Kṛṣṇayajuḥ Taittirīyasaṃhitā — Prathama kāṇḍa, prapāṭhaka 8 (22 anuvākāḥ)
Kṛṣṇayajuḥ Taittirīyasaṃhitā — Prathama kāṇḍa, prapāṭhaka 8
Section titled “Kṛṣṇayajuḥ Taittirīyasaṃhitā — Prathama kāṇḍa, prapāṭhaka 8”prathamakāṇḍe aṣṭamaḥ praśnaḥ 8
Anuvākāḥ
Section titled “Anuvākāḥ”1 anu̍matyai puro̱ḍāśa̍ma̱ṣṭāka̍pāla̱ṃ nirva̍pati dhe̱nurdakṣi̍ṇā̱ ye pra̱tyañca̱ḥ śamyā̍yā ava̱śīya̍nte̱ tannair̍ṛ̱tameka̍kapālaṃ kṛ̱ṣṇaṃ vāsa̍ḥ kṛ̱ṣṇatū̍ṣa̱ṃ dakṣi̍ṇā̱ vīhi̱ svāhā”hu̍tiṃ juṣā̱ṇa e̱ṣa te̍ nirṛte bhā̱go bhūte̍ ha̱viṣma̍tyasi mu̱ñcemamṛha̍sa̱ḥ svāhā̱ namo̱ ya i̱daṃ ca̱kārā̍”di̱tyaṃ ca̱ruṃ nirva̍pati̱ varo̱ dakṣi̍ṇā ”gnāvaiṣṇa̱vamekā̍daśakapālaṃ vāma̱no va̱hī dakṣi̍ṇā’gnīṣo̱mīya̱me 2 kā̍daśakapālṛ̱ hira̍ṇya̱ṃ dakṣi̍ṇai̱ndramekā̍daśakapālamṛṣa̱bho va̱hī dakṣi̍ṇā”gne̱yama̱ṣṭāka̍pālamai̱ndraṃ dadhyṛ̍ṣa̱bho va̱hī dakṣi̍ṇaindrā̱gnaṃ dvāda̍śakapālaṃ vaiśvade̱vaṃ ca̱ruṃ pra̍thama̱jo va̱thso dakṣi̍ṇā sau̱myagg śyā̍mā̱kaṃ ca̱ruṃ vāso̱ dakṣi̍ṇā̱ sara̍svatyai ca̱rṛ sara̍svate ca̱ruṃ mi̍thu̱nau gāvau̱ dakṣi̍ṇā || a̱gnī̱ṣo̱mīya̱ṃ catu̍strṛśacca ||1.8.1||
3 ā̱gne̱yama̱ṣṭāka̍pāla̱ṃ nirva̍pati sau̱myaṃ ca̱rṛ sā̍vi̱traṃ dvāda̍śakapālṛ sārasva̱taṃ ca̱ruṃ pau̱ṣṇaṃ ca̱ruṃ mā̍ru̱tṛ sa̱ptaka̍pālaṃ vaiśvade̱vīmā̱mikṣā̎ṃ dyāvāpṛthi̱vya̍meka̍kapālam || ā̱gne̱yṛ sau̱myaṃ mā̍ru̱tama̱ṣṭāda̍śa ||1.8.2||
4 ai̱ndrā̱gnamekā̍daśakapālaṃ māru̱tīmā̱mikṣā̎ṃ vāru̱ṇīmā̱mikṣā̎ṃ kā̱yameka̍kapālaṃ praghā̱syān̍ havāmahe ma̱ruto̍ ya̱jñavā̍hasaḥ kara̱mbheṇa̍ sa̱joṣa̍saḥ || mo ṣū ṇa̍ indra pṛ̱thsu de̱vāstu̍ sma te śuṣminnava̱yā | ma̱hī hya̍sya mī̱ḍhuṣo̍ ya̱vyā | ha̱viṣma̍to ma̱ruto̱ vanda̍te̱ gīḥ || yad grāme̱ yadara̍ṇye̱ yat sa̱bhāyā̱ṃ yadi̍ndri̱ye | yacchū̱dre yada̱rya̍ ena̍ścakṛ̱mā va̱yam | yadeka̱syādhi̱ dharma̍ṇi̱ tasyā̍va̱yaja̍namasi̱ svāhā̎ || akra̱n karma̍ karma̱kṛta̍ḥ sa̱ha vā̱cā ma̍yo bhu̱vā | de̱vebhya̱ḥ karma̍ kṛ̱tvā’sta̱ṃ preta̍ sudānavaḥ || va̱yaṃ yadvṛ̍śa̱tiśca̍ ||1.8.3||
5 a̱gnaye’nī̍kavate puro̱ḍāśa̍ma̱ṣṭāka̍pāla̱ṃ nirva̍pati sā̱kṛ sūrye̍ṇodya̱tā ma̱rudbhya̍ḥ sāntapa̱nebhyo̍ ma̱dhyaṃdi̍ne ca̱ruṃ ma̱rudbhyo̍ gṛhame̱dhibhya̱ḥ sarvā̍sāṃ du̱gdhe sā̱yaṃ ca̱rum pū̱rṇā da̍rvi̱ parā̍ pata̱ supū̎rṇā̱ puna̱rāpa̍ta | va̱sneva̱ vi krī̍ṇāvahā̱ iṣa̱mūrjṛ̍ śatakrato || de̱hi me̱ dadā̍mi te̱ ni me̍ dhehi̱ ni te̍ dadhe | ni̱hāra̱minni me̍ harā ni̱hāra̱ṃ 6 ni ha̍rāmi te || ma̱rudbhya̍ḥ krī̱ḍibhya̍ḥ puro̱ḍāśṛ̍ sa̱ptaka̍pāla̱ṃ nirva̍pati sā̱kṛ sūrye̍ṇodya̱tāgne̱yama̱ṣṭāka̍pāla̱ṃ nirva̍pati sau̱myaṃ ca̱rṛ sā̍vi̱traṃ dvāda̍śakapālṛ sārasva̱taṃ ca̱ruṃ pau̱ṣṇaṃ ca̱rumai̎ndrā̱gnamekā̍daśakapālamai̱ndraṃ ca̱ruṃ vai̎śvakarma̱ṇameka̍kapālam || ha̱rā̱ ni̱hāra̍ṃ trṛ̱śacca̍ ||1.8.4||
