Skip to content

Kṛṣṇayajuḥ Taittirīyasaṃhitā — Pañcama kāṇḍa, prapāṭhaka 5 (43 anuvākāḥ)

Kṛṣṇayajuḥ Taittirīyasaṃhitā — Pañcama kāṇḍa, prapāṭhaka 5

Section titled “Kṛṣṇayajuḥ Taittirīyasaṃhitā — Pañcama kāṇḍa, prapāṭhaka 5”

pañcamakāṇḍe pañcamaḥ praśnaḥ 5


AnuvākaFirst Words
11 yadekena
1yadriyaṅ
28 prajāpati
2agnivānpaśumānasānīti vā
315 yajuṣā
3yuñjāneṣvagne
418 āpo
4oṣadhaya kañjuhoti
522 viśvakarmā
5brahmavādino
626 agna
6rūpāṇi sūdadohasastayā
729 suvargāya
7aidriyā
834 gāyatreṇa
8śyaitatva pratīcyā
937 agna
9dudhrastanūr havirbhāgā
1042 samīcī
10pratīcī diktasyāste
1149 indrāya
11idrāya
1250 mayu
12mayustrayovṛśati
1351 apā
13apāmekānna vṛśati
1452 balāyājagara
1553 puruṣamṛgaścandramase
1654 saurī
1755 pṛṣato
1856 śakā
18balāya puruṣamṛga
1957 rurū
19rururvṛśati
2058 alaja
2159 suparṇa
21alaja suparṇo’ṣṭādaśāṣṭādaśa
2260 āgneya
22āgneyo dvāvṛśati
2361 aśvastūparo
23aśvaṣṣoḍaśa
2462 agnaye’nīkavate
24agnaye’nīkavate dvāvṛśati

1 yadeke̍na sa2ṛsthā̱paya̍ti ya̱jñasya̱ saṃta̍tyā̱ avi̍cchedāyai̱ndrāḥ pa̱śavo̱ ye mu̍ṣka̱rā yadai̱ndrāḥ santo̱’gnibhya̍ ā la̱bhyante̍ de̱vatā̎bhyaḥ sa̱mada̍ṃ dadhātyāgne̱yīstri̱ṣṭubho̍ yājyānuvā̱kyā̎ḥ kuryā̱dyadā̎gne̱yīstenā̎gne̱yā yattri̱ṣṭubha̱stenai̱ndrāḥ samṛ̍ddhyai̱ na de̱vatā̎bhyaḥ sa̱mada̍ṃ dadhāti vā̱yave̍ ni̱yutva̍te tūpa̱ramā la̍bhate̱ tejo̱’gnervā̱yusteja̍sa e̱ṣa ā la̍bhyate̱ tasmā̎dya̱driya̍ṅ vā̱yu 2 rvāti̍ ta̱driya̍ṅṅa̱gnirda̍hati̱ svame̱va tattejo’nve̍ti̱ yanna ni̱yutva̍te̱ syādunmā̎dye̱dyaja̍māno ni̱yutva̍te bhavati̱ yaja̍māna̱syānu̍nmādāya vāyu̱matī̎ śve̱tava̍tī yājyānuvā̱kye̍ bhavataḥ sateja̱stvāya̍ hiraṇyaga̱rbhaḥ sama̍varta̱tāgra̱ ityā̍ghā̱ramā ghā̍rayati pra̱jāpa̍ti̱rvai hi̍raṇyaga̱rbhaḥ pra̱jāpa̍teranurūpa̱tvāya̱ sarvā̍ṇi̱ vā e̱ṣa rū̱pāṇi̍ paśū̱nāṃ pratyā la̍bhyate̱ yacchma̍śru̱ṇastat 3 puru̍ṣāṇṛ rū̱paṃ yattū̍pa̱rastadaśvā̍nā̱ṃ yada̱nyato̍da̱ntadgavā̱ṃ yadavyā̍ iva śa̱phāstadavī̍nā̱ṃ yada̱jastada̱jānā̎ṃ vā̱yurvai pa̍śū̱nāṃ pri̱yaṃ dhāma̱ yadvā̍ya̱vyo̍ bhava̍tye̱tame̱vaina̍ma̱bhi sa̍ṃjānā̱nāḥ pa̱śava̱ upa̍ tiṣṭhante vāya̱vya̍ḥ kā̱ryā(3)ḥ prā̍jāpa̱tyā(3) ityā̍hu̱ryadvā̍ya̱vya̍ṃ ku̱ryātpra̱jāpa̍teriyā̱dyatprā̍jāpa̱tyaṃ ku̱ryādvā̱yo 4 ri̍yā̱dyadvā̍ya̱vya̍ḥ pa̱śurbhava̍ti̱ tena̍ vā̱yornaiti̱ yatprā̍jāpa̱tyaḥ pu̍ro̱ḍāśo̱ bhava̍ti̱ tena̍ pra̱jāpa̍te̱rnaiti̱ yaddvāda̍śakapāla̱stena̍ vaiśvāna̱rānnaityā̎gnāvaiṣṇa̱vamekā̍daśakapāla̱ṃ nirva̍pati dīkṣi̱ṣyamā̍ṇo̱’gniḥ sarvā̍ de̱vatā̱ viṣṇu̍rya̱jño de̱vatā̎ścai̱va ya̱jñaṃ cā’ra̍bhate̱’gnira̍va̱mo de̱vatā̍nā̱ṃ viṣṇu̍ḥ para̱mo yadā̎gnāvaiṣṇa̱vamekā̍daśakapālaṃ ni̱rvapa̍ti de̱vatā̍ 5 e̱vobha̱yata̍ḥ pari̱gṛhya̱ yaja̍mā̱no’va̍ ruṃdhe puro̱ḍāśe̍na̱ vai de̱vā a̱muṣmi̍3ṛllo̱ka ā̎rdhnuvañca̱ruṇā̱smin, yaḥ kā̱maye̍tā̱muṣmi̍3ṛllo̱ka ṛ̍dhnuyā̱miti̱ sa pu̍ro̱ḍāśa̍ṃ kurvītā̱muṣmi̍nne̱va lo̱ka ṛ̍dhnoti̱ yada̱ṣṭāka̍pāla̱stenā̎gne̱yo yattri̍kapā̱lastena̍ vaiṣṇa̱vaḥ samṛ̍ddhyai̱ yaḥ kā̱maye̍tā̱smi3ṛllo̱ka ṛ̍dhnuyā̱miti̱ sa ca̱ruṃ ku̍rvītā̱gnerghṛ̱taṃ viṣṇo̎staṇḍu̱lāstasmā̎ 6 cca̱ruḥ kā̱ṟyo̎sminne̱va lo̱ka ṛ̍dhnotyādi̱tyo bha̍vatī̱yaṃ vā adi̍tira̱syāme̱va prati̍ tiṣṭha̱tyatho̍ a̱syāme̱vādhi̍ ya̱jñaṃ ta̍nute̱ yo vai sa̍ṃvathsa̱ra mukhya̱mabhṛ̍tvā̱gniṃ ci̍nu̱te yathā̍ sā̱mi garbho̍’va̱ padya̍te tā̱dṛge̱va tadārti̱mārcche̎dvaiśvāna̱raṃ dvāda̍śakapālaṃ pu̱rastā̱nnirva̍pethsaṃvathsa̱ro vā a̱gnirvai̎śvāna̱ro yathā̍ saṃvathsa̱ramā̱ptvā 7 kā̱la āga̍te vi̱jāya̍ta e̱vame̱va sa̍ṃvathsa̱ramā̱ptvā kā̱la āga̍te̱’gniṃ ci̍nute̱ nārti̱mārccha̍tye̱ṣā vā a̱gneḥ pri̱yā ta̱nūryadvai̎śvāna̱raḥ pri̱yāme̱vāsya̍ ta̱nuva̱mava̍ ruṃdhe̱ trīṇye̱tāni̍ ha̱vṛṣi̍ bhavanti̱ traya̍ i̱me lo̱kā e̱ṣāṃ lo̱kānṛ̱ rohā̍ya ||5.5.1||


