Kṛṣṇayajuḥ Taittirīyasaṃhitā — Prathama kāṇḍa, prapāṭhaka 6 (12 anuvākāḥ)
Kṛṣṇayajuḥ Taittirīyasaṃhitā — Prathama kāṇḍa, prapāṭhaka 6
Section titled “Kṛṣṇayajuḥ Taittirīyasaṃhitā — Prathama kāṇḍa, prapāṭhaka 6”prathamakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ 6
Anuvākāḥ
Section titled “Anuvākāḥ”| Anuvāka | First Words |
|---|---|
| 1 | 1 sa |
| 2 | 4 dhruvo’si |
| 3 | 8 agnirmā |
| 4 | 11 barhiṣo’ha |
| 5 | 15 ā |
| 6 | 17 aganma |
| 7 | 21 yathā |
| 8 | 25 yo |
| 9 | 29 prajāpatiryajñānasṛjatāgnihotra |
| 10 | 33 dhruvo’si |
| 11 | 39 yo |
| 12 | 46 indra |
1 saṃ tvā̍ siñcāmi̱ yaju̍ṣā pra̱jāmāyu̱rdhana̍ṃ ca | bṛha̱spati̍prasūto̱ yaja̍māna i̱ha mā ri̍ṣat || ājya̍masi sa̱tyama̍si sa̱tyasyādhya̍kṣamasi ha̱vira̍si vaiśvāna̱raṃ vai̎śvade̱vamutpū̍taśuṣmṛ sa̱tyaujā̱ḥ saho̍’si̱ saha̍mānamasi̱ saha̱svārā̍tī̱ḥ saha̍svārātīya̱taḥ saha̍sva̱ pṛta̍nā̱ḥ saha̍sva pṛtanya̱taḥ | sa̱hasra̍vīryamasi̱ tanmā̍ ji̱nvā”jya̱syā”jya̍masi sa̱tyasya̍ sa̱tyama̍si sa̱tyāyu̍ 2 rasi sa̱tyaśu̍ṣmamasi sa̱tyena̍ tvā̱’bhi ghā̍rayāmi̱ tasya̍ te bhakṣīya pañcā̱nāṃ tvā̱ vātā̍nāṃ ya̱ntrāya̍ dha̱rtrāya̍ gṛhṇāmi pañcā̱nāṃ tva̍rtū̱nāṃ ya̱ntrāya̍ dha̱rtrāya̍ gṛhṇāmi pañcā̱nāṃ tvā̍ di̱śāṃ ya̱ntrāya̍ dha̱rtrāya̍ gṛhṇāmi pañcā̱nāṃ tvā̍ pañcaja̱nānā̎ṃ ya̱ntrāya̍ dha̱rtrāya̍ gṛhṇāmi ca̱rostvā̱ pañca̍bilasya ya̱ntrāya̍ dha̱rtrāya̍ gṛhṇāmi̱ brahma̍ṇastvā̱ teja̍se ya̱ntrāya̍ dha̱rtrāya̍ gṛhṇāmi kṣa̱trasya̱ tvauja̍se ya̱ntrāya̍ 3 dha̱rtrāya̍ gṛhṇāmi vi̱śe tvā̍ ya̱ntrāya̍ dha̱rtrāya̍ gṛhṇāmi su̱vīryā̍ya tvā gṛhṇāmi suprajā̱stvāya̍ tvā gṛhṇāmi rā̱yaspoṣā̍ya tvā gṛhṇāmi brahmavarca̱sāya̍ tvā gṛhṇāmi̱ bhūra̱smākṛ̍ ha̱virde̱vānā̍mā̱śiṣo̱ yaja̍mānasya de̱vānā̎ṃ tvā de̱vatā̎bhyo gṛhṇāmi̱ kāmā̍ya tvā gṛhṇāmi || sa̱tyāyu̱roja̍se ya̱ntrāya̱ traya̍strṛśacca ||1.6.1||
4 dhru̱vo̍’si dhru̱vo̍’hṛ sa̍jā̱teṣu̍ bhūyāsa̱ṃ dhīra̱ścettā̍ vasu̱vidu̱gro̎’syu̱gro̍’hṛ sa̍jā̱teṣu̍ bhūyāsamu̱graścettā̍ vasu̱vida̍bhi̱bhūra̍syabhi̱bhūra̱hṛ sa̍jā̱teṣu̍ bhūyāsamabhi̱bhūścettā̍ vasu̱vidyu̱najmi̍ tvā̱ brahma̍ṇā̱ daivye̍na ha̱vyāyā̱smai voḍha̱ve jā̍tavedaḥ | indhā̍nāstvā supra̱jasa̍ḥ su̱vīrā̱ jyogjī̍vema bali̱hṛto̍ va̱yaṃ te̎ || yanme̍ agne a̱sya ya̱jñasya̱ riṣyā̱ 5 dyadvā̱ skandā̱dājya̍syo̱ta vi̍ṣṇo | tena̍ hanmi sa̱patna̍ṃ durmarā̱yumaina̍ṃ dadhāmi̱ nirṛ̍tyā u̱pasthe̎ | bhūrbhuva̱ḥ suva̱rucchu̍ṣmo agne̱ yaja̍mānāyaidhi̱ niśu̍ṣmo abhi̱dāsa̍te | agne̱ deve̎ddha̱ manvi̍ddha̱ mandra̍ji̱hvāma̍rtyasya te hotarmū̱rdhannā ji̍gharmi rā̱yaspoṣā̍ya suprajā̱stvāya̍ su̱vīryā̍ya̱ mano̍’si prājāpa̱tyaṃ mana̍sā mā bhū̱tenā”vi̍śa̱ vāga̍syai̱ndrī sa̍patna̱kṣaya̍ṇī 6 vā̱cā me̎ndri̱yeṇā”vi̍śa vasa̱ntamṛ̍tū̱nāṃ prī̍ṇāmi̱ sa mā̎ prī̱taḥ prī̍ṇātu grī̱ṣmamṛ̍tū̱nāṃ prī̍ṇāmi̱ sa mā̎ prī̱taḥ prī̍ṇātu va̱ṟṣā ṛ̍tū̱nāṃ prī̍ṇāmi̱ tā mā̎ prī̱tāḥ prī̍ṇantu śa̱rada̍mṛtū̱nāṃ prī̍ṇāmi̱ sā mā̎ prī̱tā prī̍ṇātu hemantaśiśi̱rāvṛ̍tū̱nāṃ prī̍ṇāmi̱ tau mā̎ prī̱tau prī̍ṇītāma̱gnīṣoma̍yora̱haṃ de̍vaya̱jyayā̱ cakṣu̍ṣmān bhūyāsama̱gnera̱haṃ de̍vaya̱jyayā̎nnā̱do bhū̍yāsa̱ṃ 7 dabdhi̍ra̱syada̍bdho bhūyāsama̱muṃ da̍bheyama̱gnīṣoma̍yora̱haṃ de̍vaya̱jyayā̍ vṛtra̱hā bhū̍yāsamindrāgni̱yora̱haṃ de̍vaya̱jyaye̎ndriyā̱vya̍nnā̱do bhū̍yāsa̱mindra̍syā̱haṃ de̍vaya̱jyaye̎ndriyā̱vī bhū̍yāsaṃ mahe̱ndrasyā̱haṃ de̍vaya̱jyayā̍ je̱māna̍ṃ mahi̱māna̍ṃ gameyama̱gneḥ svi̍ṣṭa̱kṛto̱’haṃ de̍vaya̱jyayā”yu̍ṣmān, ya̱jñena̍ prati̱ṣṭhāṃ ga̍meyam || riṣyā̎t sapatna̱kṣaya̍ṇyannā̱do bhū̍yāsṛ̱ ṣaṭtrṛ̍śacca ||1.6.2||
8 a̱gnirmā̱ duri̍ṣṭāt pātu savi̱tā’ghaśṛ̍sā̱dyo me’nti̍ dū̱re̍’rātī̱yati̱ tame̱tena̍ jeṣṛ̱ surū̍pavarṣavarṇa̱ ehī̱mān bha̱drān duryṛ̍ a̱bhyehi̱ māmanu̍vratā̱ nyu̍ śī̱rṣāṇi̍ mṛḍhva̱miḍa̱ ehyadi̍ta̱ ehi̱ sara̍sva̱tyehi̱ ranti̍rasi̱ rama̍tirasi sū̱narya̍si̱ juṣṭe̱ juṣṭi̍ṃ te’śī̱yopa̍hūta upaha̱vaṃ 9 te̍’śīya̱ sā me̍ sa̱tyāśīra̱sya ya̱jñasya̍ bhūyā̱dare̍ḍatā̱ mana̍sā̱ taccha̍keyaṃ ya̱jño divṛ̍ rohatu ya̱jño diva̍ṃ gacchatu̱ yo de̍va̱yāna̱ḥ panthā̱stena̍ ya̱jño de̱vṛ apye̎tva̱smāsvindra̍ indri̱yaṃ da̍dhātva̱smānrāya̍ u̱ta ya̱jñāḥ sa̍cantāma̱smāsu̍ santvā̱śiṣa̱ḥ sā na̍ḥ pri̱yā su̱pratū̎rtirma̱ghonī̱ juṣṭi̍rasi ju̱ṣasva̍ no̱ juṣṭā̍ no 10 ‘si̱ juṣṭi̍ṃ te gameya̱ṃ mano̱ jyoti̍rjuṣatā̱mājya̱ṃ vicchi̍nnaṃ ya̱jñṛ sami̱maṃ da̍dhātu | bṛha̱spati̍stanutāmi̱maṃ no̱ viśve̍ de̱vā i̱ha mā̍dayantām || bradhna̱ pinva̍sva̱ dada̍to me̱ mā kṣā̍yi kurva̱to me̱ mopa̍dasat pra̱jāpa̍terbhā̱go̎’syūrja̍svā̱n paya̍svān prāṇāpā̱nau me̍ pāhi samānavyā̱nau me̍ pāhyudānavyā̱nau me̍ pā̱hyakṣi̍to̱’syakṣi̍tyai tvā̱ mā me̎ kṣeṣṭhā a̱mutrā̱muṣmi̍n lo̱ke || u̱pa̱ha̱vaṃ juṣṭā̍ nastvā̱ ṣaṭ ca̍ ||1.6.3||
11 ba̱ṟhiṣo̱’haṃ de̍vaya̱jyayā̎ pra̱jāvā̎n bhūyāsa̱ṃ narā̱śṛsa̍syā̱haṃ de̍vaya̱jyayā̍ paśu̱mān bhū̍yāsama̱gneḥ svi̍ṣṭa̱kṛto̱’haṃ de̍vaya̱jyayā”yu̍ṣmān, ya̱jñena̍ prati̱ṣṭhāṃ ga̍meyama̱gnera̱hamujji̍ti̱manūjje̍ṣṛ̱ soma̍syā̱hamujji̍ti̱manūjje̍ṣama̱gnera̱hamujji̍ti̱manūjje̍ṣama̱gnīṣoma̍yora̱hamujji̍ti̱manūjje̍ṣamindrāgni̱yora̱hamujji̍ti̱manūjje̍ṣa̱mindra̍syā̱ha 12 mujji̍ti̱manūjje̍ṣaṃ mahe̱ndrasyā̱hamujji̍ti̱manūjje̍ṣama̱gneḥ svi̍ṣṭa̱kṛto̱’hamujji̍ti̱manūjje̍ṣa̱ṃ vāja̍sya mā prasa̱veno̎dgrā̱bheṇoda̍grabhīt | athā̍ sa̱patnṛ̱ indro̍ me nigrā̱bheṇādha̍rṛ akaḥ || u̱dgrā̱bhaṃ ca̍ nigrā̱bhaṃ ca̱ brahma̍ de̱vā a̍vīvṛdhan | athā̍ sa̱patnā̍nindrā̱gnī me̍ viṣū̱cīnā̱nvya̍syatām || emā a̍gmannā̱śiṣo̱ doha̍kāmā̱ indra̍vanto 13 vanāmahe