adhyāyaḥ 78
nārada uvāca:
dvividhā saiva gaditā ekāpi surasattama . eko bhedas tu kathito brāhmaṇenāhṛto yataḥ
||1||द्विविधा सैव गदिता एकापि सुरसत्तम । एको भेदस् तु कथितो ब्राह्मणेनाहृतो यतः
kṣatriyeṇāparo'py aṃśo jaṭāsv eva vyavasthitaḥ . bhavasya devadevasya āhṛtas tad vadasva me
||2||क्षत्रियेणापरोऽप्य् अंशो जटास्व् एव व्यवस्थितः । भवस्य देवदेवस्य आहृतस् तद् वदस्व मे
brahmovāca:
vaivasvatānvaye jāta ikṣvākukulasambhavaḥ . purā vai sagaro nāma rājāsīd atidhārmikaḥ
||3||वैवस्वतान्वये जात इक्ष्वाकुकुलसम्भवः । पुरा वै सगरो नाम राजासीद् अतिधार्मिकः
yajvā dānaparo nityaṃ dharmācāravicāravān . tasya bhāryādvayaṃ cāsīt patibhaktiparāyaṇam
||4||यज्वा दानपरो नित्यं धर्माचारविचारवान् । तस्य भार्याद्वयं चासीत् पतिभक्तिपरायणम्
tasya vai santatir nābhūd iti cintāparo'bhavat . vasiṣṭhaṃ gṛham āhūya sampūjya vidhivat tataḥ
||5||तस्य वै सन्ततिर् नाभूद् इति चिन्तापरोऽभवत् । वसिष्ठं गृहम् आहूय सम्पूज्य विधिवत् ततः
uvāca vacanaṃ rājā santateḥ kāraṇaṃ prati . iti tadvacanaṃ śrutvā dhyātvā rājānam abravīt
||6||उवाच वचनं राजा सन्ततेः कारणं प्रति । इति तद्वचनं श्रुत्वा ध्यात्वा राजानम् अब्रवीत्
vasiṣṭha uvāca:
sapatnīkaḥ sadā rājann ṛṣipūjāparo bhava
||7||सपत्नीकः सदा राजन्न् ऋषिपूजापरो भव
brahmovāca:
ity uktvā sa munir vipra yathāsthānaṃ jagāma ha . ekadā tasya rājarṣer gṛham āgāt taponidhiḥ
||8||इत्य् उक्त्वा स मुनिर् विप्र यथास्थानं जगाम ह । एकदा तस्य राजर्षेर् गृहम् आगात् तपोनिधिः
tasyarṣeḥ pūjanaṃ cakre sa santuṣṭo'bravīd vacam . varaṃ brūhi mahābhāgety ukte putrān sa cāvṛṇot
||9||तस्यर्षेः पूजनं चक्रे स सन्तुष्टोऽब्रवीद् वचम् । वरं ब्रूहि महाभागेत्य् उक्ते पुत्रान् स चावृणोत्
sa muniḥ prāha rājānam ekasyāṃ vaṃśadhārakaḥ . putro bhūyāt tathānyasyāṃ ṣaṣṭisāhasrakaṃ sutāḥ
||10||स मुनिः प्राह राजानम् एकस्यां वंशधारकः । पुत्रो भूयात् तथान्यस्यां षष्टिसाहस्रकं सुताः
varaṃ dattvā munau yāte putrā jātāḥ sahasraśaḥ . sa yajñān subahūṃś cakre hayamedhān sudakṣiṇān
||11||वरं दत्त्वा मुनौ याते पुत्रा जाताः सहस्रशः । स यज्ञान् सुबहूंश् चक्रे हयमेधान् सुदक्षिणान्
ekasmin hayamedhe vai dīkṣito vidhivan nṛpaḥ . putrān nyayojayad rājā sasainyān hayarakṣaṇe
||12||एकस्मिन् हयमेधे वै दीक्षितो विधिवन् नृपः । पुत्रान् न्ययोजयद् राजा ससैन्यान् हयरक्षणे
kvacid antaram āsādya hayaṃ jahre śatakratuḥ . mārgamāṇāś ca te putrā naivāpaśyan hayaṃ tadā
||13||क्वचिद् अन्तरम् आसाद्य हयं जह्रे शतक्रतुः । मार्गमाणाश् च ते पुत्रा नैवापश्यन् हयं तदा
sahasrāṇāṃ tathā ṣaṣṭir nānāyuddhaviśāradāḥ . teṣu paśyatsu rakṣāṃsi putreṣu sagarasya hi