yadriya̍ṅ vā̱yuryacchma̍śru̱ṇastadvā̱yorni̱rvapa̍ti de̱vatā̱stasmā̍dā̱ptvāṣṭā trṛ̍śacca ||5.5.1||


8 pra̱jāpa̍tiḥ pra̱jāḥ sṛ̱ṣṭvā pre̱ṇānu̱ prāvi̍śa̱ttābhya̱ḥ puna̱ḥ saṃbha̍vitu̱ṃ nāśa̍kno̱thso̎’bravīdṛ̱dhnava̱dithsa yo me̱’taḥ puna̍ḥ saṃci̱nava̱diti̱ taṃ de̱vāḥ sama̍cinva̱ntato̱ vai ta ā̎rdhnuva̱ṉ yathsa̱maci̍nva̱ntaccitya̍sya citya̱tvaṃ ya e̱vaṃ vi̱dvāna̱gniṃ ci̍nu̱ta ṛ̱dhnotye̱va kasmai̱ kama̱gniścī̍yata̱ ityā̍huragni̱vā 9 na̍sā̱nīti̱ vā a̱gniścī̍yate’gni̱vāne̱va bha̍vati̱ kasmai̱ kama̱gniścī̍yata̱ ityā̍hurde̱vā mā̍ veda̱nniti̱ vā a̱gniścī̍yate vi̱dure̍naṃ de̱vāḥ kasmai̱ kama̱gniścī̍yata̱ ityā̍hurgṛ̱hya̍sā̱nīti̱ vā a̱gniścī̍yate gṛ̱hye̍va bha̍vati̱ kasmai̱ kama̱gniścī̍yata̱ ityā̍huḥ paśu̱māna̍sā̱nīti̱ vā a̱gni 10 ścī̍yate paśu̱māne̱va bha̍vati̱ kasmai̱ kama̱gniścī̍yata̱ ityā̍huḥ sa̱pta mā̱ puru̍ṣā̱ upa̍ jīvā̱niti̱ vā a̱gniścī̍yate̱ traya̱ḥ prāñca̱straya̍ḥ pra̱tyañca̍ ā̱tmā sa̍pta̱ma e̱tāva̍nta e̱vaina̍ma̱muṣmi̍3ṛllo̱ka upa̍ jīvanti pra̱jāpa̍tira̱gnima̍cikīṣata̱ taṃ pṛ̍thi̱vya̍bravī̱nna mayya̱gniṃ ce̎ṣya̱seti̍ mā dhakṣyati̱ sā tvā̍ti da̱hyamā̍nā̱ vi dha̍viṣye̱ 11 sa pāpī̍yānbhaviṣya̱sīti̱ so̎’bravī̱ttathā̱ vā a̱haṃ ka̍riṣyāmi̱ yathā̎ tvā̱ nāti̍dha̱kṣyatīti̱ sa i̱māma̱bhya̍mṛśatpra̱jāpa̍tistvā sādayatu̱ tayā̍ de̱vata̍yāṅgira̱svaddhru̱vā sī̱detī̱māme̱veṣṭa̍kāṃ kṛ̱tvopā̍dha̱ttāna̍tidāhāya̱ yatpratya̱gniṃ ci̍nvī̱ta tada̱bhi mṛ̍śetpra̱jāpa̍tistvā sādayatu̱ tayā̍ de̱vata̍yāṅgira̱svaddhru̱vāsī̱de 12 tī̱māme̱veṣṭa̍kāṃ kṛ̱tvopa̍ dha̱tte’na̍tidāhāya pra̱jāpa̍tirakāmayata̱ pra jā̍ye̱yeti̱ sa e̱tamukhya̍mapaśya̱ttṛ sa̍ṃvathsa̱rama̍bibha̱stato̱ vai sa prājā̍yata̱ tasmā̎thsaṃvathsa̱raṃ bhā̱rya̍ḥ praiva jā̍yate̱ taṃ vasa̍vo’bruva̱n pra tvama̍janiṣṭhā va̱yaṃ pra jā̍yāmahā̱ iti̱ taṃ vasu̍bhya̱ḥ prāya̍ccha̱ttaṃ trīṇyahā̎nyabibharu̱stena̱ 13 trīṇi̍ ca śa̱tānyasṛ̍janta̱ traya̍strṛśataṃ ca̱ tasmā̎ttrya̱haṃ bhā̱rya̍ḥ praiva jā̍yate̱ tānru̱drā a̍bruva̱n pra yū̱yama̍janiḍhvaṃ va̱yaṃ pra jā̍yāmahā̱ iti̱ tṛ ru̱drebhya̱ḥ prāya̍ccha̱ntṛ ṣaḍahā̎nyabibharu̱stena̱ trīṇi̍ ca śa̱tānyasṛ̍janta̱ traya̍strṛśataṃ ca̱ tasmā̎tṣaḍa̱haṃ bhā̱rya̍ḥ praiva jā̍yate̱ tānā̍di̱tyā a̍bruva̱n pra yū̱yama̍janiḍhvaṃ va̱yaṃ 14 pra jā̍yāmahā̱ iti̱ tamā̍di̱tyebhya̱ḥ prāya̍ccha̱ntaṃ dvāda̱śāhā̎nyabibharu̱stena̱ trīṇi̍ ca śa̱tānyasṛ̍janta̱ traya̍strṛśataṃ ca̱ tasmā̎ddvādaśā̱haṃ bhā̱rya̍ḥ praiva jā̍yate̱ tena̱ vai te sa̱hasra̍masṛjanto̱khṛ sa̍hasrata̱mīṃ ya e̱vamukhyṛ̍ sāha̱sraṃ veda̱ pra sa̱hasra̍ṃ pa̱śūnā̎pnoti ||5.5.2||


a̱gni̱vānpa̍śu̱māna̍sā̱nīti̱ vā a̱gnirdha̍viṣye mṛśetpra̱jāpa̍tistvā sādayatu̱ tayā̍ de̱vata̍yāṅgira̱svaddhru̱vā sī̍da̱ tānā̍di̱tyā a̍bruva̱npra yū̱yama̍janiḍhvaṃ va̱yaṃ ca̍tvārṛ̱śacca̍ ||5.5.2||