dhukṣī̱mahi̍ pra̱jāmiṣa̎m || rohi̍tena tvā̱’gnirde̱vatā̎ṃ gamayatu̱ hari̍bhyā̱ṃ tvendro̍ de̱vatā̎ṃ gamaya̱tveta̍śena tvā̱ sūṟyo̍ de̱vatā̎ṃ gamayatu̱ vi te̍ muñcāmi raśa̱nā vi ra̱śmīn, vi yoktrā̱ yāni̍ pari̱carta̍nāni dha̱ttāda̱smāsu̱ dravi̍ṇa̱ṃ yacca̍ bha̱draṃ pra ṇo̎ brūtādbhāga̱dhān de̱vatā̍su || viṣṇo̎ḥ śa̱ṃyora̱haṃ de̍vaya̱jyayā̍ ya̱jñena̍ prati̱ṣṭhāṃ ga̍meyṛ̱ soma̍syā̱haṃ de̍vaya̱jyayā̍ 14 su̱retā̱ reto̍ dhiṣīya̱ tvaṣṭu̍ra̱haṃ de̍vaya̱jyayā̍ paśū̱nṛ rū̱paṃ pu̍ṣeyaṃ de̱vānā̱ṃ patnī̍ra̱gnirgṛ̱hapa̍tirya̱jñasya̍ mithu̱naṃ tayo̍ra̱haṃ de̍vaya̱jyayā̍ mithu̱nena̱ prabhū̍yāsaṃ ve̱do̍’si̱ vitti̍rasi vi̱deya̱ karmā̍si ka̱ruṇa̍masi kri̱yāsṛ̍ sa̱nira̍si sani̱tāsi̍ sa̱neya̍ṃ ghṛ̱tava̍ntaṃ kulā̱yinṛ̍ rā̱yaspoṣṛ̍ saha̱sriṇa̍ṃ ve̱do da̍dātu vā̱jina̎m || indra̍syā̱hamindra̍vanta̱ḥ soma̍syā̱haṃ de̍vaya̱jyayā̱ catu̍ścatvārṛśacca ||1.6.4||
15 ā pyā̍yatāṃ dhru̱vā ghṛ̱tena̍ ya̱jñaṃ ya̍jña̱ṃ prati̍ deva̱yadbhya̍ḥ | sū̱ryāyā̱ ūdho’di̍tyā u̱pastha̍ u̱rudhā̍rā pṛthi̱vī ya̱jñe a̱smin || pra̱jāpa̍tervi̱bhānnāma̍ lo̱kastasmigg̍stvā dadhāmi sa̱ha yaja̍mānena̱ sada̍si̱ sanme̍ bhūyā̱ḥ sarva̍masi̱ sarva̍ṃ me bhūyāḥ pū̱rṇama̍si pū̱rṇaṃ me̍ bhūyā̱ akṣi̍tamasi̱ mā me̎ kṣeṣṭhā̱ḥ prācyā̎ṃ di̱śi de̱vā ṛ̱tvijo̍ mārjayantā̱ṃ dakṣi̍ṇāyāṃ 16 di̱śi māsā̎ḥ pi̱taro̍ mārjayantāṃ pra̱tīcyā̎ṃ di̱śi gṛ̱hāḥ pa̱śavo̍ mārjayantā̱mudī̎cyāṃ di̱śyāpa̱ oṣa̍dhayo̱ vana̱spata̍yo mārjayantāmū̱rdhvāyā̎ṃ di̱śi ya̱jñaḥ sa̍ṃvathsa̱ro ya̱jñapa̍tirmārjayantā̱ṃ viṣṇo̱ḥ kramo̎’syabhimāti̱hā gā̍ya̱treṇa̱ chanda̍sā pṛthi̱vīmanu̱ vi kra̍me̱ nirbha̍kta̱ḥ sa yaṃ dvi̱ṣmo viṣṇo̱ḥ kramo̎’syabhiśasti̱hā traiṣṭu̍bhena̱ chanda̍sā̱’ntari̍kṣa̱manu̱ vi kra̍me̱ nirbha̍kta̱ḥ sa yaṃ dvi̱ṣmo viṣṇo̱ḥ kramo̎’syarātīya̱to ha̱ntā jāga̍tena̱ chanda̍sā̱ diva̱manu̱ vi kra̍me̱ nirbha̍kta̱ḥ sa yaṃ dvi̱ṣmo viṣṇo̱ḥ kramo̍’si śatrūya̱to ha̱ntā”nu̍ṣṭubhena̱ chanda̍sā̱ diśo’nu̱ vi kra̍me̱ nirbha̍kta̱ḥ sa yaṃ dvi̱ṣmaḥ || dakṣi̍ṇāyāma̱ntari̍kṣa̱manu̱ vi kra̍me̱ nirbha̍kta̱ḥ sa yaṃ dvi̱ṣmo viṣṇo̱rekā̱nna trṛ̱śacca̍ ||1.6.5||
17 aga̍nma̱ suva̱ḥ suva̍raganma sa̱ṃdṛśa̍ste̱ mā chi̍thsi̱ yatte̱ tapa̱stasmai̍ te̱ mā”vṛ̍kṣi su̱bhūra̍si̱ śreṣṭho̍ raśmī̱nāmā̍yu̱rdhā a̱syāyu̍rme dhehi varco̱dhā a̍si̱ varco̱ mayi̍ dhehī̱dama̱hama̱muṃ bhrātṛ̍vyamā̱bhyo di̱gbhyo̎’syai di̱vo̎’smāda̱ntari̍kṣāda̱syai pṛ̍thi̱vyā a̱smāda̱nnādyā̱nnirbha̍jāmi̱ nirbha̍kta̱ḥ sa yaṃ dvi̱ṣmaḥ | 18 saṃ jyoti̍ṣā’bhūvamai̱ndrīmā̱vṛta̍ma̱nvāva̍rte̱ sama̱haṃ pra̱jayā̱ saṃ mayā̎ pra̱jā sama̱hṛ rā̱yaspoṣe̍ṇa̱ saṃ mayā̍ rā̱yaspoṣa̱ḥ sami̍ddho agne me dīdihi same̱ddhā te̍ agne dīdyāsa̱ṃ vasu̍mān, ya̱jño vasī̍yān bhūyāsa̱magna̱ āyṛ̍ṣi pavasa̱ ā su̱vorja̱miṣa̍ṃ canaḥ | ā̱re