||14||सहस्राणां तथा षष्टिर् नानायुद्धविशारदाः । तेषु पश्यत्सु रक्षांसि पुत्रेषु सगरस्य हि
prokṣitaṃ tad dhayaṃ nītvā te rasātalam āgaman . rākṣasān māyayā yuktān naivāpaśyanta sāgarāḥ
||15||प्रोक्षितं तद् धयं नीत्वा ते रसातलम् आगमन् । राक्षसान् मायया युक्तान् नैवापश्यन्त सागराः
na dṛṣṭvā te hayaṃ putrāḥ sagarasya balīyasaḥ . itaś cetaś carantas te naivāpaśyan hayaṃ tadā
||16||न दृष्ट्वा ते हयं पुत्राः सगरस्य बलीयसः । इतश् चेतश् चरन्तस् ते नैवापश्यन् हयं तदा
devalokaṃ tadā jagmuḥ parvatāṃś ca sarāṃsi ca . vanāni ca vicinvanto naivāpaśyan hayaṃ tadā
||17||देवलोकं तदा जग्मुः पर्वतांश् च सरांसि च । वनानि च विचिन्वन्तो नैवापश्यन् हयं तदा
kṛtasvastyayano rājā ṛtvigbhiḥ kṛtamaṅgalaḥ . adṛṣṭvā tu paśuṃ ramyaṃ rājā cintām upeyivān
||18||कृतस्वस्त्ययनो राजा ऋत्विग्भिः कृतमङ्गलः । अदृष्ट्वा तु पशुं रम्यं राजा चिन्ताम् उपेयिवान्
aṭantaḥ sāgarāḥ sarve devalokam upāgaman . hayaṃ tam anucinvantas tatrāpi na hayo'bhavat
||19||अटन्तः सागराः सर्वे देवलोकम् उपागमन् । हयं तम् अनुचिन्वन्तस् तत्रापि न हयोऽभवत्
tato mahīṃ samājagmuḥ parvatāṃś ca vanāni ca . tatrāpi ca hayaṃ naiva dṛṣṭavanto nṛpātmajāḥ
||20||ततो महीं समाजग्मुः पर्वतांश् च वनानि च । तत्रापि च हयं नैव दृष्टवन्तो नृपात्मजाः
etasminn antare tatra daivī vāg abhavat tadā . rasātale hayo baddha āste nānyatra sāgarāḥ
||21||एतस्मिन्न् अन्तरे तत्र दैवी वाग् अभवत् तदा । रसातले हयो बद्ध आस्ते नान्यत्र सागराः
iti śrutvā tato vākyaṃ gantukāmā rasātalam . akhanan pṛthivīṃ sarvāṃ paritaḥ sāgarās tataḥ
||22||इति श्रुत्वा ततो वाक्यं गन्तुकामा रसातलम् । अखनन् पृथिवीं सर्वां परितः सागरास् ततः
te kṣudhārtā mṛdaṃ śuṣkāṃ bhakṣayantas tv aharniśam . nyakhanaṃś cāpi jagmuś ca satvarās te rasātalam
||23||ते क्षुधार्ता मृदं शुष्कां भक्षयन्तस् त्व् अहर्निशम् । न्यखनंश् चापि जग्मुश् च सत्वरास् ते रसातलम्
tān āgatān bhūpasutān sāgarān balinaḥ kṛtīn . śrutvā rakṣāṃsi santrastā vyagaman kapilāntikam
||24||तान् आगतान् भूपसुतान् सागरान् बलिनः कृतीन् । श्रुत्वा रक्षांसि सन्त्रस्ता व्यगमन् कपिलान्तिकम्
kapilo'pi mahāprājñas tatra śete rasātale . purā ca sādhitaṃ tena devānāṃ kāryam uttamam
||25||कपिलोऽपि महाप्राज्ञस् तत्र शेते रसातले । पुरा च साधितं तेन देवानां कार्यम् उत्तमम्
vinidreṇa tataḥ śrāntaḥ siddhe kārye surān prati . abravīt kapilaḥ śrīmān nidrāsthānaṃ prayacchatha
||26||विनिद्रेण ततः श्रान्तः सिद्धे कार्ये सुरान् प्रति । अब्रवीत् कपिलः श्रीमान् निद्रास्थानं प्रयच्छथ
rasātalaṃ dadus tasmai punar āha surān muniḥ . yo mām utthāpayen mando bhasmī bhūyāc ca satvaram
