devatādhiṣṭhānam
agastya uvāca
kātyāyaneya kathaya naṃdinā viśvanaṃdinā ||
yathā vyāpāritā devyo devadevanideśataḥ
||1||कात्यायनेय कथय नंदिना विश्वनंदिना ॥
यथा व्यापारिता देव्यो देवदेवनिदेशतः
avimuktasya rakṣārthaṃ yatra yā devatāḥ sthitāḥ ||
prasādaṃ kuru me deva tāḥ samācakṣva tattvataḥ
||2||अविमुक्तस्य रक्षार्थं यत्र या देवताः स्थिताः ॥
प्रसादं कुरु मे देव ताः समाचक्ष्व तत्त्वतः
ityagastyuditaṃ śrutvā mahādevatanūdbhavaḥ ||
kathayāmāsa yā yatra sthitā''naṃdavane mudā
||3||इत्यगस्त्युदितं श्रुत्वा महादेवतनूद्भवः ॥
कथयामास या यत्र स्थिताऽऽनंदवने मुदा
skaṃda uvāca
vārāṇasyāṃ viśālākṣī kṣetrasya parameṣṭadā ||
viśālatīrthaṃ gaṃgāyāṃ kṛtvā pṛṣṭhe vyavasthitā
||4||वाराणस्यां विशालाक्षी क्षेत्रस्य परमेष्टदा ॥
विशालतीर्थं गंगायां कृत्वा पृष्ठे व्यवस्थिता
snātvā viśālatīrthe vai viśālākṣīṃ praṇamya ca ||
viśālāṃ labhate lakṣmīṃ paratreha ca śarmadām
||5||स्नात्वा विशालतीर्थे वै विशालाक्षीं प्रणम्य च ॥
विशालां लभते लक्ष्मीं परत्रेह च शर्मदाम्
bhādrakṛṣṇatṛtīyāyāmupoṣaṇaparairnṛbhiḥ ||
kṛtvā jāgaraṇaṃ rātrau viśālākṣīsamīpataḥ
||6||भाद्रकृष्णतृतीयायामुपोषणपरैर्नृभिः ॥
कृत्वा जागरणं रात्रौ विशालाक्षीसमीपतः
prātarbhojyāḥ prayatnena caturdaśakumārikāḥ ||
alaṃkṛtā yathāśaktyā sragaṃbaravibhūṣaṇaiḥ
||7||प्रातर्भोज्याः प्रयत्नेन चतुर्दशकुमारिकाः ॥
अलंकृता यथाशक्त्या स्रगंबरविभूषणैः
vidhāya pāraṇaṃ paścātputrabhṛtyasamanvitaiḥ ||
samyagvārāṇasīvāsaphalaṃ labhyeta kuṃbhaja
||8||विधाय पारणं पश्चात्पुत्रभृत्यसमन्वितैः ॥
सम्यग्वाराणसीवासफलं लभ्येत कुंभज
tasyāṃ tithau mahāyātrā kāryā kṣetranivāsibhiḥ ||
upasarga praśāṃtyarthaṃ nirvāṇakamalāptaye
||9||तस्यां तिथौ महायात्रा कार्या क्षेत्रनिवासिभिः ॥
उपसर्ग प्रशांत्यर्थं निर्वाणकमलाप्तये
vārāṇasyāṃ viśālākṣī pūjanīyā prayatnataḥ ||
dhūpadīpaiḥ śubhairmālyairupahārairmanoharaiḥ
||10||वाराणस्यां विशालाक्षी पूजनीया प्रयत्नतः ॥
धूपदीपैः शुभैर्माल्यैरुपहारैर्मनोहरैः
maṇimuktādyalaṃkārairvicitrolloca cāmaraiḥ ||
śubhairanupabhuktaiśca dukūlairgaṃdhavāsitaiḥ
||11||मणिमुक्ताद्यलंकारैर्विचित्रोल्लोच चामरैः ॥
शुभैरनुपभुक्तैश्च दुकूलैर्गंधवासितैः
mokṣalakṣmī samṛddhyarthaṃ yatrakutra nivāsibhiḥ ||
apyalpamapi yaddattaṃ viśālākṣyai narottamaiḥ
||12||मोक्षलक्ष्मी समृद्ध्यर्थं यत्रकुत्र निवासिभिः ॥
अप्यल्पमपि यद्दत्तं विशालाक्ष्यै नरोत्तमैः
tadānaṃtyāya jāyaṃta mune lokadvayepi hi ||
