pārvatīśavarṇanam
agastya uvāca
pārvatīhṛdayānaṃda pārvatīśa samudbhavam ||
kathayeha yaduddiṣṭaṃ bhavatā prāgaghāpaham
||1||पार्वतीहृदयानंद पार्वतीश समुद्भवम् ॥
कथयेह यदुद्दिष्टं भवता प्रागघापहम्
skaṃda uvāca
śṛṇvagaste yadā menā himācalapativratā ||
girīṃdrajāṃ sutāmāha putri tesya maheśituḥ
||2||शृण्वगस्ते यदा मेना हिमाचलपतिव्रता ॥
गिरींद्रजां सुतामाह पुत्रि तेस्य महेशितुः
kiṃ sthānaṃ vasatirvā kā ko baṃdhurvetsi kiṃcana ||
prāyo gṛhaṃ na jāmāturasya kopi ca kutracit
||3||किं स्थानं वसतिर्वा का को बंधुर्वेत्सि किंचन ॥
प्रायो गृहं न जामातुरस्य कोपि च कुत्रचित्
niśamyeti vaco māturatihrīṇā girīṃdrajā ||
āsādyāvasaraṃ śaṃbhuṃ natvā gaurī vyajijñapat
||4||निशम्येति वचो मातुरतिह्रीणा गिरींद्रजा ॥
आसाद्यावसरं शंभुं नत्वा गौरी व्यजिज्ञपत्
mayā śvaśrūgṛhaṃ kāṃta gamyamadya viniścitam ||
nāthātra naiva vastavyaṃ naya māṃ svaṃ niketanam
||5||मया श्वश्रूगृहं कांत गम्यमद्य विनिश्चितम् ॥
नाथात्र नैव वस्तव्यं नय मां स्वं निकेतनम्
girīṃdrajāgiraṃ śrutvā girīśa iti tattvavit ||
hitvā himagiriṃ prāpto nijamānaṃdakānanam
||6||गिरींद्रजागिरं श्रुत्वा गिरीश इति तत्त्ववित् ॥
हित्वा हिमगिरिं प्राप्तो निजमानंदकाननम्
prāpyānaṃdavanaṃ devī paramānaṃdakāraṇam ||
vismṛtya pitṛsaṃvāsaṃ jātā cānaṃdarūpiṇī
||7||प्राप्यानंदवनं देवी परमानंदकारणम् ॥
विस्मृत्य पितृसंवासं जाता चानंदरूपिणी
atha vijñāpayāṃcakre gaurī giriśamekadā ||
acchinnānaṃdasaṃdohaḥ kutaḥ kṣetre'tra tadvada
||8||अथ विज्ञापयांचक्रे गौरी गिरिशमेकदा ॥
अच्छिन्नानंदसंदोहः कुतः क्षेत्रेऽत्र तद्वद
iti gaurīritaṃ śrutvā pratyuvāca pinākadhṛk ||
paṃcakrośaparīmāṇe kṣetresminmuktisadmani
||9||इति गौरीरितं श्रुत्वा प्रत्युवाच पिनाकधृक् ॥
पंचक्रोशपरीमाणे क्षेत्रेस्मिन्मुक्तिसद्मनि
tilāṃtaraṃ na devyasti vinā liṃgaṃ hi kutracit ||
ekaikaṃ parito liṃgaṃ krośaṃ krośaṃ ca yāvaniḥ
||10||तिलांतरं न देव्यस्ति विना लिंगं हि कुत्रचित् ॥
एकैकं परितो लिंगं क्रोशं क्रोशं च यावनिः
anyatrāpi hi sā devi bhavedānaṃdakāraṇam ||
atrānaṃdavane devi paramānaṃdajanmani
||11||अन्यत्रापि हि सा देवि भवेदानंदकारणम् ॥
अत्रानंदवने देवि परमानंदजन्मनि
paramānaṃdarūpāṇi saṃti liṃgānyanekaśaḥ ||
caturdaśasu lokeṣu kṛtino ye vasaṃti hi
||12||परमानंदरूपाणि संति लिंगान्यनेकशः ॥
चतुर्दशसु लोकेषु कृतिनो ये वसंति हि
taiḥ svanāmneha liṃgāni kṛtvā''pi kṛtakṛtyatā ||
atra yena mahādevi liṃgaṃ saṃsthāpitaṃ mama
||13||तैः स्वनाम्नेह लिंगानि कृत्वाऽऽपि कृतकृत्यता ॥
अत्र येन महादेवि लिंगं संस्थापितं मम
