adhyāyaḥ 114
brahmovāca:
avighnaṃ tīrtham ākhyātaṃ sarvavighnavināśanam . tatrāpi vṛttam ākhyāsye śṛṇu nārada bhaktitaḥ
||1||अविघ्नं तीर्थम् आख्यातं सर्वविघ्नविनाशनम् । तत्रापि वृत्तम् आख्यास्ये शृणु नारद भक्तितः
devasattre pravṛtte tu gautamyāś cottare taṭe . samāptir naiva sattrasya sañjātā vighnadoṣataḥ
||2||देवसत्त्रे प्रवृत्ते तु गौतम्याश् चोत्तरे तटे । समाप्तिर् नैव सत्त्रस्य सञ्जाता विघ्नदोषतः
tataḥ suragaṇāḥ sarve mām avocan hariṃ tadā . tato dhyānagato'haṃ tān avocaṃ vīkṣya kāraṇam
||3||ततः सुरगणाः सर्वे माम् अवोचन् हरिं तदा । ततो ध्यानगतोऽहं तान् अवोचं वीक्ष्य कारणम्
vināyakakṛtair vighnair naitat sattraṃ samāpyate . tasmāt stuvantu te sarve ādidevaṃ vināyakam
||4||विनायककृतैर् विघ्नैर् नैतत् सत्त्रं समाप्यते । तस्मात् स्तुवन्तु ते सर्वे आदिदेवं विनायकम्
tathety uktvā suragaṇāḥ snātvā te gautamītaṭe . astuvan bhaktito devā ādidevaṃ gaṇeśvaram
||5||तथेत्य् उक्त्वा सुरगणाः स्नात्वा ते गौतमीतटे । अस्तुवन् भक्तितो देवा आदिदेवं गणेश्वरम्
devā ūcuḥ:
yaḥ sarvakāryeṣu sadā surāṇām . apīśaviṣṇvambujasambhavānām . pūjyo namasyaḥ paricintanīyas . taṃ vighnarājaṃ śaraṇaṃ vrajāmaḥ
||6||यः सर्वकार्येषु सदा सुराणाम् । अपीशविष्ण्वम्बुजसम्भवानाम् । पूज्यो नमस्यः परिचिन्तनीयस् । तं विघ्नराजं शरणं व्रजामः
na vighnarājena samo'sti kaścid . devo manovāñchitasampradātā . niścitya caitat tripurāntako'pi . taṃ pūjayām āsa vadhe purāṇām
||7||न विघ्नराजेन समोऽस्ति कश्चिद् । देवो मनोवाञ्छितसम्प्रदाता । निश्चित्य चैतत् त्रिपुरान्तकोऽपि । तं पूजयाम् आस वधे पुराणाम्
karotu so'smākam avighnam asmin . mahākratau satvaram āmbikeyaḥ . dhyātena yenākhiladehabhājāṃ . pūrṇā bhaviṣyanti manobhilāṣāḥ
||8||करोतु सोऽस्माकम् अविघ्नम् अस्मिन् । महाक्रतौ सत्वरम् आम्बिकेयः । ध्यातेन येनाखिलदेहभाजां । पूर्णा भविष्यन्ति मनोभिलाषाः
mahotsavo'bhūd akhilasya devyā . jātaḥ sutaś cintitamātra eva . ato'vadan surasaṅghāḥ kṛtārthāḥ . sadyojātaṃ vighnarājaṃ namantaḥ
||9||महोत्सवोऽभूद् अखिलस्य देव्या । जातः सुतश् चिन्तितमात्र एव । अतोऽवदन् सुरसङ्घाः कृतार्थाः । सद्योजातं विघ्नराजं नमन्तः
yo mātur utsaṅgagato'tha mātrā . nivāryamāṇo'pi balāc ca candram . saṅgopayām āsa pitur jaṭāsu . gaṇādhināthasya vinoda eṣaḥ
||10||यो मातुर् उत्सङ्गगतोऽथ मात्रा । निवार्यमाणोऽपि बलाच् च चन्द्रम् । सङ्गोपयाम् आस पितुर् जटासु । गणाधिनाथस्य विनोद एषः
papau stanaṃ mātur athāpi tṛpto . yo bhrātṛmātsaryakaṣāyabuddhiḥ . lambodaras tvaṃ bhava vighnarājo . lambodaraṃ nāma cakāra śambhuḥ
||11||पपौ स्तनं मातुर् अथापि तृप्तो । यो भ्रातृमात्सर्यकषायबुद्धिः । लम्बोदरस् त्वं भव विघ्नराजो । लम्बोदरं नाम चकार शम्भुः
saṃveṣṭito devagaṇair maheśaḥ . pravartatāṃ nṛtyam itīty uvāca . santoṣito nūpurarāvamātrād . gaṇeśvaratve'bhiṣiṣeca putram
||12||संवेष्टितो देवगणैर् महेशः । प्रवर्ततां नृत्यम् इतीत्य् उवाच । सन्तोषितो नूपुररावमात्राद् । गणेश्वरत्वेऽभिषिषेच पुत्रम्
yo vighnapāśaṃ ca kareṇa bibhrat . skandhe kuṭhāraṃ ca tathā pareṇa . apūjito vighnam atho'pi mātuḥ . karoti ko vighnapateḥ samo'nyaḥ