7 somā̍ya pitṛ̱mate̍ puro̱ḍāśṛ̱ ṣaṭka̍pāla̱ṃ nirva̍pati pi̱tṛbhyo̍ barhi̱ṣadbhyo̍ dhā̱nāḥ pi̱tṛbhyo̎’gniṣvā̱ttebhyo̍’bhivā̱nyā̍yai du̱gdhe ma̱ntha me̱tat te̍ tata̱ ye ca̱ tvāmanve̱tat te̍ pitāmaha prapitāmaha̱ ye ca̱ tvāmanvatra̍ pitaro yathābhā̱gaṃ ma̍ndadhvṛ susa̱ṃdṛśa̍ṃ tvā va̱yaṃ magha̍van mandiṣī̱mahi̍ | pra nū̱naṃ pū̱rṇava̍ndhuraḥ stu̱to yā̍si̱ vaśṛ̱ anu̍ | yojā̱ nvi̍ndra te̱ harī̎ || 8 akṣa̱nnamī̍madanta̱ hyava̍ pri̱yā a̍dhūṣata | asto̍ṣata̱ svabhā̍navo̱ viprā̱ navi̍ṣṭhayā ma̱tī | yojā̱ nvi̍ndra te̱ harī̎ || akṣa̍n pi̱taro’mī̍madanta pi̱taro’tī̍tṛpanta pi̱taro’mī̍mṛjanta pi̱tara̍ḥ || pare̍ta pitaraḥ somyā gambhī̱raiḥ pa̱thibhi̍ḥ pū̱rvyaiḥ | athā̍ pi̱tṝnthsu̍vi̱datrṛ̱ apī̍ta ya̱mena̱ ye sa̍dha̱māda̱ṃ mada̍nti || mano̱ nvā hu̍vāmahe nārāśṛ̱sena̱ stome̍na pitṛ̱ṇāṃ ca̱ manma̍bhiḥ || ā 9 na̍ etu̱ mana̱ḥ puna̱ḥ kratve̱ dakṣā̍ya jī̱vase̎ | jyok ca̱ sūrya̍ṃ dṛ̱śe || puna̍rnaḥ pi̱taro̱ mano̱ dadā̍tu̱ daivyo̱ jana̍ḥ | jī̱vaṃ vrātṛ̍ sacemahi || yada̱ntari̍kṣaṃ pṛthi̱vīmu̱ta dyāṃ yanmā̱tara̍ṃ pi̱tara̍ṃ vā jihṛsi̱ma | a̱gnirmā̱ tasmā̱dena̍so̱ gārha̍patya̱ḥ pra mu̍ñcatu duri̱tā yāni̍ cakṛ̱ma ka̱rotu̱ māma̍ne̱nasa̎m || harī̱ manma̍bhi̱rā catu̍ścatvārṛśacca ||1.8.5||
10 pra̱ti̱pū̱ru̱ṣameka̍kapālā̱nnirva̍pa̱tyeka̱mati̍rikta̱ṃ yāva̍nto gṛ̱hyā̎ḥ smastebhya̱ḥ kama̍karaṃ paśū̱nṛ śarmā̍si̱ śarma̱ yaja̍mānasya̱ śarma̍ me ya̱cchaika̍ e̱va ru̱dro na dvi̱tīyā̍ya tastha ā̱khuste̍ rudra pa̱śustaṃ ju̍ṣasvai̱ṣa te̍ rudra bhā̱gaḥ sa̱ha svasrā’mbi̍kayā̱ taṃ ju̍ṣasva bheṣa̱jaṃ gave’śvā̍ya̱ puru̍ṣāya bheṣa̱jamatho̍ a̱smabhya̍ṃ bheṣa̱jṛ subhe̍ṣaja̱ṃ 11 yathā’sa̍ti | su̱gaṃ me̱ṣāya̍ me̱ṣyā̍ avā̎mba ru̱drama̍dima̱hyava̍ de̱vaṃ trya̍mbakam | yathā̍ na̱ḥ śreya̍sa̱ḥ kara̱dyathā̍ no̱ vasya̍sa̱ḥ kara̱dyathā̍ naḥ paśu̱mata̱ḥ kara̱dyathā̍ no vyavasā̱yayā̎t || trya̍mbakaṃ yajāmahe suga̱ndhiṃ pu̍ṣṭi̱vardha̍nam | u̱rvā̱ru̱kami̍va̱ bandha̍nānmṛ̱tyormu̍kṣīya̱ mā’mṛtā̎t || e̱ṣa te̍ rudra bhā̱gastaṃ ju̍ṣasva̱ tenā̍va̱sena̍ pa̱ro mūja̍va̱to’tī̱hyava̍tatadhanvā̱ pinā̍kahasta̱ḥ kṛtti̍vāsāḥ || subhe̍ṣajamihi̱ trīṇi̍ ca ||1.8.6||
