caturthakāṇḍe dvādaśaḥ prapāṭhakaḥ
caturthakāṇḍe dvādaśaḥ prapāṭhakaḥ
vācaspatir balā teṣāṃ tanvo 'dya dadhātu me
||4.12.1||चतुर्थकाण्डे द्वादशः प्रपाठकः
वाचस्पतिर् बला तेषां तन्वो ऽद्य दधातु मे
agniḥ prathamo vasubhir no avyāt somo rudrair abhirakṣatu tmanā |
indro marudbhir ṛtuthā kṛṇotv ādityair no varuṇaḥ śarma yaṃsat ||
sam agnir vasubhir no avyāt saṃ somo rudriyābhis tanūbhiḥ |
sam indro rātahavyo marudbhiḥ sam ādityair varuṇo viśvavedāḥ ||
agne dā dāśuṣe rayiṃ vīravantaṃ parīṇasam |
śiśīhi naḥ sūnumataḥ ||
dā no agne śatino dāḥ sahasriṇo duro na vājaṃ śrutyā apāvṛdhi |
prācī dyāvāpṛthivī brahmaṇā kṛdhi svar ṇa śukram uṣaso vididyutuḥ ||
hiraṇyapāṇim ūtaye savitāram upahvaye |
sa cettā devatā padam ||
vāmam adya savitar vāmam u śvo divedive vāmam asmabhyaṃ sāvīḥ ||
vāmasya hi kṣayasya deva bhūrer ayā dhiyā vāmabhājaḥ syāma ||
pra vāyuṃ pra yābhiḥ ||
syonā pṛthivi bhavānṛkṣarā niveśanī |
yachā naḥ śarma saprathaḥ ||
baḍ itthā parvatānāṃ khidraṃ bibharṣi pṛthivi |
pra yā bhūmiṃ pravatvati mahnā hinoṣi mahini ||
pūrvāparaṃ carato māyayaitau śiśū krīḍantau pariyāto adhvaram |
viśvāny anyo bhuvanā vicaṣṭa ṛtūṃr anyo vidadhaj jāyate punaḥ ||
navonavo bhavati jāyamāno 'hnāṃ ketur uṣasām ety agram |
bhāgaṃ devebhyo vidadhāty āyan pra candramās tirate dīrgham āyuḥ ||
yathādityā aṃśum āpyāyayanti yathākṣitim akṣitayaḥ pibanti |
evāsmān indro varuṇo bṛhaspatir āpyāyayantu bhuvanasya gopāḥ ||
prācyāṃ diśi tvam indrāsi rājotodīcyāṃ vṛtrahan vrātrahāsi |
yatra yanti srotyās taj jitaṃ te dakṣiṇato vṛṣabho havya edhi ||
asyed eva praririce mahitvaṃ divas pṛthivyāḥ pary antarikṣāt |
svarāḍ indro damā ā viśvagūrtaḥ svarir amatro vavakṣe raṇāya ||
tvam indrāsy adhirājas tvaṃ bhavādhipatir janānām |
daivīr viśas tvam utā virājaujasvat kṣatram ajaraṃ te astu ||
ā yasmint sapta vāsavā rohanti pūrvyā ruhaḥ |
ṛṣir ha dīrghaśruttamā indrasya gharmo atithiḥ ||
mado na yaḥ somyo bodhicakṣā vātaś ca nu cyavana induvikṣāḥ |
sa tapnuḥ śucase na sūraḥ sa svedayuḥ śuśucāno na gharmaḥ ||
indriyāṇi śatakrato yā te janeṣu pañcasu |
indra tāni tā āvṛṇe ||
anu te dāyi maha indriyāya satrā te viśvam anu vṛtrahatye |
anu kṣatram anu saho yajatrendra devebhir anu te nṛṣahye ||
anavas te ratham aśvāya takṣan tvaṣṭā vajraṃ puruhūta dyumantam |
brahmāṇā indraṃ mahayanto arkair avardhayann ahaye hantavā u ||
vṛṣṇe yat te vṛṣaṇo arkam arcān indra grāvāṇo aditiḥ sajoṣāḥ |
anaśvāso ye pavayo 'rathā indreṣitā abhyavartanta dasyūn
||4.12.2||अग्निः प्रथमो वसुभिर् नो अव्यात् सोमो रुद्रैर् अभिरक्षतु त्मना ।
इन्द्रो मरुद्भिर् ऋतुथा कृणोत्व् आदित्यैर् नो वरुणः शर्म यंसत् ॥
सम् अग्निर् वसुभिर् नो अव्यात् सं सोमो रुद्रियाभिस् तनूभिः ।
सम् इन्द्रो रातहव्यो मरुद्भिः सम् आदित्यैर् वरुणो विश्ववेदाः ॥
अग्ने दा दाशुषे रयिं वीरवन्तं परीणसम् ।
शिशीहि नः सूनुमतः ॥
दा नो अग्ने शतिनो दाः सहस्रिणो दुरो न वाजं श्रुत्या अपावृधि ।
प्राची द्यावापृथिवी ब्रह्मणा कृधि स्वर् ण शुक्रम् उषसो विदिद्युतुः ॥
हिरण्यपाणिम् ऊतये सवितारम् उपह्वये ।
स चेत्ता देवता पदम् ॥
वामम् अद्य सवितर् वामम् उ श्वो दिवेदिवे वामम् अस्मभ्यं सावीः ॥
वामस्य हि क्षयस्य देव भूरेर् अया धिया वामभाजः स्याम ॥
प्र वायुं प्र याभिः ॥
स्योना पृथिवि भवानृक्षरा निवेशनी ।
यछा नः शर्म सप्रथः ॥
बड् इत्था पर्वतानां खिद्रं बिभर्षि पृथिवि ।
प्र या भूमिं प्रवत्वति मह्ना हिनोषि महिनि ॥
पूर्वापरं चरतो माययैतौ शिशू क्रीडन्तौ परियातो अध्वरम् ।
विश्वान्य् अन्यो भुवना विचष्ट ऋतूंर् अन्यो विदधज् जायते पुनः ॥
नवोनवो भवति जायमानो ऽह्नां केतुर् उषसाम् एत्य् अग्रम् ।
भागं देवेभ्यो विदधात्य् आयन् प्र चन्द्रमास् तिरते दीर्घम् आयुः ॥
यथादित्या अंशुम् आप्याययन्ति यथाक्षितिम् अक्षितयः पिबन्ति ।
एवास्मान् इन्द्रो वरुणो बृहस्पतिर् आप्याययन्तु भुवनस्य गोपाः ॥
प्राच्यां दिशि त्वम् इन्द्रासि राजोतोदीच्यां वृत्रहन् व्रात्रहासि ।
यत्र यन्ति स्रोत्यास् तज् जितं ते दक्षिणतो वृषभो हव्य एधि ॥
अस्येद् एव प्ररिरिचे महित्वं दिवस् पृथिव्याः पर्य् अन्तरिक्षात् ।
स्वराड् इन्द्रो दमा आ विश्वगूर्तः स्वरिर् अमत्रो ववक्षे रणाय ॥
त्वम् इन्द्रास्य् अधिराजस् त्वं भवाधिपतिर् जनानाम् ।
दैवीर् विशस् त्वम् उता विराजौजस्वत् क्षत्रम् अजरं ते अस्तु ॥