viśālākṣī mahāpīṭhe dattaṃ japtaṃ hutaṃ stutam
||13||तदानंत्याय जायंत मुने लोकद्वयेपि हि ॥
विशालाक्षी महापीठे दत्तं जप्तं हुतं स्तुतम्
mokṣastasya parīpāko nātra kāryā vicāṇā ||
viśālākṣī samarcāto rūpasaṃpattiyukpatiḥ
||14||मोक्षस्तस्य परीपाको नात्र कार्या विचाणा ॥
विशालाक्षी समर्चातो रूपसंपत्तियुक्पतिः
prāpyatetra kumārībhirguṇaśīlādyalaṃkṛtaḥ ||
gurviṇībhiḥ sutanayo vaṃdhyābhigarbhasaṃbhavaḥ
||15||प्राप्यतेत्र कुमारीभिर्गुणशीलाद्यलंकृतः ॥
गुर्विणीभिः सुतनयो वंध्याभिगर्भसंभवः
asaubhāgyavatībhiśca saubhāgyaṃ mahadāpyate ||
vidhavābhirna vaidhavyaṃ punarjanmāṃtare kvacit
||16||असौभाग्यवतीभिश्च सौभाग्यं महदाप्यते ॥
विधवाभिर्न वैधव्यं पुनर्जन्मांतरे क्वचित्
sīmaṃtinībhiḥ puṃbhirvā paraṃ nirvāṇamicchubhiḥ ||
śrutā dṛṣṭārcitā kāśyāṃ viśālākṣyabhilāṣadā
||17||सीमंतिनीभिः पुंभिर्वा परं निर्वाणमिच्छुभिः ॥
श्रुता दृष्टार्चिता काश्यां विशालाक्ष्यभिलाषदा
tatonyallalitātīrthaṃ gaṃgākeśavasannidhau ||
tatrāsti lalitā devī kṣetrarakṣākarī parā
||18||ततोन्यल्ललितातीर्थं गंगाकेशवसन्निधौ ॥
तत्रास्ति ललिता देवी क्षेत्ररक्षाकरी परा
sā ca pūjyā prayatnena sarvasaṃpatsamṛddhaye ||
lalitāpūjakānāṃ ca jātu vighno na jāyate
||19||सा च पूज्या प्रयत्नेन सर्वसंपत्समृद्धये ॥
ललितापूजकानां च जातु विघ्नो न जायते
iṣe kṛṣṇadvitīyāyāṃ lalitāṃ paripūjya vai ||
nārī vā puruṣo vāpi labhate vāṃchitaṃ padam
||20||इषे कृष्णद्वितीयायां ललितां परिपूज्य वै ॥
नारी वा पुरुषो वापि लभते वांछितं पदम्
snātvā ca lalitā tīrthe lalitāṃ praṇipatya vai ||
labhetsarvatra lālityaṃ yadvā tadvā'nulapya ca
||21||स्नात्वा च ललिता तीर्थे ललितां प्रणिपत्य वै ॥
लभेत्सर्वत्र लालित्यं यद्वा तद्वाऽनुलप्य च
mune viśvabhujā gaurī viśālākṣī puraḥ sthitā ||
saṃharaṃtī mahāvighnaṃ kṣetrabhaktijuṣāṃ sadā
||22||मुने विश्वभुजा गौरी विशालाक्षी पुरः स्थिता ॥
संहरंती महाविघ्नं क्षेत्रभक्तिजुषां सदा
śāradaṃ navarātraṃ ca kāryā yātrā prayatnataḥ ||
devyā viśvabhujāyā vai sarvakāmasamṛddhaye
||23||शारदं नवरात्रं च कार्या यात्रा प्रयत्नतः ॥
देव्या विश्वभुजाया वै सर्वकामसमृद्धये
yo na viśvabhujāṃ devīṃ vārāṇasyāṃ namennaraḥ ||
kuto mahopasargebhyastasya śāṃtirdurātmanaḥ
||24||यो न विश्वभुजां देवीं वाराणस्यां नमेन्नरः ॥
कुतो महोपसर्गेभ्यस्तस्य शांतिर्दुरात्मनः
yaistu viśvabhujā devī vārāṇasyāṃ stutārcitā ||
na hi tānvighnasaṃghāto bādhate sukṛtātmanaḥ
