Kṛṣṇayajuḥ Taittirīyasaṃhitā — Tṛtīya kāṇḍa, prapāṭhaka 5 (22 anuvākāḥ)
Kṛṣṇayajuḥ Taittirīyasaṃhitā — Tṛtīya kāṇḍa, prapāṭhaka 5
Section titled “Kṛṣṇayajuḥ Taittirīyasaṃhitā — Tṛtīya kāṇḍa, prapāṭhaka 5”tṛtīyakāṇḍe pañcamaḥ praśnaḥ 5
Anuvākāḥ
Section titled “Anuvākāḥ”1 pū̱rṇā pa̱ścādu̱ta pū̱rṇā pu̱rastā̱dunma̍dhya̱taḥ pau̎rṇamā̱sī ji̍gāya | tasyā̎ṃ de̱vā adhi̍ sa̱ṃvasa̍nta utta̱me nāka̍ i̱ha mā̍dayantām || yatte̍ de̱vā ada̍dhurbhāga̱dheya̱mamā̍vāsye sa̱ṃvasa̍nto mahi̱tvā | sā no̍ ya̱jñaṃ pi̍pṛhi viśvavāre ra̱yiṃ no̍ dhehi subhage su̱vīra̎m || ni̱veśa̍nī sa̱ṅgama̍nī̱ vasū̍nā̱ṃ viśvā̍ rū̱pāṇi̱ vasū̎nyāve̱śaya̍ntī | sa̱ha̱sra̱po̱ṣṛ su̱bhagā̱ rarā̍ṇā̱ sā na̱ ā ga̱nvarca̍sā 2 saṃvidā̱nā || agnī̍ṣomau pratha̱mau vī̱rye̍ṇa̱ vasū̎nru̱drānā̍di̱tyāni̱ha ji̍nvatam | mā̱dhyṛ hi pau̎rṇamā̱saṃ ju̱ṣethā̱ṃ brahma̍ṇā vṛ̱ddhau su̍kṛ̱tena̍ sā̱tāvathā̱smabhyṛ̍ sa̱havī̍rṛ ra̱yiṃ ni ya̍cchatam || ā̱di̱tyāścāṃgi̍rasaścā̱gnīnāda̍dhata̱ te da̍rśapūrṇamā̱sau praipsa̱nteṣā̱maṃgi̍rasā̱ṃ niru̍ptṛ ha̱virāsī̱dathā̍di̱tyā e̱tau homā̍vapaśya̱ntāva̍juhavu̱stato̱ vai te da̍rśapūrṇamā̱sau 3 pūrva̱ āla̍bhanta darśapūrṇamā̱sāvā̱labha̍māna e̱tau homau̍ pu̱rastā̎jjuhuyāthsā̱kṣāde̱va da̍rśapūrṇamā̱sāvā la̍bhate brahmavā̱dino̍ vadanti̱ sa tvai da̍rśapūrṇamā̱sāvā la̍bheta̱ ya e̍nayoranulo̱maṃ ca̍ pratilo̱maṃ ca̍ vi̱dyāditya̍māvā̱syā̍yā ū̱rdhvaṃ tada̍nulo̱maṃ pau̎rṇamā̱syai pra̍tī̱cīna̱ṃ tatpra̍tilo̱maṃ yatpau̎rṇamā̱sīṃ pūrvā̍mā̱labhe̍ta pratilo̱mame̍nā̱vā la̍bhetā̱muma̍pa̱kṣīya̍māṇa̱manvapa̍ 4 kṣīyeta sārasva̱tau homau̍ pu̱rastā̎jjuhuyādamāvā̱syā̍ vai sara̍svatyanulo̱mame̱vainā̱vā la̍bhate̱’mumā̱pyāya̍māna̱manvā pyā̍yata āgnāvaiṣṇa̱vamekā̍daśakapālaṃ pu̱rastā̱nnirva̍pe̱thsara̍svatyai ca̱rṛ sara̍svate̱ dvāda̍śakapāla̱ṃ yadā̎gne̱yo bhava̍tya̱gnirvai ya̍jñamu̱khaṃ ya̍jñamu̱khame̱vardhi̍ṃ pu̱rastā̎ddhatte̱ yadvai̎ṣṇa̱vo bhava̍ti ya̱jño vai viṣṇu̍rya̱jñame̱vārabhya̱ pra ta̍nute̱ sara̍svatyai ca̱rurbha̍vati̱ sara̍svate̱ dvāda̍śakapālo’māvā̱syā̍ vai sara̍svatī pū̱rṇamā̍sa̱ḥ sara̍svā̱ntāve̱va sā̱kṣādā ra̍bhata ṛ̱dhnotyā̎bhyā̱ṃ dvāda̍śakapāla̱ḥ sara̍svate bhavati mithuna̱tvāya̱ prajā̎tyai mithu̱nau gāvau̱ dakṣi̍ṇā̱ samṛ̍ddhyai ||3.5.1||
varca̍sā̱ vai te da̍rśapūrṇamā̱sāvapa̍ tanute̱ sara̍svatyai̱ paṃca̍vṛśatiśca ||3.5.1||
5 ṛṣa̍yo̱ vā indra̍ṃ pra̱tyakṣa̱ṃ nāpa̍śya̱ntaṃ vasi̍ṣṭhaḥ pra̱tyakṣa̍ṃ paśya̱thso̎’bravī̱d brāhma̍ṇaṃ te vakṣyāmi̱ yathā̱ tvatpu̍rohitāḥ pra̱jāḥ pra̍jani̱ṣyante’tha̱ meta̍rebhya̱ ṛṣi̍bhyo̱ mā pra vo̍ca̱ iti̱ tasmā̍ e̱tānthstoma̍bhāgānabravī̱ttato̱ vasi̍ṣṭhapurohitāḥ pra̱jāḥ prājā̍yanta̱ tasmā̎dvāsi̱ṣṭho bra̱hmā kā̱rya̍ḥ praiva jā̍yate ra̱śmira̍si̱ kṣayā̍ya tvā̱ kṣaya̍ṃ ji̱nve 6 tyā̍ha de̱vā vai kṣayo̍ de̱vebhya̍ e̱va ya̱jñaṃ prāha̱ preti̍rasi̱ dharmā̍ya tvā̱ dharma̍ṃ ji̱nvetyā̍ha manu̱ṣyā̍ vai dharmo̍ manu̱ṣye̎bhya e̱va ya̱jñaṃ prāhānvi̍tirasi di̱ve tvā̱ diva̍ṃ ji̱nvetyā̍hai̱bhya e̱va lo̱kebhyo̍ ya̱jñaṃ prāha̍ viṣṭa̱ṃbho̍’si̱ vṛṣṭyai̎ tvā̱ vṛṣṭi̍ṃ ji̱nvetyā̍ha̱ vṛṣṭi̍me̱vāva̍ 7 ruṃdhe pra̱vāsya̍nu̱vāsītyā̍ha mithuna̱tvāyo̱śiga̍si̱ vasu̍bhyastvā̱ vasū̎ṃji̱nvetyā̍hā̱ṣṭau vasa̍va̱ ekā̍daśa ru̱drā dvāda̍śādi̱tyā e̱tāva̍nto̱ vai de̱vāstebhya̍ e̱va ya̱jñaṃ prāhaujo̍’si pi̱tṛbhya̍stvā pi̱tṝṃji̱nvetyā̍ha de̱vāne̱va pi̱tṝnanu̱ saṃ ta̍noti̱ tantu̍rasi pra̱jābhya̍stvā pra̱jā ji̱nve 8 tyā̍ha pi̱tṝne̱va pra̱jā anu̱ saṃ ta̍noti pṛtanā̱ṣāḍa̍si pa̱śubhya̍stvā pa̱śūṃji̱nvetyā̍ha pra̱jā e̱va pa̱śūnanu̱ saṃ ta̍noti re̱vada̱syoṣa̍dhībhya̱stvauṣa̍dhīrji̱nvetyā̱hauṣa̍dhīṣve̱va pa̱śūnprati̍ ṣṭhāpayatyabhi̱jida̍si yu̱ktagrā̱vendrā̍ya̱ tvendra̍ṃ ji̱nvetyā̍hā̱bhiji̍tyā̱ adhi̍patirasi prā̱ṇāya̍ tvā prā̱ṇaṃ 9 ji̱nvetyā̍ha pra̱jāsve̱va prā̱ṇānda̍dhāti tri̱vṛda̍si pra̱vṛda̱sītyā̍ha mithuna̱tvāya̍ sṛro̱ho̍’si nīro̱ho̍’sītyā̍ha̱ prajā̎tyai vasu̱ko̍’si̱ veṣa̍śrirasi̱ vasya̍ṣṭira̱sītyā̍ha̱ prati̍ṣṭhityai ||3.5.2||
