Kṛṣṇayajuḥ Taittirīyasaṃhitā — Ṣaṣṭha kāṇḍa, prapāṭhaka 3 (22 anuvākāḥ)
Kṛṣṇayajuḥ Taittirīyasaṃhitā — Ṣaṣṭha kāṇḍa, prapāṭhaka 3
Section titled “Kṛṣṇayajuḥ Taittirīyasaṃhitā — Ṣaṣṭha kāṇḍa, prapāṭhaka 3”ṣaṣṭhakāṇḍe tṛtīyaḥ praśnaḥ 3
Anuvākāḥ
Section titled “Anuvākāḥ”1 cātvā̍lā̱ddhiṣṇi̍yā̱nupa̍ vapati̱ yoni̱rvai ya̱jñasya̱ cātvā̍laṃ ya̱jñasya̍ sayoni̱tvāya̍ de̱vā vai ya̱jñaṃ parā̍jayanta̱ tamāgnī̎dhrā̱tpuna̱rapā̍jayanne̱tadvai ya̱jñasyāpa̍rājita̱ṃ yadāgnī̎dhra̱ṃ yadāgnī̎dhrā̱ddhiṣṇi̍yān, vi̱hara̍ti̱ yade̱va ya̱jñasyāpa̍rājita̱ṃ tata̍ e̱vaina̱ṃ puna̍stanute parā̱jitye̍va̱ khalu̱ vā e̱te ya̍nti̱ ye ba̍hiṣpavamā̱nṛ sarpa̍nti bahiṣpavamā̱ne stu̱ta 2 ā̱hāgnī̍da̱gnīn, viha̍ra ba̱ṟhiḥ stṛ̍ṇāhi puro̱ḍāśṛ̱ ala̍ṃ ku̱rviti̍ ya̱jñame̱vāpa̱jitya̱ puna̍stanvā̱nā yantyaṅgā̍rai̱rdve sava̍ne̱ vi ha̍rati śa̱lākā̍bhistṛ̱tīyṛ̍ saśukra̱tvāyātho̱ saṃbha̍ratye̱vaina̱ddhiṣṇi̍yā̱ vā a̱muṣmi̍3ṛllo̱ke soma̍marakṣa̱ntebhyo’dhi̱ soma̱māha̍ra̱ntama̍nva̱vāya̱ntaṃ parya̍viśa̱ṉ, ya e̱vaṃ veda̍ vi̱ndate̍ 3 parive̱ṣṭāra̱ṃ te so̍mapī̱thena̱ vyā̎rdhyanta̱ te de̱veṣu̍ somapī̱thamai̎cchanta̱ tānde̱vā a̍bruva̱ndvedve̱ nāma̍nī kurudhva̱matha̱ pra vā̱psyatha̱ na vetya̱gnayo̱ vā atha̱ dhiṣṇi̍yā̱stasmā̎ddvi̱nāmā̎ brāhma̱ṇo’rdhu̍ka̱steṣā̱ṃ ye nedi̍ṣṭhaṃ pa̱ryavi̍śa̱nte so̍mapī̱thaṃ prāpnu̍vannāhava̱nīya̍ āgnī̱dhrīyo̍ ho̱trīyo̍ mārjā̱līya̱stasmā̱tteṣu̍ juhvatyati̱hāya̱ vaṣa̍ṭ karoti̱ vi hye̍ 4 te so̍mapī̱thenārdhya̍nta de̱vā vai yāḥ prācī̱rāhu̍tī̱raju̍havu̱rye pu̱rastā̱dasu̍rā̱ āsa̱ntāgstābhi̱ḥ prāṇu̍danta̱ yāḥ pra̱tīcī̱rye pa̱ścādasu̍rā̱ āsa̱ntāgstābhi̱rapā̍nudanta̱ prācī̍ra̱nyā āhu̍tayo hū̱yante̎ pra̱tyaṅṅāsī̍no̱ dhiṣṇi̍yā̱nvyāghā̍rayati pa̱ścāccai̱va pu̱rastā̎cca̱ yaja̍māno̱ bhrātṛ̍vyā̱n praṇu̍date̱ tasmā̱tparā̍cīḥ pra̱jāḥ pra vī̍yante pra̱tīcī̎ 5 rjāyante prā̱ṇā vā e̱te yaddhiṣṇi̍yā̱ yada̍dhva̱ryuḥ pra̱tyaṅ dhiṣṇi̍yānati̱sarpe̎tprā̱ṇānthsaṃ ka̍rṣetpra̱māyu̍kaḥ syā̱nnābhi̱rvā e̱ṣā ya̱jñasya̱ yaddhoto̱rdhvaḥ khalu̱ vai nābhyai̎ prā̱ṇo’vā̍ṅapā̱no yada̍dhva̱ryuḥ pra̱tyaṅ hotā̍ramati̱sarpe̍dapā̱ne prā̱ṇaṃ da̍dhyātpra̱māyu̍kaḥ syā̱nnādhva̱ryurupa̍ gāye̱dvāgvī̎ṟyo̱ vā a̍dhva̱ryuryada̍dhva̱ryuru̍pa̱ gāye̍dudgā̱tre 6 vācṛ̱ saṃ pra ya̍cchedupa̱dāsu̍kāsya̱ vāksyā̎dbrahmavā̱dino̍ vadanti̱ nāsagg̍sthite̱ some̎’dhva̱ryuḥ pra̱tyaṅkhsado’tī̍yā̱datha̍ ka̱thā dā̎kṣi̱ṇāni̱ hotu̍meti̱ yāmo̱ hi sa teṣā̱ṃ kasmā̱ aha̍ de̱vā yāma̱ṃ vāyā̍ma̱ṃ vānu̍ jñāsya̱ntītyutta̍re̱ṇāgnī̎dhraṃ pa̱rītya̍ juhoti dākṣi̱ṇāni̱ na prā̱ṇānthsaṃ ka̍rṣati̱ nya̍nye dhiṣṇi̍yā u̱pyante̱ nānye yānni̱vapa̍ti̱ tena̱ tānprī̍ṇāti̱ yānna ni̱vapa̍ti̱ yada̍nudi̱śati̱ tena̱ tān ||6.3.1||
stu̱te vi̱ndate̱ hi vī̍yante pra̱tīcī̍rudgā̱tra u̱pyante̱ catu̍rdaśa ca ||6.3.1||