||25||यैस्तु विश्वभुजा देवी वाराणस्यां स्तुतार्चिता ॥
न हि तान्विघ्नसंघातो बाधते सुकृतात्मनः
anyāsti kāśyāṃ vārāhī kratuvārāhasannidhau ||
tāṃ praṇamya naro bhaktyā vipadabdhau na majjati
||26||अन्यास्ति काश्यां वाराही क्रतुवाराहसन्निधौ ॥
तां प्रणम्य नरो भक्त्या विपदब्धौ न मज्जति
śivadūtī tu tatraiva draṣṭavyā''padvināśinī ||
ānaṃdavanarakṣārthamudyacchūlāritarjanī
||27||शिवदूती तु तत्रैव द्रष्टव्याऽऽपद्विनाशिनी ॥
आनंदवनरक्षार्थमुद्यच्छूलारितर्जनी
vajrahastā tathā caiṃdrī gajarāja rathāsthitā ||
iṃdreśāddakṣiṇebhāge'rcitā saṃpatkarī sadā
||28||वज्रहस्ता तथा चैंद्री गजराज रथास्थिता ॥
इंद्रेशाद्दक्षिणेभागेऽर्चिता संपत्करी सदा
skaṃdeśvara samīpe tu kaumārī barhiyānagā ||
prekṣaṇīyā prayatnena mahāphalasamṛddhaye
||29||स्कंदेश्वर समीपे तु कौमारी बर्हियानगा ॥
प्रेक्षणीया प्रयत्नेन महाफलसमृद्धये
maheśvarāddakṣiṇato devī māheśvarī naraiḥ ||
vṛṣayānavatī pūjyā mahāvṛṣasamṛddhidā
||30||महेश्वराद्दक्षिणतो देवी माहेश्वरी नरैः ॥
वृषयानवती पूज्या महावृषसमृद्धिदा
nirvāṇanarasiṃhasya samīpe mokṣakāṃkṣibhiḥ ||
nārasiṃhī samarcyā ca samudyaccakra ramyadoḥ
||31||निर्वाणनरसिंहस्य समीपे मोक्षकांक्षिभिः ॥
नारसिंही समर्च्या च समुद्यच्चक्र रम्यदोः
haṃsayānavatī brāhmī brahmeśātpaścime sthitā ||
galatkamaṃḍalujala culakā tāḍitā hitā
||32||हंसयानवती ब्राह्मी ब्रह्मेशात्पश्चिमे स्थिता ॥
गलत्कमंडलुजल चुलका ताडिता हिता
brahmavidyā prabodhārthaṃ kāśyāṃ pūjyā dinedine ||
brāhmaṇairyatibhirnityaṃ nijatattvāvabodhibhiḥ
||33||ब्रह्मविद्या प्रबोधार्थं काश्यां पूज्या दिनेदिने ॥
ब्राह्मणैर्यतिभिर्नित्यं निजतत्त्वावबोधिभिः
śārṅgacāpavinirmukta maheṣubhiritastataḥ ||
utsādayaṃtīṃ pratyūhānkāśyāṃ nārāyaṇīṃ śrayet
||34||शार्ङ्गचापविनिर्मुक्त महेषुभिरितस्ततः ॥
उत्सादयंतीं प्रत्यूहान्काश्यां नारायणीं श्रयेत्
pratīcyāṃgopigoviṃdādbhrāmyaccakrocca tarjanīm ||
nārāyaṇīṃ yaḥ praṇamettasya kāśyāṃ mahodayaḥ
||35||प्रतीच्यांगोपिगोविंदाद्भ्राम्यच्चक्रोच्च तर्जनीम् ॥
नारायणीं यः प्रणमेत्तस्य काश्यां महोदयः
tato gaurīṃ virūpākṣa devayānyā udagdiśi ||
pūjayitvā naro bhaktyā vāṃchitāṃ labhate śriyam
||36||ततो गौरीं विरूपाक्ष देवयान्या उदग्दिशि ॥
पूजयित्वा नरो भक्त्या वांछितां लभते श्रियम्
śaileśvarī samabhyarcyā śaileśvara samīpagā ||
tarjayaṃtī ca tarjanyā saṃsargamupasargajam
||37||शैलेश्वरी समभ्यर्च्या शैलेश्वर समीपगा ॥