आ यस्मिन्त् सप्त वासवा रोहन्ति पूर्व्या रुहः ।
ऋषिर् ह दीर्घश्रुत्तमा इन्द्रस्य घर्मो अतिथिः ॥
मदो न यः सोम्यो बोधिचक्षा वातश् च नु च्यवन इन्दुविक्षाः ।
स तप्नुः शुचसे न सूरः स स्वेदयुः शुशुचानो न घर्मः ॥
इन्द्रियाणि शतक्रतो या ते जनेषु पञ्चसु ।
इन्द्र तानि ता आवृणे ॥
अनु ते दायि मह इन्द्रियाय सत्रा ते विश्वम् अनु वृत्रहत्ये ।
अनु क्षत्रम् अनु सहो यजत्रेन्द्र देवेभिर् अनु ते नृषह्ये ॥
अनवस् ते रथम् अश्वाय तक्षन् त्वष्टा वज्रं पुरुहूत द्युमन्तम् ।
ब्रह्माणा इन्द्रं महयन्तो अर्कैर् अवर्धयन्न् अहये हन्तवा उ ॥
वृष्णे यत् ते वृषणो अर्कम् अर्चान् इन्द्र ग्रावाणो अदितिः सजोषाः ।
अनश्वासो ये पवयो ऽरथा इन्द्रेषिता अभ्यवर्तन्त दस्यून्
viveṣa yan mā dhiṣaṇā jajāna stavai purā pāryād indram ahnaḥ |
aṃhaso yatra pīparad yathā no nāveva yāntam ubhaye havante ||
aṃhomuce prabharemā manīṣāṃ bhūyiṣṭhadāvne sumatim āvṛṇānaḥ |
idam indra prati havyaṃ juṣasva satyāḥ santu yajamānasya kāmāḥ ||
trātāram indram avitāram indraṃ havehave suhavaṃ śūram indram |
huve nu śakraṃ puruhūtam indraṃ svasti no maghavā dhātv indraḥ ||
mā te asyāṃ sahasāvan pariṣṭā aghāya bhūma harivaḥ parādaiḥ |
trāyasva no 'vṛkebhir varūthais tava priyāsaḥ sūriṣu syāma ||
anu tvāhighne adha deva devā madan viśve kavitamaṃ kavīnām |
karo yatra varivo bādhitāya dive janāya tanve gṛṇānaḥ ||
anu dyāvāpṛthivī tat tā ojo 'martyā jihata indra devāḥ |
kṛṣvā kṛtno akṛtaṃ yat te asty ukthaṃ navīyo janayasva yajñaiḥ ||
abhi prabhara dhṛṣatā dhṛṣanmanaḥ śravaś cit te asad bṛhat |
arṣantv āpo javasā vi mātaro hano vṛtraṃ jayā svaḥ ||
asmā id u prabharā tūtujāno vṛtrāya vajram īśānaḥ kiyedhāḥ |
gor na parva viradā tiraśceṣyann arṇāṃsy apāṃ caradhyai ||
vi na indra mṛdho jahi nīcā yacha pṛtanyataḥ |
adhaspadaṃ tam īṃ kṛdhi yo asmaṃ abhidāsati ||
mṛgo na bhīmaḥ kucaro giriṣṭhāḥ parāvatā ājaganthā parasyāḥ |
sṛkaṃ saṃśāya pavim indra tigmaṃ vi śatrūn tāḍhi vi mṛdho nudasva ||
ākare vasor jaritā panasyate 'nehasaḥ stubhā indro duvasyati |
vivasvataḥ sadanā ā hi pipriye satrāsāham abhimātihanaṃ stuhi ||
tvaṃ sapatnān pṛtanāsu jiṣṇur indrābhiṣāḍ abhimātīr apaghnan |
pibā somaṃ vajrabāho viṣahyāsmabhyaṃ paṇīṃr arvasv āmukhāya ||
puruṣṭutasya nāmabhiḥ śatena mahayāmasi |
indrasya carṣaṇīsahaḥ ||
puruṣṭutasya : fn emended| ed Ṛv|3|37|4: puruṣṭutasya|
nāmāni te śatakrato viśvābhir gīrbhir īmahe |
indrābhimātiṣāhye ||
arvāvato nā āgahi parāvataś ca vṛtrahan |
imā juṣasva no giraḥ ||
yad antarā parāvatam arvāvataṃ ca hūyase |
indreha tatā āgahi ||
endra sānasiṃ rayiṃ sajitvānaṃ sadāsaham |
varṣiṣṭham ūtaye bhara ||
prasasāhiṣe puruhūta śatrūn jyeṣṭhas te śuṣma iha rātir astu |
indrābhara dakṣiṇenā vasūni patiḥ sindhūnām asi revatīnām ||
indraṃ naro nemadhitā havante yat pāryā yunajate dhiyas tāḥ |
śūro nṛṣātā śravasaś cakāna ā gomati vraje bhajā tvaṃ naḥ ||
hṛdaṃ na hi tvā nyṛṣanty ūrmayo brahmāṇīndra tava yāni vardhanā |
tvaṣṭā cit te yujyaṃ vāvṛdhe śavas tatakṣa vajram abhibhūtyojasam ||
abhi svavṛṣṭiṃ made asya yudhyato raghvīr iva pravaṇe sasrur ūtayaḥ |
indro yad vajrī dhṛṣamāṇo andhasā bhinad valasya paridhīṃr iva tritaḥ ||
tam indraṃ vājayāmasi yuje ratham ||
vṛtraturaṃ maghavānaṃ śacīpatim indraṃ giro bṛhatīr abhyanūṣata |
vāvṛdhānaṃ puruhūtaṃ suvṛktibhir amartyaṃ jaramāṇaṃ divedive ||
vṛtraturaṃ : fn correcturen und conjecturen zu dem ganzen Werk| ed (vc): vṛtrataram|
ahan vṛtraṃ vṛtrataraṃ vyaṃsam indro vajreṇa mahatā vadhena |
skandhāṃsīva kuliśenā vivṛkṇāhiḥ śayata upapṛk pṛthivyāḥ ||
vṛtrataraṃ : fn emended| ed|: vṛntrataram|
abhitiṣṭha pṛtanyato 'dhare santu śatravaḥ |
indra iva dasyuhā bhavāpaḥ kṣetrāṇi sañjaya ||
āśīr nā ūrjam uta suprajāstvam iṣaṃ dadhātu draviṇaṃ savarcasam |
sañjayan kṣetrāṇi sahasāham indra kṛṇvāno anyaṃ adharānt sapatnān ||
tvam indrāsy adhirājaḥ ||
indro jayati na parājayate adhirājo rājasu rājayate |
viśvā abhiṣṭiḥ pṛtanā jayaty upasadyo namasyo yathāsat ||
ā te maha indroty ugra samanyavo yat samaranta senāḥ |
patāti didyun naryasya bāhvor mā te mano viṣvadryag vicārīt ||
