Kṛṣṇayajuḥ Taittirīyasaṃhitā — Dvitīya kāṇḍa, prapāṭhaka 6 (24 anuvākāḥ)
Kṛṣṇayajuḥ Taittirīyasaṃhitā — Dvitīya kāṇḍa, prapāṭhaka 6
Section titled “Kṛṣṇayajuḥ Taittirīyasaṃhitā — Dvitīya kāṇḍa, prapāṭhaka 6”dvitīyakāṇḍe ṣaṣṭhaḥ praśnaḥ 6
Anuvākāḥ
Section titled “Anuvākāḥ”1 sa̱midho̍ yajati vasa̱ntame̱vartū̱nāmava̍ rundhe̱ tanū̱napā̍taṃ yajati grī̱ṣmame̱vāva̍ rundha i̱ḍo ya̍jati va̱ṟṣā e̱vāva̍ rundhe ba̱rhirya̍jati śa̱rada̍me̱vāva̍ rundhe svāhākā̱raṃ ya̍jati hema̱ntame̱vāva̍ rundhe̱ tasmā̱thsvāhā̍kṛtā̱ hema̍npa̱śavo’va̍ sīdanti sa̱midho̍ yajatyu̱ṣasa̍ e̱va de̱vatā̍nā̱mava̍ rundhe̱ tanū̱napā̍taṃ yajati ya̱jñame̱vāva̍ rundha 2 i̱ḍo ya̍jati pa̱śūne̱vāva̍ rundhe ba̱ṟhirya̍jati pra̱jāme̱vāva̍ rundhe sa̱māna̍yata upa̱bhṛta̱stejo̱ vā ājya̍ṃ pra̱jā ba̱ṟhiḥ pra̱jāsve̱va tejo̍ dadhāti svāhākā̱raṃ ya̍jati̱ vāca̍me̱vāva̍ rundhe̱ daśa̱ saṃpa̍dyante̱ daśā̎kṣarā vi̱rāḍanna̍ṃ vi̱rāḍvi̱rājai̱vānnādya̱mava̍ rundhe sa̱midho̍ yajatya̱sminne̱va lo̱ke prati̍ tiṣṭhati̱ tanū̱napā̍taṃ yajati 3 ya̱jña e̱vāntari̍kṣe̱ prati̍ tiṣṭhatī̱ḍo ya̍jati pa̱śuṣve̱va prati̍ tiṣṭhati ba̱ṟhirya̍jati̱ ya e̱va de̍va̱yānā̱ḥ panthā̍na̱steṣve̱va prati̍ tiṣṭhati svāhākā̱raṃ ya̍jati suva̱rga e̱va lo̱ke prati̍ tiṣṭhatye̱tāva̍nto̱ vai de̍valo̱kāsteṣve̱va ya̍thāpū̱rvaṃ prati̍ tiṣṭhati devāsu̱rā e̱ṣu lo̱keṣva̍spardhanta̱ te de̱vāḥ pra̍yā̱jaire̱bhyo lo̱kebhyo’su̍rā̱nprāṇu̍danta̱ tatpra̍yā̱jānā̎ṃ 4 prayāja̱tvaṃ yasyai̱vaṃ vi̱duṣa̍ḥ prayā̱jā i̱jyante̱ praibhyo lo̱kebhyo̱ bhrātṛ̍vyānnudate’bhi̱krāma̍ṃ juhotya̱bhiji̍tyai̱ yo vai pra̍yā̱jānā̎ṃ mithu̱naṃ veda̱ pra pra̱jayā̍ pa̱śubhi̍rmithu̱nairjā̍yate sa̱midho̍ ba̱hvīri̍va yajati̱tanū̱napā̍ta̱meka̍miva mithu̱naṃ tadi̱ḍo ba̱hvīri̍va yajati ba̱ṟhireka̍miva mithu̱naṃ tade̱tadvai pra̍yā̱jānā̎ṃ mithu̱naṃ ya e̱vaṃ veda̱ pra 5 pra̱jayā̍ pa̱śubhi̍rmithu̱nairjā̍yate de̱vānā̱ṃ vā ani̍ṣṭā de̱vatā̱ āsa̱nnathāsu̍rā ya̱jñama̍jighṛsa̱nte de̱vā gā̍ya̱trīṃ vyau̍ha̱n pañcā̱kṣarā̍ṇi prā̱cīnā̍ni̱ trīṇi̍ pratī̱cīnā̍ni̱ tato̱ varma̍ ya̱jñāyābha̍va̱dvarma̱ yaja̍mānāya̱ yatpra̍yājānūyā̱jā i̱jyante̱ varmai̱va tadya̱jñāya̍ kriyate̱ varma̱ yaja̍mānāya̱ bhrātṛ̍vyābhibhūtyai̱ tasmā̱dvarū̍thaṃ pu̱rastā̱dvarṣī̍yaḥ pa̱ścāddhrasī̍yo de̱vā vai pu̱rā rakṣo̎bhya̱ 6 iti̍ svāhākā̱reṇa̍ prayā̱jeṣu̍ ya̱jñṛ sa̱gg̱sthāpya̍mapaśya̱nta2ṛ svā̍hākā̱reṇa̍ prayā̱jeṣu̱ sama̍sthāpaya̱nvi vā e̱tadya̱jñaṃ chi̍ndanti̱ yathsvā̍hākā̱reṇa̍ prayā̱jeṣu̍ sa2ṛsthā̱paya̍nti prayā̱jāni̱ṣṭvā ha̱vīgṣya̱bhi ghā̍rayati ya̱jñasya̱ saṃta̍tyā̱ atho̍ ha̱vire̱vāka̱ratho̍ yathāpū̱rvamupai̍ti pi̱tā vai pra̍yā̱jāḥ pra̱jānū̍yā̱jā yatpra̍yā̱jāni̱ṣṭvā ha̱vīgṣya̍bhighā̱raya̍ti pi̱taiva tatpu̱treṇa̱ sādhā̍raṇaṃ 7 kurute̱ tasmā̍dāhu̱ryaścai̱vaṃ veda̱ yaśca̱ na ka̱thā pu̱trasya̱ keva̍laṃ ka̱thā sādhā̍raṇaṃ pi̱turityaska̍nname̱va tadyatpra̍yā̱jeṣvi̱ṣṭeṣu̱ skanda̍ti gāya̱trye̍va tena̱ garbha̍ṃ dhatte̱ sā pra̱jāṃ pa̱śūn, yaja̍mānāya̱ pra ja̍nayati ||2.6.1||
ya̱ja̱ti̱ ya̱jñame̱vāva̍ ruṃdhe̱ tanū̱napā̍taṃ yajati prayā̱jānā̍me̱vaṃ veda̱ pra rakṣobhya̱ḥ sādhā̍raṇa̱ṃ paṃca̍trṛśacca ||2.6.1||