bā̍dhasva du̱cchunā̎m || agne̱ pava̍sva̱ svapā̍ a̱sme varca̍ḥ su̱vīrya̎m | 19 dadha̱t poṣṛ̍ ra̱yiṃ mayi̍ | agne̍ gṛhapate sugṛhapa̱tira̱haṃ tvayā̍ gṛ̱hapa̍tinā bhūyāsṛ sugṛhapa̱tirmayā̱ tvaṃ gṛ̱hapa̍tinā bhūyāḥ śa̱tṛ himā̱stāmā̱śiṣa̱mā śā̍se̱ tanta̍ve̱ jyoti̍ṣmatī̱ṃ tāmā̱śiṣa̱māśā̍se̱’muṣmai̱ jyoti̍ṣmatī̱ṃ kastvā̍ yunakti̱ sa tvā̱ vimu̍ñca̱tvagne̎ vratapate vra̱tama̍cāriṣa̱ṃ tada̍śaka̱ṃ tanme̍’rādhi ya̱jño ba̍bhūva̱ sa ā 20 ba̍bhūva̱ sa pra ja̍jñe̱ sa vā̍vṛdhe | sa de̱vānā̱madhi̍patirbabhūva̱ so a̱smṛ adhi̍patīn karotu va̱yagg syā̍ma̱ pata̍yo rayī̱ṇām || gomṛ̍ a̱gne’vi̍mṛ a̱śvī ya̱jño nṛ̱vathsa̍khā̱ sada̱mida̍pramṛ̱ṣyaḥ | iḍā̍vṛ e̱ṣo a̍sura pra̱jāvā̎n dī̱rgho ra̱yiḥ pṛ̍thu bu̱dhnaḥ sa̱bhāvān̍ || dvi̱ṣmaḥ su̱vīryṛ̱ sa ā pañca̍trṛśacca ||1.6.6||
21 yathā̱ vai sa̍mṛtaso̱mā e̱vaṃ vā e̱te sa̍mṛtaya̱jñā yadda̍rśapūrṇamā̱sau kasya̱ vāha̍ de̱vā ya̱jñamā̱ gaccha̍nti̱ kasya̍ vā̱ na ba̍hū̱nāṃ yaja̍mānānā̱ṃ yo vai de̱vatā̱ḥ pūrva̍ḥ parigṛ̱hṇāti̱ sa e̍nā̱ḥ śvo bhū̱te ya̍jata e̱tadvai de̱vānā̍mā̱yata̍na̱ṃ yadā̍hava̱nīyo̎’nta̱rāgnī pa̍śū̱nāṃ gārha̍patyo manu̱ṣyā̍ṇāmanvāhārya̱paca̍naḥ pitṛ̱ṇāma̱gniṃ gṛ̍hṇāti̱ sva e̱vāyata̍ne de̱vatā̱ḥ pari̍ 22 gṛhṇāti̱ tāḥ śvo bhū̱te ya̍jate vra̱tena̱ vai medhyo̱’gnirvra̱tapa̍tirbrāhma̱ṇo vra̍ta̱bhṛd vra̱tamu̍pai̱ṣyan brū̍yā̱dagne̎ vratapate vra̱taṃ ca̍riṣyā̱mītya̱gnirvai de̱vānā̎ṃ vra̱tapa̍ti̱stasmā̍ e̱va pra̍ti̱procya̍ vra̱tamāla̍bhate ba̱ṟhiṣā̍ pū̱rṇamā̍se vra̱tamupai̍ti va̱thsaira̍māvā̱syā̍yāme̱taddhye̍tayo̍rā̱yata̍namupa̱stīrya̱ḥ pūrva̍ścā̱gnirapa̍ra̱ścetyā̍hurmanu̱ṣyā̍ 23 innvā upa̍stīrṇami̱cchanti̱ kimu̍ de̱vā yeṣā̱ṃ navā̍vasāna̱mupā̎smi̱ñchvo ya̱kṣyamā̍ṇe de̱vatā̍ vasanti̱ ya e̱vaṃ vi̱dvāna̱gnimu̍pastṛ̱ṇāti̱ yaja̍mānena grā̱myāśca̍ pa̱śavo̍’va̱rudhyā̍ āra̱ṇyāścetyā̍hu̱ryadgrā̱myānu̍pa̱vasa̍ti̱ tena̍ grā̱myānava̍ rundhe̱ yadā̍ra̱ṇyasyā̱śñāti̱ tenā̍ra̱ṇyān, yadanā̎śvānupa̱vase̎t pitṛdeva̱tya̍ḥ syādāra̱ṇyasyā̎śñātīndri̱yaṃ 24 vā ā̍ra̱ṇyami̍ndri̱yame̱vā”tman dha̍tte̱ yadanā̎śvānupa̱vase̱t kṣodhu̍kaḥ syā̱dyada̍śñī̱yādru̱dro̎’sya pa̱śūna̱bhima̍nyetā̱po̎’śñāti̱ tannevā̍śi̱taṃ nevāna̍śita̱ṃ na kṣodhu̍ko̱ bhava̍ti̱ nāsya̍ ru̱draḥ pa̱śūna̱bhi ma̍nyate̱ vajro̱ vai ya̱jñaḥ, kṣutkhalu̱ vai ma̍nu̱ṣya̍sya̱ bhrātṛ̍vyo̱ yadanā̎śvānupa̱vasa̍ti̱ vajre̍ṇai̱va sā̱kṣātkṣudha̱ṃ bhrātṛ̍vyṛ hanti || pari̍ manu̱ṣyā̍ indri̱yṛ sā̱kṣāt trīṇi̍ ca ||1.6.7||