15 yaju̍ṣā̱ vā e̱ṣā kri̍yate̱ yaju̍ṣā pacyate̱ yaju̍ṣā̱ vi mu̍cyate̱ yadu̱khā sā vā e̱ṣaitarhi̍ yā̱tayā̎mnī̱ sā na puna̍ḥ pra̱yujyetyā̍hu̱ragne̍ yu̱kṣvā hi ye tava̍ yu̱kṣvā hi de̍va̱hūta̍mṛ̱ ityu̱khāyā̎ṃ juhoti̱ tenai̱vainā̱ṃ puna̱ḥ pra yu̍ṅkte̱ tenāyā̍tayāmnī̱ yo vā a̱gniṃ yoga̱ āga̍te yu̱nakti̍ yu̱ṅkte yu̍ñjā̱neṣvagne̍ 16 yu̱kṣvā hi ye tava̍ yu̱kṣvā hi de̍va̱hūta̍mṛ̱ ityā̍hai̱ṣa vā a̱gneṟyoga̱stenai̱vaina̍ṃ yunakti yu̱ṅkte yu̍ñjā̱neṣu̍ brahmavā̱dino̍ vadanti̱ nya̍ṅṅa̱gniśce̍ta̱vyā(3) u̍ttā̱nā(3) iti̱ vaya̍sā̱ṃ vā e̱ṣa pra̍ti̱mayā̍ cīyate̱ yada̱gniryannya̍ñcaṃ cinu̱yātpṛ̍ṣṭi̱ta e̍na̱māhu̍taya ṛccheyu̱ryadu̍ttā̱naṃ na pati̍tṛ śaknuyā̱dasu̍vargyo’sya syātprā̱cīna̍muttā̱naṃ 17 pu̍ruṣaśī̱ṟṣamupa̍ dadhāti mukha̱ta e̱vaina̱māhu̍taya ṛcchanti̱ nottā̱naṃ ci̍nute suva̱rgyo̎’sya bhavati sau̱ryā ju̍hoti̱ cakṣu̍re̱vāsmi̱nprati̍ dadhāti̱ dvirju̍hoti̱ dve hi cakṣu̍ṣī samā̱nyā ju̍hoti samā̱nṛ hi cakṣu̱ḥ samṛ̍ddhyai devāsu̱rāḥ saṃya̍ttā āsa̱nte vā̱maṃ vasu̱ saṃ nya̍dadhata̱ tadde̱vā vā̍ma̱bhṛtā̍vṛñjata̱ tadvā̍ma̱bhṛto̍ vāmabhṛ̱ttvaṃ yadvā̍ma̱bhṛta̍mupa̱ dadhā̍ti vā̱mame̱va tayā̱ vasu̱ yaja̍māno̱ bhrātṛ̍vyasya vṛṅkte̱ hira̍ṇyamūrdhnī bhavati̱ jyoti̱rvai hira̍ṇya̱ṃ jyoti̍rvā̱maṃ jyoti̍ṣai̱vāsya̱ jyoti̍rvā̱maṃ vṛ̍ṅkte dviya̱jurbha̍vati̱ prati̍ṣṭhityai ||5.5.3||


yu̱ñjā̱neṣvagne̎ prā̱cīna̍muttā̱naṃ vā̍ma̱bhṛta̱ñcatu̍rvṛśatiśca ||5.5.3||


18 āpo̱ varu̍ṇasya̱ patna̍ya āsa̱ntā a̱gnirabhya̍dhyāya̱ttāḥ sama̍bhava̱ttasya̱ reta̱ḥ parā̍pata̱ttadi̱yama̍bhava̱dyaddvi̱tīya̍ṃ pa̱rāpa̍ta̱ttada̱sāva̍bhavadi̱yaṃ vai vi̱rāḍa̱sau sva̱rāḍyadvi̱rājā̍vupa̱dadhā̍tī̱me e̱vopa̍ dhatte̱ yadvā a̱sau reta̍ḥ si̱ñcati̱ tada̱syāṃ prati̍ tiṣṭhati̱ tatpra jā̍yate̱ tā oṣa̍dhayo 19 vī̱rudho̍ bhavanti̱ tā a̱gnira̍tti̱ ya e̱vaṃ veda̱ praiva jā̍yate’nnā̱do bha̍vati̱ yo re̍ta̱svī syātpra̍tha̱māyā̱ṃ tasya̱ cityā̍mu̱bhe upa̍ dadhyādi̱me e̱vāsmai̍ sa̱mīcī̱ reta̍ḥ siñcato̱ yaḥ si̱ktare̍tā̱ḥ syātpra̍tha̱māyā̱ṃ tasya̱ cityā̍ma̱nyāmupa̍ dadhyādutta̱māyā̍ma̱nyṛ reta̍ e̱vāsya̍ si̱ktamā̱bhyāmu̍bha̱yata̱ḥ pari̍ gṛhṇāti saṃvathsa̱raṃ na ka 20 ñca̱na pra̱tyava̍rohe̱nna hīme kaṃ ca̱na pra̍tyava̱roha̍ta̱stade̍nayorvra̱taṃ yo vā apa̍śīrṣāṇama̱gniṃ ci̍nu̱te’pa̍śīrṣā̱muṣmi̍3ṛllo̱ke bha̍vati̱ yaḥ saśī̍rṣāṇaṃ cinu̱te saśī̍rṣā̱muṣmi̍3ṛllo̱ke bha̍vati̱ citti̍ṃ juhomi̱ mana̍sā ghṛ̱tena̱ yathā̍ de̱vā i̱hāgama̍nvī̱tiho̎trā ṛtā̱vṛdha̍ḥ samu̱drasya̍ va̱yuna̍sya̱ patma̍ñju̱homi̍ vi̱śvaka̍rmaṇe̱ viśvāhāma̍rtyṛ ha̱viriti̍ svayamātṛ̱ṇṇāmu̍pa̱dhāya̍ juhotye̱ 21 tadvā a̱gneḥ śira̱ḥ saśī̍rṣāṇame̱vāgniṃ ci̍nute̱ saśī̍rṣā̱muṣmi̍3ṛ llo̱ke bha̍vati̱ ya e̱vaṃ veda̍ suva̱rgāya̱ vā e̱ṣa lo̱kāya̍ cīyate̱ yada̱gnistasya̱ yadaya̍thāpūrvaṃ kri̱yate’su̍vargyamasya̱ tathsu̍va̱rgyo̎’gniściti̍mupa̱dhāyā̱bhi mṛ̍śe̱ccitti̱maci̍ttiṃ cinava̱dvi vi̱dvānpṛ̱ṣṭheva̍ vī̱tā vṛ̍ji̱nā ca̱ martā̎nrā̱ye ca̍ naḥ svapa̱tyāya̍ deva̱ diti̍ṃ ca̱ rāsvādi̍timuru̱ṣyeti̍ yathāpū̱rvame̱vainā̱mupa̍ dhatte̱ prāñca̍menaṃ cinute suva̱rgyo̎’sya bhavati ||5.5.4||


