śṛṇvagastya taporāśe kāśyāṃ liṃgāni yāni vai
skaṃda uvāca
śṛṇvagastya taporāśe kāśyāṃ liṃgāni yāni vai ||
sevitāni nṛṇāṃ muktyai bhaveyurbhāvitātmanām
||1||शृण्वगस्त्य तपोराशे काश्यां लिंगानि यानि वै ॥
सेवितानि नृणां मुक्त्यै भवेयुर्भावितात्मनाम्
kṛttiprāvaraṇaṃ yatra kṛtaṃ devena līlayā ||
rudrāvāsa iti khyātaṃ tatsthānaṃ sarvasiddhidam
||2||कृत्तिप्रावरणं यत्र कृतं देवेन लीलया ॥
रुद्रावास इति ख्यातं तत्स्थानं सर्वसिद्धिदम्
sthite tatromayā sārdhaṃ svecchayā kṛttivāsasi ||
āgatya naṃdī vijñaptiṃ cakre praṇatipūrvakam
||3||स्थिते तत्रोमया सार्धं स्वेच्छया कृत्तिवाससि ॥
आगत्य नंदी विज्ञप्तिं चक्रे प्रणतिपूर्वकम्
devadeveśa viśveśa prāsādāḥ sumanoharāḥ ||
sarvaratnamayā ramyāḥ sāṣṭāṣaṣṭirabhūdiha
||4||देवदेवेश विश्वेश प्रासादाः सुमनोहराः ॥
सर्वरत्नमया रम्याः साष्टाषष्टिरभूदिह
bhūrbhuvaḥsvastale yāni śubhānyāyatanāni hi ||
muktidānyapi tānīha mayānītāni sarvataḥ
||5||भूर्भुवःस्वस्तले यानि शुभान्यायतनानि हि ॥
मुक्तिदान्यपि तानीह मयानीतानि सर्वतः
yato yacca samānītaṃ yatra yacca kṛtāspadam ||
kathayiṣyāmyahaṃ nātha kṣaṇaṃ tadavadhāryatām
||6||यतो यच्च समानीतं यत्र यच्च कृतास्पदम् ॥
कथयिष्याम्यहं नाथ क्षणं तदवधार्यताम्
sthāṇurnāma mahāliṃgaṃ devadevasya mokṣadam ||
kurukṣetrādihodbhūtaṃ kalāśeṣosti tatra vai
||7||स्थाणुर्नाम महालिंगं देवदेवस्य मोक्षदम् ॥
कुरुक्षेत्रादिहोद्भूतं कलाशेषोस्ति तत्र वै
tadagre sannihatyākhyā mahāpuṣkariṇī śubhā ||
lolārka paścime bhāge kurukṣetrasthalī tu sā
||8||तदग्रे सन्निहत्याख्या महापुष्करिणी शुभा ॥
लोलार्क पश्चिमे भागे कुरुक्षेत्रस्थली तु सा
tatra snātaṃ hutaṃ japtaṃ taptaṃ dattaṃ śubhārthibhiḥ ||
kurukṣetrādbhavetsatyaṃ koṭikoṭiguṇādhikam
||9||तत्र स्नातं हुतं जप्तं तप्तं दत्तं शुभार्थिभिः ॥
कुरुक्षेत्राद्भवेत्सत्यं कोटिकोटिगुणाधिकम्
naimiṣāddevadevotra brahmāvartena saṃyutaḥ ||
tatrāṃśamātraṃ saṃsthāpya kāśyāmāvirabhūdvibho
||10||नैमिषाद्देवदेवोत्र ब्रह्मावर्तेन संयुतः ॥
तत्रांशमात्रं संस्थाप्य काश्यामाविरभूद्विभो
ḍhuṃḍhirājottarebhāge siddhidaṃ sādhakasya vai ||
liṃgaṃ vai devadevākhyaṃ tadagre kūpa uttamaḥ
||11||ढुंढिराजोत्तरेभागे सिद्धिदं साधकस्य वै ॥
लिंगं वै देवदेवाख्यं तदग्रे कूप उत्तमः
brahmāvarta iti khyātaḥ punarāvṛttihṛnnṛṇām ||
tatkūpādbhiḥ kṛtasnāno devadevaṃ samarcya ca
||12||ब्रह्मावर्त इति ख्यातः पुनरावृत्तिहृन्नृणाम् ॥
तत्कूपाद्भिः कृतस्नानो देवदेवं समर्च्य च
tatpuṇyaṃ naimiṣāraṇyātkoṭikoṭiguṇaṃ smṛtam ||
gokarṇāyatanādatra svayamāvirabhūnmahat
||13||तत्पुण्यं नैमिषारण्यात्कोटिकोटिगुणं स्मृतम् ॥
गोकर्णायतनादत्र स्वयमाविरभून्महत्
liṃgaṃ mahābalaṃ nāma sāṃbādityasamīpataḥ ||
darśanātsparśanādyasya kṣaṇādeno mahābalam
||14||लिंगं महाबलं नाम सांबादित्यसमीपतः ॥
दर्शनात्स्पर्शनाद्यस्य क्षणादेनो महाबलम्
vātāhatastūlarāśiriva vidrāti dūrataḥ ||
kapālamocanapuro dṛṣṭvā liṃgaṃ mahābalam
||15||वाताहतस्तूलराशिरिव विद्राति दूरतः ॥
कपालमोचनपुरो दृष्ट्वा लिंगं महाबलम्
mahābalamavāpnoti nivārṇanagaraṃ vrajet ||
ṛṇamocanataḥ prācyāṃ prabhāsātkṣetrasattamāt
||16||महाबलमवाप्नोति निवार्णनगरं व्रजेत् ॥
ऋणमोचनतः प्राच्यां प्रभासात्क्षेत्रसत्तमात्
śaśibhūṣaṇasaṃjñaṃ tu liṃgamatra pratiṣṭhitam ||
talliṃgasevanānmartyaḥ śāśibhūṣaṇatāṃ vrajet
||17||शशिभूषणसंज्ञं तु लिंगमत्र प्रतिष्ठितम् ॥
तल्लिंगसेवनान्मर्त्यः शाशिभूषणतां व्रजेत्
prabhāsakṣetrayātrāyāḥ puṇyaṃ prāpnoti koṭikṛt ||
ujjayinyā mahākālaḥ svayamatrāgato vibhuḥ
||18||प्रभासक्षेत्रयात्रायाः पुण्यं प्राप्नोति कोटिकृत् ॥
उज्जयिन्या महाकालः स्वयमत्रागतो विभुः
yannāmasmaraṇādeva na bhayaṃ kalikālataḥ ||
praṇavākhyānmahāliṃgātprācyāṃ kalmaṣanāśanam
||19||यन्नामस्मरणादेव न भयं कलिकालतः ॥
प्रणवाख्यान्महालिंगात्प्राच्यां कल्मषनाशनम्
mahākālābhidhaṃ liṃgaṃ darśanānmokṣadaṃ param ||
ayogaṃdheśvaraṃ liṃgaṃ puṣkarāttīrthasattamāt
||20||महाकालाभिधं लिंगं दर्शनान्मोक्षदं परम् ॥
अयोगंधेश्वरं लिंगं पुष्करात्तीर्थसत्तमात्
āvirāsīdiha mahatpuṣkareṇa sahaiva tu ||
matsyodaryuttarebhāge dṛṣṭvā 'yogaṃdhamīśvaram
||21||आविरासीदिह महत्पुष्करेण सहैव तु ॥
मत्स्योदर्युत्तरेभागे दृष्ट्वा ऽयोगंधमीश्वरम्
snātvā'yogaṃdhakuṃḍe tu bhavāttārayate pitṝn ||
mahānādeśvaraṃ liṃgamaṭṭahāsādihāgatam
||22||स्नात्वाऽयोगंधकुंडे तु भवात्तारयते पितॄन् ॥
महानादेश्वरं लिंगमट्टहासादिहागतम्
trilocanādudīcyāṃ tu taddṛṣṭamuktaye matam ||
mahotkaṭeśvaraṃ liṃgaṃ marutkoṭādihāgatam ||
kāmeśvarottare bhāge dṛṣṭaṃ vimalasiddhidam