तर्जयंती च तर्जन्या संसर्गमुपसर्गजम्
citrakūpe naraḥ snātvā vicitraphalade nṛṇām ||
citragupteśvaraṃ vīkṣya citraghaṃṭāṃ prapūjya ca
||38||चित्रकूपे नरः स्नात्वा विचित्रफलदे नृणाम् ॥
चित्रगुप्तेश्वरं वीक्ष्य चित्रघंटां प्रपूज्य च
bahupātakayuktopi tyaktadharmapathopi vā ||
na citraguptalekhyaḥ syāccitraghaṃṭārcako naraḥ
||39||बहुपातकयुक्तोपि त्यक्तधर्मपथोपि वा ॥
न चित्रगुप्तलेख्यः स्याच्चित्रघंटार्चको नरः
yoṣidvā puruṣo vāpi citraghaṃṭāṃ na yorcayet ||
kāśyāṃ vighnasahasrāṇi taṃ sevaṃte padepade
||40||योषिद्वा पुरुषो वापि चित्रघंटां न योर्चयेत् ॥
काश्यां विघ्नसहस्राणि तं सेवंते पदेपदे
caitraśuklatṛtīyāyāṃ kāryā yātrā prayatnataḥ ||
mahāmahotsavaḥ kāryo niśi jāgaraṇaṃ tathā
||41||चैत्रशुक्लतृतीयायां कार्या यात्रा प्रयत्नतः ॥
महामहोत्सवः कार्यो निशि जागरणं तथा
mahāpūjopakaraṇaiścitraghaṃṭāṃ samarcya ca ||
śṛṇoti nāṃtakasyeha ghaṃṭāṃ mahiṣakaṃṭhagām
||42||महापूजोपकरणैश्चित्रघंटां समर्च्य च ॥
शृणोति नांतकस्येह घंटां महिषकंठगाम्
citrāṃgadeśvaraprācyāṃ citragrīvāṃ praṇamya ca ||
na jātu jaṃturvīkṣeta vicitrāṃ yamayātanām
||43||चित्रांगदेश्वरप्राच्यां चित्रग्रीवां प्रणम्य च ॥
न जातु जंतुर्वीक्षेत विचित्रां यमयातनाम्
bhadrakālīṃ naro dṛṣṭvā nābhadraṃ paśyati kvacit ||
bhadranāgasya purato bhadravāpyāṃ kṛtodakaḥ
||44||भद्रकालीं नरो दृष्ट्वा नाभद्रं पश्यति क्वचित् ॥
भद्रनागस्य पुरतो भद्रवाप्यां कृतोदकः
harasiddhiṃ prayatnena pūjayitvā narottamaḥ ||
mahāsiddhimavāpnoti prācyāṃ siddhivināyakāt
||45||हरसिद्धिं प्रयत्नेन पूजयित्वा नरोत्तमः ॥
महासिद्धिमवाप्नोति प्राच्यां सिद्धिविनायकात्
vidhiṃ saṃpūjya vidhivadvividhairupahārakaiḥ ||
vividhāṃ labhate siddhiṃ vidhīśvarasamīpagām
||46||विधिं संपूज्य विधिवद्विविधैरुपहारकैः ॥
विविधां लभते सिद्धिं विधीश्वरसमीपगाम्
prayāgatīrthe susnāto jano nigaḍabhaṃjanīm ||
sabhājayitvā no jātu nigaḍaiḥ paribādhyate
||47||प्रयागतीर्थे सुस्नातो जनो निगडभंजनीम् ॥
सभाजयित्वा नो जातु निगडैः परिबाध्यते
bhaumavāre sadā pūjyā devīnigaḍabhaṃjanī ||
kṛtvaikabhuktaṃ bhaktyātra baṃdīmokṣaṇakāmyayā
||48||भौमवारे सदा पूज्या देवीनिगडभंजनी ॥
कृत्वैकभुक्तं भक्त्यात्र बंदीमोक्षणकाम्यया
saṃsārabaṃdhavicchittimapi yacchati sārcitā ||
gaṇanā śṛṃkhalādīnāṃ kā ca tasyāḥ samarcanāt
||49||संसारबंधविच्छित्तिमपि यच्छति सार्चिता ॥
गणना शृंखलादीनां का च तस्याः समर्चनात्
dūrasthopi hi yo baṃdhuḥ sopi kṣipraṃ sameṣyati ||