oṣa̍dhaya̱ḥ kañju̍hoti svapa̱tyāyā̱’ṣṭāda̍śa ca ||5.5.4||


22 vi̱śvaka̍rmā di̱śāṃ pati̱ḥ sa na̍ḥ pa̱śūnpā̍tu̱ so̎’smānpā̍tu̱ tasmai̱ nama̍ḥ pra̱jāpa̍tī ru̱dro varu̍ṇo̱’gnirdi̱śāṃ pati̱ḥ sa na̍ḥ pa̱śūnpā̍tu̱ so̎’smānpā̍tu̱ tasmai̱ nama̍ e̱tā vai de̱vatā̍ e̱teṣā̎ṃ paśū̱nāmadhi̍pataya̱stābhyo̱ vā e̱ṣa ā vṛ̍ścyate̱ yaḥ pa̍śuśī̱ṟṣāṇyu̍pa̱dadhā̍ti hiraṇyeṣṭa̱kā upa̍ dadhātye̱tābhya̍ e̱va de̱vatā̎bhyo̱ nama̍skaroti brahmavā̱dino̍ 23 vadantya̱gnau grā̱myānpa̱śūn pra da̍dhāti śu̱cāra̱ṇyāna̍rpayati̱ kiṃ tata̱ ucchṛ̍ṣa̱tīti̱ yaddhi̍raṇyeṣṭa̱kā u̍pa̱dadhā̎tya̱mṛta̱ṃ vai hira̍ṇyama̱mṛte̍nai̱va grā̱myebhya̍ḥ pa̱śubhyo̍ bheṣa̱jaṃ ka̍roti̱ nainān̍, hinasti prā̱ṇo vai pra̍tha̱mā sva̍yamātṛ̱ṇṇā vyā̱no dvi̱tīyā̍pā̱nastṛ̱tīyānu̱ prāṇyā̎tpratha̱māg sva̍yamātṛ̱ṇṇāmu̍pa̱dhāya̍ prā̱ṇenai̱va prā̱ṇṛ sama̍rdhayati̱ vya̍nyād 24 dvi̱tīyā̍mupa̱dhāya̍ vyā̱nenai̱va vyā̱nṛ sama̍rdhaya̱tyapā̎nyāt tṛ̱tīyā̍mupa̱dhāyā̍pā̱nenai̱vāpā̱nṛ sama̍rdhaya̱tyatho̎ prā̱ṇaire̱vainṛ̱ sami̍nddhe̱ bhūrbhuva̱ḥ suva̱riti̍ svayamātṛ̱ṇṇā upa̍ dadhātī̱me vai lo̱kāḥ sva̍yamātṛ̱ṇṇā e̱tābhi̱ḥ khalu̱ vai vyāhṛ̍tībhiḥ pra̱jāpa̍ti̱ḥ prājā̍yata̱ yade̱tābhi̱rvyāhṛ̍tībhiḥ svayamātṛ̱ṇṇā u̍pa̱dadhā̍tī̱māne̱va lo̱kānu̍pa̱dhāyai̱ṣu 25 lo̱keṣvadhi̱ pra jā̍yate prā̱ṇāya̍ vyā̱nāyā̍pā̱nāya̍ vā̱ce tvā̱ cakṣu̍ṣe tvā̱ tayā̍ de̱vata̍yāṅgira̱svaddhru̱vā sī̍dā̱gninā̱ vai de̱vāḥ su̍va̱rgaṃ lo̱kama̍jigṛsa̱ntena̱ pati̍tu̱ṃ nāśa̍knuva̱nta e̱tāścata̍sraḥ svayamātṛ̱ṇṇā a̍paśya̱ntā di̱kṣūpā̍dadhata̱ tena̍ sa̱rvata̍ścakṣuṣā suva̱rgaṃ lo̱kamā̍ya̱ṉ yaccata̍sraḥ svayamātṛ̱ṇṇā di̱kṣū̍pa̱dadhā̍ti sa̱rvata̍ścakṣuṣai̱va tada̱gninā̱ yaja̍mānaḥ suva̱rgaṃ lo̱kame̍ti ||5.5.5||


bra̱hma̱vā̱dino̱ vya̍nyāde̱ṣu yaja̍māna̱strīṇi̍ ca ||5.5.5||


26 agna̱ ā yā̍hi vī̱taya̱ ityā̱hāhva̍tai̱vaina̍ma̱gniṃ dū̱taṃ vṛ̍ṇīmaha̱ ityā̍ha hu̱tvaivaina̍ṃ vṛṇīte̱’gninā̱gniḥ sami̍dhyata̱ ityā̍ha̱ sami̍nddha e̱vaina̍ma̱gnirvṛ̱trāṇi̍ jaṅghana̱dityā̍ha̱ sami̍ddha e̱vāsmi̍nniṃdri̱yaṃ da̍dhātya̱gneḥ stoma̍ṃ manāmaha̱ ityā̍ha manu̱ta e̱vaina̍me̱tāni̱ vā ahnṛ̍ rū̱pāṇya̍ 27 nva̱hame̱vaina̍ṃ cinu̱te’vāhnṛ̍ rū̱pāṇi̍ ruṃdhe brahmavā̱dino̍ vadanti̱ kasmā̎thsa̱tyādyā̱tayā̎mnīra̱nyā iṣṭa̍kā̱ ayā̍tayāmnī lokaṃ pṛ̱ṇetyai̎ndrā̱gnī hi bā̍rhaspa̱tyeti̍ brūyādindrā̱gnī ca̱ hi de̱vānā̱ṃ bṛha̱spati̱ścāyā̍tayāmāno’nuca̱rava̍tī bhava̱tyajā̍mitvāyānu̱ṣṭubhānu̍ caratyā̱tmā vai lo̍kaṃ pṛ̱ṇā prā̱ṇo̍’nu̱ṣṭuptasmā̎tprā̱ṇaḥ sarvā̱ṇyaṅgā̱nyanu̍ carati̱ tā a̍sya̱ sūda̍dohasa̱ 28 ityā̍ha̱ tasmā̱tparu̍ṣiparuṣi̱ rasa̱ḥ somagg̍ śrīṇanti̱ pṛśna̍ya̱ ityā̱hānna̱ṃ vai pṛśnyanna̍me̱vāva̍ ruṃdhe̱’rko vā a̱gnira̱rko’nna̱manna̍me̱vāva̍ ruṃdhe̱ janma̍nde̱vānā̱ṃ viśa̍stri̱ṣvā ro̍ca̱ne di̱va ityā̍he̱māne̱vāsmai̍ lo̱kāñjyoti̍ṣmataḥ karoti̱ yo vā iṣṭa̍kānāṃ prati̱ṣṭhāṃ veda̱ pratye̱va ti̍ṣṭhati̱ tayā̍ de̱vata̍yāṅgira̱svaddhru̱vā sī̱detyā̍hai̱ṣā vā iṣṭa̍kānāṃ prati̱ṣṭhā ya e̱vaṃ veda̱ pratye̱va ti̍ṣṭhati ||5.5.6||