yo jāta eva prathamo manasvān devo devān kratunā paryabhūṣat |
yasya śuṣmād rodasī abhyasetāṃ nṛmṇasya mahnā sa janāsā indraḥ ||
manyur indro manyur evāsa devo manyur hotā varuṇo viśvavedāḥ |
manyuṃ viśa īḍate mānuṣīr yā avā no manyo tapasā sajoṣāḥ ||
tvaṃ hi manyo abhibhūtyojāḥ svayañjo bhāmo abhimātiṣāhaḥ |
viśvacarṣaṇiḥ sahuriḥ sahāvānt sa hūyamāno amṛtāya gachat ||
iḍām agne tvaṃ no agne kim it te viṣṇo pra tat te adya ||
dīrghas te astv aṅkuśo yenā vasu prayachasi |
yajamānāya sunvate ||
bhadrā te hastā sukṛtota pāṇī prayantārā stuvate rādha indra |
kā te niṣattiḥ kim u no mamatsi kiṃ nod ud u harṣase dātavā u
||4.12.3||विवेष यन् मा धिषणा जजान स्तवै पुरा पार्याद् इन्द्रम् अह्नः ।
अंहसो यत्र पीपरद् यथा नो नावेव यान्तम् उभये हवन्ते ॥
अंहोमुचे प्रभरेमा मनीषां भूयिष्ठदाव्ने सुमतिम् आवृणानः ।
इदम् इन्द्र प्रति हव्यं जुषस्व सत्याः सन्तु यजमानस्य कामाः ॥
त्रातारम् इन्द्रम् अवितारम् इन्द्रं हवेहवे सुहवं शूरम् इन्द्रम् ।
हुवे नु शक्रं पुरुहूतम् इन्द्रं स्वस्ति नो मघवा धात्व् इन्द्रः ॥
मा ते अस्यां सहसावन् परिष्टा अघाय भूम हरिवः परादैः ।
त्रायस्व नो ऽवृकेभिर् वरूथैस् तव प्रियासः सूरिषु स्याम ॥
अनु त्वाहिघ्ने अध देव देवा मदन् विश्वे कवितमं कवीनाम् ।
करो यत्र वरिवो बाधिताय दिवे जनाय तन्वे गृणानः ॥
अनु द्यावापृथिवी तत् ता ओजो ऽमर्त्या जिहत इन्द्र देवाः ।
कृष्वा कृत्नो अकृतं यत् ते अस्त्य् उक्थं नवीयो जनयस्व यज्ञैः ॥
अभि प्रभर धृषता धृषन्मनः श्रवश् चित् ते असद् बृहत् ।
अर्षन्त्व् आपो जवसा वि मातरो हनो वृत्रं जया स्वः ॥
अस्मा इद् उ प्रभरा तूतुजानो वृत्राय वज्रम् ईशानः कियेधाः ।
गोर् न पर्व विरदा तिरश्चेष्यन्न् अर्णांस्य् अपां चरध्यै ॥
वि न इन्द्र मृधो जहि नीचा यछ पृतन्यतः ।
अधस्पदं तम् ईं कृधि यो अस्मं अभिदासति ॥
मृगो न भीमः कुचरो गिरिष्ठाः परावता आजगन्था परस्याः ।
सृकं संशाय पविम् इन्द्र तिग्मं वि शत्रून् ताढि वि मृधो नुदस्व ॥
आकरे वसोर् जरिता पनस्यते ऽनेहसः स्तुभा इन्द्रो दुवस्यति ।
विवस्वतः सदना आ हि पिप्रिये सत्रासाहम् अभिमातिहनं स्तुहि ॥
त्वं सपत्नान् पृतनासु जिष्णुर् इन्द्राभिषाड् अभिमातीर् अपघ्नन् ।
पिबा सोमं वज्रबाहो विषह्यास्मभ्यं पणींर् अर्वस्व् आमुखाय ॥
पुरुष्टुतस्य नामभिः शतेन महयामसि ।
इन्द्रस्य चर्षणीसहः ॥
पुरुष्टुतस्य : फ़्न् एमेन्देद्। एद् Ṛव्।३।३७।४: पुरुष्टुतस्य।
नामानि ते शतक्रतो विश्वाभिर् गीर्भिर् ईमहे ।
इन्द्राभिमातिषाह्ये ॥
अर्वावतो ना आगहि परावतश् च वृत्रहन् ।
इमा जुषस्व नो गिरः ॥
यद् अन्तरा परावतम् अर्वावतं च हूयसे ।
इन्द्रेह तता आगहि ॥
एन्द्र सानसिं रयिं सजित्वानं सदासहम् ।
वर्षिष्ठम् ऊतये भर ॥
प्रससाहिषे पुरुहूत शत्रून् ज्येष्ठस् ते शुष्म इह रातिर् अस्तु ।
इन्द्राभर दक्षिणेना वसूनि पतिः सिन्धूनाम् असि रेवतीनाम् ॥
इन्द्रं नरो नेमधिता हवन्ते यत् पार्या युनजते धियस् ताः ।
शूरो नृषाता श्रवसश् चकान आ गोमति व्रजे भजा त्वं नः ॥
हृदं न हि त्वा न्यृषन्त्य् ऊर्मयो ब्रह्माणीन्द्र तव यानि वर्धना ।
त्वष्टा चित् ते युज्यं वावृधे शवस् ततक्ष वज्रम् अभिभूत्योजसम् ॥
अभि स्ववृष्टिं मदे अस्य युध्यतो रघ्वीर् इव प्रवणे सस्रुर् ऊतयः ।
इन्द्रो यद् वज्री धृषमाणो अन्धसा भिनद् वलस्य परिधींर् इव त्रितः ॥
तम् इन्द्रं वाजयामसि युजे रथम् ॥
वृत्रतुरं मघवानं शचीपतिम् इन्द्रं गिरो बृहतीर् अभ्यनूषत ।
वावृधानं पुरुहूतं सुवृक्तिभिर् अमर्त्यं जरमाणं दिवेदिवे ॥
वृत्रतुरं : फ़्न् चोर्रेच्तुरेन् उन्द् चोन्जेच्तुरेन् ज़ु देम् गन्ज़ेन् Wएर्क्। एद् (व्च्): वृत्रतरम्।
अहन् वृत्रं वृत्रतरं व्यंसम् इन्द्रो वज्रेण महता वधेन ।
स्कन्धांसीव कुलिशेना विवृक्णाहिः शयत उपपृक् पृथिव्याः ॥
वृत्रतरं : फ़्न् एमेन्देद्। एद्।: वृन्त्रतरम्।
अभितिष्ठ पृतन्यतो ऽधरे सन्तु शत्रवः ।
इन्द्र इव दस्युहा भवापः क्षेत्राणि सञ्जय ॥
आशीर् ना ऊर्जम् उत सुप्रजास्त्वम् इषं दधातु द्रविणं सवर्चसम् ।
सञ्जयन् क्षेत्राणि सहसाहम् इन्द्र कृण्वानो अन्यं अधरान्त् सपत्नान् ॥
त्वम् इन्द्रास्य् अधिराजः ॥
इन्द्रो जयति न पराजयते अधिराजो राजसु राजयते ।
विश्वा अभिष्टिः पृतना जयत्य् उपसद्यो नमस्यो यथासत् ॥
आ ते मह इन्द्रोत्य् उग्र समन्यवो यत् समरन्त सेनाः ।
पताति दिद्युन् नर्यस्य बाह्वोर् मा ते मनो विष्वद्र्यग् विचारीत् ॥
यो जात एव प्रथमो मनस्वान् देवो देवान् क्रतुना पर्यभूषत् ।
यस्य शुष्माद् रोदसी अभ्यसेतां नृम्णस्य मह्ना स जनासा इन्द्रः ॥
मन्युर् इन्द्रो मन्युर् एवास देवो मन्युर् होता वरुणो विश्ववेदाः ।
मन्युं विश ईडते मानुषीर् या अवा नो मन्यो तपसा सजोषाः ॥