baṃdī padajuṣāṃ puṃsāṃ śraddhayā nātra saṃśayaḥ
||50||दूरस्थोपि हि यो बंधुः सोपि क्षिप्रं समेष्यति ॥
बंदी पदजुषां पुंसां श्रद्धया नात्र संशयः
kiṃcinniyamamālaṃbya yadi sā pariṣevitā ||
kāmānpūrayati kṣipraṃ kāśī saṃdehahāriṇī
||51||किंचिन्नियममालंब्य यदि सा परिषेविता ॥
कामान्पूरयति क्षिप्रं काशी संदेहहारिणी
ghanaṭaṃkakarā devī bhaktabaṃdhanabhedinī ||
kaṃ kaṃ na pūrayetkāmaṃ tīrtharājasamīpagā
||52||घनटंककरा देवी भक्तबंधनभेदिनी ॥
कं कं न पूरयेत्कामं तीर्थराजसमीपगा
devī paśu'pateḥ paścādamṛteśvara sannidhau ||
snātvā caivāmṛte kūpe namanīyā prayatnataḥ
||53||देवी पशुऽपतेः पश्चादमृतेश्वर सन्निधौ ॥
स्नात्वा चैवामृते कूपे नमनीया प्रयत्नतः
pūjayitvā naro bhaktyā devatāmamṛteśvarīm ||
amṛtatvaṃ bhajedeva tatpādāṃbuja sevanāt
||54||पूजयित्वा नरो भक्त्या देवताममृतेश्वरीम् ॥
अमृतत्वं भजेदेव तत्पादांबुज सेवनात्
dhārayaṃtīṃ mahāmāyāmamṛtasya kamaṃḍalum ||
dakṣiṇe'bhayadāṃ vāme dhyātvā ko nā'mṛtatvabhāk
||55||धारयंतीं महामायाममृतस्य कमंडलुम् ॥
दक्षिणेऽभयदां वामे ध्यात्वा को नाऽमृतत्वभाक्
siddhalakṣmī jagaddhātrī pratīcyāmamṛteśvarāt ||
prapitāmaha liṃgasya purataḥ siddhidārcitā
||56||सिद्धलक्ष्मी जगद्धात्री प्रतीच्याममृतेश्वरात् ॥
प्रपितामह लिंगस्य पुरतः सिद्धिदार्चिता
prāsādaṃ siddhalakṣmyāśca vilokya kamalākṛtim ||
lakṣmīvilāsasaṃjñaṃ ca ko na lakṣmīṃ samāpnuyāt
||57||प्रासादं सिद्धलक्ष्म्याश्च विलोक्य कमलाकृतिम् ॥
लक्ष्मीविलाससंज्ञं च को न लक्ष्मीं समाप्नुयात्
tataḥ kubjā jaganmātā nalakūvaraliṃgataḥ ||
pūjanīyā purobhāge prapitāmahapaścime
||58||ततः कुब्जा जगन्माता नलकूवरलिंगतः ॥
पूजनीया पुरोभागे प्रपितामहपश्चिमे
upasargā na śeṣāṃśca kubjā harati pūjitā ||
tasmātkubjā prayatnena pūjyā kāśyāṃ śubhārthibhiḥ
||59||उपसर्गा न शेषांश्च कुब्जा हरति पूजिता ॥
तस्मात्कुब्जा प्रयत्नेन पूज्या काश्यां शुभार्थिभिः
kubjāṃbareśvaraṃ liṃgaṃ nalakūbara paścime ||
trilokasuṃdarī gaurī tatrārcyābhīṣṭadāyinī
||60||कुब्जांबरेश्वरं लिंगं नलकूबर पश्चिमे ॥
त्रिलोकसुंदरी गौरी तत्रार्च्याभीष्टदायिनी
trilokasuṃdarī siddhiṃ dadyāttrailokyasuṃdarīm ||
vaidhavyaṃ nāpyate kvāpi tasyā devyāḥ samarcanāt
||61||त्रिलोकसुंदरी सिद्धिं दद्यात्त्रैलोक्यसुंदरीम् ॥
वैधव्यं नाप्यते क्वापि तस्या देव्याः समर्चनात्
dīptā nāma mahāśaktiḥ sāṃbādityasamīpagā ||
dedīpyamāna lakṣmīkā jāyaṃte tatsamarcanāt
||62||दीप्ता नाम महाशक्तिः सांबादित्यसमीपगा ॥