rū̱pāṇi̱ sūda̍dohasa̱stayā̱ ṣoḍa̍śa ca ||5.5.6||


29 su̱va̱rgāya̱ vā e̱ṣa lo̱kāya̍ cīyate̱ yada̱gnirvajra̍ ekāda̱śinī̱ yada̱gnāve̍kāda̱śinī̎ṃ minu̱yādvajre̍ṇainṛ suva̱rgāllo̱kāda̱ntarda̍dhyā̱dyanna mi̍nu̱yāthsvaru̍bhiḥ pa̱śūnvya̍rdhayedekayū̱paṃ mi̍noti̱ naina̱ṃ vajre̍ṇa suva̱rgāllo̱kāda̍nta̱rdadhā̍ti̱ na svaru̍bhiḥ pa̱śūnvya̍rdhayati̱ vi vā e̱ṣa i̍ndri̱yeṇa̍ vī̱rye̍ṇardhyate̱ yo̎’gniṃ ci̱nvanna̍dhi̱ krāma̍tyaindri̱ya 30 rcā krama̍ṇa̱ṃ pratīṣṭa̍kā̱mupa̍ dadhyā̱nnendri̱yeṇa̍ vī̱rye̍ṇa̱ vyṛ̍dhyate ru̱dro vā e̱ṣa yada̱gnistasya̍ ti̱sraḥ śa̍ra̱vyā̎ḥ pra̱tīcī̍ ti̱raścya̱nūcī̱ tābhyo̱ vā e̱ṣa ā vṛ̍ścyate̱ yo̎’gniṃ ci̍nu̱te̎’gniṃ ci̱tvā ti̍sṛdha̱nvamayā̍citaṃ brāhma̱ṇāya̍ dadyā̱ttābhya̍ e̱va nama̍skaro̱tyatho̱ tābhya̍ e̱vātmāna̱ṃ niṣkrī̍ṇīte̱ yatte̍ rudra pu̱ro 31 dhanu̱stadvāto̱ anu̍ vātu te̱ tasmai̍ te rudra saṃvathsa̱reṇa̱ nama̍skaromi̱ yatte̍ rudra dakṣi̱ṇā dhanu̱stadvāto̱ anu̍ vātu te̱ tasmai̍ te rudra parivathsa̱reṇa̱ nama̍skaromi̱ yatte̍ rudra pa̱ścāddhanu̱stadvāto̱ anu̍ vātu te̱ tasmai̍ te rudredāvathsa̱reṇa̱ nama̍skaromi̱ yatte̍ rudrotta̱rāddhanu̱stad 32 vāto̱ anu̍ vātu te̱ tasmai̍ te rudreduvathsa̱reṇa̱ nama̍skaromi̱ yatte̍ rudro̱pari̱ dhanu̱stadvāto̱ anu̍ vātu te̱ tasmai̍ te rudra vathsa̱reṇa̱ nama̍skaromi ru̱dro vā e̱ṣa yada̱gniḥ sa yathā̎ vyā̱ghraḥ kru̱ddhastiṣṭha̍tye̱vaṃ vā e̱ṣa e̱tarhi̱ saṃci̍tame̱tairupa̍ tiṣṭhate namaskā̱raire̱vainṛ̍ śamayati̱ ye̎’gnaya̍ḥ 33 purī̱ṣyā̎ḥ pravi̍ṣṭāḥ pṛthi̱vīmanu̍ | teṣā̱ṃ tvama̍syutta̱maḥ praṇo̍ jī̱vāta̍ve suva || āpa̍ṃ tvāgne̱ mana̱sāpa̍ṃ tvāgne̱ tapa̱sāpa̍ṃ tvāgne dī̱kṣayāpa̍ṃ tvāgna upa̱sadbhi̱rāpa̍ṃ tvāgne su̱tyayāpa̍ṃ tvāgne̱ dakṣi̍ṇābhi̱rāpa̍ṃ tvāgne’vabhṛ̱thenāpa̍ṃ tvāgne va̱śayāpa̍ṃ tvāgne svagākā̱reṇetyā̍hai̱ṣā vā a̱gnerāpti̱stayai̱vaina̍māpnoti ||5.5.7||