त्वं हि मन्यो अभिभूत्योजाः स्वयञ्जो भामो अभिमातिषाहः ।
विश्वचर्षणिः सहुरिः सहावान्त् स हूयमानो अमृताय गछत् ॥
इडाम् अग्ने त्वं नो अग्ने किम् इत् ते विष्णो प्र तत् ते अद्य ॥
दीर्घस् ते अस्त्व् अङ्कुशो येना वसु प्रयछसि ।
यजमानाय सुन्वते ॥
भद्रा ते हस्ता सुकृतोत पाणी प्रयन्तारा स्तुवते राध इन्द्र ।
का ते निषत्तिः किम् उ नो ममत्सि किं नोद् उद् उ हर्षसे दातवा उ
niṣattiḥ : fn emended| ed|: niṣatriḥ| cf| Ṛv|4|21|9|
indrāvaruṇā yuvam adhvarāya no viśe janāya mahi śarma yachatam |
dīrghaprayajyum ati yo vanuṣyati vayaṃ jayema pṛtanāsu dūḍhyaḥ ||
samrāḍ anyaḥ svarāḍ anya ucyate vāṃ mahāntā indrāvaruṇā mahāvasū |
viśve devāsaḥ parame vyomani saṃ vām ojo vṛṣaṇā saṃ balaṃ dadhuḥ ||
viśvāhendro adhivaktā no astv aparihṛtāḥ sanuyāma vājam |
tan no mitro varuṇo māmahantām aditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ ||
enāṃ mukhena vāyum indravanto 'ciṣyāma vṛjane viśva ūtī |
tan no mitro varuṇo māmahantām aditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ ||
kutrā cid yasya samṛtau raṇvā naro nṛṣadane |
arhantaś cid yam indhate sañjanayanti jantavaḥ ||
saṃ yad iṣo vanāmahe saṃ havyā mānuṣāṇām |
uta dyumnasya śavasa ṛtasya raśmim ādade ||
yad adya sūrya bravo 'nāgā udyan mitrāya varuṇāya satyam |
vayaṃ devatrādite syāma tava priyāso aryaman gṛṇantaḥ ||
ud vāṃ pṛkṣāso madhumanto asthur ā sūryo aruhañ śukram arṇaḥ |
yasmā ādityā adhvano radanti mitro aryamā varuṇaḥ sajoṣāḥ ||
upem asṛkṣi vājayur vacasyāṃ cano dadhīta nādyo giro me |
apāṃ napād āśuhemā kuvit sa supeśasas karati joṣiṣad dhi ||
sam anyā yanti ||
apāṃ napād ā hy asthād upasthaṃ jihmānām ūrdhvo vidyutaṃ vasānaḥ |
tasya jyeṣṭhaṃ mahimānaṃ vahantīr hiraṇyavarṇāḥ pariyanti yahvīḥ ||
tam asmerā yuvatayo yuvānaṃ marmṛjyamānāḥ pariyanty āpaḥ |
sa śukrebhiḥ śikvabhī revad agnir dīdāyānidhmāṃ ghṛtanirṇig apsu ||
agnā āyūṃṣi pavase ||
āyurdā deva jarasaṃ vṛṇāno ghṛtapratīko ghṛtapṛṣṭho agne |
ghṛtaṃ pibann amṛtaṃ cāru gavyaṃ piteva putraṃ jarase ma emam ||
gayasphāno amīvahā ||
yā te dhāmāni haviṣā yajanti tā te viśvā paribhūr astu yajñam |
gayasphānaḥ prataraṇaḥ suvīro 'vīrahā pracarā soma duryān ||
sutrāmānaṃ mahīm ū ṣv imaṃ me varuṇa tat tvā yāmi vaiśvānaro na ūtyā pṛṣṭo divy abhi tvā śūra nonumas tvām id dhi havāmahe ||
āpaprātha mahinā vṛṣṇyā vṛṣan viśvā śaviṣṭha śavasā |
asmaṃ ava maghavan gomati vraje vajriñ citrābhir ūtibhiḥ ||
bodhā su me maghavan vācam emāṃ yāṃ te vasiṣṭho arcati praśastim |
imā brahma sadhamāde juṣasva ||
revatīr naḥ sadhamādā indre santu tuvivājāḥ |
kṣumanto yābhir madema ||
pro ṣv asmai puroratham indrāya śūṣam arcata |
abhīke cid ulokakṛt saṅge samatsu vṛtrahā |
asmākaṃ bodhi coditā nabhantām anyakeṣāṃ jyākā adhi dhanvasu ||
ā no agne sucetunā ||
ā no agne rayiṃ bhara satrāsāhaṃ vareṇyam |
viśvāsu pṛtsu duṣṭaram ||
indro madāya vāvṛdhe śavase vṛtrahā nṛbhiḥ |
tam in mahatsv ājiṣūtem arbhe havāmahe sa vājeṣu pra no 'viṣat ||
mademade hi no dadir yūthā gavām ṛjukratuḥ |
saṅgṛbhāya purū śatobhayāhastyā vasu śiśīhi rāya ābhara ||
tā asya namasā sahaḥ saparyanti pracetasaḥ |
vratāny asya saścire purūṇi pūrvacittaye vasvīr anu svarājyam ||
tā asya pṛśanāyuvaḥ somaṃ śrīṇanti pṛśnayaḥ |
priyā indrasya dhenavo vajraṃ hinvanti sāyakaṃ vasvīr anu svarājyam ||
ghṛtaṃ na pūtaṃ tanūr arepāḥ śuci hiraṇyam |
tat te rukmo na rocata svadhāvaḥ ||
obhe suścandra viśpate ||
āryamā yāti vṛṣabhas turāṣāḍ dātā vasūni vidadhe tanūpāḥ |
sahasrākṣo gotrabhid vajrabāhur asmāsu devo draviṇaṃ dadhātu ||
ye te 'ryaman bahavo devayānāḥ panthāno rājan diva ācaranti |
tebhir no deva mahi śarma yacha śaṃ no bhava dvipade śaṃ catuṣpade ||
ud agne śucayas tavāyam agnir vīratamas tat sūryasya bhadrā aśvāḥ sapta tvā harito rathe taraṇir viśvadarśataḥ ||
cakṣur no dhehi cakṣuṣe cakṣur vikhyai tanūbhyaḥ |
saṃ cedaṃ vi ca paśyema ||
susandṛśaṃ tvā vayaṃ prati paśyema sūrya |
vi paśyema nṛcakṣasaḥ
||4.12.4||निषत्तिः : फ़्न् एमेन्देद्। एद्।: निषत्रिः। च्फ़्। Ṛव्।४।२१।९।
इन्द्रावरुणा युवम् अध्वराय नो विशे जनाय महि शर्म यछतम् ।
