Kṛṣṇayajuḥ Taittirīyasaṃhitā — Saptama kāṇḍa, prapāṭhaka 2 (40 anuvākāḥ)
Kṛṣṇayajuḥ Taittirīyasaṃhitā — Saptama kāṇḍa, prapāṭhaka 2
Section titled “Kṛṣṇayajuḥ Taittirīyasaṃhitā — Saptama kāṇḍa, prapāṭhaka 2”saptamakāṇḍe dvitīyaḥ praśnaḥ 2
Anuvākāḥ
Section titled “Anuvākāḥ”1 sā̱dhyā vai de̱vāḥ su̍va̱rgakā̍mā e̱tṛ ṣa̍ḍrā̱trama̍paśya̱ntamāha̍ra̱ntenā̍yajanta̱ tato̱ vai te su̍va̱rgaṃ lo̱kamā̍ya̱ṉ ya e̱vaṃ vi̱dvṛsa̍ḥ ṣaḍrā̱tramāsa̍te suva̱rgame̱va lo̱kaṃ ya̍nti devasa̱ttraṃ vai ṣa̍ḍrā̱traḥ pra̱tyakṣa̱gg̱ hye̍tāni̍ pṛ̱ṣṭhāni̱ ya e̱vaṃ vi̱dvṛsa̍ḥ ṣaḍrā̱tramāsa̍te sā̱kṣāde̱va de̱vatā̍ a̱bhyāro̍hanti ṣaḍrā̱tro bha̍vati̱ ṣaḍvā ṛ̱tava̱ḥ ṣaṭpṛ̱ṣṭhāni̍ 2 pṛ̱ṣṭhaire̱vartūna̱nvāro̍hantyṛ̱tubhi̍ḥ saṃvathsa̱raṃ te sa̍ṃvathsa̱ra e̱va prati̍ tiṣṭhanti bṛhadrathaṃta̱rābhyā̎ṃ yantī̱yaṃ vāva ra̍thaṃta̱rama̱sau bṛ̱hadā̱bhyāme̱va ya̱ntyatho̍ a̱nayo̍re̱va prati̍ tiṣṭhantye̱tevai ya̱jñasyā̎ñja̱sāya̍nī sru̱tī tābhyā̍me̱va su̍va̱rgaṃ lo̱kaṃ ya̍nti tri̱vṛda̍gniṣṭo̱mo bha̍vati̱ teja̍ e̱vāva̍ ruṃdhate pañcada̱śo bha̍vatīndri̱yame̱vāva̍ ruṃdhate saptada̱śo 3 bha̍vatya̱nnādya̱syāva̍ruddhyā̱ atho̱ praiva tena̍ jāyanta ekavṛ̱śo bha̍vati̱ prati̍ṣṭhityā̱ atho̱ ruca̍me̱vātmanda̍dhate triṇa̱vo bha̍vati̱ viji̍tyai trayastrṛ̱śo bha̍vati̱ prati̍ṣṭhityai sadohavirdhā̱nina̍ e̱tena̍ ṣaḍrā̱treṇa̍ yajera̱nnāśva̍tthī havi̱rdhāna̱ṃ cāgnī̎dhraṃ ca bhavata̱staddhi su̍va̱rgya̍ṃ ca̱krīva̍tī bhavataḥ suva̱rgasya̍ lo̱kasya̱ sama̍ṣṭyā u̱lūkha̍labudhno̱ yūpo̍ bhavati̱ prati̍ṣṭhityai̱ prāñco̍ yānti̱ prāṅi̍va̱ hi su̍va̱rgo 4 lo̱kaḥ sara̍svatyā yāntye̱ṣa vai de̍va̱yāna̱ḥ panthā̱stame̱vānvāro̍hantyā̱krośa̍nto yā̱ntyava̍rtime̱vānyasmi̍nprati̱ṣajya̍ prati̱ṣṭhāṃ ga̍cchanti ya̱dā daśa̍ śa̱taṃ ku̱rvantyathaika̍mu̱tthānṛ̍ śa̱tāyu̱ḥ puru̍ṣaḥ śa̱tendri̍ya̱ āyu̍ṣye̱vendri̱ye prati̍ tiṣṭhanti ya̱dā śa̱tṛ sa̱hasra̍ṃ ku̱rvantyathaika̍mu̱tthānṛ̍ sa̱hasra̍saṃmito̱ vā a̱sau lo̱ko̍’mume̱va lo̱kama̱bhi ja̍yanti ya̱daiṣā̎ṃ pra̱mīye̍ta ya̱dā vā̱ jīye̍ra̱nnathaika̍mu̱tthāna̱ṃ taddhi tī̱rtham ||7.2.1||
pṛ̱ṣṭhāni̍ saptada̱śaḥ su̍va̱rgo ja̍yanti ya̱daikā̍daśa ca ||7.2.1||
5 ku̱su̱ru̱binda̱ auddā̍lakirakāmayata paśu̱mānthsyā̱miti̱ sa e̱tṛ sa̍ptarā̱tramāha̍ra̱ttenā̍yajata̱ tena̱ vai sa yāva̍nto grā̱myāḥ pa̱śava̱stānavā̍ruṃdha̱ ya e̱vaṃ vi̱dvānthsa̍ptarā̱treṇa̱ yaja̍te̱ yāva̍nta e̱va grā̱myāḥ pa̱śava̱stāne̱vāva̍ ruṃdhe saptarā̱tro bha̍vati sa̱pta grā̱myāḥ pa̱śava̍ḥ sa̱ptāra̱ṇyāḥ sa̱pta chandāg̍syu̱bhaya̱syāva̍ruddhyai tri̱vṛda̍gniṣṭo̱mo bha̍vati̱ teja̍ 6 e̱vāva̍ ruṃdhe pañcada̱śo bha̍vatīndri̱yame̱vāva̍ ruṃdhe saptada̱śo bha̍vatya̱nnādya̱syāva̍ruddhyā̱ atho̱ praiva tena̍ jāyata