मुख्यं गम्यताम्

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

स्कन्दपुराणम् — काशीखण्डः, अध्याय २९

3
काशीखण्डः · 29

विना स्नानेन गंगाया नृणां जन्मनिरथर्कम्

अगस्त्य उवाच

विना स्नानेन गंगाया नृणां जन्मनिरथर्कम् ॥

उपायांतरमस्त्यन्यद्येन स्नानफलं लभेत्

॥१॥

अशक्तानां च पंगूनामालस्योपहतात्मनाम् ॥

दूरदेशांतरस्थानां गंगास्नानं कथं भवेत्

॥२॥

दानं वाऽथ व्रतंवाऽथ मंत्रःस्तोत्रजपोऽथवा ॥

तीर्थांतराभिषेको वा देवतोपासनं तु वा

॥३॥

यद्यस्तिकिंचित्षड्वक्त्र गंगास्नानफलप्रदम् ॥

विधानांतरमात्रेण तद्वद प्रणताय मे

॥४॥

त्वत्तो न वेदस्कंदान्यो गंगागर्भ समुद्भव ॥

परं स्वर्गतरंगिण्या महिमानं महामते

॥५॥

स्कंद उवाच

संति पुण्यजलानीह सरांसि सरितो मुने ॥

स्थाने स्थाने च तीर्थानि जितात्माध्युषितानि च

॥६॥

दृष्टप्रत्ययकारीणि महामहिम भांज्यपि ॥

परं स्वर्गतरंगिण्याः कोट्यंशोपि न तत्र वै

॥७॥

अनेनैवानुमानेन बुद्ध्यस्व कलशोद्भव ॥

दध्रे गंगोत्तमांगेन देवदेवेन शंभुना

॥८॥

स्नानकालेऽन्य तीर्थेषु जप्यते जाह्नवी जनैः ॥

विना विष्णुपदीं क्वान्यत्समर्थमघमोचने

॥९॥

गंगास्नानफलं ब्रह्मन्गंगायामेव लभ्यते ॥

यथा द्राक्षाफलस्वादो द्राक्षायामेव नान्यतः

॥१०॥

अस्त्युपाय इह त्वेकः स्याद्येनाविकलं फलम् ॥

स्नानस्य देवसरितो महागुह्यतमो मुने

॥११॥

शिवभक्ताय शांताय विष्णुभक्तिपराय च ॥

श्रद्धालवे त्वास्तिकाय गर्भवासमुपुक्षवे

॥१२॥

कथनीयं न चान्यस्य कस्यचित्केनचित्क्वचित् ॥

इदं रहस्यं परमं महापातकनाशनम्

॥१३॥

महाश्रेयस्करं पुण्यं मनोरथकरं परम् ॥

द्युनदीप्रीतिजनकं शिवसंतोषसंतति

॥१४॥

नाम्नां सहस्रगंगायाः स्तवराजेषुशो भनम् ॥

जप्यानां परमं जप्यं वेदोपनिषदासमम्

॥१५॥

जपनीयं प्रयन्नेन मौनिना वाचकं विना ॥

शुचिस्थानेषु शुचिना सुस्पष्टाक्षरमेव च

॥१६॥

स्कंद उवाच

ॐनमो गंगादेव्यै ॥

ॐकाररूपिण्यजराऽतुलाऽनमताऽमृतस्रवा ॥

अत्युदाराऽभयाऽशोकाऽलकनंदाऽमृताऽमला

॥१७॥

अनाथवत्सलाऽमोघाऽपांयोनिरमृतप्रदा ॥

अव्यक्तलक्षणाऽक्षोभ्या ऽनवच्छिन्नाऽपराजिता

॥१८॥

अनाथनाथाऽभीष्टार्थसिद्धिदाऽनंगवर्धिनी ॥

अणिमादिगुणाऽधाराग्रगण्याऽलीकहारिणी

॥१९॥

अचिंत्यशक्तिरनघाऽद्भुतरूपाऽघहारिणी ॥

अद्रिराजसुताऽष्टांगयोगसिद्धिप्रदाऽच्युता

॥२०॥

अक्षुण्णशक्तिरसुदाऽनंततीर्थाऽमृतोदका ॥

अनंतमहिमाऽपाराऽनंतसौख्यप्रदाऽन्नदा

॥२१॥

अशेषदेवतामूर्तिरघोराऽमृतरूपिणी ॥

अविद्याजालशमनी ह्यप्रतर्क्यगतिप्रदा

॥२२॥

अशेषविघ्नसंहर्त्री त्वशेषगुणगुंफिता ॥

अज्ञानतिमिरज्योतिरनुग्रहपरायणा

॥२३॥

अभिरामाऽनवद्यांग्यनंतसाराऽकलंकिनी ॥

आरोग्यदाऽऽनंदवल्ली त्वापन्नार्तिविनाशिनी

॥२४॥

आश्चर्यमूर्तिरायुष्या ह्याढ्याऽऽद्याऽऽप्राऽऽर्यसेविता ॥