||23||त्रिलोचनादुदीच्यां तु तद्दृष्टमुक्तये मतम् ॥
महोत्कटेश्वरं लिंगं मरुत्कोटादिहागतम् ॥
कामेश्वरोत्तरे भागे दृष्टं विमलसिद्धिदम्
viśvasthānādihāyātaṃ liṃgaṃ vai vimaleśvaram ||
svarlīnātpaścime bhāge dṛṣṭaṃ vimalasiddhidam
||24||विश्वस्थानादिहायातं लिंगं वै विमलेश्वरम् ॥
स्वर्लीनात्पश्चिमे भागे दृष्टं विमलसिद्धिदम्
mahāvrataṃ mahāliṃgaṃ maheṃdrādiha saṃsthitam ||
skaṃdeśvara samīpe tu mahāvrataphalapradam
||25||महाव्रतं महालिंगं महेंद्रादिह संस्थितम् ॥
स्कंदेश्वर समीपे तु महाव्रतफलप्रदम्
vṛṃdārakarṣivṛṃdānāṃ stuvatāṃ prathame yuge ||
utpannaṃ yanmahāliṃgaṃ bhūmiṃ bhittvā sudurbhidām
||26||वृंदारकर्षिवृंदानां स्तुवतां प्रथमे युगे ॥
उत्पन्नं यन्महालिंगं भूमिं भित्त्वा सुदुर्भिदाम्
mahādeveti tairuktaṃ yanmanorathapūraṇāta ||
vārāṇasyāṃ mahādevastadārabhyābhavacca yat
||27||महादेवेति तैरुक्तं यन्मनोरथपूरणात ॥
वाराणस्यां महादेवस्तदारभ्याभवच्च यत्
muktikṣetraṃ kṛtaṃ yena mahāliṃgena kāśikā ||
avimukte mahādevaṃ yo drakṣyatyatramānavaḥ
||28||मुक्तिक्षेत्रं कृतं येन महालिंगेन काशिका ॥
अविमुक्ते महादेवं यो द्रक्ष्यत्यत्रमानवः
śaṃbhuloke gamastasya yatratatra mṛtasya hi ||
avimukte prayatnena tatsaṃsevyaṃ mumukṣubhiḥ
||29||शंभुलोके गमस्तस्य यत्रतत्र मृतस्य हि ॥
अविमुक्ते प्रयत्नेन तत्संसेव्यं मुमुक्षुभिः
kalpāṃtarepi na tyaktaṃ kadāpyānaṃdakānanam ||
yena liṃgasvarūpeṇa mahādevena sarvathā
||30||कल्पांतरेपि न त्यक्तं कदाप्यानंदकाननम् ॥
येन लिंगस्वरूपेण महादेवेन सर्वथा
tatprasādoyamatulaḥ sarvaratnamayaḥ śubhaḥ ||
hiraṇyagarbhatīrthācca pratīcyāṃ kṣetrarakṣakam
||31||तत्प्रसादोयमतुलः सर्वरत्नमयः शुभः ॥
हिरण्यगर्भतीर्थाच्च प्रतीच्यां क्षेत्ररक्षकम्
vārāṇasyāmadhiṣṭhātrī devatā sābhilāṣadā ||
mahādeveti saṃjñā vai sarvaliṃgasvarūpiṇī
||32||वाराणस्यामधिष्ठात्री देवता साभिलाषदा ॥
महादेवेति संज्ञा वै सर्वलिंगस्वरूपिणी
vārāṇasyāṃ mahādevo dṛṣṭo yairliṃgarūpadhṛk ||
tena trailokyaliṃgāni dṛṣṭānīha na saṃśayaḥ
||33||वाराणस्यां महादेवो दृष्टो यैर्लिंगरूपधृक् ॥
तेन त्रैलोक्यलिंगानि दृष्टानीह न संशयः
vārāṇasyāṃ mahādevaṃ samabhyarcya sakṛnnaraḥ ||
ābhūtasaṃplavaṃ yāvacchivaloke vasenmudā
||34||वाराणस्यां महादेवं समभ्यर्च्य सकृन्नरः ॥
आभूतसंप्लवं यावच्छिवलोके वसेन्मुदा
pavitraparvaṇi sadā śrāvaṇe māsi yatnataḥ ||
liṃge pavitramāropya mahādeve na garbhabhāk
||35||पवित्रपर्वणि सदा श्रावणे मासि यत्नतः ॥
लिंगे पवित्रमारोप्य महादेवे न गर्भभाक्
pitāmaheśvaraṃ liṃgaṃ gayātīrthādihāgatam ||
phalgruprabhṛtibhistīrthaiḥ sārdhakoṭyaṣṭasaṃmitaiḥ
||36||पितामहेश्वरं लिंगं गयातीर्थादिहागतम् ॥
फल्ग्रुप्रभृतिभिस्तीर्थैः सार्धकोट्यष्टसंमितैः
dharmeṇa yatra vai taptaṃ yugānāmayutaṃ śatam ||
sākṣīkṛtya mahāliṃgaṃ śrīmaddharmeśvarābhidham
||37||धर्मेण यत्र वै तप्तं युगानामयुतं शतम् ॥
साक्षीकृत्य महालिंगं श्रीमद्धर्मेश्वराभिधम्
pitāmaheśvaraṃ liṃgaṃ tatrābhyarcya naro mudā ||
triḥsaptakulasaṃyukto mucyate nātra saṃśayaḥ
||38||पितामहेश्वरं लिंगं तत्राभ्यर्च्य नरो मुदा ॥
त्रिःसप्तकुलसंयुक्तो मुच्यते नात्र संशयः
prayāgāttīrtharājācca śūlaṭaṃko maheśvaraḥ ||
tīrtharājena sahitaḥ sthita āgatya vai svayam
||39||प्रयागात्तीर्थराजाच्च शूलटंको महेश्वरः ॥
तीर्थराजेन सहितः स्थित आगत्य वै स्वयम्
nirvāṇamaṃḍapādramyādavācyāmatinirmalaḥ ||
prāsādo meruṇā yasya spardhate kāṃcanojvalaḥ
||40||निर्वाणमंडपाद्रम्यादवाच्यामतिनिर्मलः ॥
प्रासादो मेरुणा यस्य स्पर्धते कांचनोज्वलः
devenaiva varo datto yatra pūrvaṃ yugāṃtare ||
pūjyo maheśvaraḥ kāśyāṃ prathamaṃ kaluṣāpahaḥ
||41||देवेनैव वरो दत्तो यत्र पूर्वं युगांतरे ॥
पूज्यो महेश्वरः काश्यां प्रथमं कलुषापहः
yaḥ prayāga iha snāto namasyati maheśvaram ||
samabhyarcya vidhānena mahāsaṃbhāravistaraiḥ
||42||यः प्रयाग इह स्नातो नमस्यति महेश्वरम् ॥
समभ्यर्च्य विधानेन महासंभारविस्तरैः
prayāgasnānajātpuṇyācchūlaṭaṃka vilokanāt ||
sa prāpnuyānna saṃdehaḥ puṇyaṃ koṭiguṇottaram
||43||प्रयागस्नानजात्पुण्याच्छूलटंक विलोकनात् ॥
स प्राप्नुयान्न संदेहः पुण्यं कोटिगुणोत्तरम्
śaṃkukarṇānmahākṣetrānmahāteja itīritam ||
liṃgamāvirabhūdatra mahātejovivṛddhidam
||44||शंकुकर्णान्महाक्षेत्रान्महातेज इतीरितम् ॥
लिंगमाविरभूदत्र महातेजोविवृद्धिदम्
mahātejonidhistasya prāsādotīvanirmalaḥ ||
jvālājaṭilitākāśo māṇikyaireva nirmitaḥ
||45||महातेजोनिधिस्तस्य प्रासादोतीवनिर्मलः ॥
ज्वालाजटिलिताकाशो माणिक्यैरेव निर्मितः
talliṃgadarśanātsparśātstavanācca samarcanāt ||
prāpyate tatparaṃ dhāma yatra gatvā na śocate