25 yo vai śra̱ddhāmanā̍rabhya ya̱jñena̱ yaja̍te̱ nāsye̱ṣṭāya̱ śradda̍dhate̱’paḥ pra ṇa̍yati śra̱ddhā vā āpa̍ḥ śra̱ddhāme̱vā”rabhya̍ ya̱jñena̍ yajata u̱bhaye̎’sya devamanu̱ṣyā i̱ṣṭāya̱ śradda̍dhate̱ tadā̍hu̱rati̱ vā e̱tā vartra̍nneda̱ntyati̱ vāca̱ṃ mano̱ vāvaitā nāti̍ neda̱ntīti̱ mana̍sā̱ pra ṇa̍yatī̱yaṃ vai mano̱ 26 ‘nayai̱vainā̱ḥ pra ṇa̍ya̱tyaska̍nnahavirbhavati̱ ya e̱vaṃ veda̍ yajñāyu̱dhāni̱ saṃbha̍rati ya̱jño vai ya̍jñāyu̱dhāni̍ ya̱jñame̱va tathsaṃbha̍rati̱ yadeka̍mekṛ sa̱ṃbhare̎t pitṛdeva̱tyā̍ni syu̱ryat sa̱ha sarvā̍ṇi mānu̱ṣāṇi̱ dve dve̱ saṃbha̍rati yājyānuvā̱kya̍yore̱va rū̱paṃ ka̍ro̱tyatho̍ mithu̱name̱va yo vai daśa̍ yajñāyu̱dhāni̱ veda̍ mukha̱to̎’sya ya̱jñaḥ ka̍lpate̱ sphya 27 śca̍ ka̱pālā̍ni cāgnihotra̱hava̍ṇī ca̱ śūrpa̍ṃ ca kṛṣṇāji̱naṃ ca̱ śamyā̍ co̱lūkha̍laṃ ca̱ musa̍laṃ ca dṛ̱ṣaccopa̍lā cai̱tāni̱ vai daśa̍ yajñāyu̱dhāni̱ ya e̱vaṃ veda̍ mukha̱to̎’sya ya̱jñaḥ ka̍lpate̱ yo vai de̱vebhya̍ḥ prati̱procya̍ ya̱jñena̍ yajate ju̱ṣante̎’sya de̱vā ha̱vyṛ ha̱virni̍ru̱pyamā̍ṇama̱bhi ma̍ntrayetā̱gnṛ hotā̍rami̱ha tṛ hu̍va̱ iti̍ 28 de̱vebhya̍ e̱va pra̍ti̱procya̍ ya̱jñena̍ yajate ju̱ṣante̎’sya de̱vā ha̱vyame̱ṣa vai ya̱jñasya̱ graho̍ gṛhī̱tvaiva ya̱jñena̍ yajate̱ tadu̍di̱tvā vāca̍ṃ yacchati ya̱jñasya̱ dhṛtyā̱ atho̱ mana̍sā̱ vai pra̱jāpa̍tirya̱jñama̍tanuta̱ mana̍sai̱va tadya̱jñaṃ ta̍nute̱ rakṣa̍sā̱mana̍nvavacārāya̱ yo vai ya̱jñaṃ yoga̱ āga̍te yu̱nakti̍ yu̱ṅkte yu̍ñjā̱neṣu̱ kastvā̍ yunakti̱ sa tvā̍ yuna̱ktvityā̍ha pra̱jāpa̍ti̱rvai kaḥ pra̱jāpa̍tinai̱vaina̍ṃ yunakti yu̱ṅkte yu̍ñjā̱neṣu̍ || vai mana̱ḥ sphya iti̍ yuna̱ktvekā̍daśa ca ||1.6.8||
29 pra̱jāpa̍tirya̱jñāna̍sṛjatāgniho̱traṃ cā̎gniṣṭo̱maṃ ca̍ paurṇamā̱sīṃ co̱kthya̍ṃ cāmāvā̱syā̎ṃ cātirā̱traṃ ca̱ tānuda̍mimīta̱ yāva̍dagniho̱tramāsī̱t tāvā̍nagniṣṭo̱mo yāva̍tī paurṇamā̱sī tāvā̍nu̱kthyo̍ yāva̍tyamāvā̱syā̍ tāvā̍natirā̱tro ya e̱vaṃ vi̱dvāna̍gniho̱traṃ ju̱hoti̱ yāva̍dagniṣṭo̱meno̍pā̱pnoti̱ tāva̱dupā̎”pnoti̱ ya e̱vaṃ vi̱dvān pau̎rṇamā̱sīṃ yaja̍te̱ yāva̍du̱kthye̍nopā̱pnoti̱ 30 tāva̱dupā̎”pnoti̱ ya e̱vaṃ vi̱dvāna̍māvā̱syā̎ṃ yaja̍te̱ yāva̍datirā̱treṇo̍pā̱pnoti̱ tāva̱dupā̎”pnoti parame̱ṣṭhino̱ vā e̱ṣa ya̱jño’gra̍ āsī̱t tena̱ sa pa̍ra̱māṃ kāṣṭhā̍magaccha̱t tena̍ pra̱jāpa̍tiṃ ni̱ravā̍sāyaya̱t tena̍ pra̱jāpa̍tiḥ para̱māṃ kāṣṭhā̍magaccha̱t tenendra̍ṃ ni̱ravā̍sāyaya̱t tenendra̍ḥ para̱māṃ kāṣṭhā̍magaccha̱t tenā̱gnīṣomau̍ ni̱ravā̍sāyaya̱t tenā̱gnīṣomau̍ para̱māṃ kāṣṭhā̍magacchatā̱ṃ ya 31 e̱vaṃ vi̱dvān da̍rśapūrṇamā̱sau yaja̍te para̱māme̱va kāṣṭhā̎ṃ gacchati̱ yo vai prajā̍tena ya̱jñena̱ yaja̍te̱ pra pra̱jayā̍ pa̱śubhi̍rmithu̱nairjā̍yate̱ dvāda̍śa̱ māsā̎ḥ saṃvathsa̱ro dvāda̍śa dva̱ndvāni̍ darśapūrṇamā̱sayo̱stāni̍ sa̱ṃpādyā̱nītyā̍hurva̱thsaṃ co̍pāvasṛ̱jatyu̱khāṃ cādhi̍ śraya̱tyava̍ ca̱ hanti̍ dṛ̱ṣadau̍ ca sa̱māha̱ntyadhi̍ ca̱ vapa̍te ka̱pālā̍ni̱ copa̍ dadhāti puro̱ḍāśa̍ṃ cā 32 ‘dhi̱śraya̱tyājya̍ṃ ca stambaya̱juśca̱ hara̍tya̱bhi ca̍ gṛhṇāti̱ vedi̍ṃ ca parigṛ̱hṇāti̱ patnī̎ṃ ca̱ saṃ na̍hyati̱ prokṣa̍ṇīścā”sā̱daya̱tyājya̍ṃ cai̱tāni̱ vai dvāda̍śa dva̱ndvāni̍ darśapūrṇamā̱sayo̱stāni̱ ya e̱vṛ sa̱ṃpādya̱ yaja̍te̱ prajā̍tenai̱va ya̱jñena̍ yajate̱ pra pra̱jayā̍ pa̱śubhi̍rmithu̱nairjā̍yate || u̱kthye̍nopā̱pnotya̍gacchatā̱ṃ yaḥ pu̍ro̱ḍāśa̍ṃ ca catvārṛ̱śacca̍ ||1.6.9||