7 su̱va̱rgāya̱ vā e̱tāni̍ lo̱kāya̍ hūyante̱ yadvai̍sarja̱nāni̱ dvābhyā̱ṃ gārha̍patye juhoti dvi̱pādyaja̍māna̱ḥ prati̍ṣṭhityā̱ āgnī̎dhre juhotya̱ntari̍kṣa e̱vā kra̍mata āhava̱nīye̍ juhoti suva̱rgame̱vaina̍ṃ lo̱kaṃ ga̍mayati de̱vān, vai su̍va̱rgaṃ lo̱kaṃ ya̱to rakṣāg̍syajighṛsa̱nte some̍na̱ rājñā̱ rakṣāg̍syapa̱hatyā̱ptumā̱tmāna̍ṃ kṛ̱tvā su̍va̱rgaṃ lo̱kamā̍ya̱nrakṣa̍sā̱manu̍palābhā̱yātta̱ḥ somo̍ bhava̱tyatha̍ 8 vaisarja̱nāni̍ juhoti̱ rakṣa̍sā̱mapa̍hatyai̱ tvṛ so̍ma tanū̱kṛdbhya̱ ityā̍ha tanū̱kṛddhye̍ṣa dveṣo̎bhyo̱’nyakṛ̍tebhya̱ ityā̍hā̱nyakṛ̍tāni̱ hi rakṣāg̍syu̱ru ya̱ntāsi̱ varū̍tha̱mityā̍ho̱ruṇa̍skṛ̱dhīti̱ vāvaitadā̍ha juṣā̱ṇo a̱pturājya̍sya ve̱tvityā̍hā̱ptume̱va yaja̍mānaṃ kṛ̱tvā su̍va̱rgaṃ lo̱kaṃ ga̍mayati̱ rakṣa̍sā̱manu̍palābhā̱yā soma̍ṃ dadata̱ 9 ā grāvṇṇa̱ ā vā̍ya̱vyā̎nyā dro̍ṇakala̱śamutpatnī̱mā na̍ya̱ntyanvanṛ̍si̱ pra va̍rtayanti̱ yāva̍de̱vāsyāsti̱ tena̍ sa̱ha su̍va̱rgaṃ lo̱kame̍ti̱ naya̍vatya̱rcāgnī̎dhre juhoti suva̱rgasya̍ lo̱kasyā̱bhinī̎tyai̱ grāvṇṇo̍ vāya̱vyā̍ni droṇakala̱śamāgnī̎dhra̱ upa̍ vāsayati̱ vi hye̍na̱ṃ tairgṛ̱hṇate̱ yathsa̱hopa̍vā̱saye̍dapuvā̱yeta̍ sau̱myarcā pra pā̍dayati̱ svayai̱ 10 vaina̍ṃ de̱vata̍yā̱ pra pā̍daya̱tyadi̍tyā̱ḥ sado̱’syadi̍tyā̱ḥ sada̱ ā sī̱detyā̍ha yathāya̱jure̱vaitadyaja̍māno̱ vā e̱tasya̍ pu̱rā go̱ptā bha̍vatye̱ṣa vo̍ deva savita̱ḥ soma̱ ityā̍ha savi̱tṛpra̍sūta e̱vaina̍ṃ de̱vatā̎bhya̱ḥ saṃ pra ya̍cchatye̱tattvṛ so̍ma de̱vo de̱vānupā̍gā̱ ityā̍ha de̱vo hye̍ṣa sa 11 nde̱vānu̱paitī̱dama̱haṃ ma̍nu̱ṣyo̍ manu̱ṣyā̍nityā̍ha manu̱ṣyo̎ 2̱ hye̍ṣa sanma̍nu̱ṣyā̍nu̱paiti̱ yade̱tadyaju̱rna brū̱yādapra̍jā apa̱śuryaja̍mānaḥ syāthsa̱ha pra̱jayā̍ sa̱ha rā̱yaspoṣe̱ṇetyā̍ha pra̱jayai̱va pa̱śubhi̍ḥ sa̱hemaṃ lo̱kamu̱pāva̍rtate̱ namo̍ de̱vebhya̱ ityā̍ha namaskā̱ro hi de̱vānāg̍ sva̱dhā pi̱tṛbhya̱ ityā̍ha svadhākā̱ro hi 12 pi̍tṛ̱ṇāmi̱dama̱haṃ nirvaru̍ṇasya̱ pāśā̱dityā̍ha varuṇapā̱śāde̱va nirmu̍cya̱te’gne̎ vratapata ā̱tmana̱ḥ pūrvā̍ ta̱nūrā̱deyetyā̍hu̱ḥ ko hi tadveda̱ yadvasī̍yā̱nthsve vaśe̍ bhū̱te puna̍rvā̱ dadā̍ti̱ na veti̱ grāvā̍ṇo̱ vai soma̍sya̱ rājño̍ malimluse̱nā ya e̱vaṃ vi̱dvāngrāvṇṇa̱ āgnī̎dhra upavā̱saya̍ti̱ naina̍ṃ malimluse̱nā vi̍ndati ||6.3.2||
atha̍ dadate̱ svayā̱ santhsva̍dhākā̱ro hi vi̍ndati ||6.3.2||
13 vai̱ṣṇa̱vyarcā hu̱tvā yūpa̱macchai̍ti vaiṣṇa̱vo vai de̱vata̍yā̱ yūpa̱ḥ svayai̱vaina̍ṃ de̱vata̱yācchai̱tyatya̱nyānagā̱ṃ nānyānupā̍gā̱mityā̱hāti̱ hya̍nyāneti̱ nānyānu̱paitya̱rvāktvā̱ parai̍ravidaṃ pa̱rova̍rai̱rityā̍hā̱rvāgghye̍na̱ṃ parai̎rvi̱ndati̍ pa̱rova̍rai̱staṃ tvā̍ juṣe 14 vaiṣṇa̱vaṃ de̍vaya̱jyāyā̱ ityā̍ha devaya̱jyāyai̱ hye̍naṃ ju̱ṣate̍ de̱vastvā̍ savi̱tā madhvā̍na̱ktvityā̍ha̱ teja̍sai̱vaina̍mana̱ktyoṣa̍dhe̱ trāya̍svaina̱gg̱ svadhi̍te̱ mainṛ̍ hṛsī̱rityā̍ha̱ vajro̱ vai svadhi̍ti̱ḥ śāntyai̱ svadhi̍tervṛ̱kṣasya̱ bibhya̍taḥ pratha̱mena̱ śaka̍lena sa̱ha teja̱ḥ parā̍ patati̱ yaḥ pra̍tha̱maḥ śaka̍laḥ parā̱pate̱ttamapyā ha̍re̱thsate̍jasa 15 me̱vaina̱māha̍ratī̱me vai lo̱kā yūpā̎tpraya̱to bi̍bhyati̱ diva̱magre̍ṇa̱ mā le̍khīra̱ntari̍kṣa̱ṃ madhye̍na̱ mā hṛ̍sī̱rityā̍hai̱bhya e̱vaina̍ṃ lo̱kebhya̍ḥ śamayati̱ vana̍spate śa̱tava̍lśo̱ vi ro̱hetyā̱vraśca̍ne juhoti̱ tasmā̍dā̱vraśca̍nādvṛ̱kṣāṇā̱ṃ bhūyṛ̍sa̱ utti̍ṣṭhanti sa̱hasra̍valśā̱ vi va̱yṛ ru̍he̱metyā̍hā̱śiṣa̍me̱vaitāmā śā̱ste’na̍kṣasaṅgaṃ 16 vṛśce̱dyada̍kṣasa̱ṅgaṃ vṛ̱śceda̍dha ī̱ṣaṃ yaja̍mānasya pra̱māyu̍kagg syā̱dyaṃ kā̱maye̱tāpra̍tiṣṭhitaḥ syā̱dityā̍ro̱haṃ tasmai̍ vṛścede̱ṣa vai vana̱spatī̍nā̱mapra̍tiṣṭhi̱topra̍tiṣṭhita e̱va bha̍vati̱ yaṃ kā̱maye̍tāpa̱śuḥ syā̱ditya̍pa̱rṇaṃ tasmai̱ śuṣkā̎graṃ vṛścede̱ṣa vai vana̱spatī̍nāmapaśa̱vyo̍’pa̱śure̱va bha̍vati̱ yaṃ kā̱maye̍ta paśu̱mānthsyā̱diti̍ bahupa̱rṇaṃ tasmai̍ bahuśā̱khaṃ vṛ̍ścede̱ṣa vai 17 vana̱spatī̍nāṃ paśa̱vya̍ḥ paśu̱māne̱va bha̍vati̱ prati̍ṣṭhitaṃ vṛścetprati̱ṣṭhākā̍masyai̱ṣa vai vana̱spatī̍nā̱ṃ prati̍ṣṭhito̱ yaḥ sa̱ me bhūmyai̱ svādyone̍ rū̱ḍhaḥ pratye̱va ti̍ṣṭhati̱ yaḥ pra̱tyaṅṅupa̍nata̱staṃ vṛ̍śce̱thsa hi medha̍ma̱bhyupa̍nata̱ḥ pañcā̍ratni̱ṃ tasmai̍ vṛśce̱dyaṃ kā̱maye̱topai̍na̱mutta̍ro ya̱jño na̍me̱diti̱ pañcā̎kṣarā pa̱ṅktiḥ pāṅkto̍ ya̱jña upai̍na̱mutta̍ro ya̱jño 18 na̍mati̱ ṣaḍa̍ratniṃ prati̱ṣṭhākā̍masya̱ ṣaḍvā ṛ̱tava̍ ṛ̱tuṣve̱va prati̍ tiṣṭhati sa̱ptāra̍tniṃ pa̱śukā̍masya sa̱ptapa̍dā̱ śakva̍rī pa̱śava̱ḥ śakva̍rī pa̱śūne̱vāva̍ ruṃdhe̱ navā̍ratni̱ṃ teja̍skāmasya tri̱vṛtā̱ stome̍na̱ saṃ mi̍ta̱ṃ teja̍stri̱vṛtte̍ja̱svye̍va bha̍va̱tyekā̍daśāratnimindri̱yakā̍ma̱syaikā̍daśākṣarā tri̱ṣṭugi̍ndri̱yaṃ tri̱ṣṭugi̍ndriyā̱vye̍va bha̍vati̱ pañca̍daśāratni̱ṃ bhrātṛ̍vyavataḥ pañcada̱śo vajro̱ bhrātṛ̍vyābhibhūtyai sa̱ptada̍śāratniṃ pra̱jākā̍masya saptada̱śaḥ pra̱jāpa̍tiḥ pra̱jāpa̍te̱rāptyā̱ eka̍vṛśatyaratniṃ prati̱ṣṭhākā̍masyaikavṛ̱śaḥ stomā̍nāṃ prati̱ṣṭhā prati̍ṣṭhityā a̱ṣṭāśri̍rbhavatya̱ṣṭākṣa̍rā gāya̱trī tejo̍ gāya̱trī gā̍ya̱trī ya̍jñamu̱khaṃ teja̍sai̱va gā̍yatri̱yā ya̍jñamu̱khena̱ saṃ mi̍taḥ ||6.3.3||
ju̱ṣe̱ sate̍jasa̱mana̍kṣasaṃgaṃ bahuśā̱khaṃ vṛ̍ścede̱ṣa vai ya̱jña upai̍na̱mutta̍ro ya̱jña āptyā̱ ekā̱nna vṛ̍śa̱tiśca̍ ||6.3.3||
19 pṛ̱thi̱vyai tvā̱ntari̍kṣāya tvā di̱ve tvetyā̍hai̱bhya e̱vaina̍ṃ lo̱kebhya̱ḥ prokṣa̍ti̱ parā̎ñca̱ṃ prokṣa̍ti̱ parā̍ṅiva̱ hi su̍va̱rgo lo̱kaḥ krū̱rami̍va̱ vā e̱tatka̍roti̱ yatkhana̍tya̱pova̍ nayati̱ śāntyai̱ yava̍matī̱rava̍ naya̱tyūrgvai yavo̱ yaja̍mānena̱ yūpa̱ḥ saṃ mi̍to̱ yāvā̍ne̱va yaja̍māna̱stāva̍tīme̱vāsmi̱nnūrja̍ṃ dadhāti 20 pitṛ̱ṇṛ sada̍nama̱sīti̍ ba̱ṟhirava̍ stṛṇāti pitṛdeva̱tyā̎ a̱gg̱ hye̍tadyannikhā̍ta̱ṃ yadba̱ṟhirana̍vastīrya minu̱yātpi̍tṛdeva̱tyo̍ nikhā̍taḥ syādba̱ṟhira̍va̱stīrya̍ minotya̱syāme̱vaina̍ṃ minoti yūpaśaka̱lamavā̎syati̱ sate̍jasame̱vaina̍ṃ minoti de̱vastvā̍ savi̱tā madhvā̍na̱ktvityā̍ha̱ teja̍sai̱vaina̍manakti supippa̱lābhya̱stvauṣa̍dhībhya̱ iti̍ ca̱ṣāla̱ṃ prati̍ 21 muñcati̱ tasmā̎cchīrṣa̱ta oṣa̍dhaya̱ḥ phala̍ṃ gṛhṇantya̱nakti̱ tejo̱ vā ājya̱ṃ yaja̍mānenāgni̱ṣṭhāśri̱ḥ saṃ mi̍tā̱ yada̍gni̱ṣṭhāmaśri̍ma̱nakti̱ yaja̍māname̱va teja̍sānaktyā̱ntama̍naktyā̱ntame̱va yaja̍māna̱ṃ teja̍sānakti sa̱rvata̱ḥ pari̍ mṛśa̱tyapa̍rivargame̱vāsmi̱ntejo̍ dadhā̱tyuddivagg̍ stabhā̱nāntari̍kṣaṃ pṛ̱ṇetyā̍hai̱ṣāṃ lo̱kānā̱ṃ vidhṛ̍tyai vaiṣṇa̱vyarcā 22 ka̍lpayati vaiṣṇa̱vo vai de̱vata̍yā̱ yūpa̱ḥ svayai̱vaina̍ṃ de̱vata̍yā kalpayati̱ dvābhyā̎ṃ kalpayati dvi̱pādyaja̍māna̱ḥ prati̍ṣṭhityai̱ yaṃ kā̱maye̍ta̱ teja̍sainaṃ de̱vatā̍bhirindri̱yeṇa̱ vya̍rdhayeya̱mitya̍gni̱ṣṭhāṃ tasyāśri̍māhava̱nīyā̍di̱tthaṃ ve̱tthaṃ vāti̍ nāvaye̱tteja̍sai̱vaina̍ṃ de̱vatā̍bhirindri̱yeṇa̱ vya̍rdhayati̱ yaṃ kā̱maye̍ta̱ teja̍sainaṃ de̱vatā̍bhirindri̱yeṇa̱ sama̍rdhayeya̱mitya̍ 23 gni̱ṣṭhāṃ tasyāśri̍māhava̱nīye̍na̱ saṃ mi̍nuyā̱tteja̍sai̱vaina̍ṃ de̱vatā̍bhirindri̱yeṇa̱ sama̍rdhayati brahma̱vani̍ṃ tvā