||46||तल्लिंगदर्शनात्स्पर्शात्स्तवनाच्च समर्चनात् ॥
प्राप्यते तत्परं धाम यत्र गत्वा न शोचते
vināyakeśvarātpūrvaṃ mahātejaḥ samarcanāt ||
tejomayena yānena yāti māheśvaraṃ padam
||47||विनायकेश्वरात्पूर्वं महातेजः समर्चनात् ॥
तेजोमयेन यानेन याति माहेश्वरं पदम्
rudrakoṭisamākhyātāttīrthātparamapāvanāt ||
mahāyogīśvaraṃ liṃgamāviścakre svayaṃ param
||48||रुद्रकोटिसमाख्यातात्तीर्थात्परमपावनात् ॥
महायोगीश्वरं लिंगमाविश्चक्रे स्वयं परम्
pārvatīśvara liṃgasya samīpe sarvasiddhikṛt ||
talliṃgadarśanātpuṃsāṃ koṭiliṃga phalaṃ bhavet
||49||पार्वतीश्वर लिंगस्य समीपे सर्वसिद्धिकृत् ॥
तल्लिंगदर्शनात्पुंसां कोटिलिंग फलं भवेत्
tatprāsādasya parito rudrāṇāṃ koṭisaṃmitāḥ ||
prāsādāramyasaṃsthānā nirmitā rudramūrtibhiḥ
||50||तत्प्रासादस्य परितो रुद्राणां कोटिसंमिताः ॥
प्रासादारम्यसंस्थाना निर्मिता रुद्रमूर्तिभिः
kāśyāṃ rudrasthalī sā tu paṭhyate vedavādibhiḥ ||
rudrasthalyāṃ mṛtā ye vai kṛmikīṭapataṃgakāḥ
||51||काश्यां रुद्रस्थली सा तु पठ्यते वेदवादिभिः ॥
रुद्रस्थल्यां मृता ये वै कृमिकीटपतंगकाः
paśupakṣimṛgā martyā mlecchā vāpyatha dīkṣitāḥ ||
teṣāṃ tu rudrībhūtānāṃ punarāvṛttiratra na
||52||पशुपक्षिमृगा मर्त्या म्लेच्छा वाप्यथ दीक्षिताः ॥
तेषां तु रुद्रीभूतानां पुनरावृत्तिरत्र न
janmāṃtarasahasreṣu yatpāpaṃ samupārjitam ||
rudrasthalīṃ praviṣṭasya tatsarvaṃ vrajati kṣayam
||53||जन्मांतरसहस्रेषु यत्पापं समुपार्जितम् ॥
रुद्रस्थलीं प्रविष्टस्य तत्सर्वं व्रजति क्षयम्
akāmo vā sakāmo vā tiryagyonigatopi vā ||
rudrasthalyāṃ tyajanprāṇānparaṃ nirvāṇamāpnuyāt
||54||अकामो वा सकामो वा तिर्यग्योनिगतोपि वा ॥
रुद्रस्थल्यां त्यजन्प्राणान्परं निर्वाणमाप्नुयात्
svayamekāṃbarātkṣetrātkṛttivāsā ihāgataḥ ||
kṛttivāsasi liṃgetra svayameva vyavasthitaḥ
||55||स्वयमेकांबरात्क्षेत्रात्कृत्तिवासा इहागतः ॥
कृत्तिवाससि लिंगेत्र स्वयमेव व्यवस्थितः
asminsthāne svabhaktānāṃ sāṃbaḥ sarṣigaṇo vibhuḥ ||
svayaṃ copadiśedbrahma śrutau śrutibhirīḍitam
||56||अस्मिन्स्थाने स्वभक्तानां सांबः सर्षिगणो विभुः ॥
स्वयं चोपदिशेद्ब्रह्म श्रुतौ श्रुतिभिरीडितम्
kṣetretra siddhide prāptaścaṃḍīśo marujāṃgalāt ||
pracaṃḍapāpasaṃghātaṃ khaṃḍayecchatadhekṣaṇāt
||57||क्षेत्रेत्र सिद्धिदे प्राप्तश्चंडीशो मरुजांगलात् ॥
प्रचंडपापसंघातं खंडयेच्छतधेक्षणात्
pāśapāṇigaṇādhyakṣa samīpe yaḥ prapaśyati ||
caṃḍīśvaraṃ mahāliṃgaṃ sa yāti paramāṃ gatim
||58||पाशपाणिगणाध्यक्ष समीपे यः प्रपश्यति ॥
चंडीश्वरं महालिंगं स याति परमां गतिम्
kālaṃjarānnīlakaṃṭhastiṣṭhedatra svayaṃ vibhuḥ ||
gaṇeśāddaṃtakūṭākhyātsamīpe bhavanāśanaḥ
||59||कालंजरान्नीलकंठस्तिष्ठेदत्र स्वयं विभुः ॥
गणेशाद्दंतकूटाख्यात्समीपे भवनाशनः
nīlakaṃṭheśvaraṃ liṃgaṃ kāśyāṃ yaiḥ paripūjitam ||
nīlakaṃṭhāsta eva syustaeva śaśibhūṣaṇāḥ
||60||नीलकंठेश्वरं लिंगं काश्यां यैः परिपूजितम् ॥
नीलकंठास्त एव स्युस्तएव शशिभूषणाः
kāśmīrādiha saṃprāptaṃ liṃgaṃ vijayasaṃjñitam ||
sadā vijayadaṃ puṃsāṃ prācyāṃ śālakaṭaṃkaṭāt
||61||काश्मीरादिह संप्राप्तं लिंगं विजयसंज्ञितम् ॥
सदा विजयदं पुंसां प्राच्यां शालकटंकटात्
raṇe rājakule dyūte vivāde sarvadaiva hi ||
vijayo jāyate puṃsāṃ vijayeśa samarcanāt
||62||रणे राजकुले द्यूते विवादे सर्वदैव हि ॥
विजयो जायते पुंसां विजयेश समर्चनात्
ūrdhvaretāstridaṃḍāyāḥ saṃprāptotra svayaṃ vibhuḥ ||
kūśmāṃḍakaṃ gaṇādhyakṣaṃ puraskṛtya vyavasthitaḥ
||63||ऊर्ध्वरेतास्त्रिदंडायाः संप्राप्तोत्र स्वयं विभुः ॥
कूश्मांडकं गणाध्यक्षं पुरस्कृत्य व्यवस्थितः
ūrdhvāṃ gatimavāpnoti vīkṣaṇādūrdhvaretasaḥ ||
ūrdhvaretasi ye bhaktā na hi teṣāmadhogatiḥ
||64||ऊर्ध्वां गतिमवाप्नोति वीक्षणादूर्ध्वरेतसः ॥
ऊर्ध्वरेतसि ये भक्ता न हि तेषामधोगतिः
maṃḍaleśvarataḥ kṣetrālliṃgaṃ śrīkaṃṭhasaṃjñitam ||
vināyakānmaṃḍasaṃjñāduttarasyāṃ vyavasthitam
||65||मंडलेश्वरतः क्षेत्राल्लिंगं श्रीकंठसंज्ञितम् ॥
विनायकान्मंडसंज्ञादुत्तरस्यां व्यवस्थितम्
śrīkaṃṭhasya ca ye bhaktāḥ śrīkaṃṭhā eva te narāḥ ||
neha śriyā viyujyaṃte na paratra kadācana
||66||श्रीकंठस्य च ये भक्ताः श्रीकंठा एव ते नराः ॥
नेह श्रिया वियुज्यंते न परत्र कदाचन
chāgalāṃḍānmahātīrthātkapardīśvavarasaṃjñitaḥ ||
piśācamocane tīrthe svayamāvirabhūdvibhuḥ
||67||छागलांडान्महातीर्थात्कपर्दीश्ववरसंज्ञितः ॥
पिशाचमोचने तीर्थे स्वयमाविरभूद्विभुः
kapardīśaṃ samabhyarcya na naro nirayaṃ vrajet ||
na piśācatvamāpnoti kṛtvātrāpyaghamuttamam
||68||कपर्दीशं समभ्यर्च्य न नरो निरयं व्रजेत् ॥
न पिशाचत्वमाप्नोति कृत्वात्राप्यघमुत्तमम्
āmrātakeśvarātkṣetrālliṃgaṃ sūkṣmeśa saṃjñitam ||