33 dhru̱vo̍’si dhru̱vo̍’hṛ sa̍jā̱teṣu̍ bhūyāsa̱mityā̍ha dhru̱vāne̱vainā̎n kuruta u̱gro̎’syu̱gro̍’hṛ sa̍jā̱teṣu̍ bhūyāsa̱mityā̱hāpra̍tivādina e̱vainā̎nkurute’bhi̱bhūra̍syabhi̱bhūra̱hṛ sa̍jā̱teṣu̍ bhūyāsa̱mityā̍ha̱ ya e̱vaina̍ṃ pratyu̱tpipī̍te̱ tamupā̎syate yu̱najmi̍ tvā̱ brahma̍ṇā̱ daivye̱netyā̍hai̱ṣa vā a̱gneṟyoga̱stenai̱ 34 vaina̍ṃ yunakti ya̱jñasya̱ vai samṛ̍ddhena de̱vāḥ su̍va̱rgaṃ lo̱kamā̍yan, ya̱jñasya̱ vyṛ̍ddhe̱nāsu̍rā̱n parā̍bhāvaya̱ṉ, yanme̍ agne a̱sya ya̱jñasya̱ riṣyā̱dityā̍ha ya̱jñasyai̱va tathsamṛ̍ddhena̱ yaja̍mānaḥ suva̱rgaṃ lo̱kame̍ti ya̱jñasya̱ vyṛ̍ddhena̱ bhrātṛ̍vyā̱n parā̍ bhāvayatyagni ho̱trame̱tābhi̱rvyāhṛ̍tībhi̱rupa̍ sādayedyajñamu̱khaṃ vā a̍gniho̱traṃ brahmai̱tā vyāhṛ̍tayo yajñamu̱kha e̱va brahma̍ 35 kurute saṃvathsa̱re pa̱ryāga̍ta e̱tābhi̍re̱vopa̍sādaye̱d brahma̍ṇai̱vobha̱yata̍ḥ saṃvathsa̱raṃ pari̍gṛhṇāti darśapūrṇamā̱sau cā̍turmā̱syānyā̱labha̍māna e̱tābhi̱rvyāhṛ̍tībhir ha̱vīgṣyāsā̍dayedyajñamu̱khaṃ vai da̍rśapūrṇamā̱sau cā̍turmā̱syāni̱ brahmai̱tā vyāhṛ̍tayo yajñamu̱kha e̱va brahma̍ kurute saṃvathsa̱re pa̱ryāga̍ta e̱tābhi̍re̱vāsā̍daye̱d brahma̍ṇai̱vobha̱yata̍ḥ saṃvathsa̱raṃ pari̍gṛhṇāti̱ yadvai ya̱jñasya̱ sāmnā̎ kri̱yate̍ rā̱ṣṭraṃ 36 ya̱jñasyā̱”śīrga̍cchati̱ yadṛ̱cā viśa̍ṃ ya̱jñasyā̱”śīrga̍ccha̱tyatha̍ brāhma̱ṇo̍’nā̱śīrke̍ṇa ya̱jñena̍ yajate sāmidhe̱nīra̍nuva̱kṣyanne̱tā vyāhṛ̍tīḥ pu̱rastā̎ddadhyā̱d brahmai̱va pra̍ti̱pada̍ṃ kurute̱ tathā̎ brāhma̱ṇaḥ sāśī̎rkeṇa ya̱jñena̍ yajate̱ yaṃ kā̱maye̍ta̱ yaja̍māna̱ṃ bhrātṛ̍vyamasya ya̱jñasyā̱”śīrga̍cche̱diti̱ tasyai̱tā vyāhṛ̍tīḥ puro’nuvā̱kyā̍yāṃ dadhyād bhrātṛvyadeva̱tyā̍ vai pu̍ro’nuvā̱kyā̎ bhrātṛ̍vyame̱vāsya̍ ya̱jñasyā̱ 37 ‘śīrga̍cchati̱ yān kā̱maye̍ta̱ yaja̍mānānthsa̱māva̍tyenān, ya̱jñasyā̱”śīrga̍cche̱diti̱ teṣā̍me̱tā vyāhṛ̍tīḥ puro’nuvā̱kyā̍yā ardha̱rca ekā̎ṃ dadhyādyā̱jyā̍yai pu̱rastā̱dekā̎ṃ yā̱jyā̍yā ardha̱rca ekā̱ṃ tathai̍nānthsa̱māva̍tī ya̱jñasyā̱”śīrga̍cchati̱ yathā̱ vai pa̱rjanya̱ḥ suvṛ̍ṣṭa̱ṃ varṣa̍tye̱vaṃ ya̱jño yaja̍mānāya varṣati̱ sthala̍yoda̱kaṃ pa̍rigṛ̱hṇantyā̱śiṣā̍ ya̱jñaṃ yaja̍māna̱ḥ pari̍gṛhṇāti̱ mano̍’si prājāpa̱tyaṃ 38 mana̍sā mā bhū̱tenā”vi̱śetyā̍ha̱ mano̱ vai prā̍jāpa̱tyaṃ prā̍jāpa̱tyo ya̱jño mana̍ e̱va ya̱jñamā̱tman dha̍tte̱ vāga̍syai̱ndrī sa̍patna̱kṣaya̍ṇī vā̱cā me̎ndri̱yeṇā” vi̱śetyā̍hai̱ndrī vai vāgvāca̍me̱vaindrīmā̱tman dha̍tte || tenai̱va brahma̍ rā̱ṣṭrame̱vāsya̍ ya̱jñasya̍ prājāpa̱tyṛ ṣaṭtrṛ̍śacca ||1.6.10||