आप्यायिन्याप्तविद्याऽऽख्यात्वानंदाऽऽश्वासदायिनी

॥२५॥

आलस्यघ्न्यापदां हंत्री ह्यानंदामृतवर्षिणी ॥

इरावतीष्टदात्रीष्टा त्विष्टापूर्तफलप्रदा

॥२६॥

इतिहासश्रुतीड्यार्था त्विहामुत्रशुभप्रदा ॥

इज्याशीलसमिज्येष्ठा त्विंद्रादिपरिवंदिता

॥२७॥

इलालंकारमालेद्धा त्विंदिरारम्यमंदिरा ॥

इदिंदिरादिसंसेव्या त्वीश्वरीश्वरवल्लभा

॥२८॥

ईतिभीतिहरेड्या च त्वीडनीय चरित्रभृत् ॥

उत्कृष्टशक्तिरुत्कृष्टोडुपमंडलचारिणी

॥२९॥

उदितांबरमार्गोस्रोरगलोकविहारिणी ॥

उक्षोर्वरोत्पलोत्कुंभा उपेंद्रचरणद्रवा

॥३०॥

उदन्वत्पूर्तिहेतुश्चोदारोत्साहप्रवर्धिनी ॥

उद्वेगघ्न्युष्णशमनी उष्णरश्मिसुता प्रिया

॥३१॥

उत्पत्ति स्थिति संहारकारिण्युपरिचारिणी ॥

ऊर्जं वहंत्यूर्जधरोर्जावती चोर्मिमालिनी

॥३२॥

ऊर्ध्वरेतःप्रियोर्ध्वाध्वा ह्यूर्मिलोर्ध्वगतिप्रदा ॥

ऋषिवृंदस्तुतर्द्धिश्च ऋणत्रयविनाशिनी

॥३३॥

ऋतंभरर्द्धिदात्री च ऋक्स्वरूपा ऋजुप्रिया ॥

ऋक्षमार्गवहर्क्षार्चिर्ऋजुमार्गप्रदर्शिनी

॥३४॥

एधिताऽखिलधर्मार्थात्वेकैकामृतदायिनी ॥

एधनीयस्वभावैज्या त्वेजिता शेषपातका

॥३५॥

ऐश्वर्यदैश्वर्यरूपा ह्यैतिह्यं ह्यैंदवी द्युतिः ॥

ओजस्विन्योषधीक्षेत्रमोजोदौदनदायिनी

॥३६॥

ओष्ठामृतौन्नत्यदात्री त्वौषधं भवरोगिणाम् ॥

औदार्यचंचुरौपेंद्री त्वौग्रीह्यौमेयरूपिणी

॥३७॥

अंबराध्ववहांऽवष्ठां वरमालांबुजेक्षणा ॥

अंबिकांबुमहायोनिरंधोदांधकहारिणी

॥३८॥

अंशुमालाह्यंशुमती त्वंगीकृतषडानना ॥

अंधतामिस्रहंत्र्यंधुरं जनाह्यंजनावती

॥३९॥

कल्याणकारिणी काम्या कमलोत्पलगंधिनी ॥

कुमुद्वती कमलिनी कांतिः कल्पितदायिनी

॥४०॥

कांचनाक्षी कामधेनुः कीर्तिकृत्क्लेशनाशिनी ॥

क्रतुश्रेष्ठा क्रतुफला कर्मबंधविभेदिनी

॥४१॥

कमलाक्षी क्लमहरा कृशानुतपनद्युतिः ॥

करुणार्द्रा च कल्याणी कलिकल्मषनाशिनी ॥

कामरूपाक्रियाशक्तिः कमलोत्पलमालिनी ॥

कूटस्था करुणाकांता कर्मयाना कलावती

॥४३॥

कमलाकल्पलतिका कालीकलुषवैरिणी ॥

कमनीयजलाकम्रा कपर्दिसुकपर्दगा

॥४४॥

कालकृटप्रशमनी कदंबकुसुमप्रिया ॥

कालिंदी केलिललिता कलकल्लोलमालिका

॥४५॥

क्रांतलोकत्रयाकंडूः कंडूतनयवत्सला ॥

खड्गिनी खड्गधाराभा खगा खंडेंदुधारिणी

॥४६॥

खेखेलगामिनी खस्था खंडेंदुतिलकप्रिया ॥

खेचरीखेचरीवंद्या ख्यातिः ख्यातिप्रदायिनी

॥४७॥

खंडितप्रणताघौघा खलबुद्धिविनाशिनी ॥

खातैनः कंदसंदोहा खड्गखट्वांग(?) खेटिनी

॥४८॥

खरसंतापशमनी खनिः पीयूषपाथसाम् ॥

गंगा गंधवती गौरी गंधर्वनगरप्रिया

॥४९॥

गंभीरांगी गुणमयी गतातंका गतिप्रिया ॥

गणनाथांबिका गीता गद्यपद्यपरिष्टुता

॥५०॥

गांधारी गर्भशमनी गतिभ्रष्टगतिप्रदा ॥

गोमती गुह्यविद्यागौर्गोप्त्री गगनगामिनी

॥५१॥

गोत्रप्रवर्धिनी गुण्या गुणातीता गुणाग्रणीः ॥