ai̱ṃdri̱yā pu̱ra u̍tta̱rāddhanu̱stada̱gnaya̍ āhā̱ṣṭau ca̍ ||5.5.7||


34 gā̱ya̱treṇa̍ pu̱rastā̱dupa̍ tiṣṭhate prā̱ṇame̱vāsmi̍ndadhāti bṛhadrathaṃta̱rābhyā̎ṃ pa̱kṣāvoja̍ e̱vāsmi̍ndadhātyṛtu̱sthā ya̍jñāya̱jñiye̍na̱ puccha̍mṛ̱tuṣve̱va prati̍ tiṣṭhati pṛ̱ṣṭhairupa̍ tiṣṭhate̱ tejo̱ vai pṛ̱ṣṭhāni̱ teja̍ e̱vāsmi̍ndadhāti pra̱jāpa̍tira̱gnima̍sṛjata̱ so̎’smāthsṛ̱ṣṭaḥ parā̍ṅai̱ttaṃ vā̍rava̱ntīye̍nāvārayata̱ tadvā̍rava̱ntīya̍sya vāravantīya̱tva2ṛ śyai̱tena̍ śye̱tī a̍kuruta̱ tacchyai̱tasya̍ śyaita̱tvaṃ 35 yadvā̍rava̱ntīye̍nopa̱tiṣṭha̍te vā̱raya̍ta e̱vainagg̍ śyai̱tena̍ śye̱tī ku̍rute pra̱jāpa̍te̱ṟ hṛda̍yenāpi pa̱kṣaṃ pratyupa̍ tiṣṭhate pre̱māṇa̍me̱vāsya̍ gacchati̱ prācyā̎ tvā di̱śā sā̍dayāmi gāya̱treṇa̱ chaṃda̍sā̱gninā̍ de̱vata̍yā̱gneḥ śī̱ṟṣṇāgneḥ śira̱ upa̍ dadhāmi̱ dakṣi̍ṇayā tvā di̱śā sā̍dayāmi̱ traiṣṭu̍bhena̱ chaṃda̱sendre̍ṇa de̱vata̍yā̱gneḥ pa̱kṣeṇā̱gneḥ pa̱kṣamupa̍ dadhāmi pra̱tīcyā̎ tvā di̱śā sā̍dayāmi̱ 36 jāga̍tena̱ cchaṃda̍sā savi̱trā de̱vata̍yā̱gneḥ pucche̍nā̱gneḥ puccha̱mupa̍ dadhā̱myudī̎cyā tvā di̱śā sā̍dayā̱myānu̍ṣṭubhena̱ chaṃda̍sā mi̱trāvaru̍ṇābhyāṃ de̱vata̍yā̱gneḥ pa̱kṣeṇā̱gneḥ pa̱kṣamupa̍ dadhāmyū̱rdhvayā̎ tvā di̱śā sā̍dayāmi̱ pāṅkte̍na̱ chaṃda̍sā̱ bṛha̱spati̍nā de̱vata̍yā̱gneḥ pṛ̱ṣṭhenā̱gneḥ pṛ̱ṣṭhamupa̍ dadhāmi̱ yo vā apā̎tmānama̱gniṃ ci̍nu̱te’pā̎tmā̱’muṣmi̍3ṛllo̱ke bha̍vati̱ yaḥ sātmā̍naṃ cinu̱te sātmā̱muṣmi̍3ṛllo̱ke bha̍vatyātmeṣṭa̱kā upa̍ dadhātye̱ṣa vā a̱gnerā̱tmā sātmā̍name̱vāgniṃ ci̍nute̱ sātmā̱muṣmi̍3ṛ llo̱ke bha̍vati̱ ya e̱vaṃ veda̍ ||5.5.8||


śyai̱ta̱tvaṃ pra̱tīcyā̎ tvā di̱śā sā̍dayāmi̱ yassātmā̍nañcinu̱te dvāvṛ̍śatiśca ||5.5.8||


37 agna̍ udadhe̱ yāta̱ iṣu̍ryu̱vā nāma̱ tayā̍ no mṛḍa̱ tasyā̎ste̱ nama̱stasyā̎sta̱ upa̱ jīva̍nto bhūyā̱smāgne̍ dudhra gahya kṛśila vanya̱ yāta̱ iṣu̍ryu̱vā nāma̱ tayā̍ no mṛḍa̱ tasyā̎ste̱ nama̱stasyā̎sta̱ upa̱ jīva̍nto bhūyāsma̱ pañca̱ vā e̱te̎’gnayo̱ yaccita̍ya uda̱dhire̱va nāma̍ pratha̱mo du̱dhro 38 dvi̱tīyo̱ gahya̍stṛ̱tīya̍ḥ kṛśi̱laśca̍tu̱rtho vanya̍ḥ pañca̱mastebhyo̱ yadāhu̍tī̱rna ju̍hu̱yāda̍dhva̱ryuṃ ca̱ yaja̍mānaṃ ca̱ pra da̍heyu̱ryade̱tā āhu̍tīrju̱hoti̍ bhāga̱dheye̍nai̱vainā̎ñchamayati̱ nārti̱mārccha̍tyadhva̱ryurna yaja̍māno̱ vāṅma̍ ā̱sanna̱soḥ prā̱ṇo̎’kṣyoścakṣu̱ḥ karṇa̍yo̱ḥ śrotra̍ṃ bāhu̱vorbala̍mūru̱vorojo’ri̍ṣṭā̱ viśvā̱nyaṅgā̍ni ta̱nū 39 sta̱nuvā̍ me sa̱ha nama̍ste astu̱ mā mā̍ hṛsī̱rapa̱ vā e̱tasmā̎tprā̱ṇāḥ krā̍manti̱ yo̎’gniṃ ci̱nvanna̍dhi̱krāma̍ti̱ vāṅma̍ ā̱sanna̱soḥ prā̱ṇa ityā̍ha prā̱ṇāne̱vātmandha̍tte̱ yo ru̱dro a̱gnau yo a̱psu ya oṣa̍dhīṣu̱ yo ru̱dro viśvā̱ bhuva̍nāvi̱veśa̱ tasmai̍ ru̱drāya̱ namo̍ a̱stvāhu̍tibhāgā̱ vā a̱nye ru̱drā ha̱virbhā̍gā 40 a̱nye śa̍taru̱drīyṛ̍ hu̱tvā gā̍vīdhu̱kaṃ ca̱rume̱tena̱ yaju̍ṣā cara̱māyā̱miṣṭa̍kāyā̱ṃ ni da̍dhyādbhāga̱dheye̍nai̱vainṛ̍ śamayati̱ tasya̱ tvai śa̍taru̱drīyṛ̍ hu̱tamityā̍hu̱ryasyai̱tada̱gnau kri̱yata̱ iti̱ vasa̍vastvā ru̱draiḥ pu̱rastā̎tpāntu pi̱tara̍stvā ya̱marā̍jānaḥ pi̱tṛbhi̍rdakṣiṇa̱taḥ pā̎ntvādi̱tyāstvā̱ viśvai̎rde̱vaiḥ pa̱ścātpā̎ntu dyutā̱nastvā̍ māru̱to ma̱rudbhi̍ruttara̱taḥ pā̍tu 41 de̱vāstvendra̍jyeṣṭhā̱ varu̍ṇarājāno̱’dhastā̎cco̱pari̍ṣṭācca pāntu̱ na vā e̱tena̍ pū̱to na medhyo̱ na prokṣi̍to̱ yade̍na̱mata̍ḥ prā̱cīna̍ṃ pro̱kṣati̱ yathsaṃci̍ta̱mājye̍na pro̱kṣati̱ tena̍ pū̱tastena̱ medhya̱stena̱ prokṣi̍taḥ ||5.5.9||