svayamabhyāgataṃ cātra kṣetre vai śreyasāṃpade
||69||आम्रातकेश्वरात्क्षेत्राल्लिंगं सूक्ष्मेश संज्ञितम् ॥
स्वयमभ्यागतं चात्र क्षेत्रे वै श्रेयसांपदे
vikaṭa dvijasaṃjñasya gaṇeśasya samīpataḥ ||
dṛṣṭvā sūkṣmeśvaraṃ liṃgaṃ gatiṃ sūkṣmāmavāpnuyāt
||70||विकट द्विजसंज्ञस्य गणेशस्य समीपतः ॥
दृष्ट्वा सूक्ष्मेश्वरं लिंगं गतिं सूक्ष्मामवाप्नुयात्
saṃprāptamiha deveśaṃ jayaṃtaṃ madhukeśvarāt ||
laṃbodarādgaṇapateḥ purastāttadavasthitam
||71||संप्राप्तमिह देवेशं जयंतं मधुकेश्वरात् ॥
लंबोदराद्गणपतेः पुरस्तात्तदवस्थितम्
jayaṃteśvaramālokya snātvā gaṃgājale śubhe ||
prāpnuyādvāṃchitāṃ siddhiṃ sarvatra vijayī bhavet
||72||जयंतेश्वरमालोक्य स्नात्वा गंगाजले शुभे ॥
प्राप्नुयाद्वांछितां सिद्धिं सर्वत्र विजयी भवेत्
prāduścakāra deveśaḥ śrīśailāttripurāṃtakaḥ ||
śrīśailaśikharaṃ dṛṣṭvā yatphalaṃ samudīritam
||73||प्रादुश्चकार देवेशः श्रीशैलात्त्रिपुरांतकः ॥
श्रीशैलशिखरं दृष्ट्वा यत्फलं समुदीरितम्
tripurāṃtakamālokya tatphalaṃ helayāpyate ||
viśverātpaścime bhāge tripurāṃtakamīśvaram
||74||त्रिपुरांतकमालोक्य तत्फलं हेलयाप्यते ॥
विश्वेरात्पश्चिमे भागे त्रिपुरांतकमीश्वरम्
saṃpūjya parayā bhaktyā na naro garbhamāviśet ||
saumyasthānādihāyāto bhagavānkukkuṭeśvaraḥ
||79||संपूज्य परया भक्त्या न नरो गर्भमाविशेत् ॥
सौम्यस्थानादिहायातो भगवान्कुक्कुटेश्वरः
vakratuṃḍa gaṇādhyakṣa samīpe sopatiṣṭhate ||
taddarśanādarcanācca karasthāḥ sarvasiddhayaḥ
||76||वक्रतुंड गणाध्यक्ष समीपे सोपतिष्ठते ॥
तद्दर्शनादर्चनाच्च करस्थाः सर्वसिद्धयः
jāleśvarāttriśūlī ca svayamīśaḥ samāgataḥ ||
kūṭadaṃtādgaṇapateḥ purastātsarvasiddhidaḥ
||77||जालेश्वरात्त्रिशूली च स्वयमीशः समागतः ॥
कूटदंताद्गणपतेः पुरस्तात्सर्वसिद्धिदः
rāmeśvarānmahākṣetrājjaṭīdevaḥ samāgataḥ ||
ekadaṃtottare bhāge sorcitaḥ sarvakāmadaḥ
||78||रामेश्वरान्महाक्षेत्राज्जटीदेवः समागतः ॥
एकदंतोत्तरे भागे सोर्चितः सर्वकामदः
trisaṃdhyātkṣetrato devastryaṃbakosti samāgataḥ ||
trimukhātpūrvadigbhāge pūjitastryaṃbakatvakṛt
||79||त्रिसंध्यात्क्षेत्रतो देवस्त्र्यंबकोस्ति समागतः ॥
त्रिमुखात्पूर्वदिग्भागे पूजितस्त्र्यंबकत्वकृत्
hareśvaro hariścaṃdrātkṣetrādatra samāgataḥ ||
hariścaṃdreśvarapuraḥ pūjito jayadaḥ sadā
||80||हरेश्वरो हरिश्चंद्रात्क्षेत्रादत्र समागतः ॥
हरिश्चंद्रेश्वरपुरः पूजितो जयदः सदा
iha śarvaḥ samāyātaḥ sthānānmadhyamakeśvarāt ||
caturvedeśvaraṃ liṃgaṃ purodhāya vyavasthitam
||81||इह शर्वः समायातः स्थानान्मध्यमकेश्वरात् ॥
चतुर्वेदेश्वरं लिंगं पुरोधाय व्यवस्थितम्
śarvaṃ liṃgaṃ samabhyarcya kāśyāṃ paramasiddhikṛt ||
na jātu jaṃtupadavīṃ prāpnuyātkvāpi mānavaḥ
||82||शर्वं लिंगं समभ्यर्च्य काश्यां परमसिद्धिकृत् ॥
न जातु जंतुपदवीं प्राप्नुयात्क्वापि मानवः
sthaleśvarānmahāliṃgaṃ prādurbhūtaṃ paraṃtviha ||
yatra yajñeśvaraṃ liṃgaṃ sarvaliṃgaphalapradam
||83||स्थलेश्वरान्महालिंगं प्रादुर्भूतं परंत्विह ॥
यत्र यज्ञेश्वरं लिंगं सर्वलिंगफलप्रदम्
mahāliṃgaṃ samabhyarcya mahāśraddhāsamanvitaḥ ||
mahatīṃ śriyamāpnoti loketra ca paratra ca
||84||महालिंगं समभ्यर्च्य महाश्रद्धासमन्वितः ॥
महतीं श्रियमाप्नोति लोकेत्र च परत्र च
iha liṃgaṃ sahasrākṣaṃ suvarṇākhyātsamāgatam ||
yasya saṃdarśanātpuṃsāṃ jñānacakṣuḥ prajāyate
||85||इह लिंगं सहस्राक्षं सुवर्णाख्यात्समागतम् ॥
यस्य संदर्शनात्पुंसां ज्ञानचक्षुः प्रजायते
śaileśvarādavācyāṃ tu sahasrākṣeśvaraṃ vibhum ||
dṛṣṭvā janmasahasrāṇāṃ śatānāṃ pātakaṃ tyajet
||86||शैलेश्वरादवाच्यां तु सहस्राक्षेश्वरं विभुम् ॥
दृष्ट्वा जन्मसहस्राणां शतानां पातकं त्यजेत्
harṣitāddharṣitaṃ cātra prādurāsīttamoharam ||
liṃgaṃharṣapradaṃ puṃsāṃ darśanātsparśanādapi
||87||हर्षिताद्धर्षितं चात्र प्रादुरासीत्तमोहरम् ॥
लिंगंहर्षप्रदं पुंसां दर्शनात्स्पर्शनादपि
maṃtreśvara samīpe tu prāsādo harṣiteśituḥ ||
tadvilokanataḥ puṃsāṃ nityaṃ harṣa paraṃparā
||88||मंत्रेश्वर समीपे तु प्रासादो हर्षितेशितुः ॥
तद्विलोकनतः पुंसां नित्यं हर्ष परंपरा
iha svayaṃ samāyāto rudro rudramahālayāt ||
yasya darśanato yāṃti rudraloke narāḥ sphuṭam
||89||इह स्वयं समायातो रुद्रो रुद्रमहालयात् ॥
यस्य दर्शनतो यांति रुद्रलोके नराः स्फुटम्
yaistu rudreśvaraṃ liṃgaṃ kāśyāmatra samarcitam ||
te rudrarūpiṇo martyā vijñeyā nātra saṃśayaḥ
||90||यैस्तु रुद्रेश्वरं लिंगं काश्यामत्र समर्चितम् ॥
ते रुद्ररूपिणो मर्त्या विज्ञेया नात्र संशयः
tripureśa samīpe tu dṛṣṭvā rudreśvaraṃ vibhum ||
rudrāsta iva vijñeyā jīvaṃtopi mṛtā api
||91||त्रिपुरेश समीपे तु दृष्ट्वा रुद्रेश्वरं विभुम् ॥