ji̱nvetyava̍ pra̱jā ji̍nva prā̱ṇaṃ trṛ̱śacca̍ ||3.5.2||
10 a̱gninā̍ de̱vena̱ pṛta̍nā jayāmi gāya̱treṇa̱ chaṃda̍sā tri̱vṛtā̱ stome̍na rathanta̱reṇa̱ sāmnā̍ vaṣaṭkā̱reṇa̱ vajre̍ṇa pūrva̱jān bhrātṛ̍vyā̱nadha̍rān pādayā̱myavai̍nān bādhe̱ pratye̍nānnude̱’smin kṣaye̱’smin bhū̍milo̱ke yo̎’smāndveṣṭi̱ yaṃ ca̍ va̱yaṃ dvi̱ṣmo viṣṇo̱ḥ krame̱ṇātye̍nān krāmā̱mīndre̍ṇa de̱vena̱ pṛta̍nā jayāmi̱ traiṣṭu̍bhena̱ chaṃda̍sā pañcada̱śena̱ stome̍na bṛha̱tā sāmnā̍ vaṣaṭkā̱reṇa̱ vajre̍ṇa 11 saha̱jānviśve̍bhirde̱vebhi̱ḥ pṛta̍nā jayāmi̱ jāga̍tena̱ chaṃda̍sā saptada̱śena̱ stome̍na vāmade̱vyena̱ sāmnā̍ vaṣaṭkā̱reṇa̱ vajre̍ṇāpara̱jānindre̍ṇa sa̱yujo̍ va̱yṛ sā̍sa̱hyāma̍ pṛtanya̱taḥ | ghnanto̍ vṛ̱trāṇya̍pra̱ti | yatte̍ agne̱ teja̱stenā̱haṃ te̍ja̱svī bhū̍yāsa̱ṃ yatte̍ agne̱ varca̱stenā̱haṃ va̍rca̱svī bhū̍yāsa̱ṃ yatte̍ agne̱ hara̱stenā̱hṛ ha̍ra̱svī bhū̍yāsam ||3.5.3||
bṛ̱ha̱tā sāmnā̍ vaṣaṭkā̱reṇa̱ vajre̍ṇa̱ ṣaṭ ca̍tvārṛśacca ||3.5.3||
12 ye de̱vā ya̍jña̱hano̍ yajña̱muṣa̍ḥ pṛthi̱vyāmadhyāsa̍te | a̱gnirmā̱ tebhyo̍ rakṣatu̱ gacche̍ma su̱kṛto̍ va̱yam || āga̍nma mitrāvaruṇā vareṇyā̱ rātrī̍ṇāṃ bhā̱go yu̱vayo̱ṟyo asti̍ | nāka̍ṃ gṛhṇā̱nāḥ su̍kṛ̱tasya̍ lo̱ke tṛ̱tīye̍ pṛ̱ṣṭhe adhi̍ roca̱ne di̱vaḥ || ye de̱vā ya̍jña̱hano̍ yajña̱muṣo̱’ntari̱kṣe’dhyāsa̍te | vā̱yurmā̱ tebhyo̍ rakṣatu̱ gacche̍ma su̱kṛto̍ va̱yam || yāste̱ rātrī̎ḥ savita 13 rdeva̱yānī̍ranta̱rā dyāvā̍pṛthi̱vī vi̱yanti̍ | gṛ̱haiśca̱ sarvai̎ḥ pra̱jayā̱nvagre̱ suvo̱ ruhā̍ṇāstaratā̱ rajṛ̍si || ye de̱vā ya̍jña̱hano̍ yajña̱muṣo̍ di̱vyadhyāsa̍te | sūṟyo̍ mā̱ tebhyo̍ rakṣatu̱ gacche̍ma su̱kṛto̍ va̱yam || yenendrā̍ya sa̱mabha̍ra̱ḥ payāg̍syutta̱me na̍ ha̱viṣā̍ jātavedaḥ | tenā̎gne̱ tvamu̱ta va̍rdhaye̱mṛ sa̍jā̱tānā̱g̱ śraiṣṭhya̱ ā dhe̎hyenam || ya̱jña̱hano̱ vai de̱vā ya̍jña̱muṣa̍ḥ 14 santi̱ ta e̱ṣu lo̱keṣvā̍sata ā̱dadā̍nā vimathnā̱nā yo dadā̍ti̱ yo ya̍jate̱ tasya̍ | ye de̱vā ya̍jña̱hana̍ḥ pṛthi̱vyāmadhyāsa̍te̱ ye a̱ntari̍kṣe̱ ye di̱vītyā̍he̱māne̱va lo̱kāgstī̱rtvā sagṛ̍ha̱ḥ sapa̍śuḥ suva̱rgaṃ lo̱kame̱tyapa̱ vai some̍nejā̱nādde̱vatā̎śca ya̱jñaśca̍ krāmantyāgne̱yaṃ pañca̍kapālamudavasā̱nīya̱ṃ nirva̍peda̱gniḥ sarvā̍ de̱vatā̱ḥ 15 pāṅkto̍ ya̱jño de̱vatā̎ścai̱va ya̱jñaṃ cāva̍ ruṃdhe gāya̱tro vā a̱gnirgā̍ya̱tracha̍ndā̱staṃ chaṃda̍sā̱ vya̍rdhayati̱ yatpañca̍kapālaṃ ka̱rotya̱ṣṭāka̍pālaḥ kā̱ṟyo̎’ṣṭākṣa̍rā gāya̱trī gā̍ya̱tro̎’gnirgā̍ya̱tra cha̍ndā̱ḥ svenai̱vaina̱ṃ chaṃda̍sā̱ sama̍rdhayati pa̱ṅktyau̍ yājyānuvā̱kye̍ bhavata̱ḥ pāṅkto̍ ya̱jñastenai̱va ya̱jñānnaiti̍ ||3.5.4||
sa̱vi̱tarde̱vā ya̍jña̱muṣa̱ḥ sarvā̍ de̱vatā̱strica̍tvārṛśacca ||3.5.4||
16 sūṟyo̍ mā de̱vo de̱vebhya̍ḥ pātu vā̱yura̱ntari̍kṣā̱dyaja̍māno̱’gnirmā̍ pātu̱ cakṣu̍ṣaḥ | sakṣa̱ śūṣa̱ savi̍ta̱rviśva̍carṣaṇa e̱tebhi̍ḥ soma̱ nāma̍bhirvidhema te̱ tebhi̍ḥ soma̱ nāma̍bhirvidhema te | a̱haṃ pa̱rastā̍da̱hama̱vastā̍da̱haṃ jyoti̍ṣā̱ vi tamo̍ vavāra | yada̱ntari̍kṣa̱ṃ tadu̍ me pi̱tābhū̍da̱hṛ sūrya̍mubha̱yato̍ dadarśā̱haṃ bhū̍yāsamutta̱maḥ sa̍mā̱nānā̱ 17 mā sa̍mu̱drādāntari̍kṣāt pra̱jāpa̍tiruda̱dhiṃ cyā̍vayā̱tīndra̱ḥ pra snau̍tu ma̱ruto̍ varṣaya̱ntūnna̍ṃbhaya pṛthi̱vīṃ bhi̱nddhīdaṃ di̱vyaṃ nabha̍ḥ | u̱dno di̱vyasya̍ no de̱hīśā̍no̱ vi sṛ̍jā̱ dṛti̎m || pa̱śavo̱ vā e̱te yadā̍di̱tya e̱ṣa ru̱dro yada̱gniroṣa̍dhī̱ḥ prāsyā̱gnāvā̍di̱tyaṃ ju̍hoti ru̱drāde̱va pa̱śūna̱ntarda̍dhā̱tyatho̱ oṣa̍dhīṣve̱va pa̱śūn 18 prati̍ṣṭhāpayati ka̱virya̱jñasya̱ vi ta̍noti̱ panthā̱ṃ nāka̍sya pṛ̱ṣṭhe adhi̍ roca̱ne di̱vaḥ | yena̍ ha̱vyaṃ vaha̍si̱ yāsi̍ dū̱ta i̱taḥ prace̍tā a̱muta̱ḥ sanī̍yān || yāste̱ viśvā̎ḥ sa̱midha̱ḥ santya̍gne̱ yāḥ pṛ̍thi̱vyāṃ ba̱ṟhiṣi̱ sūrye̱ yāḥ | tāste̍ gaccha̱ntvāhu̍tiṃ ghṛ̱tasya̍ devāya̱te yaja̍mānāya̱ śarma̍ || ā̱śāsā̍naḥ su̱vīryṛ̍ rā̱yaspoṣa̱gg̱ svaśvi̍yam | bṛha̱spati̍nā rā̱yā sva̱gākṛ̍to̱ mahya̱ṃ yaja̍mānāya tiṣṭha ||3.5.5||