ekavṛ̱śo bha̍vati̱ prati̍ṣṭhityā̱ atho̱ ruca̍me̱vātmandha̍tte triṇa̱vo bha̍vati̱ viji̍tyai pañcavṛ̱śo̎’gniṣṭo̱mo bha̍vati pra̱jāpa̍te̱rāptyai̍ mahāvra̱tavā̍na̱nnādya̱syāva̍ruddhyai viśva̱jithsarva̍pṛṣṭho’tirā̱tro bha̍vati̱ sarva̍syā̱bhiji̍tyai̱ yatpra̱tyakṣa̱ṃ pūrve̱ṣvaha̍ssu pṛ̱ṣṭhānyu̍pe̱yuḥ pra̱tyakṣa̍ṃ 7 viśva̱jiti̱ yathā̍ du̱gdhāmu̍pa̱sīda̍tye̱vamu̍tta̱mamaha̍ḥ syā̱nnaika̍rā̱traśca̱na syā̎dbṛhadrathanta̱re pūrve̱ṣvaha̱ssūpa̍ yantī̱yaṃ vāva ra̍thaṃta̱rama̱sau bṛ̱hadā̱bhyāme̱va na ya̱ntyatho̍ a̱nayo̍re̱va prati̍ tiṣṭhanti̱ yatpra̱tyakṣa̍ṃ viśva̱jiti̍ pṛ̱ṣṭhānyu̍pa̱yanti̱ yathā̱ prattā̎ṃ du̱he tā̱dṛge̱va tat ||7.2.2||
teja̍ upe̱yuḥ pra̱tyakṣa̱ṃ dvica̍tvārṛśacca ||7.2.2||
8 bṛha̱spati̍rakāmayata brahmavarca̱sī syā̱miti̱ sa e̱tama̍ṣṭarā̱trama̍paśya̱t tamāha̍ra̱t tenā̍yajata̱ tato̱ vai sa bra̍hmavarca̱sya̍bhava̱dya e̱vaṃ vi̱dvāna̍ṣṭarā̱treṇa̱ yaja̍te brahmavarca̱sye̍va bha̍vatyaṣṭarā̱tro bha̍vatya̱ṣṭākṣa̍rā gāya̱trī gā̍ya̱trī bra̍hmavarca̱saṃ gā̍yatri̱yaiva bra̍hmavarca̱samava̍ ruṃdhe’ṣṭarā̱tro bha̍vati̱ cata̍sro̱ vai diśa̱ścata̍sro’vāntaradi̱śā di̱gbhya e̱va bra̍hmavarca̱samava̍ ruṃdhe 9 tri̱vṛda̍gniṣṭo̱mo bha̍vati̱ teja̍ e̱vāva̍ ruṃdhe pañcada̱śo bha̍vatīndri̱yame̱vāva̍ ruṃdhe saptada̱śo bha̍vatya̱nnādya̱syāva̍ruddhyā̱ atho̱ praiva tena̍ jāyata ekavṛ̱śo bha̍vati̱ prati̍ṣṭhityā̱ atho̱ ruca̍me̱vātmandha̍tte triṇa̱vo bha̍vati̱ viji̍tyai trayastrṛ̱śo bha̍vati̱ prati̍ṣṭhityai pañcavṛ̱śo̎’gniṣṭo̱mo bha̍vati pra̱jāpa̍te̱rāptyai̍ mahāvra̱tavā̍na̱nnādya̱syāva̍ruddhyai viśva̱jithsarva̍pṛṣṭho’tirā̱tro bha̍vati̱ sarva̍syā̱bhiji̍tyai ||7.2.3||
di̱gbhya e̱va bra̍hmavarca̱samava̍ rundhe̱’bhiji̍tyai ||7.2.3||
10 pra̱jāpa̍tiḥ pra̱jā a̍sṛjata̱ tāḥ sṛ̱ṣṭāḥ, kṣudha̱ṃ nyā̍ya̱nthsa e̱taṃ na̍varā̱trama̍paśya̱t tamāha̍ra̱t tenā̍yajata̱ tato̱ vai pra̱jābhyo̍’kalpata̱ yarhi̍ pra̱jāḥ, kṣudha̍ṃ ni̱gacche̍yu̱starhi̍ navarā̱treṇa̍ yajete̱me hi vā e̱tāsā̎ṃ lo̱kā aklṛ̍ptā̱ athai̱tāḥ, kṣudha̱ṃ ni ga̍cchantī̱māne̱vābhyo̍ lo̱kānka̍lpayati̱ tānkalpa̍mānānpra̱jābhyo’nu̍ kalpate̱ kalpa̍nte 11 ‘smā i̱me lo̱kā ūrja̍ṃ pra̱jāsu̍ dadhāti trirā̱treṇai̱vemaṃ lo̱kaṃ ka̍lpayati trirā̱ttreṇā̱ntari̍kṣaṃ trirā̱treṇā̱muṃ lo̱kaṃ yathā̍ gu̱ṇe gu̱ṇama̱nvasya̍tye̱vame̱va tallo̱ke lo̱kamanva̍syati̱ dhṛtyā̱ aśi̍thilaṃ bhāvāya̱ jyoti̱rgaurāyu̱riti̍ jñā̱tā stomā̍ bhavantī̱yaṃ vāva jyoti̍ra̱ntari̍kṣa̱ṃ gaura̱sāvāyu̍re̱ṣve̍va lo̱keṣu̱ prati̍ tiṣṭhanti̱ jñātra̍ṃ pra̱jānā̎ṃ 12 gacchati navarā̱tro bha̍vatyabhipū̱rvame̱vāsmi̱ntejo̍ dadhāti̱ yo jyogā̍mayāvī̱ syāthsa na̍varā̱treṇa̍ yajeta prā̱ṇā hi vā e̱tasyādhṛ̍tā̱ athai̱tasya̱ jyogā̍mayati prā̱ṇāne̱vāsmi̍ndādhāro̱ta yadī̱tāsu̱rbhava̍ti̱ jīva̍tye̱va ||7.2.4||