||27||रसातलं ददुस् तस्मै पुनर् आह सुरान् मुनिः । यो माम् उत्थापयेन् मन्दो भस्मी भूयाच् च सत्वरम्
tataḥ śaye talagato no cen na svapna eva hi . tathety uktaḥ suragaṇais tatra śete rasātale
||28||ततः शये तलगतो नो चेन् न स्वप्न एव हि । तथेत्य् उक्तः सुरगणैस् तत्र शेते रसातले
tasya prabhāvaṃ te jñātvā rākṣasā māyayā yutāḥ . sāgarāṇāṃ ca sarveṣāṃ vadhopāyaṃ pracakrire
||29||तस्य प्रभावं ते ज्ञात्वा राक्षसा मायया युताः । सागराणां च सर्वेषां वधोपायं प्रचक्रिरे
vinā yuddhena te bhītā rākṣasāḥ satvarās tadā . āgatya yatra sa muniḥ kapilaḥ kopano mahān
||30||विना युद्धेन ते भीता राक्षसाः सत्वरास् तदा । आगत्य यत्र स मुनिः कपिलः कोपनो महान्
śirodeśe hayaṃ te vai baddhvātha tvarayānvitāḥ . dūre sthitvā mauninaś ca prekṣantaḥ kiṃ bhaved iti
||31||शिरोदेशे हयं ते वै बद्ध्वाथ त्वरयान्विताः । दूरे स्थित्वा मौनिनश् च प्रेक्षन्तः किं भवेद् इति
tatas tu sāgarāḥ sarve nirviśanto rasātalam . dadṛśus te hayaṃ baddhaṃ śayānaṃ puruṣaṃ tathā
||32||ततस् तु सागराः सर्वे निर्विशन्तो रसातलम् । ददृशुस् ते हयं बद्धं शयानं पुरुषं तथा
taṃ menire ca hartāraṃ kratuhantāram eva ca . enaṃ hatvā mahāpāpaṃ nayāmo'śvaṃ nṛpāntikam
||33||तं मेनिरे च हर्तारं क्रतुहन्तारम् एव च । एनं हत्वा महापापं नयामोऽश्वं नृपान्तिकम्
kecid ūcuḥ paśuṃ baddhaṃ nayāmo'nena kiṃ phalam . tadāhur apare śūrā rājānaḥ śāsakā vayam
||34||केचिद् ऊचुः पशुं बद्धं नयामोऽनेन किं फलम् । तदाहुर् अपरे शूरा राजानः शासका वयम्
utthāpyainaṃ mahāpāpaṃ hanmaḥ kṣātreṇa varcasā . te taṃ jaghnur muniṃ pādair bruvanto niṣṭhurāṇi ca
||35||उत्थाप्यैनं महापापं हन्मः क्षात्रेण वर्चसा । ते तं जघ्नुर् मुनिं पादैर् ब्रुवन्तो निष्ठुराणि च
tataḥ kopena mahatā kapilo munisattamaḥ . sāgarān īkṣayām āsa tān kopād bhasmasāt karot
||36||ततः कोपेन महता कपिलो मुनिसत्तमः । सागरान् ईक्षयाम् आस तान् कोपाद् भस्मसात् करोत्
jajvalus te tatas tatra sāgarāḥ sarva eva hi . tat tu sarvaṃ na jānāti dīkṣitaḥ sagaro nṛpaḥ
||37||जज्वलुस् ते ततस् तत्र सागराः सर्व एव हि । तत् तु सर्वं न जानाति दीक्षितः सगरो नृपः
nāradaḥ kathayām āsa sagarāya mahātmane . kapilasya tu saṃsthānaṃ hayasyāpi tu saṃsthitim
||38||नारदः कथयाम् आस सगराय महात्मने । कपिलस्य तु संस्थानं हयस्यापि तु संस्थितिम्
rākṣasānāṃ tu vikṛtiṃ sāgarāṇāṃ ca nāśanam . tataś cintāparo rājā kartavyaṃ nāvabudhyata
||39||राक्षसानां तु विकृतिं सागराणां च नाशनम् । ततश् चिन्तापरो राजा कर्तव्यं नावबुध्यत
aparo'pi sutaś cāsīd asamañjā iti śrutaḥ . sa tu bālāṃs tathā paurān maurkhyāt kṣipati cāmbhasi
||40||अपरोऽपि सुतश् चासीद् असमञ्जा इति श्रुतः । स तु बालांस् तथा पौरान् मौर्ख्यात् क्षिपति चाम्भसि