देदीप्यमान लक्ष्मीका जायंते तत्समर्चनात्
śrīkaṃṭha sannidhau devī mahālakṣmīrjagajjaniḥ ||
snātvā śrīkuṃḍa tīrthe tu samarcyā jagadaṃbikā
||63||श्रीकंठ सन्निधौ देवी महालक्ष्मीर्जगज्जनिः ॥
स्नात्वा श्रीकुंड तीर्थे तु समर्च्या जगदंबिका
pitṝnsaṃtarpya vidhivattīrthe śrīkuṃḍasaṃjñite ||
dattvā dānāni vidhivanna lakṣmyā parimucyate
||64||पितॄन्संतर्प्य विधिवत्तीर्थे श्रीकुंडसंज्ञिते ॥
दत्त्वा दानानि विधिवन्न लक्ष्म्या परिमुच्यते
lakṣmīkṣetraṃ mahāpīṭhaṃ sādhakasyaiva siddhidam ||
sādhakastatra maṃtrāṃśca naraḥ siddhimavāpnuyāt
||65||लक्ष्मीक्षेत्रं महापीठं साधकस्यैव सिद्धिदम् ॥
साधकस्तत्र मंत्रांश्च नरः सिद्धिमवाप्नुयात्
saṃti pīṭhanyanekāni kāśyāṃ siddhikarāṇyapi ||
mahālakṣmīpīṭhasamaṃ nānyallakṣmīkaraṃ param
||66||संति पीठन्यनेकानि काश्यां सिद्धिकराण्यपि ॥
महालक्ष्मीपीठसमं नान्यल्लक्ष्मीकरं परम्
mahālakṣmyaṣṭamīṃ prāpya tatra yātrā kṛtāṃ nṛṇām ||
saṃpūjiteha vidhivatpadmā sadma na muṃcati
||67||महालक्ष्म्यष्टमीं प्राप्य तत्र यात्रा कृतां नृणाम् ॥
संपूजितेह विधिवत्पद्मा सद्म न मुंचति
uttare tu mahālakṣmyā hayakaṃṭhīkuṭhāradhṛk ||
kāśīvighramahāvṛkṣāṃśchinatti prativāsaram
||68||उत्तरे तु महालक्ष्म्या हयकंठीकुठारधृक् ॥
काशीविघ्रमहावृक्षांश्छिनत्ति प्रतिवासरम्
kaurmī śaktirmahālakṣmī dakṣiṇe pāśapāṇikā ||
badhnāti vighnasaṃghātaṃ kṣetrasyāsya pratikṣaṇam
||69||कौर्मी शक्तिर्महालक्ष्मी दक्षिणे पाशपाणिका ॥
बध्नाति विघ्नसंघातं क्षेत्रस्यास्य प्रतिक्षणम्
sā pūjitāstutā martyaiḥ kṣetrasiddhiṃ prayacchati ||
vāyavyāṃ ca śikhī caṃḍī kṣetrarakṣākarī parā
||70||सा पूजितास्तुता मर्त्यैः क्षेत्रसिद्धिं प्रयच्छति ॥
वायव्यां च शिखी चंडी क्षेत्ररक्षाकरी परा
khādaṃtī vighnasaṃghātaṃ śikhī śabdaṃ karoti ca ||
tasyāḥ saṃdarśanātpuṃsāṃ naśyaṃti vyādhayokhilāḥ
||71||खादंती विघ्नसंघातं शिखी शब्दं करोति च ॥
तस्याः संदर्शनात्पुंसां नश्यंति व्याधयोखिलाः
bhīmacaṃḍyuttaradvāraṃ sadā rakṣedataṃdritā ||
bhīmeśvarasya purataḥ pāśamudgaradhāriṇīm
||72||भीमचंड्युत्तरद्वारं सदा रक्षेदतंद्रिता ॥
भीमेश्वरस्य पुरतः पाशमुद्गरधारिणीम्
bhīmacaṃḍīṃ naro dṛṣṭvā bhīmakuṃḍe kṛtodakaḥ ||
bhīmākṛtīnna vai paśyedyāmyāndūtānkvacitkṛtī
||73||भीमचंडीं नरो दृष्ट्वा भीमकुंडे कृतोदकः ॥
भीमाकृतीन्न वै पश्येद्याम्यान्दूतान्क्वचित्कृती
chāgavaktreśvarī devī dakṣiṇe vṛṣabhadhvajāt ||
aharniśaṃ bhakṣayati vighnaughatarupallavān