12 ai̱ndrā̱gnaṃ dvāda̍śakapālaṃ vaiśvade̱vaṃ ca̱rumindrā̍ya̱ śunā̱sīrā̍ya puro̱ḍāśa̱ṃ dvāda̍śakapālaṃ vāya̱vya̍ṃ paya̍ḥ sau̱ryameka̍kapālaṃ dvādaśaga̱vṛ sīra̱ṃ dakṣi̍ṇā ”gne̱yama̱ṣṭāka̍pāla̱ṃ nirva̍pati rau̱draṃ gā̍vīdhu̱kaṃ ca̱rumai̱ndraṃ dadhi̍ vāru̱ṇaṃ ya̍va̱maya̍ṃ ca̱ruṃ va̱hinī̍ dhe̱nurdakṣi̍ṇā̱ ye de̱vāḥ pu̍ra̱ḥsado̱’gnine̎trā dakṣiṇa̱sado̍ ya̱mane̎trāḥ paścā̱thsada̍ḥ savi̱tṛne̎trā uttara̱sado̱ varu̍ṇanetrā upari̱ṣado̱ bṛha̱spati̍netrā rakṣo̱haṇa̱ste na̍ḥ pāntu̱ te no̍’vantu̱ tebhyo̱ 13 nama̱stebhya̱ḥ svāhā̱ samū̍ḍhṛ̱ rakṣa̱ḥ saṃda̍gdhṛ̱ rakṣa̍ i̱dama̱hṛ rakṣo̱’bhi saṃ da̍hāmya̱gnaye̍ rakṣo̱ghne svāhā̍ ya̱māya̍ savi̱tre varu̍ṇāya̱ bṛha̱spata̍ye̱ duva̍svate rakṣo̱ghne svāhā̎ praṣṭivā̱hī ratho̱ dakṣi̍ṇā de̱vasya̍ tvā savi̱tuḥ pra̍sa̱ve̎’śvino̎rbā̱hubhyā̎ṃ pū̱ṣṇo hastā̎bhyṛ̱ rakṣa̍so va̱dhaṃ ju̍homi ha̱tṛ rakṣo’va̍dhiṣma̱ rakṣo̱ yadvaste̱ taddakṣi̍ṇā || tebhya̱ḥ pañca̍catvārṛśacca ||1.8.7||
14 dhā̱tre pu̍ro̱ḍāśa̱ṃ dvāda̍śakapāla̱ṃ nirva̍pa̱tyanu̍matyai ca̱rṛ rā̱kāyai̍ ca̱rṛ si̍nīvā̱lyai ca̱ruṃ ku̱hvai̍ ca̱ruṃ mi̍thu̱nau gāvau̱ dakṣi̍ṇā”gnāvaiṣṇa̱vamekā̍daśa kapāla̱ṃ nirva̍patyaindrāvaiṣṇa̱vamekā̍daśa kapālaṃ vaiṣṇa̱vaṃ tri̍kapā̱laṃ vā̍ma̱no va̱hī dakṣi̍ṇā’gnīṣo̱mīya̱mekā̍daśakapāla̱ṃ nirva̍patīndrāso̱mīya̱mekā̍daśakapālṛ sau̱myaṃ ca̱ruṃ ba̱bhrurdakṣi̍ṇā somāpau̱ṣṇaṃ ca̱ruṃ nirva̍patyaindrāpau̱ṣṇaṃ ca̱ruṃ pau̱ṣṇaṃ ca̱rugg śyā̱mo dakṣi̍ṇā vaiśvāna̱raṃ dvāda̍śakapāla̱ṃ nirva̍pati̱ hira̍ṇya̱ṃ dakṣi̍ṇā vāru̱ṇaṃ ya̍va̱maya̍ṃ ca̱rumaśvo̱ dakṣi̍ṇā || vai̱śvā̱na̱raṃ dvāda̍śakapāla̱ṃ nira̱ṣṭau ca̍ ||1.8.8||
15 bā̱ṟha̱spa̱tyaṃ ca̱ruṃ nirva̍pati bra̱hmaṇo̍ gṛ̱he śi̍tipṛ̱ṣṭho dakṣi̍ṇai̱ndramekā̍daśakapālṛ rāja̱nya̍sya gṛ̱ha ṛ̍ṣa̱bho dakṣi̍ṇā”di̱tyaṃ ca̱ruṃ mahi̍ṣyai gṛ̱he dhe̱nurdakṣi̍ṇā nairṛ̱taṃ ca̱ruṃ pa̍rivṛ̱ktyai̍ gṛ̱he kṛ̱ṣṇānā̎ṃ vrīhī̱ṇāṃ na̱khani̍rbhinnaṃ kṛ̱ṣṇā kū̱ṭā dakṣi̍ṇā”gne̱yama̱ṣṭāka̍pālṛ senā̱nyo̍ gṛ̱he hira̍ṇya̱ṃ dakṣi̍ṇā vāru̱ṇaṃ daśa̍kapālṛ sū̱tasya̍ gṛ̱he ma̱hāni̍raṣṭo̱ dakṣi̍ṇā māru̱tṛ sa̱ptaka̍pālaṃ grāma̱ṇyo̍ gṛ̱he pṛśñi̱rdakṣi̍ṇā sāvi̱traṃ dvāda̍śakapālaṃ 16 kṣa̱tturgṛ̱ha u̍padhva̱sto dakṣi̍ṇā”śvi̱naṃ dvi̍kapā̱lṛ sa̍ṃgrahī̱turgṛ̱he sa̍vā̱tyau̍ dakṣi̍ṇā pau̱ṣṇaṃ ca̱ruṃ bhā̍gadu̱ghasya̍ gṛ̱he śyā̱mo dakṣi̍ṇā rau̱draṃ gā̍vīdhu̱kaṃ ca̱ruma̍kṣāvā̱pasya̍ gṛ̱he śa̱bala̱ udvā̍ro̱ dakṣi̱ṇendrā̍ya su̱trāmṇe̍ puro̱ḍāśa̱mekā̍daśakapāla̱ṃ prati̱ nirva̍pa̱tīndrā̍yṛho̱muce̱’yaṃ no̱ rājā̍ vṛtra̱hā rājā̍ bhū̱tvā vṛ̱traṃ va̍dhyānmaitrābārhaspa̱tyaṃ bha̍vati śve̱tāyai̎ śve̱tava̍thsāyai du̱gdhe sva̍yaṃmū̱rte sva̍yaṃmathi̱ta ājya̱ āśva̍tthe̱ 17 pātre̱ catu̍ḥsraktau svayamavapa̱nnāyai̱ śākhā̍yai ka̱rṇāgścā’ka̍rṇāgśca taṇḍu̱lān, vi ci̍nuyā̱dye ka̱rṇāḥ sa paya̍si bārhaspa̱tyo ye’ka̍rṇā̱ḥ sa ājye̍ mai̱traḥ sva̍yaṃkṛ̱tā vedi̍rbhavati svayaṃdi̱naṃ ba̱rhiḥ sva̍yaṃkṛ̱ta i̱dhmaḥ saiva śve̱tā śve̱tava̍thsā̱ dakṣi̍ṇā || sā̱vi̱traṃ dvāda̍śakapāla̱māśva̍tthe̱ traya̍strṛśacca ||1.8.9||