sagaro'py atha vijñaptaḥ pauraiḥ sammilitais tadā . durnayaṃ tasya taṃ jñātvā tataḥ kruddho'bravīn nṛpaḥ
||41||सगरोऽप्य् अथ विज्ञप्तः पौरैः सम्मिलितैस् तदा । दुर्नयं तस्य तं ज्ञात्वा ततः क्रुद्धोऽब्रवीन् नृपः
svān amātyāṃs tadā rājā deśatyāgaṃ karotv ayam . asamañjāḥ kṣatradharmatyāgī vai bālaghātakaḥ
||42||स्वान् अमात्यांस् तदा राजा देशत्यागं करोत्व् अयम् । असमञ्जाः क्षत्रधर्मत्यागी वै बालघातकः
sagarasya tu tad vākyaṃ śrutvāmātyās tvarānvitāḥ . tatyajur nṛpateḥ putram asamañjā gato vanam
||43||सगरस्य तु तद् वाक्यं श्रुत्वामात्यास् त्वरान्विताः । तत्यजुर् नृपतेः पुत्रम् असमञ्जा गतो वनम्
sāgarā brahmaśāpena naṣṭāḥ sarve rasātale . eko'pi ca vanaṃ prāpta idānīṃ kā gatir mama
||44||सागरा ब्रह्मशापेन नष्टाः सर्वे रसातले । एकोऽपि च वनं प्राप्त इदानीं का गतिर् मम
aṃśumān iti vikhyātaḥ putras tasyāsamañjasaḥ . ānāyya bālakaṃ rājā kāryaṃ tasmai nyavedayat
||45||अंशुमान् इति विख्यातः पुत्रस् तस्यासमञ्जसः । आनाय्य बालकं राजा कार्यं तस्मै न्यवेदयत्
kapilaṃ ca samārādhya aṃśumān api bālakaḥ . sagarāya hayaṃ prādāt tataḥ pūrṇo'bhavat kratuḥ
||46||कपिलं च समाराध्य अंशुमान् अपि बालकः । सगराय हयं प्रादात् ततः पूर्णोऽभवत् क्रतुः
tasyāpi putras tejasvī dilīpa iti dhārmikaḥ . tasyāpi putro matimān bhagīratha iti śrutaḥ
||47||तस्यापि पुत्रस् तेजस्वी दिलीप इति धार्मिकः । तस्यापि पुत्रो मतिमान् भगीरथ इति श्रुतः
pitāmahānāṃ sarveṣāṃ gatiṃ śrutvā suduḥkhitaḥ . sagaraṃ nṛpaśārdūlaṃ papraccha vinayānvitaḥ
||48||पितामहानां सर्वेषां गतिं श्रुत्वा सुदुःखितः । सगरं नृपशार्दूलं पप्रच्छ विनयान्वितः
sāgarāṇāṃ tu sarveṣāṃ niṣkṛtis tu kathaṃ bhavet . bhagīrathaṃ nṛpaḥ prāha kapilo vetti putraka
||49||सागराणां तु सर्वेषां निष्कृतिस् तु कथं भवेत् । भगीरथं नृपः प्राह कपिलो वेत्ति पुत्रक
tasya tad vacanaṃ śrutvā bālaḥ prāyād rasātalam . kapilaṃ ca namaskṛtvā sarvaṃ tasmai nyavedayat
||50||तस्य तद् वचनं श्रुत्वा बालः प्रायाद् रसातलम् । कपिलं च नमस्कृत्वा सर्वं तस्मै न्यवेदयत्
sa munis tu ciraṃ dhyātvā tapasārādhya śaṅkaram . jaṭājalena svapitṝn āplāvya nṛpasattama
||51||स मुनिस् तु चिरं ध्यात्वा तपसाराध्य शङ्करम् । जटाजलेन स्वपितॄन् आप्लाव्य नृपसत्तम
tataḥ kṛtārtho bhavitā tvaṃ ca te pitaras tathā . tathā karomīti muniṃ praṇamya punar abravīt
||52||ततः कृतार्थो भविता त्वं च ते पितरस् तथा । तथा करोमीति मुनिं प्रणम्य पुनर् अब्रवीत्
kva gacche'haṃ muniśreṣṭha kartavyaṃ cāpi tad vada
||53||क्व गच्छेऽहं मुनिश्रेष्ठ कर्तव्यं चापि तद् वद
kapila uvāca:
kailāsaṃ taṃ naraśreṣṭha gatvā stuhi maheśvaram . tapaḥ kuru yathāśakti tataś cepsitam āpsyasi
||54||कैलासं तं नरश्रेष्ठ गत्वा स्तुहि महेश्वरम् । तपः कुरु यथाशक्ति ततश् चेप्सितम् आप्स्यसि
brahmovāca:
tac chrutvā sa muner vākyaṃ muniṃ natvā tv agān nagam . kailāsaṃ sa śucir bhūtvā bālo bālakriyānvitaḥ . tapase niścayaṃ kṛtvā uvāca sa bhagīrathaḥ
||55||तच् छ्रुत्वा स मुनेर् वाक्यं मुनिं नत्वा त्व् अगान् नगम् । कैलासं स शुचिर् भूत्वा बालो बालक्रियान्वितः । तपसे निश्चयं कृत्वा उवाच स भगीरथः
bhagīratha uvāca:
bālo'haṃ bālabuddhiś ca bālacandradhara prabho . nāhaṃ kimapi jānāmi tataḥ prīto bhava prabho
||56||बालोऽहं बालबुद्धिश् च बालचन्द्रधर प्रभो । नाहं किमपि जानामि ततः प्रीतो भव प्रभो
vāgbhir manobhiḥ kṛtibhiḥ kadācin . mamopakurvanti hite ratā ye . tebhyo hitārthaṃ tv iha cāmareśa . somaṃ namasyāmi surādipūjyam
||57||वाग्भिर् मनोभिः कृतिभिः कदाचिन् । ममोपकुर्वन्ति हिते रता ये । तेभ्यो हितार्थं त्व् इह चामरेश । सोमं नमस्यामि सुरादिपूज्यम्
utpādito yair abhivardhitaś ca . samānagotraś ca samānadharmā . teṣām abhīṣṭāni śivaḥ karotu . bālendumauliṃ praṇato'smi nityam
||58||उत्पादितो यैर् अभिवर्धितश् च । समानगोत्रश् च समानधर्मा । तेषाम् अभीष्टानि शिवः करोतु । बालेन्दुमौलिं प्रणतोऽस्मि नित्यम्
brahmovāca:
evaṃ tu bruvatas tasya purastād abhavac chivaḥ . vareṇa cchandayāno vai bhagīratham uvāca ha
||59||एवं तु ब्रुवतस् तस्य पुरस्ताद् अभवच् छिवः । वरेण च्छन्दयानो वै भगीरथम् उवाच ह
śiva uvāca:
yan na sādhyaṃ suragaṇair deyaṃ tat te mayā dhruvam . vadasva nirbhayo bhūtvā bhagīratha mahāmate
||60||यन् न साध्यं सुरगणैर् देयं तत् ते मया ध्रुवम् । वदस्व निर्भयो भूत्वा भगीरथ महामते
brahmovāca:
bhagīrathaḥ praṇamyeśaṃ hṛṣṭaḥ provāca śaṅkaram
||61||भगीरथः प्रणम्येशं हृष्टः प्रोवाच शङ्करम्
bhagīratha uvāca:
jaṭāsthitāṃ pitṝṇāṃ me pāvanāya saridvarām . tām eva dehi deveśa sarvam āptaṃ tato bhavet
||62||जटास्थितां पितॄणां मे पावनाय सरिद्वराम् । ताम् एव देहि देवेश सर्वम् आप्तं ततो भवेत्
brahmovāca:
maheśo'pi vihasyātha bhagīratham uvāca ha
||63||महेशोऽपि विहस्याथ भगीरथम् उवाच ह
śiva uvāca:
dattā mayeyaṃ te putra punas tāṃ stuhi suvrata
||64||दत्ता मयेयं ते पुत्र पुनस् तां स्तुहि सुव्रत
brahmovāca:
tad devavacanaṃ śrutvā tadarthaṃ tu tapo mahat . stutiṃ cakāra gaṅgāyā bhaktyā prayatamānasaḥ
||65||तद् देववचनं श्रुत्वा तदर्थं तु तपो महत् । स्तुतिं चकार गङ्गाया भक्त्या प्रयतमानसः
tasyā api prasādaṃ ca prāpya bālo'py abālavat . gaṅgāṃ maheśvarāt prāptām ādāyāgād rasātalam
||66||तस्या अपि प्रसादं च प्राप्य बालोऽप्य् अबालवत् । गङ्गां महेश्वरात् प्राप्ताम् आदायागाद् रसातलम्