sa̱mā̱nānā̱moṣa̍dhīṣve̱va pa̱śūnmahya̱ṃ yaja̍mānā̱yaika̍ṃ ca ||3.5.5||
19 saṃ tvā̍ nahyāmi̱ paya̍sā ghṛ̱tena̱ saṃ tvā̍ nahyāmya̱pa oṣa̍dhībhiḥ | saṃ tvā̍ nahyāmi pra̱jayā̱hama̱dya sā dī̎kṣi̱tā sa̍navo̱ vāja̍ma̱sme || praitu̱ brahma̍ṇa̱spatnī̱ vedi̱ṃ varṇe̍na sīdatu | athā̱hama̍nukā̱minī̱ sve lo̱ke vi̱śā i̱ha | su̱pra̱jasa̍stvā va̱yṛ su̱patnī̱rupa̍ sedima | agne̍ sapatna̱daṃbha̍na̱mada̍bdhāso̱ adā̎bhyam || i̱maṃ viṣyā̍mi̱ varu̍ṇasya̱ pāśa̱ṃ 20 yamaba̍dhnīta savi̱tā su̱keta̍ḥ | dhā̱tuśca̱ yonau̍ sukṛ̱tasya̍ lo̱ke syo̱naṃ me̍ sa̱ha patyā̍ karomi || prehyu̱dehyṛ̱tasya̍ vā̱mīranva̱gniste’gra̍ṃ naya̱tvadi̍ti̱rmadhya̍ṃ dadatṛ ru̱drāva̍sṛṣṭāsi yu̱vā nāma̱ mā mā̍ hṛsī̱rvasu̍bhyo ru̱drebhya̍ ādi̱tyebhyo̱ viśve̎bhyo vo de̱vebhya̍ḥ pa̱nneja̍nīrgṛhṇāmi ya̱jñāya̍ vaḥ pa̱nneja̍nīḥ sādayāmi̱ viśva̍sya te̱ viśvā̍vato̱ vṛṣṇi̍yāvata̱ 21 stavā̎gne vā̱mīranu̍ sa̱ṃdṛśi̱ viśvā̱ retṛ̍si dhiṣī̱yāga̍nde̱vān, ya̱jño ni de̱vīrde̱vebhyo̍ ya̱jñama̍śiṣanna̱sminthsu̍nva̱ti yaja̍māna ā̱śiṣa̱ḥ svāhā̍kṛtāḥ samudre̱ṣṭhā ga̍ndha̱rvamā ti̍ṣṭha̱tānu̍ | vāta̍sya̱ patma̍nni̱ḍa ī̍ḍi̱tāḥ ||3.5.6||
pāśa̱ṃ vṛṣṇi̍yāvatastrṛ̱ śacca̍ ||3.5.6||
22 va̱ṣa̱ṭkā̱ro vai gā̍yatri̱yai śiro̎’cchina̱t tasyai̱ rasa̱ḥ parā̍pata̱thsa pṛ̍thi̱vīṃ prāvi̍śa̱thsa kha̍di̱ro̍’bhava̱dyasya̍ khādi̱raḥ sru̱vo bhava̍ti̱ chaṃda̍sāme̱va rase̱nāva̍ dyati̱ sara̍sā a̱syāhu̍tayo bhavanti tṛ̱tīya̍syāmi̱to di̱vi soma̍ āsī̱ttaṃ gā̍ya̱tryāha̍ra̱ttasya̍ pa̱rṇama̍cchidyata̱ tatpa̱rṇo̍’bhava̱ttatpa̱rṇasya̍ parṇa̱tvaṃ yasya̍ parṇa̱mayī̍ ju̱hūr 23 bhava̍ti sau̱myā a̱syāhu̍tayo bhavanti ju̱ṣante̎’sya de̱vā āhu̍tīrde̱vā vai brahma̍nnavadanta̱ tatpa̱rṇa upā̍śaṛṇothsu̱śravā̱ vai nāma̱ yasya̍ parṇa̱mayī̍ ju̱hūrbhava̍ti̱ na pā̱pa2ṛ ślokṛ̍ śaṛṇoti̱ brahma̱ vai pa̱rṇo viṇma̱ruto’nna̱ṃ viṇmā̍ru̱to̎’śva̱ttho yasya̍ parṇa̱mayī̍ ju̱hūrbhava̱tyāśva̍tthyupa̱bhṛdbrahmaṇai̱vānna̱mava̍ ru̱ṃdhe’tho̱ brahmai̱ 24 va