गुहांबिका गिरिसुता गोविंदांघ्रिसमुद्भवा

॥५२॥

गुणनीयचरित्रा च गायत्री गिरिशप्रिया ॥

गूढरूपा गुणवती गुर्वी गौरववर्धिनी

॥५३॥

ग्रहपीडाहरा गुंद्रा गरघ्नी गानवत्सला ॥

घर्महंत्री घृतवती घृततुष्टिप्रदायिनी

॥५४॥

घंटारवप्रिया घोराऽघौघविध्वंसकारिणी ॥

घ्राणतुष्टिकरी घोषा घनानंदा घनप्रिया

॥५५॥

घातुका घृर्णितजला घृष्टपातकसंततिः ॥

घटकोटिप्रपीतापा घटिताशेषमंगला

॥५६॥

घृणावती घृणनिधिर्घस्मरा घूकनादिनी ॥

घुसृणा पिंजरतनुर्घर्घरा घर्घरस्वना

॥५७॥

चंद्रिका चंद्रकांतांबुश्चंचदापा चलद्युतिः ॥

चिन्मयी चितिरूपा च चंद्रायुतशनानना

॥५८॥

चांपेयलोचना चारुश्चार्वंगी चारुगामिनी ॥

चार्या चारित्रनिलया चित्रकृच्चित्ररूपिणी

॥५९॥

चंपश्चंदनशुच्यंबुश्चर्चनीया चिरस्थिरा ॥

चारुचंपकमालाढ्या चमिताशेष दुष्कुता

॥६०॥

चिदाकाशवहाचिंत्या चंचच्चामरवीजिता ॥

चोरिताशेषवृजिना चरिताशेषमंडला

॥६१॥

छेदिताखिलपापौघा छद्मघ्नी छलहारिणी ॥

छन्नत्रिविष्टप तला छोटिताशेषबंधना

॥६२॥

छुरितामृतधारौघा छिन्नैनाश्छंदगामिनी ॥

छत्रीकृतमरालौघा छटीकृतनिजामृता

॥६३॥

जाह्नवी ज्या जगन्माता जप्या जंघालवीचिका ॥

जया जनार्दनप्रीता जुषणीया जगद्धिता

॥६४॥

जीवनं जीवनप्राणा जगज्ज्येष्ठा जगन्मयी ॥

जीवजीवातुलतिका जन्मिजन्मनिबर्हिणी

॥६५॥

जाड्यविध्वंसनकरी जगद्योनिर्जलाविला ॥

जगदानंदजननी जलजा जलजेक्षणा

॥६६॥

जनलोचनपीयूषा जटातटविहारिणी ॥

जयंती जंजपूकघ्नी जनितज्ञानविग्रहा

॥६७॥

झल्लरी वाद्यकुशला झलज्झालजलावृता ॥

झिंटीशवंद्या झांकारकारिणी झर्झरावती

॥६८॥

टीकिताशेषपाताला टंकिकैनोद्रिपाटने ॥

टंकारनृत्यत्कल्लोला टीकनीयमहातटा

॥६९॥

डंबरप्रवहाडीन राजहंसकुलाकुला ॥

डमड्डमरुहस्ता च डामरोक्त महांडका

॥७०॥

ढौकिताशेषनिर्वाणा ढक्कानादचलज्जला ॥

ढुंढिविघ्नेशजननी ढणड्ढुणितपातका

॥७१॥

तर्पणीतीर्थतीर्था च त्रिपथा त्रिदशेश्वरी ॥

त्रिलोकगोप्त्री तोयेशी त्रैलोक्यपरिवंदिता

॥७२॥

तापत्रितयसंहर्त्री तेजोबलविवर्धिनी ॥

त्रिलक्ष्या तारणी तारा तारापतिकरार्चिता

॥७३॥

त्रैलोक्यपावनी पुण्या तुष्टिदा तुष्टिरूपिणी ॥

तृष्णाछेत्त्री तीर्थमाता त्त्रिविक्रमपदोद्भवा

॥७४॥

तपोमयी तपोरूपा तपःस्तोम फलप्रदा ॥

त्रैलोक्यव्यापिनी तृप्तिस्तृप्तिकृत्तत्त्वरूपिणी

॥७५॥

त्रैलोक्यसुंदरी तुर्या तुर्यातीतपदप्रदा ॥

त्रैलोक्यलक्ष्मीस्त्रिपदी तथ्यातिमिरचंद्रिका

॥७६॥

तेजोगर्भा तपःसारा त्रिपुरारि शिरोगृहा ॥

त्रयीस्वरूपिणी तन्वी तपनांगजभीतिनुत्

॥७७॥

तरिस्तरणिजामित्रं तर्पिताशेषपूर्वजा ॥

तुलाविरहिता तीव्रपापतूलतनूनपात्

॥७८॥

दारिद्र्यदमनी दक्षा दुष्प्रेक्षा दिव्यमंडना ॥

दीक्षावतीदुरावाप्या द्राक्षामधुरवारिभृत्

॥७९॥

