तथेति तं प्रोचुः प्रहृष्टा वायुभोजनाः ॥
स च तेभ्यः पुरीं दत्त्वा निवृत्तो नागपूजितः
vivarasya ca madhyena samāgacchanmahāprabham ||
sarvaratnamayaṃ liṃgaṃ sthitaṃ kalpataroradhaḥ
||54||विवरस्य च मध्येन समागच्छन्महाप्रभम् ॥
सर्वरत्नमयं लिंगं स्थितं कल्पतरोरधः
arcyamānaṃ suvahnībhirnāgakanyābhiraikṣata ||
tato'sau vismayāviṣṭo nāgakanyā hyapṛcchata
||55||अर्च्यमानं सुवह्नीभिर्नागकन्याभिरैक्षत ॥
ततोऽसौ विस्मयाविष्टो नागकन्या ह्यपृच्छत
kenedaṃ sthāpitaṃ liṃgaṃ sūryavaiśvānaraprabham ||
liṃgādapi caturdikṣu mārgāśceme tu kīdṛśāḥ
||56||केनेदं स्थापितं लिंगं सूर्यवैश्वानरप्रभम् ॥
लिंगादपि चतुर्दिक्षु मार्गाश्चेमे तु कीदृशाः
iti vīravacaḥ śrutvā bṛhatkaṭipayodharā ||
savrīḍaṃ sasmitāpāṃganirmokṣamidamabravīt
||57||इति वीरवचः श्रुत्वा बृहत्कटिपयोधरा ॥
सव्रीडं सस्मितापांगनिर्मोक्षमिदमब्रवीत्
sarvapannagarājena śeṣeṇa sumahātmanā ||
tapa staptvā mahāliṃgamidamatra pratiṣṭhitam
||58||सर्वपन्नगराजेन शेषेण सुमहात्मना ॥
तप स्तप्त्वा महालिंगमिदमत्र प्रतिष्ठितम्
darśanātsparśanāddhyānādarcanātsarvasiddhidam ||
liṃgātpūrveṇa mārgoyaṃ yāti śrīparvataṃ bhuvi
||59||दर्शनात्स्पर्शनाद्ध्यानादर्चनात्सर्वसिद्धिदम् ॥
लिंगात्पूर्वेण मार्गोयं याति श्रीपर्वतं भुवि
elāpatreṇa vihito nāgānāṃ tatra prāptaye ||
dakṣiṇena ca mārgo'yaṃ yāti śūrpārakaṃ bhuvi
||60||एलापत्रेण विहितो नागानां तत्र प्राप्तये ॥
दक्षिणेन च मार्गोऽयं याति शूर्पारकं भुवि
karkoṭakena nāgena kṛto'yaṃ tatra prāptaye ||
paścimena ca mārgo'yaṃ prabhāsaṃ yāti suprabham
||61||कर्कोटकेन नागेन कृतोऽयं तत्र प्राप्तये ॥
पश्चिमेन च मार्गोऽयं प्रभासं याति सुप्रभम्
airāvatena vihito nāgānāṃ gamanāya ca ||
uttareṇa ca mārgoyaṃ yena yātuṃ bhavānsthitaḥ
||62||ऐरावतेन विहितो नागानां गमनाय च ॥
उत्तरेण च मार्गोयं येन यातुं भवान्स्थितः
guptakṣetre siddhaliṃgaṃ yāti śaktiguhā''kṛtaḥ ||
vihitastakṣakeṇāsau yātuṃ tatra mahātmanā
||63||गुप्तक्षेत्रे सिद्धलिंगं याति शक्तिगुहाऽऽकृतः ॥
विहितस्तक्षकेणासौ यातुं तत्र महात्मना
itīdaṃ varṇitaṃ vīra vijñaptiḥ śrūyatāṃ mama ||
ko bhavānadhunaiveto daityapṛṣṭha gato'bhavat ||
adhunaiva tathaikākī samāyāto'tra no vada
||64||इतीदं वर्णितं वीर विज्ञप्तिः श्रूयतां मम ॥
को भवानधुनैवेतो दैत्यपृष्ठ गतोऽभवत् ॥
अधुनैव तथैकाकी समायातोऽत्र नो वद
vayaṃ ca sarvāste dāsyastvāṃ patiṃ pravṛṇīmahe ||
asmābhiḥ sahitaḥ krīḍa vividhāsvatra bhūmiṣu
||65||वयं च सर्वास्ते दास्यस्त्वां पतिं प्रवृणीमहे ॥
अस्माभिः सहितः क्रीड विविधास्वत्र भूमिषु
barbarīka uvāca
ahaṃ kurukulotpannaḥ pāṃḍuputrasya pautrakaḥ ||
barbarīka iti khyātastaṃ daityaṃ haṃtumāgataḥ
||66||अहं कुरुकुलोत्पन्नः पांडुपुत्रस्य पौत्रकः ॥
बर्बरीक इति ख्यातस्तं दैत्यं हंतुमागतः
sa ca daityo hataḥ pāpaḥ punaryāsye mahītalam ||
bhavatībhiśca me nāsti kṛtyaṃ bhobhoḥ kathaṃcana
||67||स च दैत्यो हतः पापः पुनर्यास्ये महीतलम् ॥
भवतीभिश्च मे नास्ति कृत्यं भोभोः कथंचन
brahmacārivrataṃ yasmādahaṃ satatamāsthitaḥ ||
ityuktvābhyarcya talliṃgaṃ praṇipatya ca daṇḍavat
||68||ब्रह्मचारिव्रतं यस्मादहं सततमास्थितः ॥