||13||यो विघ्नपाशं च करेण बिभ्रत् । स्कन्धे कुठारं च तथा परेण । अपूजितो विघ्नम् अथोऽपि मातुः । करोति को विघ्नपतेः समोऽन्यः
dharmārthakāmādiṣu pūrvapūjyo . devāsuraiḥ pūjyata eva nityam . yasyārcanaṃ naiva vināśam asti . taṃ pūrvapūjyaṃ prathamaṃ namāmi
||14||धर्मार्थकामादिषु पूर्वपूज्यो । देवासुरैः पूज्यत एव नित्यम् । यस्यार्चनं नैव विनाशम् अस्ति । तं पूर्वपूज्यं प्रथमं नमामि
yasyārcanāt prārthanayānurūpāṃ . dṛṣṭvā tu sarvasya phalasya siddhim . svatantrasāmarthyakṛtātigarvaṃ . bhrātṛpriyaṃ tv ākhurathaṃ tam īḍe
||15||यस्यार्चनात् प्रार्थनयानुरूपां । दृष्ट्वा तु सर्वस्य फलस्य सिद्धिम् । स्वतन्त्रसामर्थ्यकृतातिगर्वं । भ्रातृप्रियं त्व् आखुरथं तम् ईडे
yo mātaraṃ sarasair nṛtyagītais . tathābhilāṣair akhilair vinodaiḥ . santoṣayām āsa tadātituṣṭaṃ . taṃ śrīgaṇeśaṃ śaraṇaṃ prapadye
||16||यो मातरं सरसैर् नृत्यगीतैस् । तथाभिलाषैर् अखिलैर् विनोदैः । सन्तोषयाम् आस तदातितुष्टं । तं श्रीगणेशं शरणं प्रपद्ये
suropakārair asuraiś ca yuddhaiḥ . stotrair namaskāraparaiś ca mantraiḥ . pitṛprasādena sadā samṛddhaṃ . taṃ śrīgaṇeśaṃ śaraṇaṃ prapadye
||17||सुरोपकारैर् असुरैश् च युद्धैः । स्तोत्रैर् नमस्कारपरैश् च मन्त्रैः । पितृप्रसादेन सदा समृद्धं । तं श्रीगणेशं शरणं प्रपद्ये
jaye purāṇām akarot pratīpaṃ . pitrāpi harṣāt pratipūjito yaḥ . nirvighnatāṃ cāpi punaś cakāra . tasmai gaṇeśāya namaskaromi
||18||जये पुराणाम् अकरोत् प्रतीपं । पित्रापि हर्षात् प्रतिपूजितो यः । निर्विघ्नतां चापि पुनश् चकार । तस्मै गणेशाय नमस्करोमि
brahmovāca:
iti stutaḥ suragaṇair vighneśaḥ prāha tān punaḥ
||19||इति स्तुतः सुरगणैर् विघ्नेशः प्राह तान् पुनः
gaṇeśa uvāca:
ito nirvighnatā sattre mattaḥ syād asurāriṇaḥ
||20||इतो निर्विघ्नता सत्त्रे मत्तः स्याद् असुरारिणः
brahmovāca:
devasattre nivṛtte tu gaṇeśaḥ prāha tān surān
||21||देवसत्त्रे निवृत्ते तु गणेशः प्राह तान् सुरान्
gaṇeśa uvāca:
stotreṇānena ye bhaktyā māṃ stoṣyanti yatavratāḥ . teṣāṃ dāridryaduḥkhāni na bhaveyuḥ kadācana
||22||स्तोत्रेणानेन ये भक्त्या मां स्तोष्यन्ति यतव्रताः । तेषां दारिद्र्यदुःखानि न भवेयुः कदाचन
atra ye bhaktitaḥ snānaṃ dānaṃ kuryur atandritāḥ . teṣāṃ sarvāṇi kāryāṇi bhaveyur iti manyatām
||23||अत्र ये भक्तितः स्नानं दानं कुर्युर् अतन्द्रिताः । तेषां सर्वाणि कार्याणि भवेयुर् इति मन्यताम्
brahmovāca:
tadvākyasamakālaṃ tu tathety ūcuḥ surā api . nivṛtte tu makhe tasmin surā jagmuḥ svam ālayam
||24||तद्वाक्यसमकालं तु तथेत्य् ऊचुः सुरा अपि । निवृत्ते तु मखे तस्मिन् सुरा जग्मुः स्वम् आलयम्
tataḥ prabhṛti tat tīrtham avighnam iti gadyate . sarvakāmapradaṃ puṃsāṃ sarvavighnavināśanam
||25||ततः प्रभृति तत् तीर्थम् अविघ्नम् इति गद्यते । सर्वकामप्रदं पुंसां सर्वविघ्नविनाशनम्
Source and reuse:SARIT. Based on the SARIT digital edition, edited by Peter Schreiner and Renate Söhnen; base e-text: the Tübingen Purāṇa Project; TEI editing and conversion: Richard Mahoney. Copyright 2014–2018 SARIT. Converted from IAST to Devanāgarī and segmented into chapter, stanza, and prose items for this reader. Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported (CC BY-SA 3.0).