kalpa̍nte pra̱jānā̱ntraya̍strṛśacca ||7.2.4||
13 pra̱jāpa̍tirakāmayata̱ pra jā̍ye̱yeti̱ sa e̱taṃ daśa̍hotāramapaśya̱ttama̍juho̱ttena̍ daśarā̱trama̍sṛjata̱ tena̍ daśarā̱treṇa̱ prājā̍yata daśarā̱trāya̍ dīkṣi̱ṣyamā̍ṇo̱ daśa̍hotāraṃ juhuyā̱ddaśa̍hotrai̱va da̍śarā̱trṛ sṛ̍jate̱ tena̍ daśarā̱treṇa̱ pra jā̍yate vairā̱jo vā e̱ṣa ya̱jño yadda̍śarā̱tro 14 ya e̱vaṃ vi̱dvānda̍śarā̱treṇa̱ yaja̍te vi̱rāja̍me̱va ga̍cchati prājāpa̱tyo vā e̱ṣa ya̱jño yadda̍śarā̱tro ya e̱vaṃ vi̱dvānda̍śarā̱treṇa̱ yaja̍te̱ praiva jā̍yata̱ indro̱ vai sa̱dṛṅge̱vatā̍bhirāsī̱thsa na vyā̱vṛta̍magaccha̱thsa pra̱jāpa̍ti̱mupā̍dhāva̱ttasmā̍ e̱taṃ da̍śarā̱traṃ prāya̍ccha̱ttamāha̍ra̱ttenā̍yajata̱ tato̱ vai so̎’nyābhi̍rde̱vatā̍bhirvyā̱vṛta̍magaccha̱dya e̱vaṃ vi̱dvānda̍śarā̱treṇa̱ yaja̍te vyā̱vṛta̍me̱va pā̱pmanā̱ bhrātṛ̍vyeṇa gacchati trika̱kudvā 15 e̱ṣa ya̱jño yadda̍śarā̱traḥ ka̱kutpa̍ñcada̱śaḥ ka̱kude̍kavṛ̱śaḥ ka̱kuttra̍yastrṛ̱śo ya e̱vaṃ vi̱dvānda̍śarā̱treṇa̱ yaja̍te trika̱kude̱va sa̍mā̱nānā̎ṃ bhavati̱ yaja̍mānaḥ pañcada̱śo yaja̍māna ekavṛ̱śo yaja̍mānastrayastrṛ̱śaḥ pura̱ ita̍rā abhica̱ryamā̍ṇo daśarā̱treṇa̍ yajeta devapu̱rā e̱va paryū̍hate̱ tasya̱ na kuta̍śca̱nopā̎vyā̱dho bha̍vati̱ naina̍mabhi̱cara̎nthstṛṇute devāsu̱rāḥ saṃya̍ttā āsa̱nte de̱vā e̱tā 16 de̍vapu̱rā a̍paśya̱ṉ, yadda̍śarā̱trastāḥ paryau̍hanta̱ teṣā̱ṃ na kuta̍śca̱nopā̎vyā̱dho̍’bhava̱ttato̍ de̱vā abha̍va̱nparāsu̍rā̱ yo bhrātṛ̍vyavā̱nthsyāthsa da̍śarā̱treṇa̍ yajeta devapu̱rā e̱va paryū̍hate̱ tasya̱ na kuta̍śca̱nopā̎vyā̱dho bha̍vati̱ bhava̍tyā̱tmanā̱ parā̎sya̱ bhrātṛ̍vyo bhavati̱ stoma̱ stoma̱syopa̍stirbhavati̱ bhrātṛ̍vyame̱vopa̍stiṃ kurute jā̱mi vā 17 e̱tatku̍rvanti̱ yajjyāyṛ̍ sa̱gg̱ stoma̍mu̱petya̱ kanī̍yṛsamupa̱yanti̱ yada̍gniṣṭomasā̱mānya̱vastā̎cca pa̱rastā̎cca̱ bhava̱ntyajā̍mitvāya tri̱vṛda̍gniṣṭo̱mo̎’gni̱ṣṭudā̎gne̱yīṣu̍ bhavati̱ teja̍ e̱vāva̍ ruṃdhe pañcada̱śa u̱kthya̍ ai̱ndrīṣvi̍ndri̱yame̱vāva̍ ruṃdhe tri̱vṛda̍gniṣṭo̱mo vai̎śvade̱vīṣu̱ puṣṭi̍me̱vāva̍ ruṃdhe saptada̱śo̎’gniṣṭo̱maḥ prā̍jāpa̱tyāsu̍ tīvraso̱mo̎’nnādya̱syāva̍ruddhyā̱ atho̱ praiva tena̍ jāyata 18 ekavṛ̱śa u̱kthya̍ḥ sau̱rīṣu̱ prati̍ṣṭhityā̱ atho̱ ruca̍me̱vātmandha̍tte saptada̱śo̎’gniṣṭo̱maḥ prā̍jāpa̱tyāsū̍paha̱vya̍ upaha̱vame̱va ga̍cchati triṇa̱vāva̍gniṣṭo̱māva̱bhita̍ ai̱ndrīṣu̱ viji̍tyai trayastrṛ̱śa u̱kthyo̍ vaiśvade̱vīṣu̱ prati̍ṣṭhityai viśva̱jithsarva̍pṛṣṭho’tirā̱tro bha̍vati̱ sarva̍syā̱bhiji̍tyai ||7.2.5||
vi̱rāja̍me̱va ga̍cchati prājāpa̱tyo vā e̱ṣa ya̱jño yadda̍śarā̱trastri̍ka̱kudvā e̱tā vai jā̍yata̱ eka̍trṛśacca ||7.2.5||