8 cakṣu̍ṣī̱ vā e̱te ya̱jñasya̱ yadājya̍bhāgau̱ yadājya̍bhāgau̱ yaja̍ti̱ cakṣu̍ṣī e̱va tadya̱jñasya̱ prati̍ dadhāti pūrvā̱rdhe ju̍hoti̱ tasmā̎t pūrvā̱rdhe cakṣu̍ṣī pra̱bāhu̍gjuhoti̱ tasmā̎tpra̱bāhu̱kcakṣu̍ṣī devalo̱kaṃ vā a̱gninā̱ yaja̍mā̱no’nu̍ paśyati pitṛlo̱kṛ some̍nottarā̱rdhe̎’gnaye̍ juhoti dakṣiṇā̱rdhe somā̍yai̱vami̍va̱ hīmau lo̱kāva̱nayo̎rlo̱kayo̱ranu̍khyātyai̱ rājā̍nau̱ vā e̱tau de̱vatā̍nā̱ṃ 9 yada̱gnīṣomā̍vanta̱rā de̱vatā̍ ijyete de̱vatā̍nā̱ṃ vidhṛ̍tyai̱ tasmā̱drājñā̍ manu̱ṣyā̍ vidhṛ̍tā brahmavā̱dino̍ vadanti̱ kiṃ tadya̱jñe yaja̍mānaḥ kurute̱ yenā̱nyato̍dataśca pa̱śūn dā̱dhāro̍’bha̱yato̍data̱ścetyṛca̍ma̱nūcyājya̍bhāgasya juṣā̱ṇena̍ yajati̱ tenā̱nyato̍dato dādhā̱rarca̍ma̱nūcya̍ ha̱viṣa̍ ṛ̱cā ya̍jati̱ teno̍bha̱yato̍dato dādhāra mūrdha̱nvatī̍ puro’nuvā̱kyā̍ bhavati mū̱rdhāna̍me̱vainṛ̍ samā̱nānā̎ṃ karoti 10 ni̱yutva̍tyā yajati̱ bhrātṛ̍vyasyai̱va pa̱śūnni yu̍vate ke̱śinṛ̍ ha dā̱rbhyaṃ ke̱śī sātya̍kāmiruvāca sa̱ptapa̍dāṃ te̱ śakva̍rī̱g̱ śvo ya̱jñe pra̍yo̱ktāse̱ yasyai̍ vī̱rye̍ṇa̱ pra jā̱tān bhrātṛ̍vyānnu̱date̱ prati̍ jani̱ṣyamā̍ṇā̱ṉ, yasyai̍ vī̱rye̍ṇo̱bhayo̎rlo̱kayo̱rjyoti̍rdha̱tte yasyai̍ vī̱rye̍ṇa pūrvā̱rdhenā̍na̱ḍvānbhu̱nakti̍ jaghanā̱rdhena̍ dhe̱nuriti̍ pu̱rastā̎llakṣmā puro’nuvā̱kyā̍ bhavati jā̱tāne̱va bhrātṛ̍vyā̱n pra ṇu̍data u̱pari̍ṣṭāllakṣmā 11 yā̱jyā̍ jani̱ṣyamā̍ṇāne̱va prati̍ nudate pu̱rastā̎llakṣmā puro’nuvā̱kyā̍ bhavatya̱sminne̱va lo̱ke jyoti̍rdhatta u̱pari̍ṣṭāllakṣmā yā̱jyā̍muṣmi̍nne̱va lo̱ke jyoti̍rdhatte̱ jyoti̍ṣmantāvasmā i̱mau lo̱kau bha̍vato̱ ya e̱vaṃ veda̍ pu̱rastā̎llakṣmā puro’nuvā̱kyā̍ bhavati̱ tasmā̎t pūrvā̱rdhenā̍na̱ḍvān bhu̍naktyu̱pari̍ṣṭāllakṣmā yā̱jyā̍ tasmā̎jjaghanā̱rdhena̍ dhe̱nurya e̱vaṃ veda̍ bhu̱ṅkta e̍name̱tau vajra̱ ājya̱ṃ vajra̱ ājya̍bhāgau̱ 12 vajro̍ vaṣaṭkā̱rastri̱vṛta̍me̱va vajrṛ̍ sa̱ṃbhṛtya̱ bhrātṛ̍vyāya̱ pra ha̍ra̱tyaccha̍ṃbaṭkāramapa̱gūrya̱ vaṣa̍ṭkaroti̱ stṛtyai̍ gāya̱trī pu̍ro’nuvā̱kyā̍ bhavati tri̱ṣṭugyā̱jyā̎ brahma̍nne̱va kṣa̱trama̱nvāra̍ṃbhayati̱ tasmā̎d brāhma̱ṇo mukhyo̱ mukhyo̍ bhavati̱ ya e̱vaṃ veda̱ praivaina̍ṃ puro’nuvā̱kya̍yāha̱ praṇa̍yati yā̱jya̍yā ga̱maya̍ti vaṣaṭkā̱reṇaivaina̍ṃ puro’nuvā̱kya̍yā datte̱ pra ya̍cchati yā̱jya̍yā̱ prati̍ 13 vaṣaṭkā̱reṇa̍ sthāpayati tri̱padā̍ puro’nuvā̱kyā̍ bhavati̱ traya̍ i̱me lo̱kā e̱ṣve̍va lo̱keṣu̱ prati̍tiṣṭhati̱ catu̍ṣpadā yā̱jyā̍ catu̍ṣpada e̱va pa̱śūnava̍ rundhe dvyakṣa̱ro va̍ṣaṭkā̱ro dvi̱pādyaja̍mānaḥ pa̱śuṣve̱vopari̍ṣṭā̱t prati̍ tiṣṭhati gāya̱trī pu̍ro’nuvā̱kyā̍ bhavati tri̱ṣṭugyā̱jyai̍ṣā vai sa̱ptapa̍dā̱ śakva̍rī̱ yadvā e̱tayā̍ de̱vā aśi̍kṣa̱ntada̍śaknuva̱ṉ ya e̱vaṃ veda̍ śa̱knotye̱va yacchikṣa̍ti ||2.6.2||
de̱vatā̍nāṃ karotyu̱pari̍ṣṭālla̱kṣmājya̍ bhāgau̱ prati̍ śa̱knotye̱va dve ca̍ ||2.6.2||
14 pra̱jāpa̍tirde̱vebhyo̍ ya̱jñān vyādi̍śa̱thsa ā̱tmannājya̍madhatta̱ taṃ de̱vā a̍bruvanne̱ṣa vāva ya̱jño yadājya̱mapye̱va notrā̱stviti̱ so̎’bravī̱dyajān̍, va̱ ājya̍bhāgā̱vupa̍ stṛṇāna̱bhi ghā̍rayā̱niti̱ tasmā̱dyaja̱ntyājya̍bhāgā̱vupa̍ stṛṇantya̱bhi ghā̍rayanti brahmavā̱dino̍ vadanti̱ kasmā̎thsa̱tyādyā̱tayā̍mānya̱nyāni̍ ha̱vīgṣyayā̍tayāma̱mājya̱miti̍ prājāpa̱tya 15 miti̍ brūyā̱dayā̍tayāmā̱ hi de̱vānā̎ṃ pra̱jāpa̍ti̱riti̱ chandṛ̍si de̱vebhyo’pā̎krāma̱nna vo̍’bhā̱gāni̍ ha̱vyaṃ va̍kṣyāma̱ iti̱ tebhya̍ e̱tacca̍turava̱ttama̍dhārayanpuro’nuvā̱kyā̍yai yā̱jyā̍yai de̱vatā̍yai vaṣaṭkā̱rāya̱ yacca̍turava̱ttaṃ ju̱hoti̱ chandāg̍sye̱va tatprī̍ṇāti̱ tānya̍sya prī̱tāni̍ de̱vebhyo̍ ha̱vyaṃ va̍ha̱ntyaṃgi̍raso̱ vā i̱ta u̍tta̱māḥ su̍va̱rgaṃ lo̱kamā̍ya̱ntadṛṣa̍yo yajñavā̱stva̍bhya̱vāya̱nte̍ 16 ‘paśyanpuro̱ḍāśa̍ṃ kū̱rmaṃ bhū̱tṛ sarpa̍nta̱ṃ tama̍bruva̱nniṃdrā̍ya dhriyasva̱ bṛha̱spata̍ye dhriyasva̱ viśve̎bhyo de̱vebhyo̎ dhriya̱sveti̱ sa nādhri̍yata̱ tama̍bruvanna̱gnaye̎ dhriya̱sveti̱ so̎’gnaye̎’dhriyata̱ yadā̎gne̱yo̎’ṣṭāka̍pālo’māvā̱syā̍yāṃ ca paurṇamā̱syāṃ cā̎cyu̱to bhava̍ti suva̱rgasya̍ lo̱kasyā̱bhiji̍tyai̱ tama̍bruvan ka̱thāhā̎sthā̱ ityanu̍ pākto’bhūva̱mitya̍bravī̱dyathākṣo’nu̍ pākto̱ 17 ‘vārccha̍tye̱vamavā̍ra̱mityu̱pari̍ṣṭāda̱bhyajyā̱dhastā̱dupā̍nakti suva̱rgasya̍ lo̱kasya̱ sama̍ṣṭyai̱ sarvā̍ṇi ka̱pālā̎nya̱bhi pra̍thayati̱ tāva̍taḥ puro̱ḍāśā̍na̱muṣmi̍3ṛllo̱ke̍’bhi ja̍yati̱ yo vida̍gdha̱ḥ sa nair̍ṛ̱to yo’śaṛ̍ta̱ḥ sa rau̱dro yaḥ śaṛ̱taḥ sa sade̍va̱stasmā̱davi̍dahatā śaṛta̱ṃkṛtya̍ḥ sadeva̱tvāya̱ bhasma̍nā̱bhi vā̍sayati̱ tasmā̎nmṛ̱senāsthi̍ cha̱nnaṃ ve̱denā̱bhi vā̍sayati̱ tasmā̱t 18 keśai̱ḥ śira̍ścha̱nnaṃ pracyu̍ta̱ṃ vā e̱tada̱smāllo̱kādaga̍taṃ devalo̱kaṃ yacchṛ̱tṛ ha̱virana̍bhi ghāritamabhi̱ ghāṟyodvā̍sayati deva̱traivaina̍dgamayati̱ yadyeka̍ṃ ka̱pāla̱ṃ naśye̱deko̱ māsa̍ḥ saṃvathsa̱rasyāna̍veta̱ḥ syādatha̱ yaja̍māna̱ḥ pra mī̍yeta̱ yad dve naśye̍tā̱ṃ dvau māsau̍ saṃvathsa̱rasyāna̍vetau̱ syātā̱matha̱ yaja̍māna̱ḥ pra mī̍yeta sa̱ṃkhyāyodvā̍sayati̱ yaja̍mānasya 19 gopī̱thāya̱ yadi̱ naśye̍dāśvi̱naṃ dvi̍kapā̱laṃ nirva̍peddyāvāpṛthi̱vya̍meka̍ kapālama̱śvinau̱ vai de̱vānā̎ṃ bhi̱ṣajau̱ tābhyā̍me̱vāsmai̍ bheṣa̱jaṃ ka̍roti dyāvāpṛthi̱vya̍ eka̍kapālo bhavatya̱nayo̱rvā e̱tanna̍śyati̱ yannaśya̍tya̱nayo̍re̱vaina̍dvindati̱ prati̍ṣṭhityai ||2.6.3||
prā̱jā̱pa̱tyaṃ tekṣonu̍ pākto ve̱denā̱bhi vā̍nayati̱ tasmā̱dyaja̍mānasya̱ dvātrṛ̍śacca ||2.6.3||
20 de̱vasya̍ tvā savi̱tuḥ pra̍sa̱va iti̱ sphyamā da̍tte̱ prasū̎tyā a̱śvino̎rbā̱hubhyā̱mityā̍hā̱śvinau̱ hi de̱vānā̍madhva̱ryū āstā̎ṃ pū̱ṣṇo hastā̎bhyā̱mityā̍ha̱ yatyai̍ śa̱tabhṛ̍ṣṭirasi vānaspa̱tyo dvi̍ṣa̱to va̱dha ityā̍ha̱ vajra̍me̱va tathsa2ṛśya̍ti̱ bhrātṛ̍vyāya prahari̱ṣyanthsta̍ṃba ya̱jurha̍ratye̱tāva̍tī̱ vai pṛ̍thi̱vī yāva̍tī̱ vedi̱stasyā̍ e̱tāva̍ta e̱va bhrātṛ̍vya̱ṃ nirbha̍jati̱ 21 tasmā̱nnābhā̱gaṃ nirbha̍janti̱ trirha̍rati̱ traya̍ i̱me lo̱kā e̱bhya e̱vaina̍ṃ lo̱kebhyo̱ nirbha̍jati tū̱ṣṇīṃ ca̍tu̱rthṛ ha̍ra̱tyapa̍rimitāde̱vaina̱ṃ nirbha̍ja̱tyuddha̍nti̱ yade̱vāsyā̍ ame̱dhyaṃ tadapa̍ ha̱ṃtyuddha̍nti̱ tasmā̱doṣa̍dhaya̱ḥ parā̍ bhavanti̱ mūla̍ṃ chinatti̱ bhrātṛ̍vyasyai̱va mūla̍ṃ chinatti pitṛdeva̱tyāti̍ khā̱teya̍tīṃ khanati pra̱jāpa̍tinā 22 yajñamu̱khena̱ saṃ mi̍tā̱mā pra̍ti̱ṣṭhāyai̍ khanati̱ yaja̍māname̱va pra̍ti̱ṣṭhāṃ ga̍mayati dakṣiṇa̱to varṣī̍yasīṃ karoti deva̱yaja̍nasyai̱va rū̱pama̍ka̱ḥ purī̍ṣavatīṃ karoti pra̱jā vai pa̱śava̱ḥ purī̍ṣaṃ pra̱jayai̱vaina̍ṃ pa̱śubhi̱ḥ purī̍ṣavantaṃ karo̱tyutta̍raṃ parigrā̱haṃ pari̍ gṛhṇātye̱tāva̍tī̱ vai pṛ̍thi̱vī yāva̍tī̱ vedi̱stasyā̍ e̱tāva̍ta e̱va bhrātṛ̍vyaṃ ni̱rbhajyā̱tmana̱ utta̍raṃ parigrā̱haṃ pari̍ gṛhṇāti krū̱rami̍va̱ vā 23 e̱tatka̍roti̱ yadvedi̍ṃ ka̱roti̱ dhā a̍si sva̱dhā a̱sīti̍ yoyupyate̱ śāntyai̱ prokṣa̍ṇī̱rā sā̍daya̱tyāpo̱ vai ra̍kṣo̱ghnī rakṣa̍sā̱mapa̍hatyai̱ sphyasya̱ vartma̎nthsādayati ya̱jñasya̱ saṃta̍tyai̱ yaṃ dvi̱ṣyāttaṃ dhyā̍yecchu̱caivaina̍marpayati ||2.6.4||
bha̱ja̱ti̱ pra̱jāpa̍tineva̱ vai traya̍strṛśacca ||2.6.4||
24 bra̱hma̱vā̱dino̍ vadantya̱dbhirha̱vṛṣi̱ praukṣī̱ḥ kenā̱pa iti̱ brahma̱ṇeti̍ brūyāda̱dbhirhye̍va ha̱vṛṣi̍ pro̱kṣati̱ brahma̍ṇā̱pa i̱dhmāba̱ṟhiḥ prokṣa̍ti̱ medhya̍me̱vaina̍tkaroti̱ vedi̱ṃ prokṣa̍tyṛ̱kṣā vā e̱ṣālo̱makā̍me̱dhyā yadvedi̱rmedhyā̍me̱vainā̎ṃ karoti di̱ve tvā̱ntari̍kṣāya tvā pṛthi̱vyai tveti̍ ba̱ṟhirā̱sādya̱ pro 25 kṣa̍tye̱bhya e̱vaina̍llo̱kebhya̱ḥ prokṣa̍ti krū̱rami̍va̱ vā e̱tatka̍roti̱ yatkhana̍tya̱po ni na̍yati̱ śāntyai̍ pu̱rastā̎tprasta̱raṃ gṛ̍hṇāti̱ mukhya̍me̱vaina̍ṃ karo̱tīya̍ntaṃ gṛhṇāti pra̱jāpa̍tinā yajñamu̱khena̱ saṃ mi̍taṃ ba̱ṟhiḥ stṛ̍ṇāti pra̱jā vai ba̱ṟhiḥ pṛ̍thi̱vī vedi̍ḥ pra̱jā e̱va pṛ̍thi̱vyāṃ prati̍ ṣṭhāpaya̱tyana̍tidṛśna2ṛ stṛṇāti pra̱jayai̱vaina̍ṃ pa̱śubhi̱rana̍tidṛśnaṃ karo̱ 26 tyutta̍raṃ ba̱ṟhiṣa̍ḥ prasta̱rṛ sā̍dayati pra̱jā vai ba̱ṟhiryaja̍mānaḥ prasta̱ro yaja̍māname̱vāya̍jamānā̱dutta̍raṃ karoti̱ tasmā̱dyaja̍mā̱no’ya̍jamānā̱dutta̍ro̱’ntarda̍dhāti̱ vyāvṛ̍tyā a̱nakti̍ ha̱viṣkṛ̍tame̱vainṛ̍ suva̱rgaṃ lo̱kaṃ ga̍mayati tre̱dhāna̍kti̱ traya̍ i̱me lo̱kā e̱bhya e̱vaina̍ṃ lo̱kebhyo̍’nakti̱ na prati̍ śaṛṇāti̱ yatpra̍ti śaṛṇī̱yādanū̎rdhvaṃ bhāvuka̱ṃ yaja̍mānasya syādu̱parī̍va̱ pra ha̍ra 27 tyu̱parī̍va̱ hi su̍va̱rgo lo̱ko ni ya̍cchati̱ vṛṣṭi̍me̱vāsmai̱ ni ya̍cchati̱ nātya̍gra̱ṃ pra ha̍re̱dyadatya̍graṃ pra̱hare̍datyāsā̱riṇya̍dhva̱ṟyornāśu̍kā syā̱nna pu̱rastā̱t pratya̍sye̱dyatpu̱rastā̎t pra̱tyasye̎th suva̱rgāllo̱kādyaja̍māna̱ṃ prati̍ nude̱tprāñca̱ṃ pra ha̍rati̱ yaja̍māname̱va su̍va̱rgaṃ lo̱kaṃ ga̍mayati̱ na viṣva̍ñca̱ṃ vi yu̍yā̱dyadviṣva̍ñcaṃ viyu̱yāth 28 strya̍sya jāyeto̱rdhvamudyau̎tyū̱rdhvami̍va̱ hi pṛ̱saḥ pumā̍ne̱vāsya̍ jāyate̱ yathsphyena̍ vopave̱ṣeṇa̍ vā yoyu̱pyeta̱ stṛti̍re̱vāsya̱ sā haste̍na yoyupyate̱ yaja̍mānasya gopī̱thāya̍ brahmavā̱dino̍ vadanti̱ kiṃ ya̱jñasya̱ yaja̍māna̱ iti̍ prasta̱ra iti̱ tasya̱ kva̍ suva̱rgo lo̱ka ityā̍hava̱nīya̱ iti̍ brūyā̱dyatpra̍sta̱ramā̍hava̱nīye̎ pra̱hara̍ti̱ yaja̍māname̱va 29 su̍va̱rgaṃ lo̱kaṃ ga̍mayati̱ vi vā e̱tadyaja̍māno liśate̱ yatpra̍sta̱raṃ yo̍yu̱pyante̍ ba̱ṟhiranu̱ pra ha̍rati̱ śāntyā̍ anāraṃbha̱ṇa i̍va̱ vā e̱tarhya̍dhva̱ryuḥ sa ī̎śva̱ro ve̍pa̱no bhavi̍tordhru̱vāsītī̱māma̱bhi mṛ̍śatī̱yaṃ vai dhru̱vāsyāme̱va prati̍tiṣṭhati̱ na ve̍pa̱no bha̍va̱tyagā3na̍gnī̱dityā̍ha̱ yadbrū̱yādaga̍nna̱gniritya̱gnāva̱gniṃ ga̍maye̱nniryaja̍mānṛ suva̱rgāllo̱kādbha̍je̱daga̱nnitye̱va brū̍yā̱dyaja̍māname̱va su̍va̱rgaṃ lo̱kaṃ ga̍mayati ||2.6.5||
ā̱sādya̱ prana̍tidṛśnaṃ karoti harati viyu̱yādyaja̍māname̱vāgniriti̍ sa̱ptada̍śa ca ||2.6.5||
30 a̱gnestrayo̱ jyāyṛ̍so̱ bhrāta̍ra āsa̱n te de̱vebhyo̍ ha̱vyaṃ vaha̍nta̱ḥ prāmī̍yanta̱ so̎’gnira̍bibhedi̱tthaṃ vāva sya ārti̱māri̍ṣya̱tīti̱ sa nilā̍yata̱ so̍’paḥ prāvi̍śa̱ttaṃ de̱vatā̱ḥ praiṣa̍maiccha̱ntaṃ mathsya̱ḥ prābra̍vī̱ttama̍śapaddhi̱yādhi̍yā tvā vadhyāsu̱ṟyo mā̱ prāvo̍ca̱ iti̱ tasmā̱nmathsya̍ṃ dhi̱yādhi̍yā ghnanti śa̱pto 31 hi tamanva̍vinda̱ntama̍bruva̱nnupa̍ na̱ ā va̍rtasva ha̱vyaṃ no̍ va̱heti̱ so̎’bravī̱dvara̍ṃ vṛṇai̱ yade̱va gṛ̍hī̱tasyāhu̍tasya bahiḥpari̱dhi skandā̱t tanme̱ bhrātṛ̍ṇāṃ bhāga̱dheya̍masa̱diti̱ tasmā̱dyadgṛ̍hī̱tasyāhu̍tasya bahiḥpari̱dhi skanda̍ti̱ teṣā̱ṃ tadbhā̍ga̱dheya̱ṃ tāne̱va tena̍ prīṇāti pari̱dhīn pari̍ dadhāti̱ rakṣa̍sā̱mapa̍hatyai̱ sa2ṛ spa̍rśayati̱ 32 rakṣa̍sā̱mana̍nvavacārāya̱ na pu̱rastā̱t pari̍ dadhātyādi̱tyo hye̍vodyan pu̱rastā̱drakṣāg̍syapa̱ hantyū̱rdhve sa̱midhā̱vā da̍dhātyu̱pari̍ṣṭāde̱va rakṣā̱g̱syapa̍ hanti̱ yaju̍ṣā̱nyāṃ tū̱ṣṇīma̱nyāṃ mi̍thuna̱tvāya̱ dve ā da̍dhāti dvi̱pādyaja̍māna̱ḥ prati̍ṣṭhityai brahmavā̱dino̍ vadanti̱ sa tvai ya̍jeta̱ yo ya̱jñasyārtyā̱ vasī̍yā̱nthsyāditi̱ bhūpa̍taye̱ svāhā̱ bhuva̍napataye̱ svāhā̍ bhū̱tānā̱ṃ 33 pata̍ye̱ svāheti̍ ska̱nnamanu̍ mantrayeta ya̱jñasyai̱va tadārtyā̱ yaja̍māno̱ vasī̍yānbhavati̱ bhūya̍sī̱ṟhi de̱vatā̎ḥ prī̱ṇāti̍ jā̱mi vā e̱tadya̱jñasya̍ kriyate̱ yada̱nvañcau̍ puro̱ḍāśā̍vupṛśuyā̱jama̍nta̱rā ya̍ja̱tyajā̍mitvā̱yātho̍ mithuna̱tvāyā̱ gnira̱muṣmi̍3ṛ llo̱ka āsī̎dya̱mo̎’smin te de̱vā a̍bruva̱nnete̱mau vi paryū̍hā̱metya̱nnādye̍na de̱vā a̱gni 34 mu̱pāma̍ntrayanta rā̱jyena̍ pi̱taro̍ ya̱maṃ tasmā̍da̱gnirde̱vānā̍mannā̱do ya̱maḥ pi̍tṛ̱ṇṛ rājā̱ ya e̱vaṃ veda̱ pra rā̱jyama̱nnādya̍māpnoti̱ tasmā̍ e̱tadbhā̍ga̱dheya̱ṃ prāya̍ccha̱ṉ yada̱gnaye̎ sviṣṭa̱kṛte̍’va̱dyanti̱ yada̱gnaye̎ sviṣṭa̱kṛte̍’va̱dyati̍ bhāga̱dheye̍nai̱va tadru̱drṛ sama̍rdhayati sa̱kṛthsa̍kṛ̱dava̍ dyati sa̱kṛdi̍va̱ hi ru̱dra u̍ttarā̱rdhādava̍ dyatye̱ṣā vai ru̱drasya̱ 35 diksvāyā̍me̱va di̱śi ru̱draṃ ni̱rava̍dayate̱ dvira̱bhi ghā̍rayati caturava̱ttasyāptyai̍ pa̱śavo̱ vai pūrvā̱ āhu̍taya e̱ṣa ru̱dro yada̱gniryatpūrvā̱ āhu̍tīra̱bhi ju̍hu̱yādru̱drāya̍ pa̱śūnapi̍ dadhyādapa̱śuryaja̍mānaḥ syādati̱hāya̱ pūrvā̱ āhu̍tīrjuhoti paśū̱nāṃ go̍pī̱thāya̍ ||2.6.6||
śa̱ptaspa̍rśayati bhū̱tānā̍ma̱gnṛ ru̱drasya̍ sa̱ptatrṛ̍śacca ||2.6.6||
36 manu̍ḥ pṛthi̱vyā ya̱jñiya̍maiccha̱thsa ghṛ̱taṃ niṣi̍ktamavinda̱thso̎’bravī̱tko̎’syeśva̱ro ya̱jñe’pi̱ karto̱riti̱ tāva̍brūtāṃ mi̱trāvaru̍ṇau̱ gore̱vāvamī̎śva̱rau karto̎ḥ sva̱ iti̱ tau tato̱ gṛ samai̍rayatṛ̱ sā yatra̍yatra̱ nyakrā̍ma̱ttato̍ ghṛ̱tama̍pīḍyata̱ tasmā̎d ghṛ̱tapa̍dyucyate̱ tada̍syai̱ janmopa̍hūtṛ rathaṃta̱rṛ sa̱ha pṛ̍thi̱vyetyā̍he̱ 37 yaṃ vai ra̍thaṃta̱rami̱māme̱va sa̱hānnādye̱nopa̍ hvayata̱ upa̍hūtaṃ vāmade̱vyṛ sa̱hāntari̍kṣe̱ṇetyā̍ha pa̱śavo̱ vai vā̍made̱vyaṃ pa̱śūne̱va sa̱hāntari̍kṣe̱ṇopa̍ hvayata̱ upa̍hūtaṃ bṛ̱hathsa̱ha di̱vetyā̍hai̱raṃ vai bṛ̱hadirā̍me̱va sa̱ha di̱vopa̍ hvayata̱ upa̍hūtāḥ sa̱pta hotrā̱ ityā̍ha̱ hotrā̍ e̱vopa̍ hvayata̱ upa̍hūtā dhe̱nuḥ 38 sa̱harṣa̱bhetyā̍ha mithu̱name̱vopa̍ hvayata̱ upa̍hūto bha̱kṣaḥ sakhetyā̍ha somapī̱thame̱vopa̍ hvayata̱ upa̍hū̱tāṃ 3 ho ityā̍hā̱tmāna̍me̱vopa̍ hvayata ā̱tmā hyupa̍hūtānā̱ṃ vasi̍ṣṭha̱ iḍā̱mupa̍ hvayate pa̱śavo̱ vā iḍā̍ pa̱śūne̱vopa̍ hvayate ca̱turupa̍ hvayate̱ catu̍ṣpādo̱ hi pa̱śavo̍ māna̱vītyā̍ha̱ manu̱ṟhye̍tā 39 magre’pa̍śyad ghṛ̱tapa̱dītyā̍ha̱ yade̱vāsyai̍ pa̱dād ghṛ̱tamapī̎ḍyata̱ tasmā̍de̱vamā̍ha maitrāvaru̱ṇītyā̍ha mi̱trāvaru̍ṇau̱ hye̍nṛ sa̱maira̍yatā̱ṃ brahma̍ de̱vakṛ̍ta̱mupa̍ hūta̱mityā̍ha̱ brahmai̱vopa̍ hvayate̱ daivyā̍ adhva̱ryava̱ upa̍hūtā̱ upa̍hūtā manu̱ṣyā̍ ityā̍ha devamanu̱ṣyāne̱vopa̍ hvayate̱ ya i̱maṃ ya̱jñamavā̱ṉ ye ya̱jñapa̍tiṃ vardhā̱nityā̍ha 40 ya̱jñāya̍ cai̱va yaja̍mānāya cā̱śiṣa̱mā śā̎sta̱ upa̍hūte̱ dyāvā̍pṛthi̱vī ityā̍ha̱ dyāvā̍pṛthi̱vī e̱vopa̍ hvayate pūrva̱je ṛ̱tāva̍rī̱ ityā̍ha pūrva̱je hye̍te ṛ̱tāva̍rī de̱vī de̱vapu̍tre̱ ityā̍ha de̱vī hye̍te de̱vapu̍tre̱ upa̍hūto̱’yaṃ yaja̍māna̱ ityā̍ha̱ yaja̍māname̱vopa̍ hvayata̱ utta̍rasyāṃ devaya̱jyāyā̱mupa̍hūto̱ bhūya̍si havi̱ṣkara̍ṇa̱ upa̍hūto di̱vye dhāma̱nnupa̍hūta̱ 41 ityā̍ha pra̱jā vā utta̍rā devaya̱jyā pa̱śavo̱ bhūyo̍ havi̱ṣkara̍ṇṛ suva̱rgo lo̱ko di̱vyaṃ dhāme̱dama̍sī̱dama̱sītye̱va ya̱jñasya̍ pri̱yaṃ dhāmopa̍ hvayate̱ viśva̍masya pri̱yamupa̍ hūta̱mityā̱hācha̍ṃbaṭkārame̱vopa̍ hvayate ||2.6.7||
ā̱ha̱ dhe̱nure̱tāṃ vardhā̱nityā̍ha̱ dhāma̱nnupa̍hūta̱ścatu̍strṛśacca ||2.6.7||
42 pa̱śavo̱ vā iḍā̎ sva̱yamā da̍tte̱ kāma̍me̱vātmanā̍ paśū̱nāmā da̍tte̱ na hya̍nyaḥ kāma̍ṃ paśū̱nāṃ pra̱yaccha̍ti vā̱caspata̍ye tvā hu̱taṃ prāśnā̱mītyā̍ha̱ vāca̍me̱va bhā̍ga̱dheye̍na prīṇāti̱ sada̍sa̱spata̍ye tvā hu̱taṃ prāśnā̱mītyā̍ha sva̱gākṛ̍tyai caturava̱ttaṃ bha̍vati ha̱virvai ca̍turava̱ttaṃ pa̱śava̍ścaturava̱ttaṃ yaddhotā̎ prāśnī̱yāddhotā 43 ‘rti̱mārcche̱dyada̱gnau ju̍hu̱yādru̱drāya̍ pa̱śūnapi̍ dadhyādapa̱śuryaja̍mānaḥ syādvā̱caspata̍ye tvā hu̱taṃ prāśnā̱mītyā̍ha pa̱ro’kṣa̍me̱vaina̍jjuhoti̱ sada̍sa̱spata̍ye tvā hu̱taṃ prāśnā̱mītyā̍ha sva̱gākṛ̍tyai̱ prāśna̍nti tī̱rtha e̱va prāśna̍nti̱ dakṣi̍ṇāṃ dadāti tī̱rtha e̱va dakṣi̍ṇāṃ dadāti̱ vi vā e̱tadya̱jñaṃ 44 chi̍ndanti̱ yanma̍dhya̱taḥ prā̱śnantya̱dbhirmā̎rjayanta̱ āpo̱ vai sarvā̍ de̱vatā̍ de̱vatā̍bhire̱va ya̱jñṛ saṃ ta̍nvanti de̱vā vai ya̱jñādru̱drama̱ntarā̍ya̱nthsa ya̱jñama̍vidhya̱ttaṃ de̱vā a̱bhi sama̍gacchanta̱ kalpa̍tāṃ na i̱damiti̱ te̎’bruva̱nthsvi̍ṣṭa̱ṃ vai na̍ i̱daṃ bha̍viṣyati̱ yadi̱mṛ rā̍dhayi̱ṣyāma̱ iti̱ tathsvi̍ṣṭa̱kṛta̍ḥ sviṣṭakṛ̱ttvaṃ tasyāvi̍ddha̱ṃ 45 nira̍kṛnta̱ṉ yave̍na̱ saṃmi̍ta̱ṃ tasmā̎dyavamā̱tramava dye̱dyajyāyo̍’va̱dyedro̱paye̱ttadya̱jñasya̱ yadupa̍ ca stṛṇī̱yāda̱bhi ca̍ ghā̱raye̍dubhayataḥsa2ṛ śvā̱yi ku̍ryādava̱dāyā̱bhi ghā̍rayati̱ dviḥ saṃ pa̍dyate dvi̱pādyaja̍māna̱ḥ prati̍ṣṭhityai̱ yatti̍ra̱ścīna̍mati̱hare̱dana̍bhividdhaṃ ya̱jñasyā̱bhi vi̍dhye̱dagre̍ṇa̱ pari̍ harati tī̱rthenai̱va pari̍ harati̱ tatpū̱ṣṇe parya̍hara̱ntat 46 pū̱ṣā prāśya̍ da̱to̍’ruṇa̱ttasmā̎tpū̱ṣā pra̍pi̱ṣṭabhā̍go’da̱ntako̱ hi taṃ de̱vā a̍bruva̱ṉ, vi vā a̱yamā̎rdhyaprāśitri̱yo vā a̱yama̍bhū̱diti̱ tadbṛha̱spata̍ye̱ parya̍hara̱nthso̍’bibhe̱d bṛha̱spati̍ri̱tthaṃ vāva sya ārti̱māri̍ṣya̱tīti̱ sa e̱taṃ mantra̍mapaśya̱thsūrya̍sya tvā̱ cakṣu̍ṣā̱ prati̍ paśyā̱mītya̍bravī̱nna hi sūrya̍sya̱ cakṣu̱ḥ 47 kiṃ ca̱na hi̱nasti̱ so̍’bibhet pratigṛ̱hṇanta̍ṃ mā hṛsiṣya̱tīti̍ de̱vasya̍ tvā savi̱tuḥ pra̍sa̱ve̎’śvino̎rbā̱hubhyā̎ṃ pū̱ṣṇo hastā̎bhyā̱ṃ prati̍ gṛhṇā̱mītya̍bravīt savi̱tṛpra̍sūta e̱vaina̱dbrahma̍ṇā de̱vatā̍bhi̱ḥ pratya̍gṛhṇā̱t so̍’bibhet prā̱śnanta̍ṃ mā hṛsiṣya̱tītya̱gnestvā̱sye̍na̱ prāśnā̱mītya̍bravī̱nna hya̍gnerā̱sya̍ṃ kiṃ ca̱na hi̱nasti̱ so̍’bibhe̱t 48 prāśi̍taṃ mā hṛsiṣya̱tīti̍ brāhma̱ṇasyo̱dare̱ṇetya̍bravī̱nna hi brā̎hmaṇasyo̱dara̱ṃ kiṃ ca̱na hi̱nasti̱ bṛha̱spate̱rbrahma̱ṇeti̱ sa hi brahmi̱ṣṭho’pa̱ vā e̱tasmā̎t prā̱ṇāḥ krā̍manti̱ yaḥ prā̍śi̱traṃ prā̱śnātya̱dbhirmā̎rjayi̱tvā prā̱ṇānthsaṃ mṛ̍śate̱’mṛta̱ṃ vai prā̱ṇā a̱mṛta̱māpa̍ḥ prā̱ṇāne̱va ya̍thāsthā̱namupa̍ hvayate ||2.6.8||
prā̱śnī̱yāddhotā̍ ya̱jñaṃ nira̍hara̱ntaccakṣu̍rā̱sya̍ṃ kiṃca̱na hi̱nasti̱ so̍bibhe̱ccatu̍ścatvārṛśacca ||2.6.8||
49 a̱gnīdha̱ ā da̍dhātya̱gnimu̍khāne̱vartūn prī̍ṇāti sa̱midha̱mā da̍dhā̱tyutta̍rāsā̱māhu̍tīnā̱ṃ prati̍ṣṭhityā̱ atho̍ sa̱midva̍tye̱va ju̍hoti pari̱dhīnthsaṃ mā̎rṣṭi pu̱nātye̱vainā̎nthsa̱kṛthsa̍kṛ̱thsaṃ mā̍rṣṭi̱ parā̍ṅiva̱ hye̍tarhi̍ ya̱jñaśca̱tuḥ saṃpa̍dya te̱ catu̍ṣpādaḥ pa̱śava̍ḥ pa̱śūne̱vāva̍ rundhe̱ brahma̱n pra sthā̎syāma̱ ityā̱hātra̱ vā e̱tarhi̍ ya̱jñaḥ śri̱to 50 yatra̍ bra̱hmā yatrai̱va ya̱jñaḥ śri̱tastata̍ e̱vaina̱mā ra̍bhate̱ yaddhaste̍na pra̱mīve̎dvepa̱naḥ syā̱dyacchī̱ṟṣṇā śī̍rṣakti̱mānthsyā̱dyat tū̱ṣṇīmāsī̱tāsa̍ṃpratto ya̱jñaḥ syā̱tprati̱ṣṭhetye̱va brū̍yādvā̱ci vai ya̱jñaḥ śri̱to yatrai̱va ya̱jñaḥ śri̱tastata̍ e̱vainṛ̱ saṃpra ya̍cchati̱ deva̍ savitare̱tatte̱ prā 51 ‘hetyā̍ha̱ prasū̎tyai̱ bṛha̱spati̍rbra̱hmetyā̍ha̱ sa hi brahmi̍ṣṭha̱ḥ sa ya̱jñaṃ pā̍hi̱ sa ya̱jñapa̍tiṃ pāhi̱ sa māṃ pā̱hītyā̍ha ya̱jñāya̱ yaja̍mānāyā̱tmane̱ tebhya̍ e̱vāśiṣa̱mā śā̱ste’nā̎rtyā ā̱śrāvyā̍ha de̱vān, ya̱jeti̍ brahmavā̱dino̍ vadantī̱ṣṭā de̱vatā̱ atha̍ kata̱ma e̱te de̱vā iti̱ chandṛ̱sīti̍ brūyādgāya̱trīṃ tri̱ṣṭubha̱ṃ 52 jaga̍tī̱mityatho̱ khalvā̍hurbrāhma̱ṇā vai chandṛ̱sīti̱ tāne̱va tadya̍jati de̱vānā̱ṃ vā i̱ṣṭā de̱vatā̱ āsa̱nnathā̱gnirnoda̍jvala̱ttaṃ de̱vā āhu̍tībhiranūyā̱jeṣvanva̍vinda̱ṉ yada̍nūyā̱jān, yaja̍tya̱gnime̱va tathsami̍ndha e̱tadu̱rvai nāmā̍su̱ra ā̍sī̱thsa e̱tarhi̍ ya̱jñasyā̱śiṣa̍mavṛṅkta̱ yad brū̱yāde̱ta 53 du̍ dyāvāpṛthivī bha̱drama̍bhū̱ditye̱tadu̍me̱vāsu̱raṃ ya̱jñasyā̱śiṣa̍ṃ gamayedi̱daṃ dyā̍vāpṛthivī bha̱drama̍bhū̱ditye̱va brū̍yā̱dyaja̍māname̱va ya̱jñasyā̱śiṣa̍ṃ gamaya̱tyārdhma̍ sūktavā̱kamu̱ta na̍movā̱kamityā̍he̱dama̍rā̱thsmeti̱ vāvaitadā̱hopa̍śrito di̱vaḥ pṛ̍thi̱vyorityā̍ha̱ dyāvā̍pṛthi̱vyorhi ya̱jña upa̍śrita̱ oma̍nvatī te̱’smin, ya̱jñe ya̍jamāna̱ dyāvā̍pṛthi̱vī 54 stā̱mityā̍hā̱śiṣa̍me̱vaitāmā śā̎ste̱ yadbrū̱yāthsū̍pāvasā̱nā ca̍ svadhyavasā̱nā ceti̍ pra̱māyu̍ko̱ yaja̍mānaḥ syādya̱dā hi pra̱mīya̱te’the̱māmu̍pāva̱syati̍ sūpacara̱ṇā ca̍ svadhicara̱ṇā cetye̱va brū̍yā̱dvarī̍yasīme̱vāsmai̱ gavyū̍ti̱mā śā̎ste̱ na pra̱māyu̍ko bhavati̱ tayo̍rā̱vidya̱gniri̱dṛ ha̱vira̍juṣa̱tetyā̍ha̱ yā ayā̎kṣma 55 de̱vatā̱stā a̍rīradhā̱meti̱ vāvaitadā̍ha̱ yanna ni̍rdi̱śet prati̍veśaṃ ya̱jñasyā̱śīrga̍cche̱dā śā̎ste̱’yaṃ yaja̍māno̱’sāvityā̍ha ni̱rdiśyai̱vainṛ̍ suva̱rgaṃ lo̱kaṃ ga̍maya̱tyāyu̱rā śā̎ste suprajā̱stvamā śā̎sta̱ ityā̍hā̱śiṣa̍me̱vaitāmā śā̎ste sajātavana̱syāmā śā̎sta̱ ityā̍ha prā̱ṇā vai sa̍jā̱tāḥ prā̱ṇāne̱va 56 nāntare̍ti̱ tada̱gnirde̱vo de̱vebhyo̱ vana̍te va̱yama̱gnermānu̍ṣā̱ ityā̍hā̱gnirde̱vebhyo̍ vanu̱te va̱yaṃ ma̍nu̱ṣye̎bhya̱ iti̱ vāvaitadā̍he̱ha gati̍rvā̱masye̱daṃ ca̱ namo̍ de̱vebhya̱ ityā̍ha̱ yāścai̱va de̱vatā̱ yaja̍ti̱ yāśca̱ na tābhya̍ e̱vobhayī̎bhyo̱ nama̍skarotyā̱tmano’nā̎rtyai ||2.6.9||
śri̱taste̱ pra tri̱ṣṭubha̍me̱taddyāvā̍pṛthi̱vī yā ayā̎kṣma prā̱ṇāne̱va ṣaṭca̍tvārṛśacca ||2.6.9||
57 de̱vā vai ya̱jñasya̍ svagāka̱rtāra̱ṃ nāvi̍nda̱nte śa̱ṃyuṃ bā̍rhaspa̱tyama̍bruvanni̱maṃ no̍ ya̱jña2ṛ sva̱gā ku̱rviti̱ so̎’bravī̱dvara̍ṃ vṛṇai̱ yade̱vābrā̎hmaṇo̱kto’śra̍ddadhāno̱ yajā̍tai̱ sā me̍ ya̱jñasyā̱śīra̍sa̱diti̱ tasmā̱dyadabrā̎hmaṇo̱kto’śra̍ddadhāno̱ yaja̍te śa̱ṃyume̱va tasya̍ bārhaspa̱tyaṃ ya̱jñasyā̱śīrga̍cchatye̱tanmametya̍bravī̱tki̍ṃ me̎ pra̱jāyā̱ 58 iti̱ yo̍’pagu̱rātai̍ śa̱tena̍ yātayā̱dyo ni̱hana̍t sa̱hasre̍ṇa yātayā̱dyo lohi̍taṃ ka̱rava̱dyāva̍taḥ pra̱skadya̍ pṛ̱sūnthsa̍ṃ gṛ̱hṇāttāva̍taḥ saṃvathsa̱rānpi̍tṛlo̱kaṃ na pra jā̍nā̱diti̱ tasmā̎dbrāhma̱ṇāya̱ nāpa̍ gureta̱ na ni ha̍nyā̱nna lohi̍taṃ kuryāde̱tāva̍tā̱ haina̍sā bhavati̱ taccha̱ṃyorā vṛ̍ṇīmaha̱ ityā̍ha ya̱jñame̱vatathsva̱gā ka̍roti̱ ta 59 ccha̱ṃyorā vṛ̍ṇīmaha̱ ityā̍ha śa̱ṃyume̱va bā̍rhaspa̱tyaṃ bhā̍ga̱dheye̍na̱ sama̍rdhayati gā̱tuṃ ya̱jñāya̍ gā̱tuṃ ya̱jñapa̍taya̱ ityā̍hā̱śiṣa̍me̱vaitāmā śā̎ste̱ soma̍ṃ yajati̱ reta̍ e̱va tadda̍dhāti̱ tvaṣṭā̍raṃ yajati̱ reta̍ e̱va hi̱taṃ tvaṣṭā̍ rū̱pāṇi̱ vi ka̍roti de̱vānā̱ṃ patnī̎ryajati mithuna̱tvāyā̱gniṃ gṛ̱hapa̍tiṃ yajati̱ prati̍ṣṭhityai jā̱mi vā e̱tadya̱jñasya̍ kriyate̱ 60 yadājye̍na prayā̱jā i̱jyanta̱ ājye̍na patnīsaṃyā̱jā ṛca̍ma̱nūcya̍ patnīsaṃyā̱jānā̍mṛ̱cā ya̍ja̱tyajā̍mitvā̱yātho̍ mithuna̱tvāya̍ pa̱ṃktiprā̍yaṇo̱ vai ya̱jñaḥ pa̱ṃktyu̍dayana̱ḥ paṃca̍ prayā̱jā i̍jyante ca̱tvāra̍ḥ patnīsaṃyā̱jāḥ sa̍miṣṭaya̱juḥ pa̍ṃca̱maṃ pa̱ṃktime̱vānu̍ pra̱yanti̍ pa̱ṃktimanūdya̍nti ||2.6.10||
pra̱jāyā̎ḥ karoti̱ tatkri̍yate̱ traya̍strṛśacca ||2.6.10||
61 yu̱kṣvā hi de̍va̱hūta̍mṛ̱ aśvṛ̍ agne ra̱thīri̍va | ni hotā̍ pū̱rvyaḥ sa̍daḥ || u̱ta no̍ deva de̱vṛ acchā̍ voco vi̱duṣṭa̍raḥ | śradviśvā̱ vāryā̍ kṛdhi || tvṛ ha̱ yadya̍viṣṭhya̱ saha̍saḥ sūnavāhuta | ṛ̱tāvā̍ ya̱jñiyo̱ bhuva̍ḥ || a̱yama̱gniḥ sa̍ha̱sriṇo̱ vāja̍sya śa̱tina̱spati̍ḥ | mū̱rdhā ka̱vī ra̍yī̱ṇām || taṃ ne̱mimṛ̱bhavo̍ ya̱thāna̍masva̱ sahū̍tibhiḥ | nedī̍yo ya̱jña 62 ma̍ṅgiraḥ || tasmai̍ nū̱nama̱bhidya̍ve vā̱cā vi̍rūpa̱ nitya̍yā | vṛṣṇe̍ codasva suṣṭu̱tim || kamu̍ ṣvidasya̱ sena̍yā̱gnerapā̍kacakṣasaḥ | pa̱ṇiṃ goṣu̍ starāmahe || mā no̍ de̱vānā̱ṃ viśa̍ḥ prasnā̱tīri̍vo̱srāḥ | kṛ̱śaṃ na hā̍su̱raghni̍yāḥ || mā na̍ḥ samasya dū̱ḍhya̍ḥ pari̍dveṣaso aṛha̱tiḥ | ū̱rmirna nāva̱mā