vi̱śyadhyū̍hati rā̱ṣṭraṃ vai pa̱rṇo viḍa̍śva̱ttho yatpa̍rṇa̱mayī̍ ju̱hūrbhava̱tyāśva̍tthyupa̱bhṛdrā̱ṣṭrame̱va vi̱śyadhyū̍hati pra̱jāpa̍ti̱rvā a̍juho̱thsā yatrāhu̍tiḥ pra̱tyati̍ṣṭha̱ttato̱ vika̍ṅkata̱ uda̍tiṣṭha̱ttata̍ḥ pra̱jā a̍sṛjata̱ yasya̱ vaika̍ṅkatī dhru̱vā bhava̍ti̱ pratye̱vāsyāhu̍tayastiṣṭha̱ntyatho̱ praiva jā̍yata e̱tadvai sru̱cṛ rū̱paṃ yasyai̱vṛ rū̍pā̱ḥ sruco̱ bhava̍nti̱ sarvā̎ṇye̱vainṛ̍ rū̱pāṇi̍ paśū̱nāmupa̍ tiṣṭhante̱ nāsyāpa̍rūpamā̱tmañjā̍yate ||3.5.7||
ju̱hūradho̱ brahma̍ sru̱cṛ sa̱ptada̍śa ca ||3.5.7||
25 u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto’si pra̱jāpa̍taye tvā̱ jyoti̍ṣmate̱ jyoti̍ṣmantaṃ gṛhṇāmi̱ dakṣā̍ya dakṣa̱vṛdhe̍ rā̱taṃ de̱vebhyo̎’gniji̱hvebhya̍stvartā̱yubhya̱ indra̍jyeṣṭhebhyo̱ varu̍ṇarājabhyo̱ vātā̍pibhyaḥ pa̱rjanyā̎tmabhyo di̱ve tvā̱ntari̍kṣāya tvā pṛthi̱vyai tvāpe̎ndra dviṣa̱to mano’pa̱ jijyā̍sato ja̱hyapa̱ yo no̍’rātī̱yati̱ taṃ ja̍hi prā̱ṇāya̍ tvāpā̱nāya̍ tvā vyā̱nāya̍ tvā sa̱te tvāsa̍te tvā̱dbhyastvauṣa̍dhībhyo̱ viśve̎bhyastvā bhū̱tebhyo̱ yata̍ḥ pra̱jā akkhi̍drā̱ ajā̍yanta̱ tasmai̎ tvā pra̱jāpa̍taye vibhū̱dāvnne̱ jyoti̍ṣmate̱ jyoti̍ṣmantaṃ juhomi ||3.5.8||
oṣa̍dhībhya̱ścatu̍rdaśa ca ||3.5.8||
26 yāṃ vā a̍dhva̱ryuśca̱ yaja̍mānaśca de̱vatā̍mantari̱tastasyā̱ ā vṛ̍ścyete prājāpa̱tyaṃ da̍dhigra̱haṃ gṛ̍hṇīyātpra̱jāpa̍ti̱ḥ sarvā̍ de̱vatā̍ de̱vatā̎bhya e̱va ni hnu̍vāte jye̱ṣṭho vā e̱ṣa grahā̍ṇā̱ṃ yasyai̱ṣa gṛ̱hyate̱ jyaiṣṭhya̍me̱va ga̍cchati̱ sarvā̍sā̱ṃ vā e̱tadde̱vatā̍nṛ rū̱paṃ yade̱ṣa graho̱ yasyai̱ṣa gṛ̱hyate̱ sarvā̎ṇye̱vainṛ̍ rū̱pāṇi̍ paśū̱nāmupa̍ tiṣṭhanta upayā̱magṛ̍hīto 27 ‘si pra̱jāpa̍taye tvā̱ jyoti̍ṣmate̱ jyoti̍ṣmantaṃ gṛhṇā̱mītyā̍ha̱ jyoti̍re̱vainṛ̍ samā̱nānā̎ṃ karotyagniji̱hvebhya̍stvartā̱yubhya̱ ityā̍hai̱tāva̍tī̱rvai de̱vatā̱stābhya̍ e̱vainṛ̱ sarvā̎bhyo gṛhṇā̱tyape̎ndra dviṣa̱to mana̱ ityā̍ha̱ bhrātṛ̍vyāpanuttyai prā̱ṇāya̍ tvāpā̱nāya̱ tvetyā̍ha prā̱ṇāne̱va