18 a̱gnaye̍ gṛ̱hapa̍taye puro̱ḍāśa̍ma̱ṣṭāka̍pāla̱ṃ nirva̍pati kṛ̱ṣṇānā̎ṃ vrīhī̱ṇṛ somā̍ya̱ vana̱spata̍ye śyāmā̱kaṃ ca̱rṛ sa̍vi̱tre sa̱tyapra̍savāya puro̱ḍāśa̱ṃ dvāda̍śakapālamāśū̱nāṃ vrī̍hī̱ṇṛ ru̱drāya̍ paśu̱pata̍ye gāvīdhu̱kaṃ ca̱ruṃ bṛha̱spata̍ye vā̱caspata̍ye naivā̱raṃ ca̱rumindrā̍ya jye̱ṣṭhāya̍ puro̱ḍāśa̱mekā̍daśakapālaṃ ma̱hāvrī̍hīṇāṃ mi̱trāya̍ sa̱tyāyā̱”mbānā̎ṃ ca̱ruṃ varu̍ṇāya̱ dharma̍pataye yava̱maya̍ṃ ca̱rṛ sa̍vi̱tā tvā̎ prasa̱vānṛ̍ suvatāma̱gnirgṛ̱hapa̍tīnṛ̱ somo̱ vana̱spatī̍nṛ ru̱draḥ pa̍śū̱nāṃ 19 bṛha̱spati̍rvā̱cāmindro̎ jye̱ṣṭhānā̎ṃ mi̱traḥ sa̱tyānā̱ṃ varu̍ṇo̱ dharma̍patīnā̱ṃ ye de̍vā deva̱suva̱ḥ stha ta i̱mamā̍muṣyāya̱ṇama̍nami̱trāya̍ suvadhvaṃ maha̱te kṣa̱ttrāya̍ maha̱ta ādhi̍patyāya maha̱te jāna̍rājyāyai̱ṣa vo̍ bharatā̱ rājā̱ somo̱’smāka̍ṃ brāhma̱ṇānṛ̱ rājā̱ prati̱ tyannāma̍ rā̱jyama̍dhāyi̱ svāṃ ta̱nuva̱ṃ varu̍ṇo aśiśre̱cchuce̎rmi̱trasya̱ vratyā̍ abhū̱māma̍nmahi maha̱ta ṛ̱tasya̱ nāma̱ sarve̱ vrātā̱ varu̍ṇasyābhūva̱nvi mi̱tra evai̱rarā̍timatārī̱dasū̍ṣudanta ya̱jñiyā̍ ṛ̱tena̱ vyu̍ tri̱to ja̍ri̱māṇa̍ṃ na āna̱ḍ viṣṇo̱ḥ kramo̍’si̱ viṣṇo̎ḥ krā̱ntama̍si̱ viṣṇo̱rvikrā̎ntamasi || pa̱śū̱nāṃ vrātā̱ḥ pañca̍vṛśatiśca ||1.8.10||
20 a̱rtheta̍ḥ sthā̱’pāṃ pati̍rasi̱ vṛṣā̎syū̱rmirvṛ̍ṣase̱no̍’si vraja̱kṣita̍ḥ stha ma̱rutā̱moja̍ḥ stha̱ sūrya̍varcasaḥ stha̱ sūrya̍tvacasaḥ stha̱ māndā̎ḥ stha̱ vāśā̎ḥ stha̱ śakva̍rīḥ stha viśva̱bhṛta̍ḥ stha jana̱bhṛta̍ḥ sthā̱’gneste̍ja̱syā̎ḥ sthā̱’pāmoṣa̍dhīnṛ̱ rasa̍ssthā̱’po de̱vīrmadhu̍matīragṛhṇa̱nnūrja̍svatī rāja̱sūyā̍ya̱ citā̍nāḥ | yābhi̍rmi̱trāvaru̍ṇāva̱bhyaṣi̍ñca̱ṉ yābhi̱rindra̱mana̍ya̱nnatyarā̍tīḥ || rā̱ṣṭra̱dāḥ stha̍ rā̱ṣṭraṃ da̍tta̱ svāhā̍ rāṣṭra̱dāḥ stha̍ rā̱ṣṭrama̱muṣmai̍ datta || atyekā̍daśa ca ||1.8.11||
21 devī̍rāpa̱ḥ saṃ madhu̍matī̱rmadhu̍matībhiḥ sṛjyadhva̱ṃ mahi̱ varca̍ḥ, kṣa̱triyā̍ya vanvā̱nā anā̍dhṛṣṭāḥ sīda̱torja̍svatī̱rmahi̱ varca̍ḥ, kṣa̱triyā̍ya̱ dadha̍tī̱rani̍bhṛṣṭamasi vā̱co bandhu̍stapo̱jāḥ soma̍sya dā̱trama̍si śu̱krā va̍ḥ śu̱kreṇotpu̍nāmi ca̱ndrāśca̱ndreṇā̱mṛtā̍ a̱mṛte̍na̱ svāhā̍ rāja̱sūyā̍ya̱ citā̍nāḥ || sa̱dha̱mādo̎ dyu̱mninī̱rūrja̍ e̱tā ani̍bhṛṣṭā apa̱syuvo̱ vasā̍naḥ | pa̱styā̍su cakre̱ varu̍ṇaḥ sa̱dhastha̍ma̱pṛ śiśu̍ 22 rmā̱tṛta̍māsva̱ntaḥ || kṣa̱ttrasyolba̍masi kṣa̱trasya̱ yoni̍ra̱syāvi̍nno a̱gnirgṛ̱hapa̍ti̱rāvi̍nna̱ indro̍ vṛ̱ddhaśra̍vā̱ āvi̍nnaḥ pū̱ṣā vi̱śvave̍dā̱ āvi̍nnau mi̱trāvaru̍ṇāvṛtā̱vṛdhā̱vāvi̍nne̱ dyāvā̍pṛthi̱vī dhṛ̱tavra̍te̱ āvi̍nnā de̱vyadi̍tirviśvarū̱pyā vi̍nno̱’yama̱sāvā̍muṣyāya̱ṇo̎’syāṃ vi̱śya̍smin rā̱ṣṭre ma̍ha̱te kṣa̱trāya̍ maha̱ta ādhi̍patyāya maha̱te jāna̍rājyāyai̱ṣa vo̍ bharatā̱ rājā̱ somo̱’smāka̍ṃ brāhma̱ṇānṛ̱ rājendra̍sya̱ 23 vajro̍’si̱ vārtra̍ghna̱stvayā̱yaṃ vṛ̱traṃ va̍dhyācchatru̱bādha̍nāḥ stha pā̱ta mā̎ pra̱tyañca̍ṃ pā̱ta mā̍ ti̱ryañca̍ma̱nvañca̍ṃ mā pāta di̱gbhyo mā̍ pāta̱ viśvā̎bhyo mā nā̱ṣṭrābhya̍ḥ pāta̱ hira̍ṇyavarṇāvu̱ṣasā̎ṃ viro̱ke’ya̍ḥ sthūṇā̱vudi̍tau̱ sūrya̱syā”ro̍hataṃ varuṇa mitra̱ garta̱ṃ tata̍ścakṣāthā̱madi̍ti̱ṃ diti̍ṃ ca || śiśu̱rindra̱syaika̍catvārṛśacca ||1.8.12||
24 sa̱midha̱mā ti̍ṣṭha gāya̱trī tvā̱ chanda̍sāmavatu tri̱vṛth stomo̍ rathanta̱rṛ sāmā̱gnirde̱vatā̱ brahma̱ dravi̍ṇa mu̱grāmā ti̍ṣṭha tri̱ṣṭup tvā̱ chanda̍sāmavatu pañcada̱śaḥ stomo̍ bṛ̱hathsāmendro̍ de̱vatā̎ kṣa̱ttraṃ dravi̍ṇaṃ vi̱rāja̱mā ti̍ṣṭha̱ jaga̍tī tvā̱ chanda̍sāmavatu saptada̱śaḥ stomo̍ vairū̱pṛ sāma̍ ma̱ruto̍ de̱vatā̱ viḍdravi̍ṇa̱mudī̍cī̱mā ti̍ṣṭhānu̱ṣṭup tvā̱ 25 chanda̍sāmavatvekavṛ̱śaḥ stomo̍ vairā̱jṛ sāma̍ mi̱trāvaru̍ṇau de̱vatā̱ bala̱ṃ dravi̍ṇamū̱rdhvāmā ti̍ṣṭha pa̱ṅktistvā̱ chanda̍sāmavatu triṇavatrayastrṛ̱śau stomau̍ śākvararaiva̱te sāma̍nī̱ bṛha̱spati̍rde̱vatā̱ varco̱ dravi̍ṇamī̱dṛṅ cā̎nyā̱dṛṅ cai̍tā̱dṛṅ ca̍ prati̱dṛṅ ca̍ mi̱taśca̱ saṃmi̍taśca̱ sabha̍rāḥ | śu̱krajyo̍tiśca ci̱trajyo̍tiśca sa̱tyajyo̍tiśca̱ jyoti̍ṣmāgśca sa̱tyaśca̍rta̱pāścā 26 ‘tyṛ̍hāḥ | a̱gnaye̱ svāhā̱ somā̍ya̱ svāhā̍ savi̱tre svāhā̱ sara̍svatyai̱ svāhā̍ pū̱ṣṇe svāhā̱ bṛha̱spata̍ye̱ svāhendrā̍ya̱ svāhā̱ ghoṣā̍ya̱ svāhā̱ ślokā̍ya̱ svāhā’ṛśā̍ya̱ svāhā̱ bhagā̍ya̱ svāhā̱ kṣetra̍sya̱ pata̍ye̱ svāhā̍ pṛthi̱vyai svāhā̱’ntari̍kṣāya̱ svāhā̍ di̱ve svāhā̱ sūryā̍ya̱ svāhā̍ ca̱ndrama̍se̱ svāhā̱ nakṣa̍trebhya̱ḥ svāhā̱’dbhyaḥ svāhauṣa̍dhībhya̱ḥ svāhā̱ vana̱spati̍bhya̱ḥ svāhā̍ carāca̱rebhya̱ḥ svāhā̍ paripla̱vebhya̱ḥ svāhā̍ sarīsṛ̱pebhya̱ḥ svāhā̎ || a̱nu̱ṣṭuptva̍rta̱pāśca̍ sarīsṛ̱pebhya̱ḥ svāhā̎ ||1.8.13||
27 soma̍sya̱ tviṣi̍rasi̱ tave̍va me̱ tviṣi̍rbhūyāda̱mṛta̍masi mṛ̱tyormā̍ pāhi di̱dyonmā̍ pā̱hyave̎ṣṭā danda̱śūkā̱ nira̍sta̱ṃ namu̍ce̱ḥ śira̍ḥ || somo̱ rājā̱ varu̍ṇo de̱vā dha̍rma̱suva̍śca̱ ye | te te̱ vācṛ̍ suvantā̱ṃ te te̎ prā̱ṇṛ su̍vantā̱ṃ te te̱ cakṣu̍ḥ suvantā̱ṃ te te̱ śrotrṛ̍ suvantṛ̱ soma̍sya tvā dyu̱mnenā̱bhiṣi̍ñcāmya̱gne 28 steja̍sā̱ sūrya̍sya̱ varca̱sendra̍syendri̱yeṇa̍ mi̱trāvaru̍ṇayorvī̱rye̍ṇa ma̱rutā̱moja̍sā kṣa̱ttrāṇā̎ṃ kṣa̱ttrapa̍tira̱syati̍ di̱vaspā̍hi sa̱māva̍vṛtrannadha̱rāgudī̍cī̱rahi̍ṃ bu̱dhniya̱manu̍ sa̱ṃcara̍ntī̱stāḥ parva̍tasya vṛṣa̱bhasya̍ pṛ̱ṣṭhe nāva̍ścaranti sva̱sica̍ iyā̱nāḥ || rudra̱ yatte̱ krayī̱ para̱ṃ nāma̱ tasmai̍ hu̱tama̍si ya̱meṣṭa̍masi | prajā̍pate̱ na tvade̱tānya̱nyo viśvā̍ jā̱tāni̱ pari̱ tā ba̍bhūva | yatkā̍māste juhu̱mastanno̍ astu va̱yagg syā̍ma̱ pata̍yo rayī̱ṇām || a̱gne staikā̍daśa ca ||1.8.14||
29 indra̍sya̱ vajro̍’si̱ vārtra̍ghna̱stvayā̱’yaṃ vṛ̱traṃ va̍dhyānmi̱trāvaru̍ṇayostvā praśā̱stroḥ pra̱śiṣā̍ yunajmi ya̱jñasya̱ yoge̍na̱ viṣṇo̱ḥ kramo̍’si̱ viṣṇo̎ḥ krā̱ntama̍si̱ viṣṇo̱rvikrā̎ntamasi ma̱rutā̎ṃ prasa̱ve je̍ṣamā̱ptaṃ mana̱ḥ sama̱hami̍ndri̱yeṇa̍ vī̱rye̍ṇa paśū̱nāṃ ma̱nyura̍si̱ tave̍va me ma̱nyurbhū̍yā̱nnamo̍ mā̱tre pṛ̍thi̱vyai mā’haṃ mā̱tara̍ṃ pṛthi̱vṛ hṛ̍siṣa̱ṃ mā 30 māṃ mā̱tā pṛ̍thi̱vī hṛ̍sī̱diya̍da̱syāyu̍ra̱syāyu̍rme dhe̱hyūrga̱syūrja̍ṃ me dhehi̱ yuṅṅa̍si̱ varco̍’si̱ varco̱ mayi̍ dhehya̱gnaye̍ gṛ̱hapa̍taye̱ svāhā̱ somā̍ya̱ vana̱spata̍ye̱ svāhendra̍sya̱ balā̍ya̱ svāhā̍ ma̱rutā̱moja̍se̱ svāhā̍ hṛ̱saḥ śu̍ci̱ṣadvasu̍rantarikṣa̱saddhotā̍ vedi̱ṣadati̍thirduroṇa̱sat | nṛ̱ṣadva̍ra̱sadṛ̍ta̱sadvyo̍ma̱sada̱bjā go̱jā ṛ̍ta̱jā a̍dri̱jā ṛ̱taṃ bṛ̱hat || hṛ̱si̱ṣa̱ṃ marta̱jāstrīṇi̍ ca ||1.8.15||
31 mi̱tro̍’si̱ varu̍ṇo’si̱ sama̱haṃ viśvai̎rde̱vaiḥ, kṣa̱ttrasya̱ nābhi̍rasi kṣa̱ttrasya̱ yoni̍rasi syo̱nāmā sī̍da su̱ṣadā̱mā sī̍da̱ mā tvā̍ hṛsī̱nmā mā̍ hṛsī̱nniṣa̍sāda dhṛ̱tavra̍to̱ varu̍ṇaḥ pa̱styā̎svā sāmrā̎jyāya su̱kratu̱rbrahmā 3 n tvṛ rā̍jan bra̱hmā’si̍ savi̱tā’si̍ sa̱tyasa̍vo̱ brahmā 3 n tvṛ rā̍jan bra̱hmā’sīndro̍’si sa̱tyaujā̱ 32 brahmā 3 n tvṛ rā̍jan bra̱hmā’si̍ mi̱tro̍’si su̱śevo̱ brahmā 3 n tvṛ rā̍jan bra̱hmā’si̱ varu̍ṇo’si sa̱tyadha̱rmendra̍sya̱ vajro̍’si̱ vārtra̍ghna̱stena̍ me radhya̱ diśo̱’bhya̍yṛ rājā̍’bhū̱t suślo̱kā 4 ṃ suma̍ṅga̱lā 4 ṃ satya̍rā̱jā 3 n | a̱pāṃ naptre̱ svāho̱rjo naptre̱ svāhā̱’gnaye̍ gṛ̱hapa̍taye̱ svāhā̎ || sa̱tyaujā̎ścatvārṛ̱śacca̍ ||1.8.16||
33 ā̱gne̱yama̱ṣṭāka̍pāla̱ṃ nirva̍pati̱ hira̍ṇya̱ṃ dakṣi̍ṇā sārasva̱taṃ ca̱ruṃ va̍thsata̱rī dakṣi̍ṇā sāvi̱traṃ dvāda̍śakapālamupadhva̱sto dakṣi̍ṇā pau̱ṣṇaṃ ca̱rugg śyā̱mo dakṣi̍ṇā bārhaspa̱tyaṃ ca̱rṛ śi̍tipṛ̱ṣṭho dakṣi̍ṇai̱ndramekā̍daśakapālamṛṣa̱bho dakṣi̍ṇā vāru̱ṇaṃ daśa̍kapālaṃ ma̱hāni̍raṣṭo̱ dakṣi̍ṇā sau̱myaṃ ca̱ruṃ ba̱bhrurdakṣi̍ṇā tvā̱ṣṭrama̱ṣṭāka̍pālṛ śu̱ṇṭho dakṣi̍ṇā vaiṣṇa̱vaṃ tri̍kapā̱laṃ vā̍ma̱no dakṣi̍ṇā || ā̱gne̱yṛ hira̍ṇyṛ sārasva̱taṃ dvica̍tvārṛśat ||1.8.17||