39 yo vai sa̍ptada̱śaṃ pra̱jāpa̍tiṃ ya̱jñama̱nvāya̍tta̱ṃ veda̱ prati̍ ya̱jñena̍ tiṣṭhati̱ na ya̱jñād bhrṛ̍śata̱ ā śrā̍va̱yeti̱ catu̍rakṣara̱mastu̱ śrauṣa̱ḍiti̱ catu̍rakṣara̱ṃ yajeti̱ dvya̍kṣara̱ṃ ye yajā̍maha̱ iti̱ pañcā̎kṣaraṃ dvyakṣa̱ro va̍ṣaṭkā̱ra e̱ṣa vai sa̍ptada̱śaḥ pra̱jāpa̍tirya̱jñama̱nvāya̍tto̱ ya e̱vaṃ veda̱ prati̍ ya̱jñena̍ tiṣṭhati̱ na ya̱jñād bhrṛ̍śate̱ yo vai ya̱jñasya̱ prāya̍ṇaṃ prati̱ṣṭhā 40 mu̱daya̍na̱ṃ veda̱ prati̍ṣṭhite̱nāri̍ṣṭena ya̱jñena̍ sa̱gg̱sthāṃ ga̍ccha̱tyā śrā̍va̱yāstu̱ śrauṣa̱ḍyaja̱ ye yajā̍mahe vaṣaṭkā̱ra e̱tadvai ya̱jñasya̱ prāya̍ṇame̱ṣā pra̍ti̱ṣṭhaitadu̱daya̍na̱ṃ ya e̱vaṃ veda̱ prati̍ṣṭhite̱nāri̍ṣṭena ya̱jñena̍ sa̱gg̱sthāṃ ga̍cchati̱ yo vai sū̱nṛtā̍yai̱ doha̱ṃ veda̍ du̱ha e̱vainā̎ṃ ya̱jño vai sū̱nṛtā”śrā̍va̱yetyaivainā̍mahva̱dastu̱ 41 śrauṣa̱ḍityu̱pāvā̎srā̱gyajetyuda̍naiṣī̱dye yajā̍maha̱ ityupā̍sadadvaṣaṭkā̱reṇa̍ dogdhye̱ṣa vai sū̱nṛtā̍yai̱ doho̱ ya e̱vaṃ veda̍ du̱ha e̱vainā̎ṃ de̱vā vai sa̱tramā̍sata̱ teṣā̱ṃ diśo̍’dasya̱nta e̱tāmā̱rdrāṃ pa̱ṅktima̍paśya̱nnā śrā̍va̱yeti̍ purovā̱tama̍janaya̱nnastu̱ śrauṣa̱ḍitya̱bbhrṛ sama̍plāvaya̱ṉ yajeti̍ vi̱dyuta̍ 42 majanaya̱ṉ, ye yajā̍maha̱ iti̱ prāva̍rṣayanna̱bhya̍stanayan vaṣaṭkā̱reṇa̱ tato̱ vai tebhyo̱ diśa̱ḥ prāpyā̍yanta̱ ya e̱vaṃ veda̱ prāsmai̱ diśa̍ḥ pyāyante pra̱jāpa̍tiṃ tvo̱ veda̍ pra̱jāpa̍tistvaṃ veda̱ yaṃ pra̱jāpa̍ti̱rveda̱ sa puṇyo̍ bhavatye̱ṣa vai cha̍nda̱sya̍ḥ pra̱jāpa̍ti̱rā śrā̍va̱yāstu̱ śrauṣa̱ḍyaja̱ ye yajā̍mahe vaṣaṭkā̱ro ya e̱vaṃ veda̱ puṇyo̍ bhavati vasa̱nta 43 mṛ̍tū̱nāṃ prī̍ṇā̱mītyā̍ha̱rtavo̱ vai pra̍yā̱jā ṛ̱tūne̱va prī̍ṇāti̱ te̎’smai prī̱tā ya̍thāpū̱rvaṃ ka̍lpante̱ kalpa̍nte’smā ṛ̱tavo̱ ya e̱vaṃ vedā̱gnīṣoma̍yora̱haṃ de̍vaya̱jyayā̱ cakṣu̍ṣmān bhūyāsa̱mityā̍hā̱gnīṣomā̎bhyā̱ṃ vai ya̱jñaścakṣu̍ṣmā̱n tābhyā̍me̱va cakṣu̍rā̱tman dha̍tte̱’gnera̱haṃ de̍vaya̱jyayā̎nnā̱do bhū̍yāsa̱mityā̍hā̱gnirvai de̱vānā̍mannā̱dastenai̱vā 44 nnādya̍mā̱tman dha̍tte̱ dabdhi̍ra̱syada̍bdho bhūyāsama̱muṃ da̍bheya̱mityā̍hai̱tayā̱ vai dabdhyā̍ de̱vā asu̍rānadabhnuva̱n tayai̱va bhrātṛ̍vyaṃ dabhnotya̱gnīṣoma̍yora̱haṃ de̍vaya̱jyayā̍ vṛtra̱hā bhū̍yāsa̱mityā̍hā̱gnīṣomā̎bhyā̱ṃ vā indro̍ vṛ̱trama̍ha̱n tābhyā̍me̱va bhrātṛ̍vyagg stṛṇuta indrāgni̱yora̱haṃ de̍vaya̱jyaye̎ndriyā̱vya̍nnā̱do bhū̍yāsa̱mityā̍hendriyā̱vye̍vānnā̱do bha̍va̱tīndra̍syā̱ 45 haṃ de̍vaya̱jyaye̎ndriyā̱vī bhū̍yāsa̱mityā̍hendriyā̱vye̍va bha̍vati mahe̱ndrasyā̱haṃ de̍vaya̱jyayā̍ je̱māna̍ṃ mahi̱māna̍ṃ gameya̱mityā̍ha je̱māna̍me̱va ma̍hi̱māna̍ṃ gacchatya̱gneḥ svi̍ṣṭa̱kṛto̱’haṃ de̍vaya̱jyayā”yu̍ṣmān, ya̱jñena̍ prati̱ṣṭhāṃ ga̍meya̱mityā̱hāyu̍re̱vātman dha̍tte̱ prati̍ ya̱jñena̍ tiṣṭhati || pra̱ti̱ṣṭhāma̍hva̱dastu̍ vi̱dyuta̍ṃ vasa̱ntame̱vendra̍syā̱’ṣṭātrṛ̍śacca ||1.6.11||