दर्शितानेककुतुका दुष्टदुर्जयदुःखहृत् ॥

दैन्यहृद्दुरितघ्नी च दानवारि पदाब्जजा

॥८०॥

दंदशूकविषघ्री च दारिताघौघसंततिः ॥

द्रुतादेव द्रुमच्छन्ना दुर्वाराघविघातिनी

॥८१॥

दमग्राह्या देवमाता देवलोकप्रदर्शिनी ॥

देवदेवप्रियादेवी दिक्पालपददायिनी

॥८२॥

दीर्घायुःकारिणी दीर्घा दोग्ध्री दूषणवर्जिता ॥

दुग्धांबुवाहिनी दोह्या दिव्या दिव्यगतिप्रदा

॥८३॥

द्युनदी दीनशरणं देहिदेहनिवारिणी ॥

द्राघीयसी दाघहंत्री दितपातकसंततिः

॥८४॥

दूरदेशांतरचरी दुर्गमा देववल्लभा ॥

दुर्वृत्तघ्नी दुर्विगाह्या दयाधारा दयावती

॥८५॥

दुरासदा दानशीला द्राविणी द्रुहिणस्तुता ॥

दैत्यदानवसंशुद्धिकर्त्री दुर्बुद्धिहारिणी

॥८६॥

दानसारा दयासारा द्यावाभूमिविगाहिनी ॥

दृष्टादृष्टफलप्राप्तिर्देवतावृंदवंदिता

॥८७॥

दीर्घव्रता दीर्घदृष्टिर्दीप्ततोया दुरालभा ॥

दंडयित्री दंडनीतिर्दुष्टदंडधरार्चिता

॥८८॥

दुरोदरघ्नी दावार्चिर्द्रवद्रव्यैकशेवधिः ॥

दीनसंतापशमनी दात्री दवथुवैरिणी

॥८९॥

दरीविदारणपरा दांता दांतजनप्रिया ॥

दारिताद्रितटा दुर्गा दुर्गारण्यप्रचारिणी

॥९०॥

धर्मद्रवा धर्मधुरा धेनुर्धीरा धृतिर्ध्रुवा ॥

धेनुदानफलस्पर्शा धर्मकामार्थमोक्षदा

॥९१॥

धर्मोर्मिवाहिनी धुर्या धात्री धात्रीविभूषणम् ॥

धर्मिणी धर्मशीला च धन्विकोटिकृतावना

॥९२॥

ध्यातृपापहरा ध्येया धावनी धूतकल्मषा ॥

धर्मधारा धर्मसारा धनदा धनवर्धिनी

॥९३॥

धर्माधर्मगुणच्छेत्त्री धत्तूरकुसुमप्रिया ॥

धर्मेशी धर्मशास्त्रज्ञा धनधान्यसमृद्धिकृत्

॥९४॥

धर्मलभ्या धर्मजला धर्मप्रसवधर्मिणी ॥

ध्यानगम्यस्वरूपा च धरणी धातृपूजिता

॥९५॥

? धूर्धूर्जटिजटासंस्था धन्या धीर्धारणावती ॥

नंदा निर्वाणजननी नंदिनी नुन्नपातका

॥९६॥

निषिद्धविघ्ननिचया निजानंदप्रकाशिनी ॥

नभोंगणचरी नूतिर्नम्या नारायणीनुता

॥९७॥

निर्मला निर्मलाख्याना नाशिनीतापसंपदाम् ॥

नियता नित्यसुखदा नानाश्चर्यमहानिधिः

॥९८॥

नदीनदसरोमाता नायिका नाकदीर्घिका ॥

नष्टोद्धरणधीरा च नंदनानंददायिनी

॥९९॥

निर्णिक्ताशेषभुवना निःसंगा निरुपद्रवा ॥

निरालंबा निष्प्रपंचा निर्णाशितमहामला

॥१००॥

निर्मलज्ञानजननी निःशेषप्राणितापहृत् ॥

नित्योत्सवा नित्यतृप्ता नमस्कार्या निरंजना

॥१॥

निष्ठावती निरातंका निर्लेपा निश्चलात्मिका ॥

निरवद्या निरीहा च नीललोहितमूर्धगा

॥२॥

नंदिभृंगिगणस्तुत्या नागानंदा नगात्मजा ॥

निष्प्रत्यूहा नाकनदी निरयार्णवदीर्घनौः

॥३॥

पुण्यप्रदा पुण्यगर्भा पुण्या पुण्यतरंगिणी ॥

पृथुः पृथुफला पूर्णा प्रणतार्तिप्रभंजिनी

॥४॥

प्राणदा प्राणिजननी प्राणेशी प्राणरूपिणी ॥

पद्मालया पराशक्तिः पुरजित्परमप्रिया

॥५॥

परापरफलप्राप्तिः पावनी च पयस्विनी ॥

परानंदा प्रकृष्टार्था प्रतिष्ठापालनी परा

॥६॥