||74||छागवक्त्रेश्वरी देवी दक्षिणे वृषभध्वजात् ॥
अहर्निशं भक्षयति विघ्नौघतरुपल्लवान्
tasyā devyāḥ prasādena kāśīvāsaḥ pralabhyate ||
ataśchāgeśvarīṃ devīṃ mahāṣṭamyāṃ prapūjayet
||75||तस्या देव्याः प्रसादेन काशीवासः प्रलभ्यते ॥
अतश्छागेश्वरीं देवीं महाष्टम्यां प्रपूजयेत्
tālajaṃgheśvarī devī tālavṛkṣakṛtāyudhā ||
utsādayati vighnaughānānaṃdavana madhyagān
||76||तालजंघेश्वरी देवी तालवृक्षकृतायुधा ॥
उत्सादयति विघ्नौघानानंदवन मध्यगान्
saṃgameśvara liṃgasya dakṣiṇe vikaṭānanām ||
tālajaṃgheśvarīṃ natvā na vighnairabhibhūyate
||77||संगमेश्वर लिंगस्य दक्षिणे विकटाननाम् ॥
तालजंघेश्वरीं नत्वा न विघ्नैरभिभूयते
uddālakeśvarālliṃgāttīrthaṃ uddālakābhidhe ||
yāmyāṃ ca yamadaṃṣṭrākhyā carvayedvighnasaṃhatim
||78||उद्दालकेश्वराल्लिंगात्तीर्थं उद्दालकाभिधे ॥
याम्यां च यमदंष्ट्राख्या चर्वयेद्विघ्नसंहतिम्
praṇatā yamadaṃṣṭrāyaistīrthecoddālakābhidhe ||
kṛtvāpi pāpasaṃghātaṃ na yamādbibhyatīhate
||79||प्रणता यमदंष्ट्रायैस्तीर्थेचोद्दालकाभिधे ॥
कृत्वापि पापसंघातं न यमाद्बिभ्यतीहते
dārukeśvara tīrthe tu dārukeśasamīpataḥ ||
pātālatāluvadanāmākāśoṣṭhīṃ dharādharām
||80||दारुकेश्वर तीर्थे तु दारुकेशसमीपतः ॥
पातालतालुवदनामाकाशोष्ठीं धराधराम्
kapālakartrīṃ hastāṃ ca brahmāṃḍakavalapriyām ||
śuṣkodarīṃ snāyubaddhāṃ carmamuṃḍeti viśrutām
||81||कपालकर्त्रीं हस्तां च ब्रह्मांडकवलप्रियाम् ॥
शुष्कोदरीं स्नायुबद्धां चर्ममुंडेति विश्रुताम्
kṣetrasya pūrvadigbhāgaṃ rakṣaṃtī vighnasaṃghataḥ ||
lasatsahasradordaṃḍāṃ jvalatkekaravīkṣaṇām
||82||क्षेत्रस्य पूर्वदिग्भागं रक्षंती विघ्नसंघतः ॥
लसत्सहस्रदोर्दंडां ज्वलत्केकरवीक्षणाम्
pārāvāraprasṛmara hasta nyastāri modakām ||
dvīpi kṛttiparīdhānāṃ kaṭukāṭṭāṭṭahāsinīm
||83||पारावारप्रसृमर हस्त न्यस्तारि मोदकाम् ॥
द्वीपि कृत्तिपरीधानां कटुकाट्टाट्टहासिनीम्
mṛṇālanālavattīvraṃ carvaṃtīmasthi pāpinaḥ ||
śūlāgraprota durvṛtta kṣetradrohikalevarām
||84||मृणालनालवत्तीव्रं चर्वंतीमस्थि पापिनः ॥
शूलाग्रप्रोत दुर्वृत्त क्षेत्रद्रोहिकलेवराम्
kapālamālābharaṇāṃ mahābhīṣaṇarūpiṇīm ||
carmamuṃḍāṃ naro natvā kṣetravighnairna bādhyate
||85||कपालमालाभरणां महाभीषणरूपिणीम् ॥
चर्ममुंडां नरो नत्वा क्षेत्रविघ्नैर्न बाध्यते
yathaiva carmamuṃḍaiṣā mahāruṃḍāpi tādṛśī ||
etāvāneva bhedosyā ruṃḍasragbhūṣaṇātviyam
||86||यथैव चर्ममुंडैषा महारुंडापि तादृशी ॥
एतावानेव भेदोस्या रुंडस्रग्भूषणात्वियम्