nyavedayat sa munaye kapilāya mahātmane . yathoditaprakāreṇa gaṅgāṃ saṃsthāpya yatnataḥ
||67||न्यवेदयत् स मुनये कपिलाय महात्मने । यथोदितप्रकारेण गङ्गां संस्थाप्य यत्नतः
pradakṣiṇam athāvartya kṛtāñjalipuṭo'bravīt
||68||प्रदक्षिणम् अथावर्त्य कृताञ्जलिपुटोऽब्रवीत्
bhagīratha uvāca:
devi me pitaraḥ śāpāt kapilasya mahāmuneḥ . prāptās te vigatiṃ mātas tasmāt tān pātum arhasi
||69||देवि मे पितरः शापात् कपिलस्य महामुनेः । प्राप्तास् ते विगतिं मातस् तस्मात् तान् पातुम् अर्हसि
brahmovāca:
tathety uktvā suranadī sarveṣām upakārikā . lokānām upakārārthaṃ pitṝṇāṃ pāvanāya ca
||70||तथेत्य् उक्त्वा सुरनदी सर्वेषाम् उपकारिका । लोकानाम् उपकारार्थं पितॄणां पावनाय च
agastyapītasyāmbhodheḥ pūraṇāya viśeṣataḥ . smaraṇād eva pāpānāṃ nāśāya suranimnagā
||71||अगस्त्यपीतस्याम्भोधेः पूरणाय विशेषतः । स्मरणाद् एव पापानां नाशाय सुरनिम्नगा
bhagīrathoditaṃ cakre rasātalatale sthitān . bhasmībhūtān nṛpasutān sāgarāṃś ca viśeṣataḥ
||72||भगीरथोदितं चक्रे रसातलतले स्थितान् । भस्मीभूतान् नृपसुतान् सागरांश् च विशेषतः
vinirdagdhān athāplāvya khātapūram athākarot . tato meruṃ samāplāvya sthitāṃ bālo'bravīn nṛpaḥ
||73||विनिर्दग्धान् अथाप्लाव्य खातपूरम् अथाकरोत् । ततो मेरुं समाप्लाव्य स्थितां बालोऽब्रवीन् नृपः
karmabhūmau tvayā bhāvyaṃ tathety āgād dhimālayam . himavatparvatāt puṇyād bhārataṃ varṣam abhyagāt
||74||कर्मभूमौ त्वया भाव्यं तथेत्य् आगाद् धिमालयम् । हिमवत्पर्वतात् पुण्याद् भारतं वर्षम् अभ्यगात्
tanmadhyataḥ puṇyanadī prāyāt pūrvārṇavaṃ prati . evam eṣāpi te proktā gaṅgā kṣātrā mahāmune
||75||तन्मध्यतः पुण्यनदी प्रायात् पूर्वार्णवं प्रति । एवम् एषापि ते प्रोक्ता गङ्गा क्षात्रा महामुने
māheśvarī vaiṣṇavī ca saiva brāhmī ca pāvanī . bhāgīrathī devanadī himavacchikharāśrayā
||76||माहेश्वरी वैष्णवी च सैव ब्राह्मी च पावनी । भागीरथी देवनदी हिमवच्छिखराश्रया
maheśvarajaṭāvāri evaṃ dvaividhyam āgatam . vindhyasya dakṣiṇe gaṅgā gautamī sā nigadyate . uttare sāpi vindhyasya bhāgīrathy abhidhīyate
||77||महेश्वरजटावारि एवं द्वैविध्यम् आगतम् । विन्ध्यस्य दक्षिणे गङ्गा गौतमी सा निगद्यते । उत्तरे सापि विन्ध्यस्य भागीरथ्य् अभिधीयते
Source and reuse:SARIT. Based on the SARIT digital edition, edited by Peter Schreiner and Renate Söhnen; base e-text: the Tübingen Purāṇa Project; TEI editing and conversion: Richard Mahoney. Copyright 2014–2018 SARIT. Converted from IAST to Devanāgarī and segmented into chapter, stanza, and prose items for this reader. Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported (CC BY-SA 3.0).