19 ṛ̱tavo̱ vai pra̱jākā̍māḥ pra̱jāṃ nāvi̍ndanta̱ te̍’kāmayanta pra̱jṛ sṛ̍jemahi pra̱jāmava̍ ruṃdhīmahi pra̱jāṃ vi̍ndemahi pra̱jāva̍ntaḥ syā̱meti̱ ta e̱tame̍kādaśarā̱trama̍paśya̱ntamāha̍ra̱ntenā̍yajanta̱ tato̱ vai te pra̱jāma̍sṛjanta pra̱jāmavā̍ruṃdhata pra̱jāma̍vindanta pra̱jāva̍nto’bhava̱nta ṛ̱tavo̍’bhava̱ntadā̎rta̱vānā̍mārtava̱tvamṛ̍tū̱nāṃ vā e̱te pu̱trāstasmā̍ 20 dārta̱vā u̍cyante̱ ya e̱vaṃ vi̱dvṛsa̍ ekādaśarā̱tramāsa̍te pra̱jāme̱va sṛ̍jante pra̱jāmava̍ ruṃdhate pra̱jāṃ vi̍ndante pra̱jāva̍nto bhavanti̱ jyoti̍ratirā̱tro bha̍vati̱ jyoti̍re̱va pu̱rastā̎ddadhate suva̱rgasya̍ lo̱kasyānu̍khyātyai̱ pṛṣṭhya̍ḥ ṣaḍa̱ho bha̍vati̱ ṣaḍvā ṛ̱tava̱ḥ ṣaṭpṛ̱ṣṭhāni̍ pṛ̱ṣṭhaire̱vartūna̱nvāro̍hantyṛ̱tubhi̍ḥ saṃvathsa̱raṃ te sa̍ṃvathsa̱ra e̱va prati̍ tiṣṭhanti caturvṛ̱śo bha̍vati̱ catu̍rvṛśatyakṣarā gāya̱trī 21 gā̍ya̱traṃ bra̍hmavarca̱saṃ gā̍yatri̱yāme̱va bra̍hmavarca̱se prati̍ tiṣṭhanti catuścatvārṛ̱śo bha̍vati̱ catu̍ścatvārṛśadakṣarā tri̱ṣṭugi̍ṃdri̱yaṃ tri̱ṣṭuptri̱ṣṭubhye̱vendri̱ye prati̍ tiṣṭhantyaṣṭācatvārṛ̱śo bha̍vatya̱ṣṭāca̍tvārṛśadakṣarā̱ jaga̍tī̱ jāga̍tāḥ pa̱śavo̱ jaga̍tyāme̱va pa̱śuṣu̱ prati̍ tiṣṭhantyekādaśarā̱tro bha̍vati̱ pañca̱ vā ṛ̱tava̍ ārta̱vāḥ pañca̱rtuṣve̱vārta̱veṣu̍ saṃvathsa̱re pra̍ti̱ṣṭhāya̍ pra̱jāmava̍ ruṃdhate’tirā̱trāva̱bhito̍ bhavataḥ pra̱jāyai̱ pari̍gṛhītyai ||7.2.6||
tasmā̎dgāya̱tryekā̱nna pa̍ñcā̱śacca̍ ||7.2.6||
22 ai̱ndra̱vā̱ya̱vāgrā̎ngṛhṇīyā̱dyaḥ kā̱maye̍ta yathāpū̱rvaṃ pra̱jāḥ ka̍lpera̱nniti̍ ya̱jñasya̱ vai klṛpti̱manu̍ pra̱jāḥ ka̍lpante ya̱jñasyāklṛ̍pti̱manu̱ na ka̍lpante yathāpū̱rvame̱va pra̱jāḥ ka̍lpayati̱ na jyāyṛ̍ sa̱ṃ kanī̍yā̱nati̍ krāmatyaindravāya̱vāgrā̎ngṛhṇīyādāmayā̱vina̍ḥ prā̱ṇena̱ vā e̱ṣa vyṛ̍dhyate̱ yasyā̱maya̍ti prā̱ṇa ai̎ndravāya̱vaḥ prā̱ṇenai̱vainṛ̱ sama̍rdhayati maitrāvaru̱ṇāgrā̎ngṛhṇīra̱n yeṣā̎ṃ dīkṣi̱tānā̎ṃ pra̱mīye̍ta 23 prāṇāpā̱nābhyā̱ṃ vā e̱te vyṛ̍dhyante̱ yeṣā̎ṃ dīkṣi̱tānā̎ṃ pra̱mīya̍te prāṇāpā̱nau mi̱trāvaru̍ṇau prāṇāpā̱nāve̱va mu̍kha̱taḥ pari̍ haranta āśvi̱nāgrā̎ngṛhṇītānujāva̱ro̎śvinau̱ vai de̱vānā̍mānujāva̱rau pa̱ścevāgra̱ṃ paryai̍tāma̱śvinā̍ve̱tasya̍ de̱vatā̱ ya ā̍nujāva̱rastāve̱vaina̱magra̱ṃ pari̍ ṇayataḥ śu̱krāgrā̎ngṛhṇīta ga̱taśrī̎ḥ prati̱ṣṭhākā̍mo̱’sau vā ā̍di̱tyaḥ śu̱kra e̱ṣo’nto’nta̍ṃ manu̱ṣya̍ḥ 24 śri̱yai ga̱ttvā ni va̍rta̱te’ntā̍de̱vānta̱mā ra̍bhate̱ na tata̱ḥ pāpī̍yānbhavati ma̱nthya̍grāngṛhṇītābhi̱cara̍nnārtapā̱traṃ vā e̱tadyanma̍nthipā̱traṃ mṛ̱tyunai̱vaina̍ṃ grāhayati tā̱jagārti̱mārccha̍tyāgraya̱ṇāgrā̎ngṛhṇīta̱ yasya̍ pi̱tā pi̍tāma̱haḥ puṇya̱ḥ syādatha̱ tanna prā̎pnu̱yādvā̱cā vā e̱ṣa i̍ndri̱yeṇa̱ vyṛ̍dhyate̱ yasya̍ pi̱tā pi̍tāma̱haḥ puṇyo̱ 25 bhava̱tyatha̱ tanna prā̱pnotyura̍ ivai̱tadya̱jñasya̱ vāgi̍va̱ yadā̎graya̱ṇo vā̱caivaina̍mindri̱yeṇa̱ sama̍rdhayati̱ na tata̱ḥ pāpī̍yānbhavatyu̱’kthyā̎grāngṛhṇītābhica̱ryamā̍ṇa̱ḥ sarve̍ṣā̱ṃ vā e̱tatpātrā̍ṇāmiṃdri̱yaṃ yadu̍kthyapā̱trṛ sarve̍ṇai̱vaina̍mindri̱yeṇāti̱ pra yu̍ṅkte̱ sara̍svatya̱bhi no̍neṣi̱ vasya̱ iti̍ puro̱ruca̍ṃ kuryā̱dvāgvai 26 sara̍svatī vā̱caivaina̱mati̱ pra yu̍ṅkte̱ mā tvatkṣetrā̱ṇyara̍ṇāni ga̱nmetyā̍ha mṛ̱tyorvai kṣetrā̱ṇyara̍ṇāni̱ tenai̱va mṛ̱tyoḥ, kṣetrā̍ṇi̱ na ga̍cchati pū̱rṇāngrahā̎ngṛhṇīyādāmayā̱vina̍ḥ prā̱ṇān, vā e̱tasya̱ śugṛ̍cchati̱ yasyā̱maya̍ti prā̱ṇā grahā̎ḥ prā̱ṇāne̱vāsya̍ śu̱co mu̍ñcatyu̱ta yadī̱tāsu̱rbhava̍ti̱ jīva̍tye̱va pū̱rṇāngrahā̎ngṛhṇīyā̱dyarhi̍ pa̱rjanyo̱ na varṣe̎tprā̱ṇān, vā e̱tarhi̍ pra̱jānṛ̱ śugṛ̍cchati̱ yarhi̍ pa̱rjanyo̱ na varṣa̍ti prā̱ṇā grahā̎ḥ prā̱ṇāne̱va pra̱jānṛ̍ śu̱co mu̍ñcati tā̱jakpra va̍rṣati ||7.2.7||
pra̱mīye̍ta manu̱ṣya̍ ṛdhyate̱ yasya̍ pi̱tā pi̍tāma̱haḥ puṇyo̱ vāgvā e̱va pū̱rṇāngrahā̱npañca̍vṛśatiśca ||7.2.7||
27 gā̱ya̱tro vā ai̎ndravāya̱vo gā̍ya̱traṃ prā̍ya̱ṇīya̱maha̱stasmā̎tprāya̱ṇīye’ha̍nnaindravāya̱vo gṛ̍hyate̱ sva e̱vaina̍mā̱yata̍ne gṛhṇāti̱ traiṣṭu̍bho̱ vai śu̱krastraiṣṭu̍bhaṃ dvi̱tīya̱maha̱stasmā̎ddvi̱tīye’ha̍ñchu̱kro gṛ̍hyate̱ sva e̱vaina̍mā̱yata̍ne gṛhṇāti̱ jāga̍to̱ vā ā̎graya̱ṇo jāga̍taṃ tṛ̱tīya̱maha̱stasmā̎ttṛ̱tīye’ha̍nnāgraya̱ṇo gṛ̍hyate̱ sva e̱vaina̍mā̱yata̍ne gṛhṇātye̱tadvai 28 ya̱jñamā̍pa̱dyacchandāg̍syā̱pnoti̱ yadā̎graya̱ṇaḥ śvo gṛ̱hyate̱ yatrai̱va ya̱jñamadṛ̍śa̱ntata̍ e̱vaina̱ṃ puna̱ḥ pra yu̍ṅkte̱ jaga̍nmukho̱ vai dvi̱tīya̍strirā̱tro jāga̍ta āgraya̱ṇo yacca̍tu̱rthe’ha̍nnāgraya̱ṇo gṛ̱hyate̱ sva e̱vaina̍mā̱yata̍ne gṛhṇā̱tyatho̱ svame̱va chando’nu̍ pa̱ryāva̍rtante̱ rātha̍ṃtaro̱ vā ai̎ndravāya̱vo rātha̍ṃtaraṃ pañca̱mamaha̱stasmā̎t pañca̱me’ha̍ 29 nnaindravāya̱vo gṛ̍hyate̱ sva e̱vaina̍mā̱yata̍ne gṛhṇāti̱ bārha̍to̱ vai śu̱kro bārha̍tṛ ṣa̱ṣṭhamaha̱stasmā̎tṣa̱ṣṭhe’ha̍ñchu̱kro gṛ̍hyate̱ sva e̱vaina̍mā̱yata̍ne gṛhṇātye̱tadvai dvi̱tīya̍ṃ ya̱jñamā̍pa̱dyacchandāg̍syā̱pnoti̱ yacchu̱kraḥ śvo gṛ̱hyate̱ yatrai̱va ya̱jñamadṛ̍śa̱ntata̍ e̱vaina̱ṃ puna̱ḥ pra yu̍ṅkte tri̱ṣṭuṅmukho̱ vai tṛ̱tīya̍strirā̱trastraiṣṭu̍bhaḥ 30 śu̱kro yathsa̍pta̱me’ha̍ñchu̱kro gṛ̱hyate̱ sva e̱vaina̍mā̱yata̍ne gṛhṇā̱tyatho̱ svame̱va chando’nu̍ pa̱ryāva̍rtante̱ vāgvā ā̎graya̱ṇo vāga̍ṣṭa̱mamaha̱stasmā̍daṣṭa̱me’ha̍nnāgraya̱ṇo gṛ̍hyate̱ sva e̱vaina̍mā̱yata̍ne gṛhṇāti prā̱ṇo vā ai̎ndravāya̱vaḥ prā̱ṇo na̍va̱mamaha̱stasmā̎nnava̱me’ha̍nnaindravāya̱vo gṛ̍hyate̱ sva e̱vaina̍mā̱yata̍ne gṛhṇātye̱tad 31 vai tṛ̱tīya̍ṃ ya̱jñamā̍pa̱dyacchandāg̍syā̱pnoti̱ yadai̎ndravāya̱vaḥ śvo gṛ̱hyate̱ yatrai̱va ya̱jñamadṛ̍śa̱ntata̍ e̱vaina̱ṃ puna̱ḥ pra yu̱ṅkte’tho̱ svame̱va chando’nu̍ pa̱ryāva̍rtante pa̱tho vā e̱te’dhyapa̍thena yanti̱ ye̎’nyenai̎ndravāya̱vātpra̍ti̱padya̱nte’nta̱ḥ khalu̱ vā e̱ṣa ya̱jñasya̱ yadda̍śa̱mamaha̍rdaśa̱me’ha̍nnaindravāya̱vo gṛ̍hyate ya̱jñasyai̱ 32 vānta̍ṃ ga̱tvāpa̍thā̱tpanthā̱mapi̍ ya̱ntyatho̱ yathā̱ vahī̍yasā prati̱sāra̱ṃ vaha̍nti tā̱dṛge̱va tacchandāg̍sya̱nyo̎’nyasya̍ lo̱kama̱bhya̍dhyāya̱ntānye̱tenai̱va de̱vā vya̍vāhayannaindravāya̱vasya̱ vā e̱tadā̱yata̍na̱ṃ yacca̍tu̱rthamaha̱stasmi̍nnāgraya̱ṇo gṛ̍hyate̱ tasmā̍dāgraya̱ṇasyā̱yata̍ne nava̱me’ha̍nnaindravāya̱vo gṛ̍hyate śu̱krasya̱ vā e̱tadā̱yata̍na̱ṃ yatpa̍ñca̱ma 33 maha̱stasmi̍nnaindravāya̱vo gṛ̍hyate̱ tasmā̍daindravāya̱vasyā̱yata̍ne sapta̱me’ha̍ñchu̱kro gṛ̍hyata āgraya̱ṇasya̱ vā e̱tadā̱yata̍na̱ṃ yatṣa̱ṣṭhamaha̱stasmi̍ñchu̱kro gṛ̍hyate̱ tasmā̎cchu̱krasyā̱yata̍ne’ṣṭa̱me’ha̍nnāgraya̱ṇo gṛ̍hyate̱ chandāg̍sye̱va tadvi vā̍hayati̱ pra vasya̍so vivā̱hamā̎pnoti̱ ya e̱vaṃ vedātho̍ de̱vatā̎bhya e̱va ya̱jñe sa̱ṃvida̍ṃ dadhāti̱ tasmā̍di̱dama̱nyo̎’nyasmai̍ dadāti ||7.2.8||
e̱tadvai pa̍ñca̱me’ha̱ntraiṣṭu̍bha e̱tadgṛ̍hyate ya̱jñasya̍ pañca̱mama̱nyasmā̱ eka̍ñca ||7.2.8||
gā̱ya̱trastraiṣṭu̍bho̱ jāga̍to̱ jaga̍nmu̱kho’tho̱ svṛ rātha̍ntaro̱ bārha̍ta e̱tadvai dvi̱tīyṛ̍ śu̱krastri̱ṣṭuṅgu̱kho̱’tho̱ vākprā̱ṇa e̱tadatho̍ pa̱thaśca̍tu̱rthaṃ na̍va̱me pa̍ṃca̱mṛ sa̍pta̱me yathṣa̱ṣṭhama̍ṣṭame’ha̱ñchaṃdṛ̍si || 34 pra̱jāpa̍tirakāmayata̱ pra jā̍ye̱yeti̱ sa e̱taṃ dvā̍daśarā̱trama̍paśya̱ttamāha̍ra̱ttenā̍yajata̱ tato̱ vai sa prājā̍yata̱ yaḥ kā̱maye̍ta̱ pra jā̍ye̱yeti̱ sa dvā̍daśarā̱treṇa̍ yajeta̱ praiva jā̍yate brahmavā̱dino̍ vadantyagniṣṭo̱maprā̍yaṇā ya̱jñā atha̱ kasmā̍datirā̱traḥ pūrva̱ḥ pra yu̍jyata̱ iti̱ cakṣu̍ṣī̱ vā e̱te ya̱jñasya̱ yada̍tirā̱trau ka̱nīni̍ke agniṣṭo̱mau ya 35 da̍gniṣṭo̱maṃ pūrva̍ṃ prayuṃjī̱ranba̍hi̱rdhā ka̱nīni̍ke dadhyu̱stasmā̍datirā̱traḥ pūrva̱ḥ pra yu̍jyate̱ cakṣu̍ṣī e̱va ya̱jñe dhi̱tvā ma̍dhya̱taḥ ka̱nīni̍ke̱ prati̍ dadhati̱ yo vai gā̍ya̱trīṃ jyoti̍ḥpakṣā̱ṃ veda̱ jyoti̍ṣā bhā̱sā su̍va̱rgaṃ lo̱kame̍ti̱ yāva̍gniṣṭo̱mau tau pa̱kṣau ye’nta̍re̱’ṣṭāvu̱kthyā̎ḥ sa ā̱tmaiṣā vai gā̍ya̱trī jyoti̍ḥpakṣā̱ ya e̱vaṃ veda̱ jyoti̍ṣā bhā̱sā su̍va̱rgaṃ lo̱ka 36 me̍ti pra̱jāpa̍ti̱rvā e̱ṣa dvā̍daśa̱dhā vihi̍to̱ yaddvā̍daśarā̱tro yāva̍tirā̱trau tau pa̱kṣau ye’nta̍re̱’ṣṭāvu̱kthyā̎ḥ sa ā̱tmā pra̱jāpa̍ti̱rvāvaiṣa santhsaddha̱ vai sa̱ttreṇa̍ spṛṇoti prā̱ṇā vai satprā̱ṇāne̱va spṛ̍ṇoti̱ sarvā̍sā̱ṃ vā e̱te pra̱jānā̎ṃ prā̱ṇairā̍sate̱ ye sa̱ttramāsa̍te̱ tasmā̎tpṛcchanti̱ kime̱te sa̱ttriṇa̱ iti̍ pri̱yaḥ pra̱jānā̱mutthi̍to bhavati̱ ya e̱vaṃ veda̍ ||7.2.9||
a̱gni̱ṣṭo̱mau yathsu̍va̱rga3ṛllo̱kaṃ pri̱yaḥ pra̱jānā̱ṃ pañca̍ ca ||7.2.9||