पुराणपठिता प्रीता प्रणवाक्षररूपिणी ॥

पार्वतीप्रेमसंपन्ना पशुपाशविमोचनी

॥७॥

परमात्मस्वरूपा च परब्रह्मप्रकाशिनी ॥

परमानंदनिष्पंदा प्रायश्चित्तस्वरूपिणी

॥८॥

पानीयरूपनिर्वाणा परित्राणपरायणा ॥

पापेंधनदवज्वाला पापारिः पापनामनुत्

॥९॥

परमैश्वर्यजननी प्रज्ञा प्राज्ञा परापरा ॥

प्रत्यक्षलक्ष्मीः पद्माक्षी परव्योमामृतस्रवा

॥११०॥

प्रसन्नरूपा प्रणिधिः पूता प्रत्यक्षदेवता ॥

पिनाकिपरमप्रीता पग्मेष्ठिकमंडलुः

॥११॥

पद्मनाभपदार्घ्येण प्रसूता पद्ममालिनी ॥

परर्द्धिदा पुष्टिकरी पथ्या पूर्तिः प्रभावती

॥१२॥

पुनाना पीतगर्भघ्नी पापपर्वतनाशिनी ॥

फलिनी फलहस्ता च फुल्लांबुजविलोचना

॥१३॥

फालितैनोमहाक्षेत्रा फणिलोकविभूषणम् ॥

फेनच्छलप्रणुन्नैनाः फुल्लकैरवगंधिनी

॥१४॥

फेनिलाच्छांबुधाराभा फुडुच्चाटितपातका ॥

फाणितस्वादुसलिला फांटपथ्यजलाविला

॥१५॥

विश्वमाता च विश्वेशी विश्वा विश्वेश्वरप्रिया ॥

ब्रह्मण्या ब्रह्मकृद्ब्राह्मी ब्रह्मिष्ठा विमलोदका

॥१६॥

विभावरी च विरजा विक्रांतानेकविष्टपा ॥

विश्वमित्रं विष्णुपदी वैष्णवी वैष्णवप्रिया

॥१७॥

विरूपाक्षप्रियकरी विभूतिर्विश्वतोमुखी ॥

विपाशा वैबुधी वेद्या वेदाक्षररसस्रवा

॥१८॥

विद्यावेगवती वंद्या बृंहणी ब्रह्मवादिनी ॥

वरदा विप्रकृष्टा च वरिष्ठा च विशोधनी

॥१९॥

विद्याधरी विशोका च वयोवृंदनिषेविता ॥

बहूदका बलवती व्योमस्था विबुधप्रिया

॥१२०॥

वाणी वेदवती वित्ता ब्रह्मविद्यातरंगिणी ॥

ब्रह्मांडकोटिव्याप्तांबुर्ब्रह्महत्यापहारिणी

॥२१॥

ब्रह्मेशविष्णुरूपा च बुद्धिर्विभववर्धिनी ॥

विलासिसुखदा वैश्या व्यापिनी च वृषारणिः

॥२२॥

वृषांकमौलिनिलया विपन्नार्तिप्रभंजिनी ॥

विनीता विनता ब्रध्नतनया विनयान्विता

॥२३॥

विपंचीवाद्यकुशला वेणुश्रुतिविचक्षणा ॥

वर्चस्करी बलकरी वलोन्मूलितकल्मषा

॥२४॥

विपाप्मा विगतातंका विकल्पपरिवर्जिता ॥

वृष्टिकर्त्री वृष्टिजला विधिर्विच्छिन्नबंधना

॥२५॥

व्रतरूपा वित्तरूपा बहुविघ्नविनाशकृत् ॥

वसुधारा वसुमती विचित्रांगी विभावसुः

॥२६॥

विजया विश्वबीजं च वामदेवी वरप्रदा ॥

वृषाश्रिता विषघ्नी च विज्ञानोर्म्यंशुमालिनी

॥२७॥

भव्या भोगवती भद्रा भवानी भूतभाविनी ॥

भूतधात्री भयहरा भक्तदारिद्र्यघातिनी

॥२८॥

भुक्तिमुक्तिप्रदाभेशी भक्तस्वर्गापवर्गदा ॥

भागीरथी भानुमती भाग्यभोगवती भृतिः

॥२९॥

भवप्रिया भवद्वेष्टी भूतिदा भूतिभूषणा ॥

भाललोचनभावज्ञा भूतभव्यभवत्प्रभुः

॥१३०॥

भ्रांतिज्ञानप्रशमनी भिन्नब्रह्मांडमंडपा ॥

भूरिदा भक्तिसुलभा भाग्यवद्दृष्टिगोचरी

॥३१॥

भंजितोपप्लवकुला भक्ष्यभोज्यसुखप्रदा ॥

भिक्षणीया भिक्षुमाता भावाभावस्वरूपिणी

॥३२॥

मंदाकिनी महानंदा माता मुक्तितंरगिणी ॥

महोदया मधुमती महापुण्या मुदाकरी

॥३३॥