vetti tacchreyasaḥ saṃkhyāṃ śeṣopi na viśeṣavit
||14||वेत्ति तच्छ्रेयसः संख्यां शेषोपि न विशेषवित्
paricchedavyatītasyānaṃdasya parakāraṇam ||
atastvidaṃ paraṃ kṣetraṃ lirgairbhūyobhiradrije
||15||परिच्छेदव्यतीतस्यानंदस्य परकारणम् ॥
अतस्त्विदं परं क्षेत्रं लिर्गैर्भूयोभिरद्रिजे
niśamyeti mahādevī punaḥ pādau praṇamya ca ||
dehyanujñāṃ mahādeva liṃgasaṃsthāpanāya me
||16||निशम्येति महादेवी पुनः पादौ प्रणम्य च ॥
देह्यनुज्ञां महादेव लिंगसंस्थापनाय मे
patyurājñāṃ samāsādya yacchecchreyaḥ pativratā ||
na tasyāḥ śreyaso hāniḥ saṃvartepi kadācana
||17||पत्युराज्ञां समासाद्य यच्छेच्छ्रेयः पतिव्रता ॥
न तस्याः श्रेयसो हानिः संवर्तेपि कदाचन
iti prasādya deveśamājñāṃ prāpya maheśituḥ ||
liṃgaṃ saṃsthāpitaṃ gauryā mahādeva samīpataḥ
||18||इति प्रसाद्य देवेशमाज्ञां प्राप्य महेशितुः ॥
लिंगं संस्थापितं गौर्या महादेव समीपतः
talliṃgadarśanātpuṃsāṃ brahmahatyādipātakam ||
vilīyeta na saṃdeho dehabaṃdhopi no punaḥ
||19||तल्लिंगदर्शनात्पुंसां ब्रह्महत्यादिपातकम् ॥
विलीयेत न संदेहो देहबंधोपि नो पुनः
tatra liṃge varo datto devadevena yaḥ punaḥ ||
niśāmaya mune taṃ tu bhaktānāṃ hitakāmyayā
||20||तत्र लिंगे वरो दत्तो देवदेवेन यः पुनः ॥
निशामय मुने तं तु भक्तानां हितकाम्यया
liṃgaṃ yaḥ pārvatīśākhyaṃ kāśyāṃ saṃpūjayiṣyati ||
taddehāvasitiṃ prāpya kāśīliṃgaṃ bhaviṣyati
||21||लिंगं यः पार्वतीशाख्यं काश्यां संपूजयिष्यति ॥
तद्देहावसितिं प्राप्य काशीलिंगं भविष्यति
kāśīliṃgatvamāsādya māmevānupravekṣyati ||
caitraśuklatṛtīyāyāṃ pārvatīśasamarcanāt
||22||काशीलिंगत्वमासाद्य मामेवानुप्रवेक्ष्यति ॥
चैत्रशुक्लतृतीयायां पार्वतीशसमर्चनात्
iha saubhāgyamāpnoti paratra ca śubhāṃ gatim ||
pārvatīśvaramārādhya yoṣidvā puruṣopi vā
||23||इह सौभाग्यमाप्नोति परत्र च शुभां गतिम् ॥
पार्वतीश्वरमाराध्य योषिद्वा पुरुषोपि वा
na garbhamāviśedbhūyo bhavetsaubhāgyabhājanam ||
pārvatīśasya liṃgasya nāmāpi parigṛhṇataḥ
||24||न गर्भमाविशेद्भूयो भवेत्सौभाग्यभाजनम् ॥
पार्वतीशस्य लिंगस्य नामापि परिगृह्णतः
api janmasahasrasya pāpaṃ kṣayati tatkṣaṇāt ||
pārvatīśasya māhātmyaṃ yaḥ śroṣyati narottamaḥ ||
aihikāmuṣmikānkāmānsa prāpsyati mahāmatiḥ
||25||अपि जन्मसहस्रस्य पापं क्षयति तत्क्षणात् ॥
पार्वतीशस्य माहात्म्यं यः श्रोष्यति नरोत्तमः ॥
ऐहिकामुष्मिकान्कामान्स प्राप्स्यति महामतिः
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśīti sāhasryāṃ saṃhitāyāṃ caturthe kāśīkhaṃḍa uttarārdhe pārvatīśavarṇanaṃ nāma navatitamo'dhyāyaḥ || 90 ||