34 sa̱dyo dī̎kṣayanti sa̱dyaḥ soma̍ṃ krīṇanti puṇḍarisra̱jāṃ pra ya̍cchati da̱śabhi̍rvathsata̱raiḥ soma̍ṃ krīṇāti daśa̱peyo̍ bhavati śa̱taṃ brā̎hma̱ṇāḥ pi̍banti saptada̱śagg sto̱traṃ bha̍vati prākā̱śāva̍dhva̱ryave̍ dadāti̱ sraja̍mudgā̱tre ru̱kmṛ hotre’śva̍ṃ prastotṛpratiha̱rtṛbhyā̱ṃ dvāda̍śa paṣṭhau̱hīrbra̱hmaṇe̍ va̱śāṃ mai̎trāvaru̱ṇāya̍ ṛṣa̱bhaṃ brā̎hmaṇācchṛ̱sine̱ vāsa̍sī neṣṭāpo̱tṛbhyā̱g̱ sthūri̍ yavāci̱tama̍cchāvā̱kāyā̍na̱ḍvāha̍ma̱gnīdhe̍ bhārga̱vo hotā̍ bhavati śrāya̱ntīya̍ṃ brahmasā̱maṃ bha̍vati vārava̱ntīya̍ magniṣṭomasā̱mṛ sā̍rasva̱tīra̱po gṛ̍hṇāti || vā̱ra̱va̱ntīya̍ṃ ca̱tvāri̍ ca ||1.8.18||
35 ā̱gne̱yama̱ṣṭāka̍pāla̱ṃ nirva̍pati̱ hira̍ṇya̱ṃ dakṣi̍ṇai̱ndramekā̍daśakapālamṛṣa̱bho dakṣi̍ṇā vaiśvade̱vaṃ ca̱ruṃ pi̱śaṅgī̍ paṣṭhau̱hī dakṣi̍ṇā maitrāvaru̱ṇīmā̱mikṣā̎ṃ va̱śā dakṣi̍ṇā bārhaspa̱tyaṃ ca̱rṛ śi̍tipṛ̱ṣṭho dakṣi̍ṇā ”di̱tyāṃ ma̱ḻhāṃ ga̱rbhiṇī̱mā la̍bhate māru̱tīṃ pṛśni̍ṃ paṣṭhau̱hīma̱śvibhyā̎ṃ pū̱ṣṇe pu̍ro̱ḍāśa̱ṃ dvāda̍śakapāla̱ṃ nirva̍pati̱ sara̍svate satya̱vāce̍ ca̱rṛ sa̍vi̱tre sa̱tyapra̍savāya puro̱ḍāśa̱ṃ dvāda̍śakapālaṃ tisṛdha̱nvṛ śu̍ṣkadṛ̱tirdakṣi̍ṇā || ā̱gne̱yaṃ bārhaspa̱tyṛ sa̱ptaca̍tvārṛśat ||1.8.19||
36 ā̱gne̱yama̱ṣṭāka̍pāla̱ṃ nirva̍pati sau̱myaṃ ca̱rṛ sā̍vi̱traṃ dvāda̍śakapālaṃ bārhaspa̱tyaṃ ca̱ruṃ tvā̱ṣṭrama̱ṣṭāka̍pālaṃ vaiśvāna̱raṃ dvāda̍śakapāla̱ṃ dakṣi̍ṇo rathavāhanavā̱ho dakṣi̍ṇā sārasva̱taṃ ca̱ruṃ nirva̍pati pau̱ṣṇaṃ ca̱ruṃ mai̱traṃ ca̱ruṃ vā̍ru̱ṇaṃ ca̱ruṃ kṣai̎trapa̱tyaṃ ca̱rumā̍di̱tyaṃ ca̱rumutta̍ro rathavāhanavā̱ho dakṣi̍ṇā || ā̱gne̱yṛ sau̱myaṃ bā̍rhaspa̱tyaṃ catu̍strṛśat ||1.8.20||
37 svā̱dvīṃ tvā̎ svā̱dunā̍ tī̱vrāṃ tī̱vreṇā̱mṛtā̍ma̱mṛte̍na sṛ̱jāmi̱ sṛsome̍na̱ somo̎’sya̱śvibhyā̎ṃ pacyasva̱ sara̍svatyai pacya̱svendrā̍ya su̱trāmṇe̍ pacyasva pu̱nātu̍ te pari̱srutṛ̱ somṛ̱ sūrya̍sya duhi̱tā | vāre̍ṇa̱ śaśva̍tā̱ tanā̎ || vā̱yuḥ pū̱taḥ pa̱vitre̍ṇa pra̱tyaṅkhsomo̱ ati̍drutaḥ | indra̍sya̱ yujya̱ḥ sakhā̎ || ku̱vida̱ṅga yava̍manto̱ yava̍ṃ ci̱dyathā̱ dāntya̍nupū̱rvaṃ vi̱yūya̍ | i̱hehai̍ṣāṃ kṛṇuta̱ bhoja̍nāni̱ ye ba̱ṟhiṣo̱ namo̍vṛkti̱ṃ na ja̱gmuḥ || ā̱śvi̱naṃ dhū̱mramā la̍bhate sārasva̱taṃ me̱ṣamai̱ndramṛ̍ṣa̱bha mai̱ndramekā̍daśakapāla̱ṃ nirva̍pati sāvi̱traṃ dvāda̍śakapālaṃ vāru̱ṇaṃ daśa̍kapālṛ̱ soma̍pratīkāḥ pitarastṛpṇuta̱ vaḍa̍bā̱ dakṣi̍ṇā || bhoja̍nāni̱ ṣaḍvṛ̍śatiśca ||1.8.21||