मुनिस्तुता मोहहंत्री महातीर्था मधुस्रवा ॥

माधवी मानिनी मान्या मनोरथपथातिगा

॥३४॥

मोक्षदा मतिदा मुख्या महाभाग्यजनाश्रिता ॥

महावेगवतीमेध्या महामहिमभूषणा

॥३५॥

महाप्रभावा महती मीनचंचललोचना ॥

महाकारुण्यसंपूर्णा महर्द्धिश्च महोत्पला

॥३६॥

मूर्तिमन्मुक्तिरमणी मणिमाणिक्यभूषणा ॥

मुक्ताकलापनेपथ्या मनोनयननंदिनी

॥३७॥

महापातकराशिघ्नी महादेवार्धहारिणी ॥

महोर्मिमालिनी मुक्ता महादेवी मनोन्मनी

॥३८॥

महापुण्योदयप्राप्या मायातिमिरचंद्रिका ॥

महाविद्या महामाया महामेधा महौषधम्

॥३९॥

मालाधरी महोपाया महोरगविभूषणा ॥

महामोहप्रशमनी महामंगलमंगलम्

॥१४०॥

मार्तंडमंडलचरी महालक्ष्मीर्मदोज्झिता ॥

यशस्विनी यशोदा च योग्या युक्तात्मसेविता

॥४१॥

योगसिद्धिप्रदा याज्या यज्ञेशपरिपूरिता ॥

यज्ञेशी यज्ञफलदा यजनीया यशस्करी

॥४२॥

यमिसेव्या योगयोनिर्योगिनी युक्तबुद्धिदा ॥

योगज्ञानप्रदा युक्ता यमाद्यष्टांगयोगयुक्

॥४३॥

यंत्रिताघौघसंचारा यमलोकनिवारिणी ॥

यातायातप्रशमनी यातनानामकृंतनी

॥४४॥

यामिनीशहिमाच्छोदा युगधर्मविवर्जिता ॥

रेवतीरतिकृद्रम्या रत्नगर्भा रमा रतिः

॥४५॥

रत्नाकरप्रेमपात्रं रसज्ञा रसरूपिणी ॥

रत्नप्रासादगर्भा च रमणीयतरंगिणी

॥४६॥

रत्नार्ची रुद्ररमणी रागद्वेषविनाशिनी ॥

रमा रामा रम्यरूपा रोगिजीवातुरूपिणी

॥४७॥

रुचिकृद्रोचनी रम्या रुचिरा रोगहारिणी ॥

राजहंसा रत्नवती राजत्कल्लोलराजिका

॥४८॥

रामणीयकरेखा च रुजारी रोगरोषिणी ॥

राकारंकार्तिशमनी रम्या रोलंबराविणी

॥४९॥

रागिणीरंजितशिवा रूपलावण्यशेवधिः ॥

लोकप्रसूर्लोकवंद्या लोलत्कल्लोलमालिनी

॥१५०॥

लीलावती लोकभूमिर्लोकलोचनचंद्रिका ॥

लेखस्रवंती लटभा लघुवेगा लघुत्वहृत्

॥५१॥

लास्यत्तरंगहस्ता च ललिता लयभंगिगा ॥

लोकबंधुर्लोकधात्री लोकोत्तरगुणोर्जिता

॥५२॥

. लोकत्रयहिता लोका लक्ष्मीर्लक्षणलक्षिता ॥

लीलालक्षितनिर्वाणा लावण्यामृतवर्षिणी

॥५३॥

वैश्वानरी वासवेड्या वंध्यत्वपरिहारिणी ॥

वासुदेवांघ्रिरेणुघ्नी वज्रिवज्रनिवारिणी

॥५४॥

शुभावती शुभफला शांतिः शांतनुवल्लभा ॥

शूलिनी शैशववयाः शीतलाऽमृतवाहिनी

॥५५॥

शोभावती शीलवती शोषिताशेषकिल्बिषा ॥

शरण्या शिवदा शिष्टा शरजन्मप्रसूः शिवा

॥५६॥

शक्तिः शशांकविमला शमनस्वसृसंमता ॥

शमा शमनमार्गघ्नी शितिकंठमहाप्रिया

॥५७॥

शुचिः शुचिकरी शेषा शेषशायिपदोद्भवा ॥

श्रीनिवास श्रुतिः श्रद्धा श्रीमती श्रीः शुभव्रता

॥५८॥

शुद्धविद्या शुभावर्ता श्रुतानंदा श्रुतिस्तुतिः ॥

शिवेतरघ्नी शबरी शांबरीरूपधारिणी

॥५९॥

श्मशानशोधनी शांता शश्वच्छतधृतिष्टुता ॥

शालिनी शालिशोभाढ्या शिखिवाहनगर्भभृत्

॥१६०॥

शंसनीयचरित्रा च शातिताशेषपातका ॥

षड्गुणैश्वर्यसंपन्ना षडंगश्रुतिरूपिणी

॥६१॥

षंढताहारि सलिलाष्ट्यायन्नदनदीशता ॥