दीर्घप्रयज्युम् अति यो वनुष्यति वयं जयेम पृतनासु दूढ्यः ॥
सम्राड् अन्यः स्वराड् अन्य उच्यते वां महान्ता इन्द्रावरुणा महावसू ।
विश्वे देवासः परमे व्योमनि सं वाम् ओजो वृषणा सं बलं दधुः ॥
विश्वाहेन्द्रो अधिवक्ता नो अस्त्व् अपरिहृताः सनुयाम वाजम् ।
तन् नो मित्रो वरुणो मामहन्ताम् अदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥
एनां मुखेन वायुम् इन्द्रवन्तो ऽचिष्याम वृजने विश्व ऊती ।
तन् नो मित्रो वरुणो मामहन्ताम् अदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥
कुत्रा चिद् यस्य समृतौ रण्वा नरो नृषदने ।
अर्हन्तश् चिद् यम् इन्धते सञ्जनयन्ति जन्तवः ॥
सं यद् इषो वनामहे सं हव्या मानुषाणाम् ।
उत द्युम्नस्य शवस ऋतस्य रश्मिम् आददे ॥
यद् अद्य सूर्य ब्रवो ऽनागा उद्यन् मित्राय वरुणाय सत्यम् ।
वयं देवत्रादिते स्याम तव प्रियासो अर्यमन् गृणन्तः ॥
उद् वां पृक्षासो मधुमन्तो अस्थुर् आ सूर्यो अरुहञ् शुक्रम् अर्णः ।
यस्मा आदित्या अध्वनो रदन्ति मित्रो अर्यमा वरुणः सजोषाः ॥
उपेम् असृक्षि वाजयुर् वचस्यां चनो दधीत नाद्यो गिरो मे ।
अपां नपाद् आशुहेमा कुवित् स सुपेशसस् करति जोषिषद् धि ॥
सम् अन्या यन्ति ॥
अपां नपाद् आ ह्य् अस्थाद् उपस्थं जिह्मानाम् ऊर्ध्वो विद्युतं वसानः ।
तस्य ज्येष्ठं महिमानं वहन्तीर् हिरण्यवर्णाः परियन्ति यह्वीः ॥
तम् अस्मेरा युवतयो युवानं मर्मृज्यमानाः परियन्त्य् आपः ।
स शुक्रेभिः शिक्वभी रेवद् अग्निर् दीदायानिध्मां घृतनिर्णिग् अप्सु ॥
अग्ना आयूंषि पवसे ॥
आयुर्दा देव जरसं वृणानो घृतप्रतीको घृतपृष्ठो अग्ने ।
घृतं पिबन्न् अमृतं चारु गव्यं पितेव पुत्रं जरसे म एमम् ॥
गयस्फानो अमीवहा ॥
या ते धामानि हविषा यजन्ति ता ते विश्वा परिभूर् अस्तु यज्ञम् ।
गयस्फानः प्रतरणः सुवीरो ऽवीरहा प्रचरा सोम दुर्यान् ॥
सुत्रामानं महीम् ऊ ष्व् इमं मे वरुण तत् त्वा यामि वैश्वानरो न ऊत्या पृष्टो दिव्य् अभि त्वा शूर नोनुमस् त्वाम् इद् धि हवामहे ॥
आपप्राथ महिना वृष्ण्या वृषन् विश्वा शविष्ठ शवसा ।
अस्मं अव मघवन् गोमति व्रजे वज्रिञ् चित्राभिर् ऊतिभिः ॥
बोधा सु मे मघवन् वाचम् एमां यां ते वसिष्ठो अर्चति प्रशस्तिम् ।
इमा ब्रह्म सधमादे जुषस्व ॥
रेवतीर् नः सधमादा इन्द्रे सन्तु तुविवाजाः ।
क्षुमन्तो याभिर् मदेम ॥
प्रो ष्व् अस्मै पुरोरथम् इन्द्राय शूषम् अर्चत ।
अभीके चिद् उलोककृत् सङ्गे समत्सु वृत्रहा ।
अस्माकं बोधि चोदिता नभन्ताम् अन्यकेषां ज्याका अधि धन्वसु ॥
आ नो अग्ने सुचेतुना ॥
आ नो अग्ने रयिं भर सत्रासाहं वरेण्यम् ।
विश्वासु पृत्सु दुष्टरम् ॥
इन्द्रो मदाय वावृधे शवसे वृत्रहा नृभिः ।
तम् इन् महत्स्व् आजिषूतेम् अर्भे हवामहे स वाजेषु प्र नो ऽविषत् ॥
मदेमदे हि नो ददिर् यूथा गवाम् ऋजुक्रतुः ।
सङ्गृभाय पुरू शतोभयाहस्त्या वसु शिशीहि राय आभर ॥
ता अस्य नमसा सहः सपर्यन्ति प्रचेतसः ।
व्रतान्य् अस्य सश्चिरे पुरूणि पूर्वचित्तये वस्वीर् अनु स्वराज्यम् ॥
ता अस्य पृशनायुवः सोमं श्रीणन्ति पृश्नयः ।
प्रिया इन्द्रस्य धेनवो वज्रं हिन्वन्ति सायकं वस्वीर् अनु स्वराज्यम् ॥
घृतं न पूतं तनूर् अरेपाः शुचि हिरण्यम् ।
तत् ते रुक्मो न रोचत स्वधावः ॥
ओभे सुश्चन्द्र विश्पते ॥
आर्यमा याति वृषभस् तुराषाड् दाता वसूनि विदधे तनूपाः ।
सहस्राक्षो गोत्रभिद् वज्रबाहुर् अस्मासु देवो द्रविणं दधातु ॥
ये ते ऽर्यमन् बहवो देवयानाः पन्थानो राजन् दिव आचरन्ति ।
तेभिर् नो देव महि शर्म यछ शं नो भव द्विपदे शं चतुष्पदे ॥
उद् अग्ने शुचयस् तवायम् अग्निर् वीरतमस् तत् सूर्यस्य भद्रा अश्वाः सप्त त्वा हरितो रथे तरणिर् विश्वदर्शतः ॥
चक्षुर् नो धेहि चक्षुषे चक्षुर् विख्यै तनूभ्यः ।
सं चेदं वि च पश्येम ॥
सुसन्दृशं त्वा वयं प्रति पश्येम सूर्य ।
वि पश्येम नृचक्षसः
yuvaṃ surāmam aśvinā ||
hotā yakṣad aśvinau sarasvatīm indraṃ surāmṇāṃ somānāṃ pibatu madantāṃ vyantu hotar yaja |
putram iva pitarau ||
indraḥ sutrāmā svavaṃ avobhiḥ sumṛḍīko bhavatu viśvavedāḥ |
bādhatāṃ dveṣo abhayaṃ kṛṇotu suvīryasya patayaḥ syāma ||
tasya vayaṃ sumatau yajñiyasyāpi bhadre saumanase syāma |
sa sutrāmā svavaṃ indro asmad ārāc cid dveṣaḥ sanutar yuyotu ||
agne vājasya gomataḥ ||
bhadro no agnir āhuto bhadrā rātiḥ subhaga bhadro adhvaraḥ |
bhadrā uta praśastayaḥ ||
saṃsam id enā vo agnim ā te agnā idhīmahy agne trī te vājinā trī ṣadhasthā ||
trir agnir balabhid balaṃ bhittvā sahasram airayat |
śūro jetāparājitaḥ ||
trir ahnaḥ pavate vṛṣā somaḥ śukrābhir ūtibhiḥ |
vājī sahasrasātamaḥ ||
saṃ vāṃ karmaṇā sam iṣā hinomīndrāviṣṇū apasas pāre asya |