38 agnā̍viṣṇū̱ mahi̱ tadvā̎ṃ mahi̱tvaṃ vī̱taṃ ghṛ̱tasya̱ guhyā̍ni̱ nāma̍ | dame̍dame sa̱pta ratnā̱ dadhā̍nā̱ prati̍ vāṃ ji̱hvā ghṛ̱tamā ca̍raṇyet || agnā̍viṣṇū̱ mahi̱ dhāma̍ pri̱yaṃ vā̎ṃ vī̱tho ghṛ̱tasya̱ guhyā̍ juṣā̱ṇā | dame̍dame suṣṭu̱tīrvā̍vṛdhā̱nā prati̍ vāṃ ji̱hvā ghṛ̱tamucca̍raṇyet || pra ṇo̍ de̱vī sara̍svatī̱ vāje̍bhirvā̱jinī̍vatī | dhī̱nāma̍vi̱trya̍vatu | ā no̍ di̱vo bṛ̍ha̱taḥ 39 parva̍tā̱dā sara̍svatī yaja̱tā ga̍ntu ya̱jñam | hava̍ṃ de̱vī ju̍juṣā̱ṇā ghṛ̱tācī̍ śa̱gmāṃ no̱ vāca̍muśa̱tī śaṛ̍ṇotu || bṛha̍spate ju̱ṣasva̍ no ha̱vyāni̍ viśvadevya | rāsva̱ ratnā̍ni dā̱śuṣe̎ || e̱vā pi̱tre vi̱śvade̍vāya̱ vṛṣṇe̍ ya̱jñairvi̍dhema̱ nama̍sā ha̱virbhi̍ḥ | bṛha̍spate supra̱jā vī̱rava̍nto va̱yagg syā̍ma̱ pata̍yo rayī̱ṇām || bṛha̍spate̱ ati̱ yada̱ṟyo arhā̎ddyu̱madvi̱bhāti̱ kratu̍ma̱jjane̍ṣu | yaddī̱daya̱cchava̍sa 40 rtaprajāta̱ tada̱smāsu̱ dravi̍ṇaṃ dhehi ci̱tram || ā no̍ mitrāvaruṇā ghṛ̱tairgavyū̍timukṣatam | madhvā̱ rajṛ̍si sukratū || pra bā̱havā̍ sisṛtaṃ jī̱vase̍ na̱ ā no̱ gavyū̍timukṣataṃ ghṛ̱tena̍ | ā no̱ jane̎ śravayataṃ yuvānā śru̱taṃ me̍ mitrāvaruṇā̱ have̱mā || a̱gniṃ va̍ḥ pū̱rvyaṃ gi̱rā de̱vamī̍ḍe̱ vasū̍nām | sa̱pa̱ryanta̍ḥ purupri̱yaṃ mi̱traṃ na kṣe̎tra̱sādha̍sam || ma̱kṣū de̱vava̍to̱ ratha̱ḥ 41 śūro̍ vā pṛ̱thsu kāsu̍ cit | de̱vānā̱ṃ ya inmano̱ yaja̍māna̱ iya̍kṣatya̱bhīdaya̍jvano bhuvat || na ya̍jamāna riṣyasi̱ na su̍nvāna̱ na de̍vayo || asa̱datra̍ su̱vīrya̍mu̱ta tyadā̱śvaśvi̍yam || naki̱ṣṭaṃ karma̍ṇā naśa̱nna pra yo̍ṣa̱nna yo̍ṣati || upa̍ kṣaranti̱ sindha̍vo mayo̱bhuva̍ ījā̱naṃ ca̍ ya̱kṣyamā̍ṇaṃ ca dhe̱nava̍ḥ | pṛ̱ṇanta̍ṃ ca̱ papu̍riṃ ca 42 śrava̱syavo̍ ghṛ̱tasya̱ dhārā̱ upa̍ yanti vi̱śvata̍ḥ || somā̍rudrā̱ vi vṛ̍hata̱ṃ viṣū̍cī̱mamī̍vā̱ yā no̱ gaya̍māvi̱veśa̍ | ā̱re bā̍dhethā̱ṃ nirṛ̍tiṃ parā̱caiḥ kṛ̱taṃ ci̱dena̱ḥ pramu̍muktama̱smat || somā̍rudrā yu̱vame̱tānya̱sme viśvā̍ ta̱nūṣu̍ bheṣa̱jāni̍ dhattam | ava̍ syataṃ mu̱ñcata̱ṃ yanno̱ asti̍ ta̱nūṣu̍ ba̱ddhaṃ kṛ̱tameno̍ a̱smat || somā̍pūṣaṇā̱ jana̍nā rayī̱ṇāṃ jana̍nā di̱vo jana̍nā pṛthi̱vyāḥ | jā̱tau viśva̍sya̱ bhuva̍nasya go̱pau de̱vā a̍kṛṇvanna̱mṛta̍sya̱ nābhi̎m || i̱mau de̱vau jāya̍mānau juṣante̱mau tamṛ̍si gūhatā̱maju̍ṣṭā | ā̱bhyāmindra̍ḥ pa̱kvamā̱māsva̱ntaḥ so̍māpū̱ṣabhyā̎ṃ janadu̱sriyā̍su || bṛ̱ha̱taḥ śava̍sā̱ ratha̱ḥ papu̍riṃ ca di̱vo jana̍nā̱ pañca̍vṛśatiśca ||1.8.22||