kṣatra̱vani̱mityā̍ha yathāya̱jure̱vaitatpari̍ vyaya̱tyūrgvai ra̍śa̱nā yaja̍mānena̱ yūpa̱ḥ saṃ mi̍to̱ yaja̍māname̱vorjā sama̍rdhayati nābhida̱ghne pari̍ vyayati nābhida̱ghna e̱vāsmā̱ ūrja̍ṃ dadhāti̱ tasmā̎nnābhida̱ghna ū̱rjā bhu̍ñjate̱ yaṃ kā̱maye̍to̱rjaina̱ṃ 24 vya̍rdhayeya̱mityū̱rdhvāṃ vā̱ tasyāvā̍cī̱ṃ vāvo̍hedū̱rjaivaina̱ṃ vya̍rdhayati̱ yadi̍ kā̱maye̍ta̱ varṣu̍kaḥ pa̱rjanya̍ḥ syā̱dityavā̍cī̱mavo̍he̱dvṛṣṭi̍me̱va ni ya̍cchati̱ yadi̍ kā̱maye̱tāva̍rṣukaḥ syā̱dityū̱rdhvāmudū̍he̱dvṛṣṭi̍me̱vodya̍cchati pitṛ̱ṇāṃ nikhā̍taṃ manu̱ṣyā̍ṇāmū̱rdhvaṃ nikhā̍tā̱dā ra̍śa̱nāyā̱ oṣa̍dhīnṛ raśa̱nā viśve̍ṣāṃ 25 de̱vānā̍mū̱rdhvṛ ra̍śa̱nāyā̱ ā ca̱ṣālā̱dindra̍sya ca̱ṣālṛ̍ sā̱dhyānā̱mati̍riktṛ̱ sa vā e̱ṣa sa̍rvadeva̱tyo̍ yadyūpo̱ yadyūpa̍ṃ mi̱noti̱ sarvā̍ e̱va de̱vatā̎ḥ prīṇāti ya̱jñena̱ vai de̱vāḥ su̍va̱rgaṃ lo̱kamā̍ya̱nte̍’manyanta manu̱ṣyā̍ no̱’nvābha̍viṣya̱ntīti̱ te yūpe̍na yopayi̱tvā su̍va̱rgaṃ lo̱kamā̍ya̱ntamṛṣa̍yo̱ yūpe̍nai̱vānu̱ prājā̍na̱ntadyūpa̍sya yūpa̱tvaṃ 26 yadyūpa̍ṃ mi̱noti̍ suva̱rgasya̍ lo̱kasya̱ prajñā̎tyai pu̱rastā̎nminoti pu̱rastā̱ddhi ya̱jñasya̍ prajñā̱yate’pra̍jñātṛ̱ hi tadyadati̍panna ā̱huri̱daṃ kā̱rya̍māsī̱diti̍ sā̱dhyā vai de̱vā ya̱jñamatya̍manyanta̱ tān, ya̱jño nāspṛ̍śa̱t tān, yadya̱jñasyāti̍rikta̱māsī̱t tada̍spṛśa̱dati̍rikta̱ṃ vā e̱tadya̱jñasya̱ yada̱gnāva̱gniṃ ma̍thi̱tvā pra̱hara̱tyati̍riktame̱ta 27 dyūpa̍sya̱ yadū̱rdhvaṃ ca̱ṣālā̱tteṣā̱ṃ tadbhā̍ga̱dheya̱ṃ tāne̱va tena̍ prīṇāti de̱vā vai sa2ṛsthi̍te̱ some̱ pra srucoha̍ra̱npra yūpa̱ṃ te̍’manyanta yajñaveśa̱saṃ vā i̱daṃ ku̍rma̱ iti̱ te pra̍sta̱ragg sru̱cāṃ ni̱ṣkraya̍ṇamapaśya̱nthsvaru̱ṃ yūpa̍sya̱ sa2ṛsthi̍te̱ some̱ pra pra̍sta̱rṛ hara̍ti ju̱hoti̱ svaru̱maya̍jñaveśasāya ||6.3.4||
da̱dhā̱ti̱ pratyṛ̱cā sama̍rdhayeya̱mityū̱rjaina̱ṃ viśve̍ṣāṃ yūpa̱tvamati̍riktame̱tadvica̍tvārṛśacca ||6.3.4||
28 sā̱dhyā vai de̱vā a̱smi3ṛllo̱ka ā̍sa̱nnānyatkiṃca̱na mi̱ṣatte̎’gnime̱vāgnaye̱ medhā̱yāla̍bhanta̱ na hya̍nyadā̍la̱ṃbhya̍mavi̍nda̱ntato̱ vā i̱māḥ pra̱jāḥ prājā̍yanta̱ yada̱gnāva̱gniṃ ma̍thi̱tvā pra̱hara̍ti pra̱jānā̎ṃ pra̱jana̍nāya ru̱dro vā e̱ṣa yada̱gniryaja̍mānaḥ pa̱śuryatpa̱śumā̱labhyā̱gniṃ manthe̎dru̱drāya̱ yaja̍māna̱ 29 mapi̍ dadhyātpra̱māyu̍kaḥ syā̱datho̱ khalvā̍hura̱gniḥ sarvā̍ de̱vatā̍ ha̱vire̱tadyatpa̱śuriti̱ yatpa̱śumā̱labhyā̱gniṃ mantha̍ti ha̱vyāyai̱vāsa̍nnāya̱ sarvā̍ de̱vatā̍ janayatyupā̱kṛtyai̱va manthya̱stannevāla̍bdha̱ṃ nevā’nā̍labdhama̱gnerja̱nitra̍ma̱sītyā̍hā̱ gnerhye̍tajja̱nitra̱ṃ vṛṣa̍ṇau stha̱ ityā̍ha̱ vṛṣa̍ṇau̱ 30 hye̍tāvu̱rvaśya̍syā̱yura̱sītyā̍ha mithuna̱tvāya̍ ghṛ̱tenā̱kte vṛṣa̍ṇaṃ dadhāthā̱mityā̍ha̱ vṛṣa̍ṇa̱gg̱ hye̍te dadhā̍te̱ ye a̱gniṃ gā̍ya̱traṃ chando’nu̱ pra jā̍ya̱svetyā̍ha̱ chando̍bhire̱vaina̱ṃ pra ja̍nayatya̱gnaye̍ ma̱thyamā̍nā̱yānu̍ brū̱hītyā̍ha sāvi̱trīmṛca̱manvā̍ha savi̱tṛpra̍sūta e̱vaina̍ṃ manthati jā̱tāyānu̍ brūhi 31 prahri̱yamā̍ṇā̱yānu̍ brū̱hītyā̍ha̱ kāṇḍe̍kāṇḍa e̱vaina̍ṃ kri̱yamā̍ṇe̱ sama̍rdhayati gāya̱trīḥ sarvā̱ anvā̍ha gāya̱tracha̍ndā̱ vā a̱gniḥ svenai̱vaina̱ṃ chaṃda̍sā̱ sama̍rdhayatya̱gniḥ pu̱rā bha̍vatya̱gniṃ ma̍thi̱tvā pra ha̍rati̱ tau sa̱ṃbhava̍ntau̱ yaja̍mānama̱bhi saṃbha̍vato̱ bhava̍taṃ na̱ḥ sama̍nasā̱vityā̍ha̱ śāntyai̎ pra̱hṛtya̍ juhoti jā̱tāyai̱vāsmā̱ anna̱mapi̍ dadhā̱tyājye̍na juhotye̱tadvā a̱gneḥ pri̱yaṃ dhāma̱ yadājya̍ṃ pri̱yeṇai̱vaina̱ṃ dhāmnā̱ sama̍rdhaya̱tyatho̱ teja̍sā ||6.3.5||