juṣethāṃ yajñaṃ draviṇaṃ ca dhattam ariṣṭair naḥ pathibhiḥ pārayantā ||
ubhā jigyathuḥ ||
indrāviṣṇū dṛṃhitāḥ śambarasya nava puro navatiṃ ca śnathiṣṭam |
śataṃ varcinaḥ sahasraṃ ca sākaṃ hatho apraty asurasya vīrān ||
uta mātā mahiṣam anvavenad amī tvā jahati putra devāḥ |
athābravīd vṛtram indro haniṣyant sakhe viṣṇo vitaraṃ vikramasva ||
trīṇy āyūṃṣi tava jātavedaḥ ||
agnir asmi janmanā jātavedā ghṛtaṃ me cakṣur amṛtaṃ ma āsan |
arkas tridhātū rajaso vimāno 'jasro gharmo havir asmi nāma ||
vidmā te agne tredhā trayāṇi ||
vṛṣaṇaṃ tvā trikakubhaṃ trimūrdhānaṃ trisandṛśam |
varṣman pṛthivyā īmahe agne havyāya voḍhave ||
atividdhāsyed evā ||
evā : fn pada: | viddhāsye | deva |
parjanyāya pragāyata divas putrāya mīḍhuṣe |
sa no yavasam ichatu ||
pra vātā vānti patayanti vidyutā ud oṣadhīr jihate pinvate svaḥ |
irā viśvasmai bhuvanāya jāyate yat parjanyaḥ pṛthivīṃ retasāvati ||
yas tastambha sahasā vi jmo antān bṛhaspatis triṣadhastho raveṇa |
taṃ pratnāsā ṛṣayo dīdhyānāḥ puro viprā dadhire mandrajihvam ||
vibhidyā puraṃ śayathem apācīṃ nis trīṇi sākam udadher akṛntat |
bṛhaspatir uṣasaṃ sūryaṃ gām arkaṃ viveda stanayann iva dyauḥ ||
kṛṣṇaṃ niyānaṃ harayaḥ suparṇā apo vasānā divam utpatanti |
ta āvavṛtrant sadanād ṛtasyād id ghṛtena pṛthivī vyudyate ||
ā te suparṇā aminanta evaiḥ kṛṣṇo nonāva vṛṣabho yadīdam |
śivābhir na smayamānābhir āgāt patanti mihaḥ stanayanty abhrā ||
vāśreva vidyun mimāti vatsaṃ na mātā siṣakti |
yad eṣāṃ vṛṣṭir asarji ||
parvataś cin mahi vṛddho bibhāya divaś cit sānu rejata svane vaḥ |
yat krīḍatha maruta ṛṣṭimantā āpa iva sadhryañco dhavadhve ||
sṛjanti raśmim ojasā panthāṃ sūryāya yātave |
te bhānubhir vitasthire ||
bahiṣṭhebhir viharan yāsi tantum avavyayann asitaṃ deva vasma |
davidhvato raśmayaḥ sūryasya carmevāvādhus tamo apsv antaḥ ||
sūryo apo vigāhate raśmibhir vājasātamaḥ |
bodhāt stomair vayo dadhat
||4.12.5||युवं सुरामम् अश्विना ॥
होता यक्षद् अश्विनौ सरस्वतीम् इन्द्रं सुराम्णां सोमानां पिबतु मदन्तां व्यन्तु होतर् यज ।
पुत्रम् इव पितरौ ॥
इन्द्रः सुत्रामा स्ववं अवोभिः सुमृडीको भवतु विश्ववेदाः ।
बाधतां द्वेषो अभयं कृणोतु सुवीर्यस्य पतयः स्याम ॥
तस्य वयं सुमतौ यज्ञियस्यापि भद्रे सौमनसे स्याम ।
स सुत्रामा स्ववं इन्द्रो अस्मद् आराच् चिद् द्वेषः सनुतर् युयोतु ॥
अग्ने वाजस्य गोमतः ॥
भद्रो नो अग्निर् आहुतो भद्रा रातिः सुभग भद्रो अध्वरः ।
भद्रा उत प्रशस्तयः ॥
संसम् इद् एना वो अग्निम् आ ते अग्ना इधीमह्य् अग्ने त्री ते वाजिना त्री षधस्था ॥
त्रिर् अग्निर् बलभिद् बलं भित्त्वा सहस्रम् ऐरयत् ।
शूरो जेतापराजितः ॥
त्रिर् अह्नः पवते वृषा सोमः शुक्राभिर् ऊतिभिः ।
वाजी सहस्रसातमः ॥
सं वां कर्मणा सम् इषा हिनोमीन्द्राविष्णू अपसस् पारे अस्य ।
जुषेथां यज्ञं द्रविणं च धत्तम् अरिष्टैर् नः पथिभिः पारयन्ता ॥
उभा जिग्यथुः ॥
इन्द्राविष्णू दृंहिताः शम्बरस्य नव पुरो नवतिं च श्नथिष्टम् ।
शतं वर्चिनः सहस्रं च साकं हथो अप्रत्य् असुरस्य वीरान् ॥
उत माता महिषम् अन्ववेनद् अमी त्वा जहति पुत्र देवाः ।
अथाब्रवीद् वृत्रम् इन्द्रो हनिष्यन्त् सखे विष्णो वितरं विक्रमस्व ॥
त्रीण्य् आयूंषि तव जातवेदः ॥
अग्निर् अस्मि जन्मना जातवेदा घृतं मे चक्षुर् अमृतं म आसन् ।
अर्कस् त्रिधातू रजसो विमानो ऽजस्रो घर्मो हविर् अस्मि नाम ॥
विद्मा ते अग्ने त्रेधा त्रयाणि ॥
वृषणं त्वा त्रिककुभं त्रिमूर्धानं त्रिसन्दृशम् ।
वर्ष्मन् पृथिव्या ईमहे अग्ने हव्याय वोढवे ॥
अतिविद्धास्येद् एवा ॥
एवा : फ़्न् पद: । विद्धास्ये । देव ।
पर्जन्याय प्रगायत दिवस् पुत्राय मीढुषे ।
स नो यवसम् इछतु ॥
प्र वाता वान्ति पतयन्ति विद्युता उद् ओषधीर् जिहते पिन्वते स्वः ।
इरा विश्वस्मै भुवनाय जायते यत् पर्जन्यः पृथिवीं रेतसावति ॥
यस् तस्तम्भ सहसा वि ज्मो अन्तान् बृहस्पतिस् त्रिषधस्थो रवेण ।
तं प्रत्नासा ऋषयो दीध्यानाः पुरो विप्रा दधिरे मन्द्रजिह्वम् ॥
विभिद्या पुरं शयथेम् अपाचीं निस् त्रीणि साकम् उदधेर् अकृन्तत् ।
बृहस्पतिर् उषसं सूर्यं गाम् अर्कं विवेद स्तनयन्न् इव द्यौः ॥
कृष्णं नियानं हरयः सुपर्णा अपो वसाना दिवम् उत्पतन्ति ।
त आववृत्रन्त् सदनाद् ऋतस्याद् इद् घृतेन पृथिवी व्युद्यते ॥
आ ते सुपर्णा अमिनन्त एवैः कृष्णो नोनाव वृषभो यदीदम् ।
शिवाभिर् न स्मयमानाभिर् आगात् पतन्ति मिहः स्तनयन्त्य् अभ्रा ॥
वाश्रेव विद्युन् मिमाति वत्सं न माता सिषक्ति ।