du̱dhrasta̱nūr ha̱virbhā̍gāḥ pātu̱ dvātrṛ̍śacca ||5.5.9||


42 sa̱mīcī̱ nāmā̍si̱ prācī̱ diktasyā̎ste̱’gniradhi̍patirasi̱to ra̍kṣi̱tā yaścādhi̍pati̱ryaśca̍ go̱ptā tābhyā̱ṃ nama̱stau no̍ mṛḍayatā̱ṃ te yaṃ dvi̱ṣmo yaśca̍ no̱ dveṣṭi̱ taṃ vā̱ṃ jambhe̍ dadhāmyoja̱svinī̱ nāmā̍si dakṣi̱ṇā diktasyā̎sta̱ indro’dhi̍pati̱ḥ pṛdā̍ku̱ḥ prācī̱ nāmā̍si pra̱tīcī̱ diktasyā̎ste̱ 43 somo’dhi̍patiḥ sva̱jo̍’va̱sthāvā̱ nāmā̱syudī̍cī̱ diktasyā̎ste̱ varu̱ṇo’dhi̍patisti̱raśca̍rāji̱radhi̍patnī̱ nāmā̍si bṛha̱tī diktasyā̎ste̱ bṛha̱spati̱radhi̍patiḥ śvi̱tro va̱śinī̱ nāmā̍sī̱yaṃ diktasyā̎ste ya̱mo’dhi̍patiḥ ka̱lmāṣa̍grīvo rakṣi̱tā yaścādhi̍pati̱ryaśca̍ go̱ptā tābhyā̱ṃ nama̱stau no̍ mṛḍayatā̱ṃ te yaṃ dvi̱ṣmo yaśca̍ 44 no̱ dveṣṭi̱ taṃ vā̱ṃ jambhe̍ dadhāmye̱tā vai de̱vatā̍ a̱gniṃ ci̱tṛ ra̍kṣanti̱ tābhyo̱ yadāhu̍tī̱rna ju̍hu̱yāda̍dhva̱ryuṃ ca̱ yaja̍mānaṃ ca dhyāyeyu̱ryade̱tā āhu̍tīrju̱hoti̍ bhāga̱dheye̍nai̱vainā̎ñchamayati̱ nārti̱mārccha̍tyadhva̱ryurna yaja̍māno he̱tayo̱ nāma̍ stha̱ teṣā̎ṃ vaḥ pu̱ro gṛ̱hā a̱gnirva̱ iṣa̍vaḥ sali̱lo ni̍li̱ṃpā nāma̍ 45 stha̱ teṣā̎ṃ vo dakṣi̱ṇā gṛ̱hāḥ pi̱taro̍ va̱ iṣa̍va̱ḥ saga̍ro va̱jriṇo̱ nāma̍ stha̱ teṣā̎ṃ vaḥ pa̱ścādgṛ̱hāḥ svapno̍ va̱ iṣa̍vo̱ gahva̍ro’va̱sthāvā̍no̱ nāma̍ stha̱ teṣā̎ṃ va utta̱rādgṛ̱hā āpo̍ va̱ iṣa̍vaḥ samu̱dro’dhi̍patayo̱ nāma̍ stha̱ teṣā̎ṃ va u̱pari̍ gṛ̱hā va̱ṟṣaṃ va̱ iṣa̱vo’va̍svānkra̱vyā nāma̍ stha̱ pārthi̍vā̱steṣā̎ṃ va i̱ha gṛ̱hā 46 anna̍ṃ va̱ iṣa̍vo’nimi̱ṣo vā̍tanā̱maṃ tebhyo̍ vo̱ nama̱ste no̍ mṛḍayata̱ te yaṃ dvi̱ṣmo yaśca̍ no̱ dveṣṭi̱ taṃ vo̱ jambhe̍ dadhāmi hu̱tādo̱ vā a̱nye de̱vā a̍hu̱tādo̱’nye tāna̍gni̱cide̱vobhayā̎nprīṇāti da̱dhnā ma̍dhumi̱śreṇai̱tā āhu̍tīrjuhoti bhāga̱dheye̍nai̱vainā̎nprīṇā̱tyatho̱ khalvā̍hu̱riṣṭa̍kā̱ vai de̱vā a̍hu̱tāda̱ itya̍ 47 nupari̱krāma̍ṃ juho̱tyapa̍rivargame̱vainā̎nprīṇātī̱ma2ṛ stana̱mūrja̍svantaṃ dhayā̱pāṃ prapyā̍tamagne sari̱rasya̱ madhye̎ | uthsa̍ṃ juṣasva̱ madhu̍mantamūrva samu̱driyṛ̱ sada̍na̱mā vi̍śasva || yo vā a̱gniṃ pra̱yujya̱ na vi̍mu̱ñcati̱ yathāśvo̍ yu̱kto’vi̍mucyamāna̱ḥ, kṣudhya̍nparā̱bhava̍tye̱vama̍syā̱gniḥ parā̍ bhavati̱ taṃ pa̍rā̱bhava̍nta̱ṃ yaja̍mā̱no’nu̱ parā̍ bhavati̱ so̎’gniṃ ci̱tvā lū̱kṣo 48 bha̍vatī̱ma2ṛ stana̱mūrja̍svantaṃ dhayā̱pāmityājya̍sya pū̱rṇāg sruca̍ṃ juhotye̱ṣa vā a̱gnervi̍mo̱ko vi̱mucyai̱vāsmā̱ anna̱mapi̍ dadhāti̱ tasmā̍dāhu̱ryaścai̱vaṃ veda̱ yaśca̱ na su̱dhāyṛ̍ ha̱ vai vā̱jī suhi̍to dadhā̱tītya̱gnirvāva vā̱jī tame̱va tatprī̍ṇāti̱ sa e̍naṃ prī̱taḥ prī̍ṇāti̱ vasī̍yānbhavati ||5.5.10||


pra̱tīcī̱ diktasyā̎ste dvi̱ṣmo yaśca̍ nili̱ṃpā nāme̱ha gṛ̱hā iti̍ lū̱kṣo vasī̍yānbhavati ||5.5.10||


49 indrā̍ya̱ rājñe̍ sūka̱ro varu̍ṇāya̱ rājñe̱ kṛṣṇo̍ ya̱māya̱ rājña̱ ṛśya̍ ṛṣa̱bhāya̱ rājñe̍ gava̱yaḥ śā̎rdū̱lāya̱ rājñe̍ gau̱raḥ pu̍ruṣarā̱jāya̍ ma̱rkaṭa̍ḥ, kṣipraśye̱nasya̱ varti̍kā̱ nīla̍ṅgo̱ḥ krimi̱ḥ soma̍sya̱ rājña̍ḥ kulu̱ṅgaḥ sindho̎ḥ śṛśu̱māro̍ hi̱mava̍to ha̱stī ||5.5.11||


iṃdrā̍ya̱ rājñe̱’ṣṭā vṛ̍śatiḥ ||5.5.11||


50 ma̱yuḥ prā̍jāpa̱tya ū̱lo halī̎kṣṇo vṛṣadṛ̱śaste dhā̱tuḥ sara̍svatyai̱ śāri̍ḥ śye̱tā pu̍ruṣa̱vāksara̍svate̱ śuka̍ḥ śye̱taḥ pu̍ruṣa̱vāgā̍ra̱ṇyo̍’jo na̍ku̱laḥ śakā̱ te pau̱ṣṇā vā̱ce krau̱ñcaḥ ||5.5.12||