yaja̍mānamāha̱ vṛṣa̍ṇau jā̱tāyānu̍ brū̱hyapya̱ṣṭāda̍śa ca ||6.3.5||
32 i̱ṣe tveti̍ ba̱ṟhirā da̍tta i̱cchata̍ iva̱ hye̍ṣa yo yaja̍ta upa̱vīra̱sītyā̱hopa̱ hye̍nānāka̱rotyupo̍ de̱vāndaivī̱rviśa̱ḥ prāgu̱rityā̍ha̱ daivī̱ṟhye̍tā viśa̍ḥ sa̱tīrde̱vānu̍pa̱yanti̱ vahnī̍ru̱śija̱ ityā̍ha̱rtvijo̱ vai vahna̍ya u̱śija̱stasmā̍de̱vamā̍ha̱ bṛha̍spate dhā̱rayā̱ vasū̱nītyā̍ 33 ha̱ brahma̱ vai de̱vānā̱ṃ bṛha̱spati̱rbrahma̍ṇai̱vāsmai̍ pa̱śūnava̍ ruṃdhe ha̱vyā te̎ svadantā̱mityā̍ha sva̱daya̍tye̱vainā̱ndeva̍ tvaṣṭa̱rvasu̍ ra̱ṇvetyā̍ha̱ tvaṣṭā̱ vai pa̍śū̱nāṃ mi̍thu̱nānṛ̍ rūpa̱kṛdrū̱pame̱va pa̱śuṣu̍ dadhāti̱ reva̍tī̱ rama̍dhva̱mityā̍ha pa̱śavo̱ vai re̱vatī̎ḥ pa̱śūne̱vāsmai̍ ramayati de̱vasya̍ tvā savi̱tuḥ pra̍sa̱va iti̍ 34 raśa̱nāmā da̍tte̱ prasū̎tyā a̱śvino̎rbā̱hubhyā̱mityā̍hā̱śvinau̱ hi de̱vānā̍madhva̱ryū āstā̎ṃ pū̱ṣṇo hastā̎bhyā̱mityā̍ha̱ yatyā̍ ṛ̱tasya̍ tvā devahavi̱ḥ pāśe̱nāra̍bha̱ ityā̍ha sa̱tyaṃ vā ṛ̱tṛ sa̱tyenai̱vaina̍mṛ̱tenā ra̍bhate’kṣṇa̱yā pari̍ harati̱ vadhyṛ̱ hi pra̱tyañca̍ṃ pratimu̱ñcanti̱ vyāvṛ̍ttyai̱ dharṣā̱ mānu̍ṣā̱niti̱ ni yu̍nakti̱ dhṛtyā̍ a̱dbhya 35 stvauṣa̍dhībhya̱ḥ prokṣā̱mītyā̍hā̱dbhyo hye̍ṣa oṣa̍dhībhyaḥ sa̱ṃbhava̍ti̱ yatpa̱śura̱pāṃ pe̱rura̱sītyā̍hai̱ṣa hya̍pāṃ pā̱tā yo medhā̍yāra̱bhyate̎ svā̱ttaṃ ci̱thsade̍vṛ ha̱vyamāpo̍ devī̱ḥ svada̍taina̱mityā̍ha sva̱daya̍tye̱vaina̍mu̱pari̍ṣṭā̱t prokṣa̍tyu̱pari̍ṣṭāde̱vaina̱ṃ medhya̍ṃ karoti pā̱yaya̍tyantara̱ta e̱vaina̱ṃ medhya̍ṃ karotya̱dhastā̱dupo̎kṣati sa̱rvata̍ e̱vaina̱ṃ medhya̍ṃ karoti ||6.3.6||
vasū̱nīti̍ prasa̱va itya̱dbhyo̎’ntara̱ta e̱vaina̱ṃ daśa̍ ca ||6.3.6||
36 a̱gninā̱ vai hotrā̍ de̱vā asu̍rāna̱bhya̍bhavanna̱gnaye̍ sami̱dhyamā̍nā̱yānu̍ brū̱hītyā̍ha̱ bhrātṛ̍vyābhibhūtyai sa̱ptada̍śa sāmidhe̱nīranvā̍ha saptada̱śaḥ pra̱jāpa̍tiḥ pra̱jāpa̍te̱rāptyai̍ sa̱ptada̱śānvā̍ha̱ dvāda̍śa̱ māsā̱ḥ pañca̱rtava̱ḥ sa sa̍ṃvathsa̱raḥ sa̍ṃvathsa̱raṃ pra̱jā anu̱ pra jā̍yante pra̱jānā̎ṃ pra̱jana̍nāya de̱vā vai sā̍midhe̱nīra̱nūcya̍ ya̱jñaṃ nānva̍paśya̱nthsa pra̱jāpa̍tistū̱ṣṇīmā̍ghā̱ra 37 mā’ghā̍raya̱ttato̱ vai de̱vā ya̱jñamanva̍paśya̱ṉ, yattū̱ṣṇīmā̍ghā̱ramā̍ghā̱raya̍ti ya̱jñasyānu̍khyātyā̱ asu̍reṣu̱ vai ya̱jña ā̍sī̱ttaṃ de̱vāstū̎ṣṇṛ ho̱menā̍vṛñjata̱ yattū̱ṣṇīmā̍ghā̱ramā̍ghā̱raya̍ti̱ bhrātṛ̍vyasyai̱va tadya̱jñaṃ vṛ̍ṅkte pari̱dhīnthsaṃ mā̎rṣṭi pu̱nātye̱vainā̱ntristri̱ḥ saṃ mā̎rṣṭi̱ tryā̍vṛ̱ddhi ya̱jño’tho̱ rakṣa̍sā̱mapa̍hatyai̱ dvāda̍śa̱ saṃ pa̍dyante̱ dvāda̍śa̱ 38 māsā̎ḥ saṃvathsa̱raḥ sa̍ṃvathsa̱rame̱va prī̍ṇā̱tyatho̍ saṃvathsa̱rame̱vāsmā̱ upa̍ dadhāti suva̱rgasya̍ lo̱kasya̱ sama̍ṣṭyai̱ śiro̱ vā e̱tadya̱jñasya̱ yadā̍ghā̱ro̎’gniḥ sarvā̍ de̱vatā̱ yadā̍ghā̱ramā̍ghā̱raya̍ti śīrṣa̱ta e̱va ya̱jñasya̱ yaja̍māna̱ḥ sarvā̍ de̱vatā̱ ava̍ ruṃdhe̱ śiro̱ vā e̱tadya̱jñasya̱ yadā̍ghā̱ra ā̱tmā pa̱śurā̍ghā̱ramā̱ghārya̍ pa̱śṛsama̍naktyā̱tmanne̱va ya̱jñasya̱ 39 śira̱ḥ prati̍ dadhāti̱ saṃ te̎ prā̱ṇo vā̱yunā̍ gacchatā̱mityā̍ha vāyudeva̱tyo̍ vai prā̱ṇo