रुद्रास्त इव विज्ञेया जीवंतोपि मृता अपि
āgādiha mahādevo vṛṣeśo vṛṣabhadhvajāt ||
bāṇeśvarasya liṃgasya samīpe vṛṣadaḥ sadā
||92||आगादिह महादेवो वृषेशो वृषभध्वजात् ॥
बाणेश्वरस्य लिंगस्य समीपे वृषदः सदा
ihāgataṃ tu kedārādīśāneśvara saṃjñitam ||
taddraṣṭavyaṃ pratīcyāṃ ca liṃgaṃ prahlādakeśavāt
||93||इहागतं तु केदारादीशानेश्वर संज्ञितम् ॥
तद्द्रष्टव्यं प्रतीच्यां च लिंगं प्रह्लादकेशवात्
īśāneśaṃ samabhyarcya snātvottaravahāṃbhasi ||
vasedīśānanagare īśānasadṛśaprabhaḥ
||94||ईशानेशं समभ्यर्च्य स्नात्वोत्तरवहांभसि ॥
वसेदीशाननगरे ईशानसदृशप्रभः
bhairavādbhairavī mūrtiratrāyātā manoharā ||
saṃhārabhairavo nāma draṣṭavyaḥ sa prayatnataḥ
||95||भैरवाद्भैरवी मूर्तिरत्रायाता मनोहरा ॥
संहारभैरवो नाम द्रष्टव्यः स प्रयत्नतः
pūjanātsarvasiddhyai sa prācyāṃ kharvavināyakāt ||
saṃhārabhairavaḥ kāśyāṃ saṃharedaghasaṃtatim
||96||पूजनात्सर्वसिद्ध्यै स प्राच्यां खर्वविनायकात् ॥
संहारभैरवः काश्यां संहरेदघसंततिम्
ugraḥ kanakhalāttīrthādāvirāseha siddhidaḥ ||
tadvilokanato nṛṇāmugraṃ pāpaṃ praṇaśyati
||97||उग्रः कनखलात्तीर्थादाविरासेह सिद्धिदः ॥
तद्विलोकनतो नृणामुग्रं पापं प्रणश्यति
ugraṃ liṃgaṃ sadā sevyaṃ prācyāmarkavināyakāt ||
atyugrā api naśyeyurupasargāstadarcanāt
||98||उग्रं लिंगं सदा सेव्यं प्राच्यामर्कविनायकात् ॥
अत्युग्रा अपि नश्येयुरुपसर्गास्तदर्चनात्
vastrāpathānmahākṣetrādbhavo nāma svayaṃ vibhuḥ ||
bhīmacaṃḍī samīpe tu prādurāsīdiha prabho
||99||वस्त्रापथान्महाक्षेत्राद्भवो नाम स्वयं विभुः ॥
भीमचंडी समीपे तु प्रादुरासीदिह प्रभो
bhaveśvaraṃ samabhyarcya bhavenāvirbhavennaraḥ ||
prabhurbhavati sarveṣāṃ rājñāmājñākṛtāmiha
||100||भवेश्वरं समभ्यर्च्य भवेनाविर्भवेन्नरः ॥
प्रभुर्भवति सर्वेषां राज्ञामाज्ञाकृतामिह
devadāruvanāddaṃḍī daṃḍayanpātakāvalīḥ ||
vārāṇasyāṃ samāgatya sthito liṃgākṛtirvibhuḥ
||1||देवदारुवनाद्दंडी दंडयन्पातकावलीः ॥
वाराणस्यां समागत्य स्थितो लिंगाकृतिर्विभुः
prācyāṃ daṃḍīśvaraḥ pūjyaḥ sa dehalivināyakāt ||
tasyārcanena marttyānāṃ na punarbhava īkṣyate
||2||प्राच्यां दंडीश्वरः पूज्यः स देहलिविनायकात् ॥
तस्यार्चनेन मर्त्त्यानां न पुनर्भव ईक्ष्यते
bhadrakarṇahradādatra bhadrakarṇahradānvitaḥ ||
śivaḥ sākṣādihāyātaḥ sarveṣāṃ śivadorcitaḥ
||3||भद्रकर्णह्रदादत्र भद्रकर्णह्रदान्वितः ॥
शिवः साक्षादिहायातः सर्वेषां शिवदोर्चितः
uddaṃḍākhyādgaṇapateḥ prācyāṃ tattīrthamuttamam ||
bhadrakarṇahrade snātvābhyarcya liṃgaṃ śivāhvayam
||4||उद्दंडाख्याद्गणपतेः प्राच्यां तत्तीर्थमुत्तमम् ॥
भद्रकर्णह्रदे स्नात्वाभ्यर्च्य लिंगं शिवाह्वयम्
sarvatra śivamāpnoti bhadrakarṇeśa pūjanāt ||
śṛṇuyātsarvabhūtānāṃ bhadraṃ paśyati cākṣibhiḥ
||5||सर्वत्र शिवमाप्नोति भद्रकर्णेश पूजनात् ॥
शृणुयात्सर्वभूतानां भद्रं पश्यति चाक्षिभिः
śaṃkaraśca hariścaṃdrāttvatpuraḥ pratibhāsate ||
tatpūjanājjanānāṃ na jananījaṭhare janiḥ
||6||शंकरश्च हरिश्चंद्रात्त्वत्पुरः प्रतिभासते ॥
तत्पूजनाज्जनानां न जननीजठरे जनिः
yamaliṃgānmahātīrthātkālaliṃgamiha sthitam ||
kalaśeśa iti khyātaṃ caṃdreśātpaścimena ca
||7||यमलिंगान्महातीर्थात्काललिंगमिह स्थितम् ॥
कलशेश इति ख्यातं चंद्रेशात्पश्चिमेन च
yamatīrthe naraḥ snātvā mitrāvaruṇadakṣiṇe ||
kālaliṃgaṃ samālokya kalikāla bhayaṃ kutaḥ
||8||यमतीर्थे नरः स्नात्वा मित्रावरुणदक्षिणे ॥
काललिंगं समालोक्य कलिकाल भयं कुतः
tatra bhaumacaturdaśyāṃ yastu yātrāṃ kariṣyati ||
api pātaka yuktaḥ sa yamayātrāṃ na yāsyati
||9||तत्र भौमचतुर्दश्यां यस्तु यात्रां करिष्यति ॥
अपि पातक युक्तः स यमयात्रां न यास्यति
naipālācca mahākṣetrādāyātpaśupatistviha ||
yatra pāśupato yoga upadiṣṭaḥ pinākinā
||110||नैपालाच्च महाक्षेत्रादायात्पशुपतिस्त्विह ॥
यत्र पाशुपतो योग उपदिष्टः पिनाकिना
bhavatā devadevena brahmādibhyo vimuktaye ||
tasya saṃdarśanādeva paśupāśairviyujyate
||11||भवता देवदेवेन ब्रह्मादिभ्यो विमुक्तये ॥
तस्य संदर्शनादेव पशुपाशैर्वियुज्यते
karavīrakatīrthācca kapālīśa ihāgataḥ ||
kapālamocane tīrthe draṣṭavyaḥ sa prayatnataḥ
||12||करवीरकतीर्थाच्च कपालीश इहागतः ॥
कपालमोचने तीर्थे द्रष्टव्यः स प्रयत्नतः
tadvilokanamātreṇa brahmahatyā vilīyate ||
umāpatirdevikāyā ihāgatya vyavasthitaḥ
||13||तद्विलोकनमात्रेण ब्रह्महत्या विलीयते ॥
उमापतिर्देविकाया इहागत्य व्यवस्थितः
dṛṣṭaḥ paśupatiḥ prācyāṃ haretpāpaṃ cirārjitam ||
liṃgaṃ maheśvarakṣetrādiha dīpteśa saṃjñitam
||14||दृष्टः पशुपतिः प्राच्यां हरेत्पापं चिरार्जितम् ॥
लिंगं महेश्वरक्षेत्रादिह दीप्तेश संज्ञितम्