37 na vā e̱ṣo̎’nyato̍ vaiśvānaraḥ suva̱rgāya̍ lo̱kāya̱ prābha̍vadū̱rdhvo ha̱ vā e̱ṣa āta̍ta āsī̱tte de̱vā e̱taṃ vai̎śvāna̱raṃ paryau̍hanthsuva̱rgasya̍ lo̱kasya̱ pra bhū̎tyā ṛ̱tavo̱ vā e̱tena̍ pra̱jāpa̍timayājaya̱nteṣvā̎rdhno̱dadhi̱ tadṛ̱dhnoti̍ ha̱ vā ṛ̱tvikṣu̱ ya e̱vaṃ vi̱dvāndvā̍daśā̱hena̱ yaja̍te̱ te̎’sminnaicchanta̱ sa rasa̱maha̍ vasa̱ntāya̱ prāya̍ccha̱d 38 yava̍ṃ grī̱ṣmāyauṣa̍dhīrva̱ṟṣābhyo̎ vrī̱hīñcha̱rade̍ māṣati̱lau he̍mantaśiśi̱rābhyā̱ṃ tenendra̍ṃ pra̱jāpa̍tirayājaya̱ttato̱ vā indra̱ indro̍’bhava̱ttasmā̍dāhurānujāva̱rasya̍ ya̱jña iti̱ sa hye̍tenāgre’ya̍jatai̱ṣa ha̱ vai ku̱ṇapa̍matti̱ yaḥ sa̱ttre pra̍tigṛ̱hṇāti̍ puruṣakuṇa̱pama̍śvakuṇa̱paṃ gaurvā anna̱ṃ yena̱ pātre̱ṇānna̱ṃ bibhra̍ti̱ yattanna ni̱rṇeni̍jati̱ tato’dhi̱ 39 mala̍ṃ jāyata̱ eka̍ e̱va ya̍je̱taiko̱ hi pra̱jāpa̍ti̱rārdhno̱ddvāda̍śa̱ rātrī̎rdīkṣi̱taḥ syā̱ddvāda̍śa̱ māsā̎ḥ saṃvathsa̱raḥ sa̍ṃvathsa̱raḥ pra̱jāpa̍tiḥ pra̱jāpa̍ti̱rvāvaiṣa e̱ṣa ha̱ tvai jā̍yate̱ yastapa̱so’dhi̱ jāya̍te catu̱rdhā vā e̱tāsti̱srasti̍sro̱ rātra̍yo̱ yaddvāda̍śo’pa̱sado̱ yāḥ pra̍tha̱mā ya̱jñaṃ tābhi̱ḥ saṃbha̍rati̱ yā dvi̱tīyā̍ ya̱jñaṃ tābhi̱rā ra̍bhate̱ 40 yāstṛ̱tīyā̱ḥ pātrā̍ṇi̱ tābhi̱rnirṇe̍nikte̱ yāśca̍tu̱rthīrapi̱ tābhi̍rā̱tmāna̍mantara̱taḥ śu̍ndhate̱ yo vā a̍sya pa̱śumatti̍ mṛ̱sṛ so̎’tti̱ yaḥ pu̍ro̱ḍāśa̍ṃ ma̱stiṣkṛ̱ sa yaḥ pa̍rivā̱paṃ purī̍ṣṛ̱ sa ya ājya̍ṃ ma̱jjānṛ̱ sa yassoma̱gg̱ svedṛ̱ so’pi̍ ha̱ vā a̍sya śīrṣa̱ṇyā̍ ni̱ṣpada̱ḥ prati̍ gṛhṇāti̱ yo dvā̍daśā̱he pra̍tigṛ̱hṇāti̱ tasmā̎ddvādaśā̱hena̱ na yājya̍ṃ pā̱pmano̱ vyāvṛ̍ttyai ||7.2.10||
aya̍ccha̱dadhi̍ rabhate dvādaśā̱hena̍ ca̱tvāri̍ ca ||7.2.10||
41 eka̍smai̱ svāhā̱ dvābhyā̱g̱ svāhā̎ tri̱bhyaḥ svāhā̍ ca̱turbhya̱ḥ svāhā̍ pa̱ñcabhya̱ḥ svāhā̍ ṣa̱ḍbhyaḥ svāhā̍ sa̱ptabhya̱ḥ svāhā̎ṣṭā̱bhyaḥ svāhā̍ na̱vabhya̱ḥ svāhā̍ da̱śabhya̱ḥ svāhai̍kāda̱śabhya̱ḥ svāhā̎ dvāda̱śabhya̱ḥ svāhā̎ trayoda̱śabhya̱ḥ svāhā̍ caturda̱śabhya̱ḥ svāhā̍ pañcada̱śabhya̱ḥ svāhā̍ ṣoḍa̱śabhya̱ḥ svāhā̍ saptada̱śabhya̱ḥ svāhā̎ṣṭāda̱śabhya̱ḥ svāhaikā̱nna vṛ̍śa̱tyai svāhā̱ nava̍vṛśatyai̱ svāhaikā̱nna ca̍tvārṛ̱śate̱ svāhā̱ nava̍catvārṛśate̱ svāhaikā̱nna ṣa̱ṣṭyai svāhā̱ nava̍ṣaṣṭyai̱ svāhaikā̱nnāśī̱tyai svāhā̱ navā̍śītyai̱ svāhaikā̱nna śa̱tāya̱ svāhā̍ śa̱tāya̱ svāhā̱ dvābhyṛ̍ śa̱tābhyā̱g̱ svāhā̱ sarva̍smai̱ svāhā̎ ||7.2.11||
nava̍catvārṛśate̱ svāhaikā̱nnaika̍vṛśatiśca ||7.2.11||
42 eka̍smai̱ svāhā̎ tri̱bhyaḥ svāhā̍ pa̱ñcabhya̱ḥ svāhā̍ sa̱ptabhya̱ḥ svāhā̍ na̱vabhya̱ḥ svāhai̍kāda̱śabhya̱ḥ svāhā̎ trayoda̱śabhya̱ḥ svāhā̍ pañcada̱śabhya̱ḥ svāhā̍ saptada̱śabhya̱ḥ svāhaikā̱nna vṛ̍śa̱tyai svāhā̱ nava̍vṛśatyai̱ svāhaikā̱nna ca̍tvārṛ̱śate̱ svāhā̱ nava̍catvārṛśate̱ svāhaikā̱nna ṣa̱ṣṭyai svāhā̱ nava̍ṣaṣṭyai̱ svāhaikā̱nnāśī̱tyai svāhā̱ navā̍śītyai̱ svāhaikā̱nna śa̱tāya̱ svāhā̍ śa̱tāya̱ svāhā̱ sarva̍smai̱ svāhā̎ ||7.2.12||