यद् एषां वृष्टिर् असर्जि ॥
पर्वतश् चिन् महि वृद्धो बिभाय दिवश् चित् सानु रेजत स्वने वः ।
यत् क्रीडथ मरुत ऋष्टिमन्ता आप इव सध्र्यञ्चो धवध्वे ॥
सृजन्ति रश्मिम् ओजसा पन्थां सूर्याय यातवे ।
ते भानुभिर् वितस्थिरे ॥
बहिष्ठेभिर् विहरन् यासि तन्तुम् अवव्ययन्न् असितं देव वस्म ।
दविध्वतो रश्मयः सूर्यस्य चर्मेवावाधुस् तमो अप्स्व् अन्तः ॥
सूर्यो अपो विगाहते रश्मिभिर् वाजसातमः ।
बोधात् स्तोमैर् वयो दधत्
arvāñco adyā bhavatā yajatrā ā vo hārdi bhayamāno vyayeyam |
trādhvaṃ no devā nijuro vṛkasya trādhvaṃ kartād avapado yajatrāḥ ||
pra vā eko mimaya bhūry āgo yan mā piteva kitavaṃ śaśāsa |
āre pāśā āre aghāni devā mā mādhi putre vim iva grabhīṣṭa ||
ā ghā ye agnim indhate stṛṇanti barhir ānuṣak |
yeṣām indro yuvā sakhā ||
yābhyāṃ svar ajanann agra eva yā ātasthatur bhuvanāni viśvā |
pra carṣaṇī vṛṣaṇā vajrabāhum agnim indraṃ vṛtrahaṇaṃ huvema ||
agnā indraś ca dāśuṣo duroṇe sutāvato yajñam ihopayātam |
amardhantā somapeyāya devā ||
anv adya no anumatir anv id anumate tvam ||
rākām ahaṃ suhavāṃ suṣṭutī huve śṛṇotu naḥ subhagā bodhatu tmanā |
sīvyatv apaḥ sūcyāchidyamānayā dadātu vīraṃ śatadāyam ukthyam ||
yās te rāke sumatayaḥ supeśaso yābhir dadāsi dāśuṣe vasūni |
tābhir no adya sumanā upāgahi sahasrapoṣaṃ subhage rarāṇā ||
rarāṇā : fn emended| ed|: rarāṇa| cf| Ṛv|2|32|5|
sinīvāli pṛthuṣṭuke yā devānām asi svasā |
juṣasva havyam āhutaṃ prajāṃ devi didiḍḍhi naḥ ||
yā supāṇiḥ svaṅguriḥ suṣūmā bahusūvarī |
tasyai viśpatnyai haviḥ sinīvālyai juhotana ||
kuhūm ahaṃ sukṛtaṃ vidmanāpasam asmin yajñe suhavāṃ johavīmi |
sā no dadātu śravaṇaṃ pitπṇāṃ tasyai te devi haviṣā vidhema ||
kuhūr devānām amṛtasya patnī havyā no asya haviṣaḥ śṛṇotu |
sa dāśuṣe kiratu bhūri vāmaṃ rāyaspoṣaṃ cikituṣe dadhātu ||
dhātā dadhātu no rayiṃ prācīṃ jīvātum akṣitām |
vayaṃ devasya dhīmahi sumatiṃ satyadharmaṇaḥ ||
dhātā dadātu dāśuṣe vasūni prajākāmāya mīḍhuṣe duroṇe |
tasmai devā amṛtāḥ saṃvyayantāṃ viśve devāso aditiḥ sajoṣāḥ ||
prātar yajadhvam aśvinā hinota na sāyam asti devayā ajuṣṭam |
utānyo asmad yajate vi cāvaḥ pūrvaḥpūrvo yajamāno vanīyān ||
prātaryāvāṇā prathamā yajadhvaṃ purā gṛdhrād araruṣaḥ pibātaḥ |
prātar hi yajñam aśvinā dadhāte praśaṃsanti kavayaḥ pūrvabhājaḥ ||
indrā nu pūṣaṇā vayaṃ sakhyāya svastaye |
huvema vājasātaye ||
yan nirṇijā ||
tvam agne bṛhad vayo dadhāsi deva dāśuṣe |
kavir gṛhapatir yuvā ||
havyavāḍ agnir ajaraḥ pitā no vibhur vibhāvā sudṛśīko asme |
sugārhapatyāḥ sam iṣo didīhy asmadryak sammimīhi śravāṃsi ||
tvaṃ ca soma no vaśo jīvātuṃ na marāmahe |
priyastotro vanaspatiḥ ||
brahmā devānāṃ padavīḥ kavīnāṃ kavir viprāṇāṃ mahiṣo mṛgāṇām |
śyeno gṛdhrāṇāṃ svadhitir vanānāṃ somaḥ pavitram atyeti rebhan ||
ā viśvadevaṃ satpatiṃ sūktair adyā vṛṇīmahe |
satyasavaṃ savitāram ||
ā kṛṣṇena rajasā vartamāno niveśayann amṛtaṃ martyaṃ ca |
hiraṇyayena savitā rathenā devo yāti bhuvanā vipaśyan ||
udapruto na vayo rakṣamāṇā vāvadato abhriyasyeva ghoṣāḥ |
giribhrajo normayo madanto bṛhaspatim abhy arkā anāvan ||
haṃsair iva sakhibhir vāvadadbhir aśmanmayāni nahanā vyasyan |
bṛhaspatir abhikanikradad gā uta prāstaud uc ca vidvaṃ agāyat ||
tvaṃ sutasya pītaye sadyo vṛddho ajāyathāḥ |
indra jyaiṣṭhyāya sukrato ||
bhuvas tvam indra brahmaṇo mahān bhuvo viśveṣu savaneṣu yajñiyaḥ |
bhuvo nṝṃś cyautno viśvasmin bhare jyeṣṭhaś ca mantro viśvacarṣaṇe ||
pra sa mitrānamīvāsaḥ ||
mitra : fn correcturen und conjecturen zu dem ganzen Werk|
yac cid dhi te viśo yathā pra deva varuṇa vratam |
minīmasi dyavidyavi ||
yat kiñcedaṃ varuṇa daivye jane 'bhidrohaṃ manuṣyāś carāmasi |
acittī yat tava dharmā yuyopima mā nas tasmād enaso deva rīriṣaḥ ||
yathā no aditiḥ karat paśve nṛbhyo yathā gave |
yathā tokāya rudriyam ||
mā nas toke tanaye mā nā āyuṣi mā no goṣu mā no aśveṣu rīriṣaḥ |
vīrān mā no rudra bhāmito vadhīr haviṣmanto namasā vidhema te ||
ya imā viśvā jātāny āśrāvayati ślokena |
pra ca suvāti savitā ||
viśvā rūpāṇi ||
aśvinā yajñam āgataṃ dāśuṣaḥ purudaṃsasā |
pūṣā rakṣatu no rayim ||