upomāpati tiṣṭheta dīptyai ceha paratra ca ||
bhuktimukti pra daṃ liṃgaṃ dīpteśaṃ kāśimadhgam
||15||उपोमापति तिष्ठेत दीप्त्यै चेह परत्र च ॥
भुक्तिमुक्ति प्र दं लिंगं दीप्तेशं काशिमध्गम्
kāyārohaṇataḥ kṣetrādācāryo nakulīśvaraḥ ||
śiṣyaiḥ parivṛtastiṣṭhenmahāpāśupatavrataiḥ
||16||कायारोहणतः क्षेत्रादाचार्यो नकुलीश्वरः ॥
शिष्यैः परिवृतस्तिष्ठेन्महापाशुपतव्रतैः
dakṣiṇe hi mahādevādṛṣṭo jñānaṃ prayacchati ||
ajñānaṃ nāśayetkṣipraṃ garbhasaṃsṛtihetukam
||17||दक्षिणे हि महादेवादृष्टो ज्ञानं प्रयच्छति ॥
अज्ञानं नाशयेत्क्षिप्रं गर्भसंसृतिहेतुकम्
gaṃgāsāgarataścāyādamareśa itīritam ||
liṃgaṃ yaddarśanādeva nāmaratvaṃ hi durlabham
||18||गंगासागरतश्चायादमरेश इतीरितम् ॥
लिंगं यद्दर्शनादेव नामरत्वं हि दुर्लभम्
saptagodāvarītīrthāddevo bhīmeśvaraḥ prabhuḥ ||
prakāśate liṃgarūpī bhuktyai muktyai nṛṇāmiha
||19||सप्तगोदावरीतीर्थाद्देवो भीमेश्वरः प्रभुः ॥
प्रकाशते लिंगरूपी भुक्त्यै मुक्त्यै नृणामिह
nakulīśātpurobhāge dṛṣṭā bhīmeśvaraṃ prabhum ||
mahābhīmāni pāpāni praṇaśyaṃti hi tatkṣaṇāt
||120||नकुलीशात्पुरोभागे दृष्टा भीमेश्वरं प्रभुम् ॥
महाभीमानि पापानि प्रणश्यंति हि तत्क्षणात्
bhūteśvarādbhasmagātraṃ prādurāsīdiha svayam ||
bhīmeśāddakṣiṇe bhāge tadabhyarcya prayatnataḥ
||21||भूतेश्वराद्भस्मगात्रं प्रादुरासीदिह स्वयम् ॥
भीमेशाद्दक्षिणे भागे तदभ्यर्च्य प्रयत्नतः
samyakpāśupatādyo gādabhyastācca samāḥ śatam ||
yatprāpyate phalaṃ tatsyādbhasmagātravilokanāt
||22||सम्यक्पाशुपताद्यो गादभ्यस्ताच्च समाः शतम् ॥
यत्प्राप्यते फलं तत्स्याद्भस्मगात्रविलोकनात्
nakulīśvarato devaḥ svayaṃbhūriti viśrutaḥ ||
ātmanāprakaṭībhūtaḥ kāśyāṃ liṃgākṛtirharaḥ
||23||नकुलीश्वरतो देवः स्वयंभूरिति विश्रुतः ॥
आत्मनाप्रकटीभूतः काश्यां लिंगाकृतिर्हरः
svayaṃbhu liṃgaṃ saṃpūjya snātvā siddhihrade naraḥ ||
mahālakṣmīśvara puro na bhūyo janmabhāgbhavet
||24||स्वयंभु लिंगं संपूज्य स्नात्वा सिद्धिह्रदे नरः ॥
महालक्ष्मीश्वर पुरो न भूयो जन्मभाग्भवेत्
prayāgatīrthanikaṣā prāsādo vidrumaprabhaḥ ||
vārāhasya mahāneṣa dharaṇīnāmna eva hi
||25||प्रयागतीर्थनिकषा प्रासादो विद्रुमप्रभः ॥
वाराहस्य महानेष धरणीनाम्न एव हि
viṃdhyaparvatataḥ prāpto devaṃ śrutvā samāgatam ||
sagaṇaṃ sarṣidevaṃ ca maṃdarādatra kaṃdarāt
||26||विंध्यपर्वततः प्राप्तो देवं श्रुत्वा समागतम् ॥
सगणं सर्षिदेवं च मंदरादत्र कंदरात्
kāśyāṃ dharaṇivārāho draṣṭavyaḥ sa prayatnataḥ ||
āpatsamudrasaṃmagnamuddhareccharaṇāgatam
||27||काश्यां धरणिवाराहो द्रष्टव्यः स प्रयत्नतः ॥
आपत्समुद्रसंमग्नमुद्धरेच्छरणागतम्
karṇikārādgaṇādhyakṣaḥ karṇikāraprasūnaruk ||
samarcyoyaṃ gadāhasta upasargasahasrahṛt
||28||कर्णिकाराद्गणाध्यक्षः कर्णिकारप्रसूनरुक् ॥
समर्च्योयं गदाहस्त उपसर्गसहस्रहृत्
tasmāddharaṇivārāhātpratīcyāṃ diśi saṃsthitam ||
pūjayitvā gaṇādhyakṣaṃ gāṇapatyapadaṃ labhet
||29||तस्माद्धरणिवाराहात्प्रतीच्यां दिशि संस्थितम् ॥
पूजयित्वा गणाध्यक्षं गाणपत्यपदं लभेत्
hemakūṭādvirūpākṣaṃ liṃgamatrāvirāsa ha ||
maheśvarādavācyāṃ ca dṛṣṭaṃ saṃsāratārakam
||130||हेमकूटाद्विरूपाक्षं लिंगमत्राविरास ह ॥
महेश्वरादवाच्यां च दृष्टं संसारतारकम्
gaṃgādvārāddhimastheśaṃ liṃgaṃ himasamaprabham ||
brahmanālātpratīcyāṃ ca draṣṭavyamiha siddhidam
||31||गंगाद्वाराद्धिमस्थेशं लिंगं हिमसमप्रभम् ॥
ब्रह्मनालात्प्रतीच्यां च द्रष्टव्यमिह सिद्धिदम्
gaṇādhipaśca kailāsādgaṇā anye mahābalāḥ ||
kailāsādreḥ samāyātāḥ saptakoṭimitāḥ prabho
||32||गणाधिपश्च कैलासाद्गणा अन्ये महाबलाः ॥
कैलासाद्रेः समायाताः सप्तकोटिमिताः प्रभो
durgāṇi taiḥ kṛtānīha saptasvargasamāni ca ||
sadvārāṇi sayaṃtrāṇi kapāṭavikaṭāni ca
||33||दुर्गाणि तैः कृतानीह सप्तस्वर्गसमानि च ॥
सद्वाराणि सयंत्राणि कपाटविकटानि च
koṭikoṭibhaṭāḍhyāni sarvarddhisahitānyapi ||
suvarṇarūpyatāmraiśca kāṃsyarītikasīsakaiḥ
||34||कोटिकोटिभटाढ्यानि सर्वर्द्धिसहितान्यपि ॥
सुवर्णरूप्यताम्रैश्च कांस्यरीतिकसीसकैः
ayaskāṃtena kāṃtāni dṛḍhānyabhraṃlihānyapi ||
tataḥ śailaṃ mahādurgaṃ taiḥ kāśīparitaḥ kṛtam
||35||अयस्कांतेन कांतानि दृढान्यभ्रंलिहान्यपि ॥
ततः शैलं महादुर्गं तैः काशीपरितः कृतम्
parikhāpi kṛtā nimnā matsyodaryājalāvilā ||
matsyodarī dvidhā jātā bahiraṃtaścarā punaḥ
||36||परिखापि कृता निम्ना मत्स्योदर्याजलाविला ॥
मत्स्योदरी द्विधा जाता बहिरंतश्चरा पुनः
tacca tīrthaṃ mahatkhyātaṃ militaṃ gāṃgavāribhiḥ ||
yadā saṃhāramārgeṇa gaṃgābhaḥ prasarediha
||37||तच्च तीर्थं महत्ख्यातं मिलितं गांगवारिभिः ॥
यदा संहारमार्गेण गंगाभः प्रसरेदिह
tadā matsyodarī tīrthaṃ labhyate puṇyagauravāt ||