eka̍smai tri̱bhyaḥ pa̍ñcā̱śat ||7.2.12||
43 dvābhyā̱g̱ svāhā̍ ca̱turbhya̱ḥ svāhā̍ ṣa̱ḍbhyaḥ svāhā̎’ṣṭā̱bhyaḥ svāhā̍ da̱śabhya̱ḥ svāhā̎ dvāda̱śabhya̱ḥ svāhā̍ caturda̱śabhya̱ḥ svāhā̍ ṣoḍa̱śabhya̱ḥ svāhā̎’ṣṭāda̱śabhya̱ḥ svāhā̍ vṛśa̱tyai svāhā̱’ṣṭāna̍vatyai̱ svāhā̍ śa̱tāya̱ svāhā̱ sarva̍smai̱ svāhā̎ ||7.2.13||
dvābhyā̍ma̱ṣṭāna̍vatyai̱ ṣaḍvṛ̍śatiḥ ||7.2.13||
44 tri̱bhyaḥ svāhā̍ pa̱ñcabhya̱ḥ svāhā̍ sa̱ptabhya̱ḥ svāhā̍ na̱vabhya̱ḥ svāhai̍kāda̱śabhya̱ḥ svāhā̎ trayoda̱śabhya̱ḥ svāhā̍ pañcada̱śabhya̱ḥ svāhā̍ saptada̱śabhya̱ḥ svāhaikā̱nna vṛ̍śa̱tyai svāhā̱ nava̍vṛśatyai̱ svāhaikā̱nna ca̍tvārṛ̱śate̱ svāhā̱ nava̍catvārṛśate̱ svāhaikā̱nna ṣa̱ṣṭyai svāhā̱ nava̍ṣaṣṭyai̱ svāhaikā̱nnāśī̱tyai svāhā̱ navā̍śītyai̱ svāhaikā̱nna śa̱tāya̱ svāhā̍ śa̱tāya̱ svāhā̱ sarva̍smai̱ svāhā̎ ||7.2.14||
tri̱bhyo̎’ṣṭā catvārṛ̱śat ||7.2.14||
45 ca̱turbhya̱ḥ svāhā̎ṣṭā̱bhyaḥ svāhā̎ dvāda̱śabhya̱ḥ svāhā̍ ṣoḍa̱śabhya̱ḥ svāhā̍ vṛśa̱tyai svāhā̱ ṣaṇṇa̍vatyai̱ svāhā̍ śa̱tāya̱ svāhā̱ sarva̍smai̱ svāhā̎ ||7.2.15||
ca̱turbhya̱ḥ ṣaṇṇa̍vatyai̱ ṣoḍa̍śa ||7.2.15||
46 pa̱ñcabhya̱ḥ svāhā̍ da̱śabhya̱ḥ svāhā̍ pañcada̱śabhya̱ḥ svāhā̍ vṛśa̱tyai svāhā̱ pañca̍navatyai̱ svāhā̍ śa̱tāya̱ svāhā̱ sarva̍smai̱ svāhā̎ ||7.2.16||
pa̱ñcabhya̱ḥ pañca̍navatyai̱ catu̍rdaśa ||7.2.16||
47 da̱śabhya̱ḥ svāhā̍ vṛśa̱tyai svāhā̎ trṛ̱śate̱ svāhā̍ catvārṛ̱śate̱ svāhā̍ pañcā̱śate̱ svāhā̍ ṣa̱ṣṭyai svāhā̍ sapta̱tyai svāhā̍’śī̱tyai svāhā̍ nava̱tyai svāhā̍ śa̱tāya̱ svāhā̱ sarva̍smai̱ svāhā̎ ||7.2.17||
da̱śabhyo̱ dvāvṛ̍śatiḥ ||7.2.17||
48 vṛ̱śa̱tyai svāhā̍ catvārṛ̱śate̱ svāhā̍ ṣa̱ṣṭyai svāhā̍śī̱tyai svāhā̍ śa̱tāya̱ svāhā̱ sarva̍smai̱ svāhā̎ ||7.2.18||
vṛ̱śa̱tyai dvāda̍śa ||7.2.18||
49 pa̱ñcā̱śate̱ svāhā̍ śa̱tāya̱ svāhā̱ dvābhyṛ̍ śa̱tābhyā̱g̱ svāhā̎ tri̱bhyaḥ śa̱tebhya̱ḥ svāhā̍ ca̱turbhya̍ḥ śa̱tebhya̱ḥ svāhā̍ pa̱ñcabhya̍ḥ śa̱tebhya̱ḥ svāhā̍ ṣa̱ḍbhyaḥ śa̱tebhya̱ḥ svāhā̍ sa̱ptabhya̍ḥ śa̱tebhya̱ḥ svāhā̎ṣṭā̱bhyaḥ śa̱tebhya̱ḥ svāhā̍ na̱vabhya̍ḥ śa̱tebhya̱ḥ svāhā̍ sa̱hasrā̍ya̱ svāhā̱ sarva̍smai̱ svāhā̎ ||7.2.19||
pa̱ṃcā̱śate̱ dvātrṛ̍śat ||7.2.19||
50 śa̱tāya̱ svāhā̍ sa̱hasrā̍ya̱ svāhā̱’yutā̍ya̱ svāhā̍ ni̱yutā̍ya̱ svāhā̎ pra̱yutā̍ya̱ svāhārbu̍dāya̱ svāhā̱ nya̍rbudāya̱ svāhā̍ samu̱drāya̱ svāhā̱ madhyā̍ya̱ svāhāntā̍ya̱ svāhā̍ parā̱rdhāya̱ svāho̱ṣase̱ svāhā̱ vyu̍ṣṭyai̱ svāho̍deṣya̱te svāho̎dya̱te svāhodi̍tāya̱ svāhā̍ suva̱rgāya̱ svāhā̍ lo̱kāya̱ svāhā̱ sarva̍smai̱ svāhā̎ ||7.2.20||
śa̱tāyā̱ṣṭātrṛ̍śat ||7.2.20||