46 indra̍ṃ vo vi̱śvata̱spari̱ havā̍mahe̱ jane̎bhyaḥ | a̱smāka̍mastu̱ keva̍laḥ || indra̱ṃ naro̍ ne̱madhi̍tā havante̱ yatpāryā̍ yu̱naja̍te̱ dhiya̱stāḥ | śūro̱ nṛṣā̍tā̱ śava̍saścakā̱na ā goma̍ti vra̱je bha̍jā̱ tvaṃ na̍ḥ || i̱ndri̱yāṇi̍ śatakrato̱ yā te̱ jane̍ṣu pa̱ñcasu̍ | indra̱ tāni̍ ta̱ ā vṛ̍ṇe || anu̍ te dāyi ma̱ha i̍ndri̱yāya̍ sa̱trā te̱ viśva̱manu̍ vṛtra̱hatye̎ | anu̍ 47 kṣa̱ttramanu̱ saho̍ yaja̱trendra̍ de̱vebhi̱ranu̍ te nṛ̱ṣahye̎ || ā yasmi̎nthsa̱pta vā̍sa̱vāstiṣṭha̍nti svā̱ruho̍ yathā | ṛṣi̍rha dīrgha̱śrutta̍ma̱ indra̍sya gha̱rmo ati̍thiḥ || ā̱māsu̍ pa̱kvamaira̍ya̱ ā sūryṛ̍ rohayo di̱vi | gha̱rmaṃ na sāma̍ntapatā suvṛ̱ktibhi̱rjuṣṭa̱ṃ girva̍ṇase̱ gira̍ḥ || indra̱midgā̱thino̍ bṛ̱hadindra̍ma̱rkebhi̍ra̱rkiṇa̍ḥ | indra̱ṃ vāṇī̍ranūṣata || gāya̍nti tvā gāya̱triṇo 48 ‘rca̍ntya̱rkama̱rkiṇa̍ḥ | bra̱hmāṇa̍stvā śatakrata̱vudvṛ̱śami̍va yemire || a̱ṛ̱ho̱muce̱ pra bha̍remā manī̱ṣāmo̍ṣiṣṭha̱dāvnne̍ suma̱tiṃ gṛ̍ṇā̱nāḥ | i̱dami̍ndra̱ prati̍ ha̱vyaṃ gṛ̍bhāya sa̱tyāḥ sa̍ntu̱ yaja̍mānasya̱ kāmā̎ḥ || vi̱veṣa̱ yanmā̍ dhi̱ṣaṇā̍ ja̱jāna̱ stavai̍ pu̱rā pāryā̱dindra̱mahna̍ḥ | aṛha̍so̱ yatra̍ pī̱para̱dyathā̍ no nā̱veva̱ yānta̍mu̱bhaye̍ havante || pra sa̱mrāja̍ṃ pratha̱mama̍dhva̱rāṇā̍ 49 mṛho̱muca̍ṃ vṛṣa̱bhaṃ ya̱jñiyā̍nām | a̱pāṃ napā̍tamaśvinā̱ haya̍ntama̱sminna̍ra indri̱yaṃ dha̍tta̱moja̍ḥ || vi na̍ indra̱ mṛdho̍ jahi nī̱cā ya̍ccha pṛtanya̱taḥ | a̱dha̱spa̱daṃ tamī̎ṃ kṛdhi̱ yo a̱smṛ a̍bhi̱dāsa̍ti || indra̍ kṣa̱ttrama̱bhi vā̱mamojo’jā̍yathā vṛṣabha carṣaṇī̱nām | apā̍nudo̱ jana̍mamitra̱yanta̍mu̱ruṃ de̱vebhyo̍ akṛṇoru lo̱kam || mṛ̱go na bhī̱maḥ ku̍ca̱ro gi̍ri̱ṣṭhāḥ pa̍rā̱vata̱ 50 ā ja̍gāmā̱ para̍syāḥ | sṛ̱kṛ sṛ̱śāya̍ pa̱vimi̍ndra ti̱gmaṃ vi śatrū̎n tāḍhi̱ vi mṛdho̍ nudasva || vi śatrū̱ṉ vi mṛdho̍ nuda̱ vi vṛ̱trasya̱ hanū̍ ruja | vi ma̱nyumi̍ndra bhāmi̱to̍’mitra̍syābhi̱dāsa̍taḥ || trā̱tāra̱mindra̍mavi̱tāra̱mindrṛ̱ have̍have su̱havṛ̱ śūra̱ mindra̎m | hu̱ve nu śa̱kraṃ pu̍ruhū̱tamindragg̍ sva̱sti no̍ ma̱ghavā̍ dhā̱tvindra̍ḥ || mā te̍ a̱syṛ 51 sa̍hasāva̱n pari̍ṣṭāva̱ghāya̍ bhūma harivaḥ parā̱dai | trāya̍sva no’vṛ̱kebhi̱rvarū̍thai̱stava̍ pri̱yāsa̍ḥ sū̱riṣu̍ syāma || ana̍vaste̱ ratha̱maśvā̍ya takṣa̱n tvaṣṭā̱ vajra̍ṃ puruhūta dyu̱manta̎m | bra̱hmāṇa̱ indra̍ṃ ma̱haya̍nto a̱rkairava̍rdhaya̱nnaha̍ye̱ hanta̱vā u̍ || vṛṣṇe̱ yat te̱ vṛṣa̍ṇo a̱rkamarcā̱nindra̱ grāvā̍ṇo̱ adi̍tiḥ sa̱joṣā̎ḥ | a̱na̱śvāso̱ ye pa̱vayo̍’ra̱thā indre̍ṣitā a̱bhyava̍rtanta̱ dasyūn̍ || vṛ̱tra̱hatye’nu̍ gāya̱triṇo̎’dhva̱rāṇā̎ṃ parā̱vato̱’syāma̱ṣṭāca̍tvārṛśacca ||1.6.12||