sūryācaṃdramasoḥ parvatadākoṭiguṇaṃ śatam
||38||तदा मत्स्योदरी तीर्थं लभ्यते पुण्यगौरवात् ॥
सूर्याचंद्रमसोः पर्वतदाकोटिगुणं शतम्
sarvaparvāṇi tatraiva sarvatīrthāni tatra vai ||
tatraiva sarvaliṃgāni gaṃgāmatsyodarīyataḥ
||39||सर्वपर्वाणि तत्रैव सर्वतीर्थानि तत्र वै ॥
तत्रैव सर्वलिंगानि गंगामत्स्योदरीयतः
matsyodaryāṃ hi ye snātā yatrakutrāpi mānavāḥ ||
kṛtapiṃḍapradānāste na māturudareśayāḥ
||140||मत्स्योदर्यां हि ये स्नाता यत्रकुत्रापि मानवाः ॥
कृतपिंडप्रदानास्ते न मातुरुदरेशयाः
avimuktamidaṃ kṣetraṃ matsyākāratvamāpnuyāt ||
paritaḥ svardhunīvāri saṃsāri parivīkṣyate
||41||अविमुक्तमिदं क्षेत्रं मत्स्याकारत्वमाप्नुयात् ॥
परितः स्वर्धुनीवारि संसारि परिवीक्ष्यते
matsyodaryāṃ kṛtasnānā ye narāste narottamāḥ ||
kṛtvāpi bahupāpāni nekṣaṃte bhāskareḥ purīm
||42||मत्स्योदर्यां कृतस्नाना ये नरास्ते नरोत्तमाः ॥
कृत्वापि बहुपापानि नेक्षंते भास्करेः पुरीम्
kiṃ snātvā bahutīrtheṣu kiṃ taptvā duṣkaraṃ tapaḥ ||
yadi matsyodarī snātā kuto garbhabhayaṃ tataḥ
||43||किं स्नात्वा बहुतीर्थेषु किं तप्त्वा दुष्करं तपः ॥
यदि मत्स्योदरी स्नाता कुतो गर्भभयं ततः
yatrayatra hi liṃgāni nṛdevarṣikṛtānyapi ||
tatra matsyodarīṃ prāpya susnāto mokṣabhājanam
||44||यत्रयत्र हि लिंगानि नृदेवर्षिकृतान्यपि ॥
तत्र मत्स्योदरीं प्राप्य सुस्नातो मोक्षभाजनम्
saṃti tīrthānyanekāni bhūrbhuvaḥsvargatānyapi ||
na samāni paraṃ tāni koṭyaṃśenāpi niścitam
||45||संति तीर्थान्यनेकानि भूर्भुवःस्वर्गतान्यपि ॥
न समानि परं तानि कोट्यंशेनापि निश्चितम्
itthaṃ tīrthaṃ kṛtaṃ tena vibho kailāsavāsinā ||
gaṇādhipena sumahatsumahodārakarmaṇā
||46||इत्थं तीर्थं कृतं तेन विभो कैलासवासिना ॥
गणाधिपेन सुमहत्सुमहोदारकर्मणा
bhūrbhuvaḥsaṃjñakaṃ liṃgaṃ parvatādgaṃdhamādanāt ||
svayamāvirabhūdatra tasmātprācyāṃ gaṇādhipāt
||47||भूर्भुवःसंज्ञकं लिंगं पर्वताद्गंधमादनात् ॥
स्वयमाविरभूदत्र तस्मात्प्राच्यां गणाधिपात्
vilokya bhūrbhuvaṃ liṃgaṃ bhūrbhuvaḥsvarmahaḥ pare ||
nivasaṃti janāḥ puṇyāḥ suciraṃ divyabhoginaḥ
||48||विलोक्य भूर्भुवं लिंगं भूर्भुवःस्वर्महः परे ॥
निवसंति जनाः पुण्याः सुचिरं दिव्यभोगिनः
hāṭakeśaṃ mahāliṃgaṃ bhogavatyā samāyutam ||
saptapātālatalata ihāyātaṃ svayaṃ vibho
||49||हाटकेशं महालिंगं भोगवत्या समायुतम् ॥
सप्तपातालतलत इहायातं स्वयं विभो
śeṣavāsukimukhyaiśca tatprāsādo mahāniha ||
maṇimāṇikyaratnaughairniramāyi prayatnataḥ
||150||शेषवासुकिमुख्यैश्च तत्प्रासादो महानिह ॥
मणिमाणिक्यरत्नौघैर्निरमायि प्रयत्नतः
talliṃgaṃ hāṭakamayaṃ ratnamālābhirarcitam ||
īśāneśvarataḥ prācyāṃ pūjanīya prayatnataḥ
||51||तल्लिंगं हाटकमयं रत्नमालाभिरर्चितम् ॥
ईशानेश्वरतः प्राच्यां पूजनीय प्रयत्नतः
bhaktito'bhyarcya talliṃgaṃ naraḥ sarvasamṛddhimān ||
bhuktvā bhogānasaṃkhyātānaṃte nivārṇamṛcchati
||52||भक्तितोऽभ्यर्च्य तल्लिंगं नरः सर्वसमृद्धिमान् ॥
भुक्त्वा भोगानसंख्यातानंते निवार्णमृच्छति
ākāśāttārakālligaṃ jyotīrūpamihāgatam ||
jñānavāpyāḥ purobhāge talliṃgaṃ tārakeśvaram
||53||आकाशात्तारकाल्लिगं ज्योतीरूपमिहागतम् ॥
ज्ञानवाप्याः पुरोभागे तल्लिंगं तारकेश्वरम्
tārakaṃ jñānamāpyeta talliṃgasya samarcanāt ||
jñānavāpyāṃ naraḥ snātvā tārakeśaṃ vilokya ca
||54||तारकं ज्ञानमाप्येत तल्लिंगस्य समर्चनात् ॥
ज्ञानवाप्यां नरः स्नात्वा तारकेशं विलोक्य च
kṛtasaṃdhyādi niyamaḥ paritarpya pitāmahān ||
dhṛtamaunavrato dhīmānyāvalliṃga vilokanam
||55||कृतसंध्यादि नियमः परितर्प्य पितामहान् ॥
धृतमौनव्रतो धीमान्यावल्लिंग विलोकनम्
mucyate sarvapāpebhyaḥ puṇyaṃ prāpnoti śāśvatam ||
prāṃte ca tārakaṃ jñānaṃ yasmājjñānādvimucyate
||56||मुच्यते सर्वपापेभ्यः पुण्यं प्राप्नोति शाश्वतम् ॥
प्रांते च तारकं ज्ञानं यस्माज्ज्ञानाद्विमुच्यते
kirātācca kirāteśa ihacāvirbabhūva ha ||
kirātarūpo bhagavānyatra devo'bhavatpurā
||57||किराताच्च किरातेश इहचाविर्बभूव ह ॥
किरातरूपो भगवान्यत्र देवोऽभवत्पुरा
tatkirāteśvaraṃ liṃgaṃ bhārabhūteśvarādanu ||
namaskṛtya naro jātu na māturudareśayaḥ
||58||तत्किरातेश्वरं लिंगं भारभूतेश्वरादनु ॥
नमस्कृत्य नरो जातु न मातुरुदरेशयः
laṃkāpuryāḥ samāgacchanmarukeśvarasaṃjñakam ||
liṃgaṃ yadarcanātpuṃsāṃ na bhayaṃ rakṣasāṃ bhavet
||59||लंकापुर्याः समागच्छन्मरुकेश्वरसंज्ञकम् ॥
लिंगं यदर्चनात्पुंसां न भयं रक्षसां भवेत्
nairkatyāṃ diśi talliṃgaṃ nirṛteśvarasaṃjñakam ||
paulastyarāghavātpaścātpūjitaṃ sarvaduṣṭahṛt
||160||नैर्कत्यां दिशि तल्लिंगं निर्ऋतेश्वरसंज्ञकम् ॥
पौलस्त्यराघवात्पश्चात्पूजितं सर्वदुष्टहृत्