ma̱yustrayo̍vṛśatiḥ ||5.5.12||


51 a̱pāṃ naptre̍ ja̱ṣo nā̱kro maka̍raḥ kulī̱kaya̱ste’kū̍pārasya vā̱ce pai̎ṅgarā̱jo bhagā̍ya ku̱ṣīta̍ka ā̱tīvā̍ha̱so darvi̍dā̱te vā̍ya̱vyā̍ di̱gbhyaśca̍kravā̱kaḥ ||5.5.13||


a̱pāmekā̱nna vṛ̍śatiḥ ||5.5.13||


52 balā̍yājaga̱ra ā̱khuḥ sṛ̍ja̱yā śa̱yaṇḍa̍ka̱ste mai̱trā mṛ̱tyave̍’si̱to ma̱nyave̎ sva̱jaḥ ku̍ṃbhī̱nasa̍ḥ puṣkarasā̱do lo̍hitā̱histe tvā̱ṣṭrāḥ pra̍ti̱śrutkā̍yai vāha̱saḥ ||5.5.14||


53 pu̱ru̱ṣa̱mṛ̱gaśca̱ndrama̍se go̱dhā kāla̍kā dārvāghā̱ṭaste vana̱spatī̍nāme̱ṇyahne̱ kṛṣṇo̱ rātri̍yai pi̱kaḥ, kṣviṅkā̱ nīla̍śīrṣṇī̱ te̎’rya̱mṇe dhā̱tuḥ ka̍tka̱ṭaḥ ||5.5.15||


54 sau̱rī ba̱lākarśyo̍ ma̱yūra̍ḥ śye̱naste ga̍ndha̱rvāṇā̱ṃ vasū̍nāṃ ka̱piñja̍lo ru̱drāṇā̎ṃ titti̱rī ro̱hitku̍ṇḍṛ̱ṇācī̍ go̱latti̍kā̱ tā a̍psa̱rasā̱mara̍ṇyāya sṛma̱raḥ ||5.5.16||


55 pṛ̱ṣa̱to vai̎śvade̱vaḥ pi̱tvo nyaṅku̱ḥ kaśa̱ste’nu̍matyā anyavā̱po̎’rdhamā̱sānā̎ṃ mā̱sāṃ ka̱śyapa̱ḥ kvayi̍ḥ ku̱ṭaru̍rdātyau̱haste si̍nīvā̱lyai bṛha̱spata̍ye śitpu̱ṭaḥ ||5.5.17||


56 śakā̍ bhau̱mī pā̱ntraḥ kaśo̍ mānthī̱lava̱ste pi̍tṛ̱ṇāmṛ̍tū̱nāṃ jaha̍kā saṃvathsa̱rāya̱ lopā̍ ka̱pota̱ ulū̍kaḥ śa̱śaste nair̍ṛ̱tāḥ kṛ̍ka̱vāku̍ḥ sāvi̱traḥ ||5.5.18||


balā̍ya puruṣamṛ̱gaḥ sau̱rī pṛ̍ṣa̱taḥ śakā̱ṣṭāda̍śā̱ṣṭāda̍śa ||5.5.18||


57 rurū̍ rau̱draḥ kṛ̍kalā̱saḥ śa̱kuni̱ḥ pippa̍kā̱ te śa̍ra̱vyā̍yai hari̱ṇo mā̍ru̱to brahma̍ṇe śā̱rgasta̱rakṣu̍ḥ kṛ̱ṣṇaḥ śvā ca̍tura̱kṣo ga̍rda̱bhasta i̍tara ja̱nānā̍ma̱gnaye̱ dhūṅkṣṇā̎ ||5.5.19||


ruru̍rvṛśa̱tiḥ ||5.5.19||


58 a̱la̱ja ā̎ntari̱kṣa u̱dro ma̱dguḥ pla̱vaste̍’pāmadi̍tyai hṛsa̱sāci̍rindrā̱ṇyai kīrśā̱ gṛdhra̍ḥ śitika̱kṣī vā̎rdhrāṇa̱saste di̱vyā dyā̍vāpṛthi̱vyā̎ śvā̱vit ||5.5.20||


59 su̱pa̱rṇaḥ pā̎rja̱nyo hṛ̱so vṛko̍ vṛṣadṛ̱śasta ai̱ndrā a̱pāmu̱dro̎’rya̱mṇe lo̍pā̱śaḥ sṛ̱ho na̍ku̱lo vyā̱ghraste ma̍he̱ndrāya̱ kāmā̍ya̱ para̍svān ||5.5.21||


a̱la̱ja̱ḥ su̍pa̱rṇo̎’ṣṭāda̍śā̱ṣṭāda̍śa ||5.5.21||


60 ā̱gne̱yaḥ kṛ̱ṣṇagrī̍vaḥ sārasva̱tī me̱ṣī ba̱bhruḥ sau̱myaḥ pau̱ṣṇaḥ śyā̱maḥ śi̍tipṛ̱ṣṭho bā̍rhaspa̱tyaḥ śi̱lpo vai̎śvade̱va ai̱ndro̍’ru̱ṇo mā̍ru̱taḥ ka̱lmāṣa̍ aindrā̱gnaḥ sṛ̍hi̱to̍’dhorā̍maḥ sāvi̱tro vā̍ru̱ṇaḥ petva̍ḥ ||5.5.22||


ā̱gne̱yo dvāvṛ̍śatiḥ ||5.5.22||


61 aśva̍stūpa̱ro go̍mṛ̱gaste prā̍jāpa̱tyā ā̎gne̱yau kṛ̱ṣṇagrī̍vau tvā̱ṣṭrau lo̍maśasa̱kthau śi̍tipṛ̱ṣṭhau bā̍rhaspa̱tyau dhā̱tre pṛ̍ṣoda̱raḥ sau̱ṟyo ba̱lakṣa̱ḥ petva̍ḥ ||5.5.23||


aśva̱ṣṣoḍa̍śa ||5.5.23||


62 a̱gnaye’nī̍kavate̱ rohi̍tāñjirana̱ḍvāna̱dhorā̍mau sāvi̱trau pau̱ṣṇau ra̍ja̱tanā̍bhī vaiśvade̱vau pi̱śaṅgau̍ tūpa̱rau mā̍ru̱taḥ ka̱lmāṣa̍ āgne̱yaḥ kṛ̱ṣṇo̍’jaḥ sā̍rasva̱tī me̱ṣī vā̍ru̱ṇaḥ kṛ̱ṣṇa eka̍śitipā̱tpetva̍ḥ ||5.5.24||


a̱gnaye’nī̍kavate̱ dvāvṛ̍śatiḥ ||5.5.24||