vā̱yāve̱vāsya̍ prā̱ṇaṃ ju̍hoti̱ saṃ yaja̍trai̱raṅgā̍ni̱ saṃ ya̱jñapa̍tirā̱śiṣetyā̍ha ya̱jñapa̍time̱vāsyā̱śiṣa̍ṃ gamayati vi̱śvarū̍po̱ vai tvā̱ṣṭra u̱pari̍ṣṭāt pa̱śuma̱bhya̍vamī̱t tasmā̍du̱pari̍ṣṭāt pa̱śornāva̍ dyanti̱ yadu̱pari̍ṣṭātpa̱śṛ sa̍ma̱nakti̱medhya̍me̱vai 40 na̍ṃ karotyṛ̱tvijo̍ vṛṇīte̱ chandāg̍sye̱va vṛ̍ṇīte sa̱pta vṛ̍ṇīte sa̱pta grā̱myāḥ pa̱śava̍ḥ sa̱ptāra̱ṇyāḥ sa̱pta chandāg̍syu̱bhaya̱syāva̍ruddhyā̱ ekā̍daśa prayā̱jān, ya̍jati̱ daśa̱ vai pa̱śoḥ prā̱ṇā ā̱tmaikā̍da̱śo yāvā̍ne̱va pa̱śustaṃ pra ya̍jati va̱pāmeka̱ḥ pari̍ śaya ā̱tmaivātmāna̱ṃ pari̍ śaye̱ vajro̱ vai svadhi̍ti̱rvajro̍ yūpaśaka̱lo ghṛ̱taṃ khalu̱ vai de̱vā vajra̍ṃ kṛ̱tvā soma̍maghnanghṛ̱tenā̱ktau pa̱śuṃ trā̍yethā̱mityā̍ha̱ vajre̍ṇai̱vaina̱ṃ vaśe̍ kṛ̱tvā’la̍bhate ||6.3.7||
ā̱dhā̱raṃ pa̍dyante̱ dvāda̍śā̱’tmanne̱va ya̱jñasya̱ medhya̍me̱va khalu̱ vā a̱ṣṭāda̍śa ca ||6.3.7||
41 parya̍gni karoti sarva̱huta̍me̱vaina̍ṃ karo̱tyaska̍ndā̱yāska̍nnṛ̱ hi tadyaddhu̱tasya̱ skanda̍ti̱ triḥ parya̍gni karoti̱ tryā̍vṛ̱ddhi ya̱jño’tho̱ rakṣa̍sā̱mapa̍hatyai brahmavā̱dino̍ vadantyanvā̱rabhya̍ḥ pa̱śū 3 rnānvā̱rabhyā 3 iti̍ mṛ̱tyave̱ vā e̱ṣa nī̍yate̱ yatpa̱śustaṃ yada̍nvā̱rabhe̍ta pra̱māyu̍ko̱ yaja̍mānaḥ syā̱datho̱ khalvā̍huḥ suva̱rgāya̱ vā e̱ṣa lo̱kāya̍ nīyate̱ yat 42 pa̱śuriti̱ yannānvā̱rabhe̍ta suva̱rgāllo̱kādyaja̍māno hīyeta vapā̱śrapa̍ṇībhyāma̱nvāra̍bhate̱ tannevā̱nvāra̍bdha̱ṃ nevāna̍nvārabdha̱mupa̱ preṣya̍ hotarha̱vyā de̱vebhya̱ ityā̍heṣi̱tṛ hi karma̍ kri̱yate̱ reva̍tīrya̱jñapa̍tiṃ priya̱dhā vi̍śa̱tetyā̍ha yathāya̱jure̱vaitada̱gninā̍ pu̱rastā̍deti̱ rakṣa̍sā̱mapa̍hatyai pṛthi̱vyāḥ sa̱ṃ pṛca̍ḥ pā̱hīti̍ ba̱ṟhi 43 rupā̎sya̱tyaska̍ndā̱yāska̍nnṛ̱ hi tadyadba̱ṟhiṣi̱ skanda̱tyatho̍ barhi̱ṣada̍me̱vaina̍ṃ karoti̱ parā̱ṅā va̍rtate’dhva̱ryuḥ pa̱śoḥ sa̎ṃjña̱pyamā̍nātpa̱śubhya̍ e̱va tannihnu̍ta ā̱tmanonā̎vraskāya̱ gaccha̍ti̱ śriya̱ṃ pra pa̱śūnā̎pnoti̱ ya e̱vaṃ veda̍ pa̱ścāllo̍kā̱ vā e̱ṣā prācyu̱dānī̍yate̱ yatpatnī̱ nama̍sta ātā̱netyā̍hādi̱tyasya̱ vai ra̱śmaya̍ 44 ātā̱nāstebhya̍ e̱va nama̍skarotyana̱rvā prehītyā̍ha̱ bhrātṛ̍vyo̱ vā arvā̱ bhrātṛ̍vyāpanuttyai ghṛ̱tasya̍ ku̱lyāmanu̍ sa̱ha pra̱jayā̍ sa̱ha rā̱yaspoṣe̱ṇetyā̍hā̱śiṣa̍me̱vaitāmā śā̎sta̱ āpo̍ devīḥ śuddhāyuva̱ ityā̍ha yathāya̱jure̱vaitat ||6.3.8||
lo̱kāya̍ nīyate̱ yadba̱rhī ra̱śmaya̍ḥ sa̱pta trṛ̍śacca ||6.3.8||
45 pa̱śorvā āla̍bdhasya prā̱ṇāñchugṛ̍cchati̱ vākta̱ ā pyā̍yatāṃ prā̱ṇasta̱ ā pyā̍yatā̱mityā̍ha prā̱ṇebhya̍ e̱vāsya̱ śucṛ̍ śamayati̱ sā prā̱ṇebhyo’dhi̍ pṛthi̱vṛ śukpra vi̍śati̱ śamaho̎bhyā̱miti̱ ni na̍yatyahorā̱trābhyā̍me̱va pṛ̍thi̱vyai śucṛ̍ śamaya̱tyoṣa̍dhe̱ trāya̍svaina̱gg̱ svadhi̍te̱ mainṛ̍ hṛsī̱rityā̍ha̱ vajro̱ vai svadhi̍ti̱ḥ 46 śāntyai̍ pārśva̱ta ā cchya̍ti madhya̱to hi ma̍nu̱ṣyā̍ ā̱cchyanti̍ tira̱ścīna̱mā cchya̍tyanū̱cīnṛ̱ hi ma̍nu̱ṣyā̍ ā̱cchyanti̱ vyāvṛ̍ttyai̱ rakṣa̍sāṃ bhā̱go̍’sīti̍ sthavima̱to ba̱ṟhira̱ktvāpā̎syatya̱snaiva rakṣṛ̍si ni̱rava̍dayata i̱dama̱hṛ rakṣo̍’dha̱maṃ tamo̍ nayāmi̱ yo̎’smāndveṣṭi̱ yaṃ ca̍ va̱yaṃ dvi̱ṣma ityā̍ha̱ dvau vāva puru̍ṣau̱ yaṃ cai̱va 47 dveṣṭi̱ yaścai̍na̱ṃ dveṣṭi̱ tāvu̱bhāva̍dha̱maṃ tamo̍ nayatī̱ṣe tveti̍ va̱pāmutkhi̍datī̱cchata̍ iva̱ hye̍ṣa yo yaja̍te̱ yadu̍patṛ̱ndyādru̱dro̎’sya pa̱śūnghātu̍kaḥ syā̱dyannopa̍ tṛ̱ndyādaya̍tā syāda̱nyayo̍patṛ̱ṇattya̱nyayā̱ na dhṛtyai̍ ghṛ̱tena̍ dyāvāpṛthivī̱ prorṇvā̍thā̱mityā̍ha̱ dyāvā̍pṛthi̱vī e̱va rase̍nāna̱ktyacchinno̱ 48 rāya̍ḥ su̱vīra̱ ityā̍ha yathāya̱jure̱vaitatkrū̱rami̍va̱ vā e̱tatka̍roti̱ yadva̱pāmu̍tkhi̱datyu̱rva̍ntari̍kṣa̱manvi̱hītyā̍ha̱ śāntyai̱ pra vā e̱ṣo̎’smāllo̱kāccya̍vate̱ yaḥ pa̱śuṃ mṛ̱tyave̍ nī̱yamā̍namanvā̱rabha̍te vapā̱śrapa̍ṇī̱ puna̍ra̱nvāra̍bhate̱’sminne̱va lo̱ke prati̍ tiṣṭhatya̱gninā̍ pu̱rastā̍deti̱ rakṣa̍sā̱mapa̍hatyā̱ atho̍ de̱vatā̍ e̱va ha̱vyenā 49 ‘nve̍ti̱ nānta̱mamaṅgā̍ra̱mati̍ hare̱dyada̍nta̱mamaṅgā̍ramati̱hare̎dde̱vatā̱ ati̍ manyeta̱ vāyo̱ vīhi̍ sto̱kānā̱mityā̍ha̱ tasmā̱dvibha̍ktāḥ sto̱kā ava̍ padya̱nte’gra̱ṃ vā e̱tatpa̍śū̱nāṃ yadva̱pāgra̱moṣa̍dhīnāṃ ba̱ṟhiragre̍ṇai̱vāgrṛ̱ sama̍rdhaya̱tyatho̱ oṣa̍dhīṣve̱va pa̱śūnprati̍ ṣṭhāpayati̱ svāhā̍kṛtībhya̱ḥ preṣyetyā̍ha 50 ya̱jñasya̱ sami̍ṣṭyai prāṇāpā̱nau vā e̱tau pa̍śū̱nāṃ yat pṛ̍ṣadā̱jyamā̱tmā va̱pā pṛ̍ṣadā̱jyama̍bhi̱ghārya̍ va̱pāma̱bhi ghā̍rayatyā̱tmanne̱va pa̍śū̱nāṃ prā̍ṇāpā̱nau da̍dhāti̱ svāho̱rdhvana̍bhasaṃ māru̱taṃ ga̍cchata̱mityā̍ho̱rdhvana̍bhā ha sma̱ vai mā̍ru̱to de̱vānā̎ṃ vapā̱śrapa̍ṇī̱ pra ha̍rati̱ tenai̱vaine̱ pra ha̍rati̱ viṣū̍cī̱ pra ha̍rati̱ tasmā̱dviṣva̍ñcau prāṇāpā̱nau ||6.3.9||
svadhi̍tiścai̱vā’cchi̍nno ha̱vyene̱ṣyetyā̍ha̱ ṣaṭ ca̍tvārṛśacca ||6.3.9||
51 pa̱śumā̱labhya̍ puro̱ḍāśa̱ṃ nirva̍pati̱ same̍dhame̱vaina̱mā la̍bhate va̱payā̎ pra̱carya̍ puro̱ḍāśe̍na̱ pra ca̍ra̱tyūrgvai pu̍ro̱ḍāśa̱ ūrja̍me̱va pa̍śū̱nāṃ ma̍dhya̱to da̍dhā̱tyatho̍ pa̱śore̱va chi̱dramapi̍ dadhāti pṛṣadā̱jyasyo̍pa̱hatya̱ triḥ pṛ̍cchati śaṛ̱tṛ ha̱vī 3 ḥ śa̍mita̱riti̱ triṣa̍tyā̱ hi de̱vā yo’śaṛ̍tṛ śaṛ̱tamāha̱ sa ena̍sā prāṇāpā̱nau vā e̱tau pa̍śū̱nāṃ 52 yatpṛ̍ṣadā̱jyaṃ pa̱śoḥ khalu̱ vā āla̍bdhasya̱ hṛda̍yamā̱tmābhi same̍ti̱ yatpṛ̍ṣadā̱jyena̱ hṛda̍yamabhighā̱raya̍tyā̱tmanne̱va pa̍śū̱nāṃ prā̍ṇāpā̱nau da̍dhāti pa̱śunā̱ vai de̱vāḥ su̍va̱rgaṃ lo̱kamā̍ya̱nte̍’manyanta manu̱ṣyā̍ no̱’nvābha̍viṣya̱ntīti̱ tasya̱ śira̍śchi̱ttvā medha̱ṃ prākṣā̍raya̱nthsa pra̱kṣo̍’bhava̱ttatpra̱kṣasya̍ prakṣa̱tvaṃ yatpla̍kṣaśā̱khotta̍raba̱ṟhirbhava̍ti̱ same̍dhasyai̱va 53 pa̱śorava̍ dyati pa̱śuṃ vai hri̱yamā̍ṇṛ̱ rakṣā̱g̱syanu̱ sacante’nta̱rā yūpa̍ṃ cāhava̱nīya̍ṃ ca harati̱ rakṣa̍sā̱mapa̍hatyai pa̱śorvā āla̍bdhasya̱ manopa̍ krāmati ma̱notā̍yai ha̱viṣo̍’vadī̱yamā̍na̱syānu̍ brū̱hītyā̍ha̱ mana̍ e̱vāsyāva̍ ruṃdha̱ ekā̍daśāva̱dānā̱nyava̍ dyati̱ daśa̱ vai pa̱śoḥ prā̱ṇā ā̱tmaikā̍da̱śo yāvā̍ne̱va pa̱śustasyāva̍ 54 dyati̱ hṛda̍ya̱syāgre’va̍ dya̱tyatha̍ ji̱hvāyā̱ atha̱ vakṣa̍so̱ yadvai hṛda̍yenābhi̱ gaccha̍ti̱ tajji̱hvayā̍ vadati̱ yajji̱hvayā̱ vada̍ti̱ tadura̱so’dhi̱ nirva̍datye̱tadvai pa̱śorya̍thāpū̱rvaṃ yasyai̱vama̍va̱dāya̍ yathā̱kāma̱mutta̍reṣāmava̱dyati̍ yathāpū̱rvame̱vāsya̍ pa̱śorava̍ttaṃ bhavati madhya̱to gu̱dasyāva̍ dyati madhya̱to hi prā̱ṇa u̍tta̱masyāva̍ dyatyu 55 tta̱mo hi prā̱ṇo yadīta̍ra̱ṃ yadīta̍ramu̱bhaya̍me̱vājā̍mi̱ jāya̍māno̱ vai brā̎hma̱ṇastri̱bhirṛ̍ṇa̱vā jā̍yate brahma̱carye̱ṇa ṛṣi̍bhyo ya̱jñena̍ de̱vebhya̍ḥ pra̱jayā̍ pi̱tṛbhya̍ e̱ṣa vā a̍nṛ̱ṇo yaḥ pu̱trī yajvā̎ brahmacārivā̱sī tada̍va̱dānai̍re̱vāva̍ dayate̱ tada̍va̱dānā̍nāmavadāna̱tvaṃ de̍vāsu̱rāḥ saṃya̍ttā āsa̱nte de̱vā a̱gnima̍bruva̱ntvayā̍ vī̱reṇāsu̍rāna̱bhi bha̍vā̱meti̱ 56 so̎’bravī̱dvara̍ṃ vṛṇai pa̱śoru̍ddhā̱ramuddha̍rā̱ iti̱ sa e̱tamu̍ddhā̱ramuda̍harata̱ doḥ pū̎rvā̱rdhasya̍ gu̱daṃ ma̍dhya̱taḥ śroṇi̍ṃ jaghanā̱rdhasya̱ tato̍ de̱vā abha̍va̱nparāsu̍rā̱ yattrya̱ṅgāṇṛ̍ samava̱dyati̱ bhrātṛ̍vyābhibhūtyai̱ bhava̍tyā̱tmanā̱ parā̎sya̱ bhrātṛ̍vyo bhavatyakṣṇa̱yāva̍ dyati̱ tasmā̍dakṣṇa̱yā pa̱śavo’ṅgā̍ni̱ pra ha̍ranti̱ prati̍ṣṭhityai ||6.3.10||
e̱tau pa̍śū̱nṛ same̍dhasyai̱va tasyā’vo̎tta̱masyāva̍ dya̱tīti̱ paṃca̍ catvārṛśacca ||6.3.10||
57 meda̍sā̱ srucau̱ prorṇo̍ti̱ medo̍rūpā̱ vai pa̱śavo̍ rū̱pame̱va pa̱śuṣu̍ dadhāti yū̱ṣanna̍va̱dhāya̱ prorṇo̍ti̱ raso̱ vā e̱ṣa pa̍śū̱nāṃ yadyū rasa̍me̱va pa̱śuṣu̍ dadhāti pā̱ṟśvena̍ vasāho̱maṃ pra yau̍ti̱ madhya̱ṃ vā e̱tatpa̍śū̱nāṃ yatpā̱ṟśvṛ rasa̍ e̱ṣa pa̍śū̱nāṃ yadvasā̱ yatpā̱ṟśvena̍ vasāho̱maṃ pra̱yauti̍ madhya̱ta e̱va pa̍śū̱nṛ rasa̍ṃ dadhāti̱ ghnanti̱ 58 vā e̱tatpa̱śuṃ yathsa̎ṃjña̱paya̍ntyai̱ndraḥ khalu̱ vai de̱vata̍yā prā̱ṇa ai̱ndro̍’pā̱na ai̱ndraḥ prā̱ṇo aṅge̍ aṅge̱ ni de̎dhya̱dityā̍ha prāṇāpā̱nāve̱va pa̱śuṣu̍ dadhāti̱ deva̍ tvaṣṭa̱rbhūri̍ te̱ sṛ sa̍me̱tvityā̍ha tvā̱ṣṭrā hi de̱vata̍yā pa̱śavo̱ viṣu̍rūpā̱ yathsala̍kṣmāṇo̱ bhava̱thetyā̍ha̱ viṣu̍rūpā̱ hye̍te santa̱ḥ sala̍kṣmāṇa e̱tarhi̱ bhava̍nti deva̱trā yanta̱ 59 mava̍se̱ sakhā̱yo’nu̍ tvā mā̱tā pi̱taro̍ mada̱ntvityā̱hānu̍matame̱vaina̍ṃ mā̱trā pi̱trā su̍va̱rgaṃ lo̱kaṃ ga̍mayatyardha̱rce va̍sāho̱maṃ ju̍hotya̱sau vā a̍rdha̱rca i̱yama̍rdha̱ca i̱me e̱va rase̍nānakti̱ diśo̍ juhoti̱ diśa̍ e̱va rase̍nāna̱ktyatho̍ di̱gbhya e̱vorjṛ̱ rasa̱mava̍ ruṃdhe prāṇāpā̱nau vā e̱tau pa̍śū̱nāṃ yatpṛ̍ṣadā̱jyaṃ vā̍naspa̱tyāḥ khalu̱ 60 vai de̱vata̍yā pa̱śavo̱ yatpṛ̍ṣadā̱jyasyo̍pa̱hatyāha̱ vana̱spata̱ye’nu̍ brūhi̱ vana̱spata̍ye̱ preṣyeti̍ prāṇāpā̱nāve̱va pa̱śuṣu̍ dadhātya̱nyasyā̎nyasya samava̱ttṛ sa̱mava̍dyati̱ tasmā̱nnānā̍rūpāḥ pa̱śavo̍ yū̱ṣṇopa̍ siñcati̱ raso̱ vā e̱ṣa pa̍śū̱nāṃ yadyū rasa̍me̱va pa̱śuṣu̍ dadhā̱tīḍā̱mupa̍ hvayate pa̱śavo̱ vā iḍā̍ pa̱śūne̱vopa̍ hvayate ca̱turupa̍ hvayate̱ 61 catu̍ṣpādo̱ hi pa̱śavo̱ yaṃ kā̱maye̍tāpa̱śuḥ syā̱ditya̍me̱daska̱ṃ tasmā̱ ā da̍dhyā̱nmedo̍rūpā̱ vai pa̱śavo̍ rū̱peṇai̱vaina̍ṃ pa̱śubhyo̱ nirbha̍jatyapa̱śure̱va bha̍vati̱ yaṃ kā̱maye̍ta paśu̱mānthsyā̱diti̱ meda̍sva̱ttasmā̱ ā da̍dhyā̱nmedo̍rūpā̱ vai pa̱śavo̍ rū̱peṇai̱vāsmai̍ pa̱śūnava̍ ruṃdhe paśu̱māne̱va bha̍vati pra̱jāpa̍tirya̱jñama̍sṛjata̱ sa ājya̍ṃ 62 pu̱rastā̍dasṛjata pa̱śuṃ ma̍dhya̱taḥ pṛ̍ṣadā̱jyaṃ pa̱ścāttasmā̱dājye̍na prayā̱jā i̍jyante pa̱śunā̍ madhya̱taḥ pṛ̍ṣadā̱jyenā̍nūyā̱jāstasmā̍de̱tanmi̱śrami̍va paścāthsṛ̱ṣṭagg hyekā̍daśānūyā̱jān, ya̍jati̱ daśa̱ vai pa̱śoḥ prā̱ṇā ā̱tmaikā̍da̱śo yāvā̍ne̱va pa̱śustamanu̍ yajati̱ ghnanti̱ vā e̱tatpa̱śuṃ yathsa̎ṃjña̱paya̍nti prāṇāpā̱nau khalu̱ vā e̱tau pa̍śū̱nāṃ yatpṛ̍ṣadā̱jyaṃ yatpṛ̍ṣadā̱jyenā̍nūyā̱jān, yaja̍ti prāṇāpā̱nāve̱va pa̱śuṣu̍ dadhāti ||6.3.11||
ghnanti̱ yanta̱ṃ khalu̍ ca̱turupa̍ hvayata̱ ājya̱ṃ yatpṛ̍ṣadā̱jyena̱ ṣaṭca̍ ||6.3.11||