puṇyajalapriyaṃ liṃgaṃ jalaliṃgasthalādapi ||
āyātaṃ tacca gaṅgāyā jalamadhye vyavasthitam
||61||पुण्यजलप्रियं लिंगं जललिंगस्थलादपि ॥
आयातं तच्च गङ्गाया जलमध्ये व्यवस्थितम्
tatprāsādo'dbhutataro madhye gaṃgaṃ nirīkṣyate ||
sarvadhātumayaḥ śreṣṭhaḥ sarvaratnamayaḥ śubhaḥ
||62||तत्प्रासादोऽद्भुततरो मध्ये गंगं निरीक्ष्यते ॥
सर्वधातुमयः श्रेष्ठः सर्वरत्नमयः शुभः
adyāpi dṛśyate kaiścitpuṇyasaṃbhāragauravāt ||
śreṣṭhaṃ liṃgamihāyātaṃ tīrthātkoṭīśvarādapi
||63||अद्यापि दृश्यते कैश्चित्पुण्यसंभारगौरवात् ॥
श्रेष्ठं लिंगमिहायातं तीर्थात्कोटीश्वरादपि
koṭiliṃge kṣaṇe puṇyaṃ talliṃgasya nirīkṣaṇāt ||
śreṣṭhaṃ jyeṣṭheśvarātpaścācchreṣṭha siddhipradāyakam
||64||कोटिलिंगे क्षणे पुण्यं तल्लिंगस्य निरीक्षणात् ॥
श्रेष्ठं ज्येष्ठेश्वरात्पश्चाच्छ्रेष्ठ सिद्धिप्रदायकम्
vaḍavāsyātsamudbhūtaṃ liṃgamatrānaleśvaram ||
naleśvara purobhāge pūjitaṃ sarvasiddhidam
||65||वडवास्यात्समुद्भूतं लिंगमत्रानलेश्वरम् ॥
नलेश्वर पुरोभागे पूजितं सर्वसिद्धिदम्
āgatya virajastīrthāddevadevastrilocanaḥ ||
liṃge tvanādisaṃsiddhe hyavatasthe triviṣṭape
||66||आगत्य विरजस्तीर्थाद्देवदेवस्त्रिलोचनः ॥
लिंगे त्वनादिसंसिद्धे ह्यवतस्थे त्रिविष्टपे
puṇye pilipilā tīrthe sarveṣāṃ tārakaprade ||
āviścakre svayadeva oṃkāromarakaṃṭakāt
||67||पुण्ये पिलिपिला तीर्थे सर्वेषां तारकप्रदे ॥
आविश्चक्रे स्वयदेव ओंकारोमरकंटकात्
tadādyaṃ tārakakṣetraṃ yadā gaṃgā na cāgatā ||
yadaivāvirabhūtkāśī trailokyoddhaṇāya vai
||68||तदाद्यं तारकक्षेत्रं यदा गंगा न चागता ॥
यदैवाविरभूत्काशी त्रैलोक्योद्धणाय वै
tadākṛtimahalliṃgaṃ svayamāvirabhūttataḥ ||
mahimānaṃ na tasyānyaḥ parivetti vibhorṛte
||69||तदाकृतिमहल्लिंगं स्वयमाविरभूत्ततः ॥
महिमानं न तस्यान्यः परिवेत्ति विभोर्ऋते
etānyāyatanānīśa ānināya mahāṃti ca ||
śeṣayitvāṃśamātraṃ ca tasminkṣetre nije nije
||170||एतान्यायतनानीश आनिनाय महांति च ॥
शेषयित्वांशमात्रं च तस्मिन्क्षेत्रे निजे निजे
ihāyātāni puṇyāni sarvabhāvena nānyathā ||
prāsādāḥ sarvataścaiṣāṃ ramyā abhraṃlihā vibho
||71||इहायातानि पुण्यानि सर्वभावेन नान्यथा ॥
प्रासादाः सर्वतश्चैषां रम्या अभ्रंलिहा विभो
bahudhātumayāścitrāḥ sarvaratnasamjjvalāḥ ||
yeṣāṃ kalaśamātrasya darśanānmuktirāpyate
||72||बहुधातुमयाश्चित्राः सर्वरत्नसमु्ज्ज्वलाः ॥
येषां कलशमात्रस्य दर्शनान्मुक्तिराप्यते
śrutvāpi nāma caiteṣāṃ liṃgānāṃ surasattama ||
api janmasahasrotthāḥ kṣīyaṃte pāparāśayaḥ
||73||श्रुत्वापि नाम चैतेषां लिंगानां सुरसत्तम ॥
अपि जन्मसहस्रोत्थाः क्षीयंते पापराशयः
idānīṃ ko nideśotra mayānuṣṭheya īśitaḥ ||
prasādī kriyatāṃso pi siddho maṃtavya eva hi
||74||इदानीं को निदेशोत्र मयानुष्ठेय ईशितः ॥
प्रसादी क्रियतांसो पि सिद्धो मंतव्य एव हि
skaṃda uvāca
śrutveti naṃdino vākyaṃ devadeveśvaro haraḥ ||
śraddhā prasādya śailādimidaṃ provāca kuṃbhaja
||75||श्रुत्वेति नंदिनो वाक्यं देवदेवेश्वरो हरः ॥
श्रद्धा प्रसाद्य शैलादिमिदं प्रोवाच कुंभज
śrīdevadeva uvāca
sādhūkṛtaṃ tvayā naṃdinsadānaṃda vidhāyaka ||
vidhehi me nideśaṃ ca caṃḍīrvyāpārayādhunā
||76||साधूकृतं त्वया नंदिन्सदानंद विधायक ॥
विधेहि मे निदेशं च चंडीर्व्यापारयाधुना
navakoṭyastu cāmuṃḍāyāyatra nivasaṃti hi ||
svadevatābhiḥ sahitā bhūtavetāla bhairavaiḥ
||77||नवकोट्यस्तु चामुंडायायत्र निवसंति हि ॥
स्वदेवताभिः सहिता भूतवेताल भैरवैः
tāḥ purī rakṣaṇārthāya savāhanabalāyudhāḥ ||
pratidurgaṃ durgarūpāḥ paritaḥ parivāsaya
||78||ताः पुरी रक्षणार्थाय सवाहनबलायुधाः ॥
प्रतिदुर्गं दुर्गरूपाः परितः परिवासय
skaṃda uvāca
naṃdinaṃ saṃnideśyeti mṛḍānyā sahito mṛḍaḥ ||
yayau traiviṣṭapaṃ kṣetraṃ muktibījaprarohaṇam
||79||नंदिनं संनिदेश्येति मृडान्या सहितो मृडः ॥
ययौ त्रैविष्टपं क्षेत्रं मुक्तिबीजप्ररोहणम्
śilādatanayopyaiśīṃ mūrddhanyājñāṃ vidhāya ca ||
āhūya sarvato durgāḥ pratidurgaṃ nyaveśayat
||180||शिलादतनयोप्यैशीं मूर्द्धन्याज्ञां विधाय च ॥
आहूय सर्वतो दुर्गाः प्रतिदुर्गं न्यवेशयत्
niśamyādhyāyametaṃ ca puṇyāyatana garbhiṇam ||
naraḥ svargāpavargau ca prāpnuyācchraddhayā kramāt
||81||निशम्याध्यायमेतं च पुण्यायतन गर्भिणम् ॥
नरः स्वर्गापवर्गौ च प्राप्नुयाच्छ्रद्धया क्रमात्
śrutvāṣṭaṣaṣṭimetāṃ vai mahāyatana saṃśrayām ||
na jātu praviśenmartyo jananyā jāṭharīṃ darīm
||182||श्रुत्वाष्टषष्टिमेतां वै महायतन संश्रयाम् ॥
न जातु प्रविशेन्मर्त्यो जनन्या जाठरीं दरीम्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśīti sāhasryāṃ saṃhitāyāṃ caturthe kāśīkhaṃḍe uttarārdhe'ṣṭaṣaṣṭyāyatanasamāgamo nāmaikonasaptatitamodhyāyaḥ || 69 ||