yaja̍māne dadhāti̱ tasmai̎ tvā pra̱jāpa̍taye vibhū̱dāvnne̱ jyoti̍ṣmate̱ jyoti̍ṣmantaṃ juho̱mī 28 tyā̍ha pra̱jāpa̍ti̱ḥ sarvā̍ de̱vatā̱ḥ sarvā̎bhya e̱vaina̍ṃ de̱vatā̎bhyo juhotyājyagra̱haṃ gṛ̍hṇīyā̱tteja̍skāmasya̱ tejo̱ vā ājya̍ṃ teja̱svye̍va bha̍vati somagra̱haṃ gṛ̍hṇīyād brahmavarca̱sakā̍masya brahmavarca̱saṃ vai somo̎ brahmavarca̱sye̍va bha̍vati dadhigra̱haṃ gṛ̍hṇīyāt pa̱śukā̍ma̱syorgvai dadhyūrkpa̱śava̍ ū̱rjaivāsmā̱ ūrja̍ṃ pa̱śūnava̍ ruṃdhe ||3.5.9||
u̱pa̱yā̱ma gṛ̍hīto juhomi̱ tri ca̍tvārṛśacca ||3.5.9||
29 tve kratu̱mapi̍ vṛñjanti̱ viśve̱ dviryade̱te trirbhava̱ntyūmā̎ḥ | svā̱doḥ svādī̍yaḥ svā̱dunā̍ sṛjā̱ samata̍ ū̱ṣu madhu̱ madhu̍nā̱bhi yo̍dhi || u̱pa̱yā̱magṛ̍hīto’si pra̱jāpa̍taye tvā̱ juṣṭa̍ṃ gṛhṇāmye̱ṣa te̱ yoni̍ḥ pra̱jāpa̍taye tvā | prā̱ṇa̱gra̱hān gṛ̍hṇātye̱tāva̱dvā a̍sti̱ yāva̍de̱te grahā̱ḥ stomā̱śchandṛ̍si pṛ̱ṣṭhāni̱ diśo̱ yāva̍de̱vāsti̱ ta 30 dava̍ ruṃdhe jye̱ṣṭhā vā e̱tānbrā̎hma̱ṇāḥ pu̱rā vi̱dāma̍krantasmā̱tteṣṛ̱ sarvā̱ diśo̱’bhiji̍tā abhūva̱ṉ, yasyai̱te gṛ̱hyante̱ jyaiṣṭhya̍me̱va ga̍cchatya̱bhi diśo̍ jayati̱ pañca̍ gṛhyante̱ pañca̱ diśa̱ḥ sarvā̎sve̱va di̱kṣvṛ̍dhnuvanti̱ nava̍nava gṛhyante̱ nava̱ vai puru̍ṣe prā̱ṇāḥ prā̱ṇāne̱va yaja̍māneṣu dadhati prāya̱ṇīye̍ codaya̱nīye̍ ca gṛhyante prā̱ṇā vai prā̍ṇagra̱hāḥ 31 prā̱ṇaire̱va pra̱ yanti̍ prā̱ṇairudya̍nti daśa̱me’ha̍n gṛhyante prā̱ṇā vai prā̍ṇagra̱hāḥ prā̱ṇebhya̱ḥ khalu̱ vā e̱tatpra̱jā ya̍nti̱ yadvā̍made̱vyaṃ yone̱ścyava̍te daśa̱me’ha̍nvāmade̱vyaṃ yone̎ścyavate̱ yadda̍śa̱me’ha̍n gṛ̱hyante̎ prā̱ṇebhya̍ e̱va tatpra̱jā na ya̍nti ||3.5.10||
tatprā̍ṇa gra̱hāssa̱pta trṛ̍śacca ||3.5.10||
32 pra de̱vaṃ de̱vyā dhi̱yā bhara̍tā jā̱tave̍dasam | ha̱vyā no̍ vakṣadānu̱ṣak || a̱yamu̱ṣya pra de̍va̱yurhotā̍ ya̱jñāya̍ nīyate | ratho̱ na yora̱bhīvṛ̍to̱ ghṛṇī̍vāñcetati̱ tmanā̎ || a̱yama̱gniru̍ruṣyatya̱mṛtā̍diva̱ janma̍naḥ | saha̍saści̱thsahī̍yānde̱vo jī̱vāta̍ve kṛ̱taḥ || iḍā̍yāstvā