सरिद्वरा च सुरसा सुप्रभा सुरदीर्घिका

॥६२॥

स्वःसिंधुः सर्वदुःखघ्नी सर्वव्याधिमहौषधम् ॥

सेव्यासिद्धिः सती सूक्तिः स्कंदसूश्च सरस्वती

॥६३॥

संपत्तरंगिणी स्तुत्या स्थाणुमौलिकृतालया ॥

स्थैर्यदा सुभगा सौख्या स्त्रीषु सौभाग्यदायिनी

॥६४॥

स्वर्गनिःश्रेणिका सूक्ष्मा स्वधा स्वाहा सुधाजला ॥

समुद्ररूपिणी स्वर्ग्या सर्वपातकवैरिणी

॥६५॥

स्मृताघहारिणी सीता संसाराब्धितरंडिका ॥

सौभाग्यसुंदरी संध्या सर्वसारसमन्विता

॥६६॥

हरप्रिया हृपीकेशी हंसरूपा हिरण्मयी ॥

हृताघसंघा हितकृद्धेला हेलाघगर्वहृत्

॥६७॥

क्षेमदा क्षालिताघौघा क्षुद्रविद्राविणी क्षमा ॥

इति नामसहस्रं हि गंगायाः कलशोद्भव ॥

कीर्तयित्वा नरः सम्यग्गंगास्नानफलं लभेत्

॥६८॥

सर्वपापप्रशमनं सर्वविघ्न विनाशनम् ॥

सर्वस्तोत्रजपाच्छ्रेष्ठं सर्वपावनपावनम्

॥६९॥

श्रद्धयाभीष्टफलदं चतुर्वर्गसमृद्धिकृत् ॥

सकृज्जपादवाप्नोति ह्येकक्रतुफलंमुने

॥१७०॥

सर्वतीर्थेषु यः स्नातः सर्वयज्ञेषु दीक्षितः ॥

तस्य यत्फलमुद्दिष्टं त्रिकालपठनाच्च तत्

॥७१॥

सर्वव्रतेषु यत्पुण्यं सम्यक्चीर्णेषु वाडव ॥

तत्फलं समवाप्नोति त्रिसंध्यं नियतः पठन्

॥७२॥

स्नानकाले पठेद्यस्तु यत्रकुत्र जलाशये ॥

तत्र सन्निहिता नूनं गंगा त्रिपथगा मुने

॥७३॥

श्रेयोर्थी लभते श्रेयो धनार्थी लभते धनम् ॥

कामी कामानवाप्नोति मोक्षार्थी मोक्षमाप्नुयात्

॥७४॥

वर्षं त्रिकालपठनाच्छ्रद्धया शुचिमानसः ॥

ऋतुकालाभिगमनादपुत्रः पुत्रवान्भवेत्

॥७५॥

नाकालमरणं तस्य नाग्निचोराहि साध्वसम् ॥

नाम्नां सहस्रं गंगाया यो जपेच्छ्रद्धया मुने

॥७६॥

गंगा नाम सहस्रं तु जप्त्वा ग्रामांतरं व्रजेत् ॥

कार्यसिद्धिमवाप्नोति निर्विघ्नो गेहमाविशेत्

॥७७॥

तिथिवारर्क्षयोगानां न दोषः प्रभवेत्तदा ॥

यदा जप्त्वा व्रजेदेतत्स्तोत्रं ग्रामांतरं नरः

॥७८॥

आयुरारोग्यजननं सर्वोपद्रवनाशनम् ॥

सर्वसिद्धिकरं पुंसां गंगानामसहस्रकम्

॥७९॥

जन्मांतर सहस्रेषु यत्पापं सम्यगर्जितम् ॥

गंगानामसहस्रस्य जपनात्तत्क्षयं व्रजेत्

॥१८०॥

ब्रह्मघ्नो मद्यपः स्वर्णस्तेयी च गुरुतल्पगः ॥

तत्संयोगी भ्रूणहंता मातृहा पितृहा मुने

॥८१॥

विश्वासघाती गरदः कृतघ्नो मित्रघातकः ॥

अग्निदो गोवधकरो गुरुद्रव्यापहारकः

॥८२॥

महापातकयुक्तोपि संयुक्तोप्युपपातकैः ॥

मुच्यते श्रद्धया जप्त्वा गंगा नाम सहस्रकम्

॥८३॥

आधिव्याधिपरिक्षिप्तो घोर ताप परिप्लुतः ॥

मुच्यते सर्वदुःखेभ्यः स्तवस्यास्यानुकीर्तनात्

॥८४॥

संवत्सरेण युक्तात्मा पठन्भक्तिपरायणः ॥

अभीप्सितां लभेत्सिद्धिं सर्वैः पापैः प्रमुच्यते

॥८५॥

संशयाविष्टचित्तस्य धर्मविद्वेषिणोपि च ॥

दांभिकस्यापि हिंस्रस्य चेतो धर्मपरं भवेत्

॥८६॥

वर्णाश्रमपथीनस्तु कामक्रोधविवर्जितः ॥