इत्युक्त्वाभ्यर्च्य तल्लिंगं प्रणिपत्य च दण्डवत्
ūrdhvamācakrame vīraḥ kātaraṃ tābhirīkṣitaḥ ||
tato bahiḥ samāgatya saprakāśaṃ mukhaṃ tadā
||69||ऊर्ध्वमाचक्रमे वीरः कातरं ताभिरीक्षितः ॥
ततो बहिः समागत्य सप्रकाशं मुखं तदा
praharṣeṇaiva pūrvasyā vijayaṃ dadṛśe diśaḥ ||
tasminkāle ca vijayaḥ karma sarvaṃ samāptavān
||70||प्रहर्षेणैव पूर्वस्या विजयं ददृशे दिशः ॥
तस्मिन्काले च विजयः कर्म सर्वं समाप्तवान्
kāṃtyā sūryasamābhāsa ūrdhvamācakrame kṣaṇāt ||
tato viyadgataṃ devaiḥ puṣpavarṣamabhūnmahat
||71||कांत्या सूर्यसमाभास ऊर्ध्वमाचक्रमे क्षणात् ॥
ततो वियद्गतं देवैः पुष्पवर्षमभून्महत्
jagurgaṃdharvamukhyāśca nanṛtuścāpsarogaṇāḥ ||
vijayo barbarīkaṃ ca tato vacanamabravīt
||72||जगुर्गंधर्वमुख्याश्च ननृतुश्चाप्सरोगणाः ॥
विजयो बर्बरीकं च ततो वचनमब्रवीत्
tava prasādādvīreśa siddhiḥ prāptā mayātulā ||
ciraṃ jīva ciraṃ naṃda ciraṃ vasa ciraṃ jaya
||73||तव प्रसादाद्वीरेश सिद्धिः प्राप्ता मयातुला ॥
चिरं जीव चिरं नंद चिरं वस चिरं जय
ata eva hi sādhṛnāṃ saṃgamicchaṃti sādhavaḥ ||
auṣadhaṃ sarvadoṣāṇāṃ bhavetsatyaṃ gamo yataḥ
||74||अत एव हि साधृनां संगमिच्छंति साधवः ॥
औषधं सर्वदोषाणां भवेत्सत्यं गमो यतः
tvaṃ ca homasthitaṃ bhasma siṃdūrasadṛśaprabham ||
niḥśalyaṃ savivarakaṃ pūryamāṇaṃ gṛhāṇa ca
||75||त्वं च होमस्थितं भस्म सिंदूरसदृशप्रभम् ॥
निःशल्यं सविवरकं पूर्यमाणं गृहाण च
akṣayyametatsaṃgrāme prathamaṃ te pramuṃcataḥ ||
śatrūṇāṃ sthānakaṃ mṛtyordehaṃ dhvastaṃ kariṣyati
||76||अक्षय्यमेतत्संग्रामे प्रथमं ते प्रमुंचतः ॥
शत्रूणां स्थानकं मृत्योर्देहं ध्वस्तं करिष्यति
evaṃ sukhena vijayaḥ śatrūṇāṃ te bhaviṣyati
||77||एवं सुखेन विजयः शत्रूणां ते भविष्यति
barbarīka uvāca
upakuryānnirākāṃkṣo yaḥ sa sādhuritīryate ||
sākāṃkṣamupakuryādyaḥ sādhutve tasya ko guṇaḥ
||78||उपकुर्यान्निराकांक्षो यः स साधुरितीर्यते ॥
साकांक्षमुपकुर्याद्यः साधुत्वे तस्य को गुणः
taddehi bhasma cānyasmai kenāpyartho na me'ṇvapi ||
prasādasumukhāṃ dṛṣṭiṃ vinā nānyadvṛṇomi te
||79||तद्देहि भस्म चान्यस्मै केनाप्यर्थो न मेऽण्वपि ॥
प्रसादसुमुखां दृष्टिं विना नान्यद्वृणोमि ते
devā ūcuḥ
kurūṇāṃ pāṃḍavānāṃ ca bhaviṣyati mahānraṇaḥ ||
tato bhūmisthitaṃ bhasma prāpsyaṃti yadi kauravāḥ
||80||कुरूणां पांडवानां च भविष्यति महान्रणः ॥
ततो भूमिस्थितं भस्म प्राप्स्यंति यदि कौरवाः
mahānanartho bhavitā pāṃḍavānāṃ tataḥ sphuṭam ||
tasmādgṛhāṇa tvaṃ bhasma sopi cakre tatho vacaḥ
||81||महाननर्थो भविता पांडवानां ततः स्फुटम् ॥
तस्माद्गृहाण त्वं भस्म सोपि चक्रे तथो वचः
devībhiḥ sahitā devāḥ saṃmānya vijayaṃ ca te ||
siddhaiśvaryaṃ dadustasmai siddhaseneti nāma ca
||82||देवीभिः सहिता देवाः संमान्य विजयं च ते ॥
सिद्धैश्वर्यं ददुस्तस्मै सिद्धसेनेति नाम च
evaṃ sa vijayo vipraḥ siddhiṃ lebhe sudurlabhām ||
barbarīkaśca kṛtvaitaddevībhaktirato'vasat
||83||एवं स विजयो विप्रः सिद्धिं लेभे सुदुर्लभाम् ॥
बर्बरीकश्च कृत्वैतद्देवीभक्तिरतोऽवसत्
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṃḍe kāryasiddhivarṇanaṃnāma triṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ || 63 ||