pa̱de va̱yaṃ nābhā̍ pṛthi̱vyā adhi̍ | jāta̍vedo̱ ni dhī̍ma̱hyagne̍ ha̱vyāya̱ voḍha̍ve || 33 agne̱ viśve̍bhiḥ svanīka de̱vairūrṇā̍vantaṃ pratha̱maḥ sī̍da̱ yoni̎m | ku̱lā̱yina̍ṃ ghṛ̱tava̍ntṛ savi̱tre ya̱jñaṃ na̍ya̱ yaja̍mānāya sā̱dhu || sīda̍ hota̱ḥ sva u̍ lo̱ke ci̍ki̱tvānthsā̱dayā̍ ya̱jñṛ su̍kṛ̱tasya̱ yonau̎ | de̱vā̱vīrde̱vān ha̱viṣā̍ yajā̱syagne̍ bṛ̱hadyaja̍māne̱ vayo̍ dhāḥ || ni hotā̍ hotṛ̱ṣada̍ne̱ vidā̍nastve̱ṣo dī̍di̱vṛ a̍sadathsu̱dakṣa̍ḥ | ada̍bdhavratapramati̱rvasi̍ṣṭhaḥ sahasraṃ bha̱raḥ śuci̍jihvo a̱gniḥ || tvaṃ dū̱tastva 34 mu̍ naḥ para̱spāstvaṃ vasya̱ ā vṛ̍ṣabha praṇe̱tā | agne̍ to̱kasya̍ na̱stane̍ ta̱nūnā̱mapra̍yuccha̱ndīdya̍dbodhi go̱pāḥ || a̱bhi tvā̍ deva savita̱rīśā̍na̱ṃ vāryā̍ṇām | sadā̍vanbhā̱gamī̍ma he || ma̱hī dyauḥ pṛ̍thi̱vī ca̍ na i̱maṃ ya̱jñaṃ mi̍mikṣatām | pi̱pṛ̱tāṃ no̱ bharī̍mabhiḥ || tvāma̍gne̱ puṣka̍rā̱dadhyatha̍rvā̱ nira̍manthata | mū̱rdhno viśva̍sya vā̱ghata̍ḥ || ta mu̍ 35 tvā da̱dhyaṅṅṛṣi̍ḥ pu̱tra ī̍dhe̱ atha̍rvaṇaḥ | vṛ̱tra̱haṇa̍ṃ puraṃda̱ram || ta mu̍ tvā pā̱thyo vṛṣā̱ samī̍dhe dasyu̱hanta̍mam | dha̱na̱ṃja̱yṛ raṇe̍raṇe || u̱ta bru̍vantu ja̱ntava̱ uda̱gnirvṛ̍tra̱hāja̍ni | dha̱na̱ṃja̱yo raṇe̍raṇe || ā yṛ haste̱ na khā̱dinṛ̱ śiśu̍ṃ jā̱taṃ na bibhra̍ti | vi̱śāma̱gni2ṛ sva̍dhva̱ram || pra de̱vaṃ de̱vavī̍taye̱ bhara̍tā vasu̱vitta̍mam | ā sve yonau̱ niṣī̍datu || ā 36 jā̱taṃ jā̱tave̍dasi pri̱yṛ śi̍śī̱tāti̍thim | syo̱na ā gṛ̱hapa̍tim || a̱gninā̱gniḥ sami̍dhyate ka̱virgṛ̱hapa̍ti̱ryuvā̎ | ha̱vya̱vāḍju̱hvā̎syaḥ || tva2ṛ hya̍gne a̱gninā̱ vipro̱ vipre̍ṇa̱ santhsa̱tā | sakhā̱ sakhyā̍ sami̱dhyase̎ || taṃ ma̍rjayanta su̱kratu̍ṃ puro̱ yāvā̍namā̱jiṣu̍ | sveṣu̱ kṣaye̍ṣu vā̱jina̎m || ya̱jñena̍ ya̱jñama̍yajanta de̱vāstāni̱ dharmā̍ṇi pratha̱mānyā̍san | te ha̱ nāka̍ṃ mahi̱māna̍ḥ sacante̱ yatra̱ pūrve̍ sā̱dhyāḥ santi̍ de̱vāḥ ||3.5.11||
voḍha̍ve dū̱tastvaṃ tamu̍sīda̱tvā yatra̍ ca̱tvāri̍ ca ||3.5.11||