kṣetrarakṣāṃ prakuruta ubhedevyau mahābale ||
hasaṃtyau karatālībhiranyonyaṃ doḥ prasāraṇāt
||87||क्षेत्ररक्षां प्रकुरुत उभेदेव्यौ महाबले ॥
हसंत्यौ करतालीभिरन्योन्यं दोः प्रसारणात्
hayagrīveśvare tīrthe lolārkāduttare sadā ||
mahāruṃḍā pracaṃḍāsyā tiṣṭhate bhaktavighnahṛt
||88||हयग्रीवेश्वरे तीर्थे लोलार्कादुत्तरे सदा ॥
महारुंडा प्रचंडास्या तिष्ठते भक्तविघ्नहृत्
carmamuṃḍā mahāruṃḍā kathite ye tu devate ||
tayoraṃtaratastiṣṭheccāmuṃḍā muṃḍarūpiṇī
||89||चर्ममुंडा महारुंडा कथिते ये तु देवते ॥
तयोरंतरतस्तिष्ठेच्चामुंडा मुंडरूपिणी
etāstisraḥ prayatnena pūjyāḥ kṣetranivāsibhiḥ ||
dhanadhānyapradāścaitāḥ putrapautrapradā imāḥ
||90||एतास्तिस्रः प्रयत्नेन पूज्याः क्षेत्रनिवासिभिः ॥
धनधान्यप्रदाश्चैताः पुत्रपौत्रप्रदा इमाः
upasargānamūrghnaṃti dadyurnaiḥśreyasīṃ śriyam ||
smṛtā dṛṣṭā na tāḥ spṛṣṭāḥ pūjitāḥ śraddhayā naraiḥ
||91||उपसर्गानमूर्घ्नंति दद्युर्नैःश्रेयसीं श्रियम् ॥
स्मृता दृष्टा न ताः स्पृष्टाः पूजिताः श्रद्धया नरैः
mahāruṃḍā pratīcyāṃ ca devī svapneśvarī śubhā ||
bhaviṣyaṃ kathayetsvapne bhaktasyāgre śubhāśubham
||92||महारुंडा प्रतीच्यां च देवी स्वप्नेश्वरी शुभा ॥
भविष्यं कथयेत्स्वप्ने भक्तस्याग्रे शुभाशुभम्
tatra svapneśvaraṃ liṃgaṃ devīṃ svapneśvarīṃ tathā ||
snātvāsisaṃgame puṇye yasminkasmiṃstithāvapi
||93||तत्र स्वप्नेश्वरं लिंगं देवीं स्वप्नेश्वरीं तथा ॥
स्नात्वासिसंगमे पुण्ये यस्मिन्कस्मिंस्तिथावपि
upoṣaṇaparo dhīmānnārīvā puruṣopi vā ||
saṃpūjya sthaṃḍilaśayaḥ svapne bhāvi vilokayet
||94||उपोषणपरो धीमान्नारीवा पुरुषोपि वा ॥
संपूज्य स्थंडिलशयः स्वप्ने भावि विलोकयेत्
adyāpi pratyayastatra kārya eṣa vijānatā ||
bhūtaṃ bhāvi bhavatsarvaṃ vadetsvapneśvarī niśi
||95||अद्यापि प्रत्ययस्तत्र कार्य एष विजानता ॥
भूतं भावि भवत्सर्वं वदेत्स्वप्नेश्वरी निशि
aṣṭamyāṃ ca caturdaśyāṃ navamyāṃ niśi vā divā ||
prayatnataḥ samarcyā sā kāśyāṃ jñānārthibhirnaraiḥ
||96||अष्टम्यां च चतुर्दश्यां नवम्यां निशि वा दिवा ॥
प्रयत्नतः समर्च्या सा काश्यां ज्ञानार्थिभिर्नरैः
svapneśvaryāśca vāruṇyāṃ durgādevī vyavasthitā ||
kṣetrasya dakṣiṇaṃ bhāgaṃ sā sadaivābhirakṣati
||97||स्वप्नेश्वर्याश्च वारुण्यां दुर्गादेवी व्यवस्थिता ॥
क्षेत्रस्य दक्षिणं भागं सा सदैवाभिरक्षति
iti śrīskāde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ caturthe kāśīkhaṃḍa uttarārdhe devatādhiṣṭhānaṃnāma saptatitamo'dhyāyaḥ || 70 ||