imaṃ yajñam aśvinā vardhayantemau vīryaṃ yajamānāya dhattām |
imau paśūn rakṣatāṃ viśvato naḥ pūṣā naḥ pātu sadam aprayuchan ||
pra te mahe sarasvati subhage vājinīvati |
satyavāce bhare matim ||
idaṃ te havyaṃ ghṛtavat sarasvati satyavāce prayatemā havīṃṣi |
imāni ta uditā śantamāni tebhir vayaṃ subhagāsaḥ syāma
||4.12.6||अर्वाञ्चो अद्या भवता यजत्रा आ वो हार्दि भयमानो व्ययेयम् ।
त्राध्वं नो देवा निजुरो वृकस्य त्राध्वं कर्ताद् अवपदो यजत्राः ॥
प्र वा एको मिमय भूर्य् आगो यन् मा पितेव कितवं शशास ।
आरे पाशा आरे अघानि देवा मा माधि पुत्रे विम् इव ग्रभीष्ट ॥
आ घा ये अग्निम् इन्धते स्तृणन्ति बर्हिर् आनुषक् ।
येषाम् इन्द्रो युवा सखा ॥
याभ्यां स्वर् अजनन्न् अग्र एव या आतस्थतुर् भुवनानि विश्वा ।
प्र चर्षणी वृषणा वज्रबाहुम् अग्निम् इन्द्रं वृत्रहणं हुवेम ॥
अग्ना इन्द्रश् च दाशुषो दुरोणे सुतावतो यज्ञम् इहोपयातम् ।
अमर्धन्ता सोमपेयाय देवा ॥
अन्व् अद्य नो अनुमतिर् अन्व् इद् अनुमते त्वम् ॥
राकाम् अहं सुहवां सुष्टुती हुवे शृणोतु नः सुभगा बोधतु त्मना ।
सीव्यत्व् अपः सूच्याछिद्यमानया ददातु वीरं शतदायम् उक्थ्यम् ॥
यास् ते राके सुमतयः सुपेशसो याभिर् ददासि दाशुषे वसूनि ।
ताभिर् नो अद्य सुमना उपागहि सहस्रपोषं सुभगे रराणा ॥
रराणा : फ़्न् एमेन्देद्। एद्।: रराण। च्फ़्। Ṛव्।२।३२।५।
सिनीवालि पृथुष्टुके या देवानाम् असि स्वसा ।
जुषस्व हव्यम् आहुतं प्रजां देवि दिदिड्ढि नः ॥
या सुपाणिः स्वङ्गुरिः सुषूमा बहुसूवरी ।
तस्यै विश्पत्न्यै हविः सिनीवाल्यै जुहोतन ॥
कुहूम् अहं सुकृतं विद्मनापसम् अस्मिन् यज्ञे सुहवां जोहवीमि ।
सा नो ददातु श्रवणं पित्πणां तस्यै ते देवि हविषा विधेम ॥
कुहूर् देवानाम् अमृतस्य पत्नी हव्या नो अस्य हविषः शृणोतु ।
स दाशुषे किरतु भूरि वामं रायस्पोषं चिकितुषे दधातु ॥
धाता दधातु नो रयिं प्राचीं जीवातुम् अक्षिताम् ।
वयं देवस्य धीमहि सुमतिं सत्यधर्मणः ॥
धाता ददातु दाशुषे वसूनि प्रजाकामाय मीढुषे दुरोणे ।
तस्मै देवा अमृताः संव्ययन्तां विश्वे देवासो अदितिः सजोषाः ॥
प्रातर् यजध्वम् अश्विना हिनोत न सायम् अस्ति देवया अजुष्टम् ।
उतान्यो अस्मद् यजते वि चावः पूर्वःपूर्वो यजमानो वनीयान् ॥
प्रातर्यावाणा प्रथमा यजध्वं पुरा गृध्राद् अररुषः पिबातः ।
प्रातर् हि यज्ञम् अश्विना दधाते प्रशंसन्ति कवयः पूर्वभाजः ॥
इन्द्रा नु पूषणा वयं सख्याय स्वस्तये ।
हुवेम वाजसातये ॥
यन् निर्णिजा ॥
त्वम् अग्ने बृहद् वयो दधासि देव दाशुषे ।
कविर् गृहपतिर् युवा ॥
हव्यवाड् अग्निर् अजरः पिता नो विभुर् विभावा सुदृशीको अस्मे ।
सुगार्हपत्याः सम् इषो दिदीह्य् अस्मद्र्यक् सम्मिमीहि श्रवांसि ॥
त्वं च सोम नो वशो जीवातुं न मरामहे ।
प्रियस्तोत्रो वनस्पतिः ॥
ब्रह्मा देवानां पदवीः कवीनां कविर् विप्राणां महिषो मृगाणाम् ।
श्येनो गृध्राणां स्वधितिर् वनानां सोमः पवित्रम् अत्येति रेभन् ॥
आ विश्वदेवं सत्पतिं सूक्तैर् अद्या वृणीमहे ।
सत्यसवं सवितारम् ॥
आ कृष्णेन रजसा वर्तमानो निवेशयन्न् अमृतं मर्त्यं च ।
हिरण्ययेन सविता रथेना देवो याति भुवना विपश्यन् ॥
उदप्रुतो न वयो रक्षमाणा वावदतो अभ्रियस्येव घोषाः ।
गिरिभ्रजो नोर्मयो मदन्तो बृहस्पतिम् अभ्य् अर्का अनावन् ॥
हंसैर् इव सखिभिर् वावदद्भिर् अश्मन्मयानि नहना व्यस्यन् ।
बृहस्पतिर् अभिकनिक्रदद् गा उत प्रास्तौद् उच् च विद्वं अगायत् ॥
त्वं सुतस्य पीतये सद्यो वृद्धो अजायथाः ।
इन्द्र ज्यैष्ठ्याय सुक्रतो ॥
भुवस् त्वम् इन्द्र ब्रह्मणो महान् भुवो विश्वेषु सवनेषु यज्ञियः ।
भुवो नॄंश् च्यौत्नो विश्वस्मिन् भरे ज्येष्ठश् च मन्त्रो विश्वचर्षणे ॥
प्र स मित्रानमीवासः ॥
मित्र : फ़्न् चोर्रेच्तुरेन् उन्द् चोन्जेच्तुरेन् ज़ु देम् गन्ज़ेन् Wएर्क्।
यच् चिद् धि ते विशो यथा प्र देव वरुण व्रतम् ।
मिनीमसि द्यविद्यवि ॥
यत् किञ्चेदं वरुण दैव्ये जने ऽभिद्रोहं मनुष्याश् चरामसि ।
अचित्ती यत् तव धर्मा युयोपिम मा नस् तस्माद् एनसो देव रीरिषः ॥
यथा नो अदितिः करत् पश्वे नृभ्यो यथा गवे ।
यथा तोकाय रुद्रियम् ॥
मा नस् तोके तनये मा ना आयुषि मा नो गोषु मा नो अश्वेषु रीरिषः ।
वीरान् मा नो रुद्र भामितो वधीर् हविष्मन्तो नमसा विधेम ते ॥
य इमा विश्वा जातान्य् आश्रावयति श्लोकेन ।
प्र च सुवाति सविता ॥
विश्वा रूपाणि ॥
अश्विना यज्ञम् आगतं दाशुषः पुरुदंससा ।
पूषा रक्षतु नो रयिम् ॥
इमं यज्ञम् अश्विना वर्धयन्तेमौ वीर्यं यजमानाय धत्ताम् ।
इमौ पशून् रक्षतां विश्वतो नः पूषा नः पातु सदम् अप्रयुछन् ॥
प्र ते महे सरस्वति सुभगे वाजिनीवति ।
सत्यवाचे भरे मतिम् ॥
इदं ते हव्यं घृतवत् सरस्वति सत्यवाचे प्रयतेमा हवींषि ।
इमानि त उदिता शन्तमानि तेभिर् वयं सुभगासः स्याम