va̍dhīt || nama̍ste agna̱ oja̍se gṛ̱ṇanti̍ deva kṛ̱ṣṭaya̍ḥ | amai̍ 63 ra̱mitra̍mardaya || ku̱vithsu no̱ gavi̍ṣṭa̱ye’gne̍ sa̱ṃveṣi̍ṣo ra̱yim | uru̍kṛdu̱ruṇa̍skṛdhi || mā no̍ a̱sminma̍hādha̱ne parā̍ vargbhāra̱bhṛdya̍thā | sa̱ṃvargṛ̱ sṛ ra̱yiṃ ja̍ya || a̱nyama̱smadbhi̱yā i̱yamagne̱ siṣa̍ktu du̱cchunā̎ | vardhā̍ no̱ ama̍va̱cchava̍ḥ || yasyāju̍ṣannama̱svina̱ḥ śamī̱madu̍rmakhasya vā | taṃ gheda̱gnirvṛ̱dhāva̍ti || para̍syā̱ adhi̍ 64 sa̱ṃvato’va̍rṛ a̱bhyā ta̍ra | yatrā̱hamasmi̱ tṛ a̍va || vi̱dmā hi te̍ pu̱rā va̱yamagne̍ pi̱turyathāva̍saḥ | adhā̍te su̱mnamī̍ma he | ya u̱gra i̍va śarya̱hā ti̱gmaśaṛ̍ṅgo̱ na vṛsa̍gaḥ | agne̱ puro̍ ru̱roji̍tha || sakhā̍ya̱ḥ saṃ va̍ḥ sa̱myañca̱miṣa̱gg̱ stoma̍ṃ cā̱gnaye̎ | varṣi̍ṣṭhāya kṣitī̱nāmū̱rjo naptre̱ saha̍svate || sṛ sa̱midyu̍vase vṛṣa̱nnagne̱ viśvā̎nya̱rya ā | i̱ḍaspa̱de sami̍dhyase̱ sa no̱ vasū̱nyā bha̍ra || prajā̍pate̱ sa ve̍da̱ somā̍pūṣaṇe̱mau de̱vau ||2.6.11||
ya̱jñamamai̱radhi̍ vṛṣa̱nnekā̱nna vṛ̍śa̱tiśca̍ ||2.6.11||
65 u̱śanta̍stvā havāmaha u̱śanta̱ḥ sami̍dhīmahi | u̱śannu̍śa̱ta ā va̍ha pi̱tṝn ha̱viṣe̱ atta̍ve || tvṛ so̍ma̱ praci̍kito manī̱ṣā tvṛ raji̍ṣṭha̱manu̍ neṣi̱ panthā̎m | tava̱ praṇī̍tī pi̱taro̍ na indo de̱veṣu̱ ratna̍mabhajanta̱ dhīrā̎ḥ || tvayā̱ hi na̍ḥ pi̱tara̍ḥ soma̱ pūrve̱ karmā̍ṇi ca̱kruḥ pa̍vamāna̱ dhīrā̎ḥ | va̱nvannavā̍taḥ pari̱dhṛ rapo̎rṇu vī̱rebhi̱raśvai̎rma̱ghavā̍ bhavā 66 naḥ || tvṛ so̍ma pi̱tṛbhi̍ḥ saṃvidā̱no’nu̱ dyāvā̍pṛthi̱vī āta̍tantha | tasmai̍ ta indo ha̱viṣā̍ vidhema va̱ya2ṛ syā̍ma̱ pata̍yo rayī̱ṇām || agni̍ṣvāttāḥ pitara̱ eha ga̍cchata̱ sada̍ḥ sadaḥ sadata supraṇītayaḥ | a̱ttā ha̱vṛṣi̱ praya̍tāni ba̱ṟhiṣyathā̍ ra̱yṛ sarva̍vīraṃ dadhātana || barhi̍ṣadaḥ pitara ū̱tya̍rvāgi̱mā vo̍ ha̱vyā ca̍kṛmā ju̱ṣadhva̎m | ta ā ga̱tāva̍sā̱ śaṃta̍me̱nāthā̱smabhyṛ̱ 67 śaṃ yora̍ra̱po da̍dhāta || āhaṃ pi̱tṝnthsu̍vi̱datrṛ̍ avithsi̱ napā̍taṃ ca vi̱krama̍ṇaṃ ca̱ viṣṇo̎ḥ | ba̱ṟhi̱ṣado̱ ye sva̱dhayā̍ su̱tasya̱ bhaja̍nta pi̱tvasta i̱hāga̍miṣṭhāḥ || upa̍hūtāḥ pi̱tara̍ḥ so̱myāso̍ barhi̱ṣye̍ṣu ni̱dhiṣu̍ pri̱yeṣu̍ | ta ā ga̍mantu̱ ta i̱ha śru̍va̱ntvadhi̍ bruvantu̱ te a̍vantva̱smān || udī̍ratā̱mava̍ra̱ utparā̍sa̱ unma̍dhya̱māḥ pi̱tara̍ḥ so̱myāsa̍ḥ | asu̱ṃ 68 ya ī̱yura̍vṛ̱kā ṛ̍ta̱jñāste no̍’vantu pi̱taro̱ have̍ṣu || i̱daṃ pi̱tṛbhyo̱ namo̍ astva̱dya ye pūrvā̍so̱ ya upa̍rāsa ī̱yuḥ | ye pārthi̍ve̱ raja̱syā niṣa̍ttā̱ ye vā̍ nū̱nṛ su̍vṛ̱janā̍su vi̱kṣu || adhā̱ yathā̍ naḥ pi̱tara̱ḥ parā̍saḥ pra̱tnāso̍ agna ṛ̱tamā̍śuṣā̱ṇāḥ | śucīda̍ya̱ndīdhi̍timuktha̱śāsa̱ḥ, kṣāmā̍ bhi̱ndanto̍ aru̱ṇīrapa̍ vran || yada̍gne 69 kavyavāhana pi̱tṝn, yakṣyṛ̍tā̱vṛdha̍ḥ | pra ca̍ ha̱vyāni̍ vakṣyasi de̱vebhya̍śca pi̱tṛbhya̱ ā || tvama̍gna īḍi̱to jā̍tave̱do ‘vā̎ḍḍha̱vyāni̍ sura̱bhīṇi̍ kṛ̱tvā | prādā̎ḥ pi̱tṛbhya̍ḥ sva̱dhayā̱ te a̍kṣanna̱ddhi tvaṃ de̍va̱ praya̍tā ha̱vṛṣi̍ || māta̍lī ka̱vyairya̱mo aṃgi̍robhi̱rbṛha̱spati̱ṟ ṛkva̍bhirvāvṛdhā̱naḥ | yāgśca̍ de̱vā vā̍vṛ̱dhurye ca̍ de̱vānthsvāhā̱ṉ ye sva̱dhayā̱nye ma̍danti | 70 i̱maṃ ya̍ma prasta̱ramā hi sīdāṃgi̍robhiḥ pi̱tṛbhi̍ḥ saṃvidā̱naḥ | ā tvā̱ mantrā̎ḥ kaviśa̱stā va̍hantve̱nā rā̍jan ha̱viṣā̍ mādayasva || aṃgi̍robhi̱rā ga̍hi ya̱jñiye̍bhi̱ryama̍ vairū̱pairi̱ha mā̍dayasva | viva̍svantṛ huve̱ yaḥ pi̱tā te̱’smin, ya̱jñe ba̱ṟhiṣyā ni̱ṣadya̍ || aṃgi̍raso naḥ pi̱taro̱ nava̍gvā̱ atha̍rvāṇo̱ bhṛga̍vaḥ so̱myāsa̍ḥ | teṣā̎ṃ va̱yṛ su̍ma̱tau ya̱jñiyā̍nā̱mapi̍ bha̱dre sau̍mana̱se syā̍ma ||2.6.12||
bha̱vā̱smabhya̱masu̱ṃ yada̍gne madanti saumana̱sa eka̍ṃ ca ||2.6.12||