यत्फलं लभते ज्ञानी तदाप्नोत्यस्य कीर्तनात्

॥८७॥

गायत्र्ययुतजप्येन यत्फलं समुपार्जितम् ॥

सकृत्पठनतः सम्यक्तदशेषमवाप्नुयात्

॥८८॥

गां दत्त्वा वेदविदुषे यत्फलं लभते कृती ॥

तत्पुण्यं सम्यगाख्यातं स्तवराजसकृज्जपात्

॥८९॥

गुरुशुश्रूषणं कुर्वन्यावज्जीवं नरोत्तमः ॥

यत्पुण्यमर्जयेत्तद्भाग्वर्षं त्रिषवणं जपन्

॥१९०॥

वेदपारायणात्पुण्यं यदत्र परिपठ्यते ॥

तत्षण्मासेन लभते त्रिसंध्यं परिकीर्तनात्

॥९१॥

गंगायाः स्तवराजस्य प्रत्यहं परिशीलनात् ॥

शिवभक्तिमवाप्नोति विष्णुभक्तोऽथवा भवेत्

॥९२॥

यः कीर्तयेदनुदिनं गंगानामसहस्रकम् ॥

तत्समीपे सहचरी गंगादेवी सदा भवेत्

॥९३॥

सर्वत्र पूज्यो भवति सर्वत्र विजयी भवेत् ॥

सर्वत्र सुखमाप्नोति जाह्नवीस्तोत्रपाठतः

॥९४॥

सदाचारी स विज्ञेयः सशुचिस्तु सदैव हि ॥

कृतसर्वसुरार्चः स कीर्तयेद्य इमां स्तुतिम्

॥९५॥

तस्मिंस्तृप्ते भवेत्तृप्ता जाह्नवी नात्र संशयः ॥

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन गंगाभक्तं समर्चयेत्

॥९६॥

स्तवराजमिमं गांगं शृणुयाद्यश्च वै पठेत् ॥

श्रावयेदथ तद्भक्तान्दंभलोभ विवर्जितः

॥९७॥

मुच्यते त्रिविधैः पापैर्मनोवाक्काय संभवैः ॥

क्षणान्निष्पापतामेति पितॄणां च प्रियो भवेत्

॥९८॥

सर्वदेवप्रियश्चापि सर्वर्षिगणसंमतः ॥

अंते विमानमारुह्य दिव्यस्त्रीशतसंवृतः

॥९९॥

दिव्याभरणसंपन्नो दिव्यभोगसमन्वितः ॥

नंदनादिवने स्वैरं देववत्स प्रमोदते

॥२००॥

भुज्यमानेषु विप्रेषु श्राद्धकाले विशेषतः ॥

जपन्निदं महास्तोत्रं पितॄणां तृप्तिकारकम्

॥१॥

यावंति तत्र सिक्थानि यावंतोंऽबुकणाः स्थिताः ॥

तावंत्येव हि वर्षाणि मोदंते स्वः पितामहाः

॥२॥

यथा प्रीणंति पितरो गंगायां पिंडदानतः ॥

तथैव तृप्नुयुः श्राद्धे स्तवस्यास्यानुसंश्रवात्

॥३॥

एतत्स्तोत्रं गृहे यस्य लिखितं परिपूज्यते ॥

तत्र पापभयं नास्ति शुचि तद्भवनं सदा

॥४॥

अगस्ते किंबहूक्तेन शृणु मे निश्चितं वचः ॥

संशयो नात्र कर्तव्यः संदिग्धे(?)रफलं नहि

॥५॥

(संदेग्धरि) यावंति मर्त्ये स्तोत्राणि मंत्रजालान्यनेकशः ॥

तावंति स्तवराजस्य गांगेयस्य समानि न

॥६॥

यावज्जन्म जपेद्यस्तु नाम्नामेतत्सहस्रकम् ॥

स कीकटेष्वपि मृतो न पुनर्गर्भमाविशेत्

॥७॥

नित्यं नियमवानेतद्यो जपेत्स्तोत्रमुत्तमम् ॥

अन्यत्रापि विपन्नः स गंगातीरे मृतो भवेत्

॥८॥

एतत्स्तोत्रवरं रम्यं पुरा प्रोक्तं पिनाकिना ॥

विष्णवे निजभक्ताय मुक्तिबीजाक्षरास्पदम्

॥९॥

गंगास्नानप्रतिनिधिः स्तोत्रमेतन्मयेरितम् ॥

सिस्नासुर्जाह्नवीं तस्मादेतत्स्तोत्रं जपेत्सुधीः

॥२१०॥

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां चतुर्थे काशीखंडे पूर्वार्द्धे गंगासहस्रनामकथनंनामैकोनत्रिंशत्तमोऽध्यायः ॥ २९ ॥