adhyāyaḥ 160
brahmovāca:
devāgamaṃ nāma tīrthaṃ sarvakāmapradaṃ śivam . bhuktimuktipradaṃ nṝṇāṃ pitṝṇāṃ tṛptikārakam
||1||देवागमं नाम तीर्थं सर्वकामप्रदं शिवम् । भुक्तिमुक्तिप्रदं नॄणां पितॄणां तृप्तिकारकम्
tatra vṛttaṃ samākhyāsye tava yatnena nārada . devānām asurāṇāṃ ca spardhābhūd dhanahetave
||2||तत्र वृत्तं समाख्यास्ये तव यत्नेन नारद । देवानाम् असुराणां च स्पर्धाभूद् धनहेतवे
svargaḥ surāṇām abhavad asurāṇām ilābhavat . karmabhūmim avaṣṭabhya asurāḥ sarvato'bhavan
||3||स्वर्गः सुराणाम् अभवद् असुराणाम् इलाभवत् । कर्मभूमिम् अवष्टभ्य असुराः सर्वतोऽभवन्
devānāṃ yajñabhāgāṃś ca dātṝn ghnanty asurās tataḥ . tataḥ suragaṇāḥ sarve yajñabhāgair vinā kṛtāḥ
||4||देवानां यज्ञभागांश् च दातॄन् घ्नन्त्य् असुरास् ततः । ततः सुरगणाः सर्वे यज्ञभागैर् विना कृताः
vyathitā mām upājagmuḥ kiṃ kṛtyam iti cābruvan . mayā coktāḥ suragaṇā yuddhe jitvāsurān balāt
||5||व्यथिता माम् उपाजग्मुः किं कृत्यम् इति चाब्रुवन् । मया चोक्ताः सुरगणा युद्धे जित्वासुरान् बलात्
bhuvaṃ prāpsyatha karmāṇi havīṃṣi ca yaśāṃsi ca . tathety uktvā gatā devā bhūmiṃ te samarārthinaḥ
||6||भुवं प्राप्स्यथ कर्माणि हवींषि च यशांसि च । तथेत्य् उक्त्वा गता देवा भूमिं ते समरार्थिनः
daityāś ca dānavāś caiva rākṣasā baladarpitāḥ . ekībhūtvā yayus te'pi jayino yuddhakāṅkṣiṇaḥ
||7||दैत्याश् च दानवाश् चैव राक्षसा बलदर्पिताः । एकीभूत्वा ययुस् तेऽपि जयिनो युद्धकाङ्क्षिणः
ahir vṛtro balis tvāṣṭrir namuciḥ śambaro mayaḥ . ete cānye ca bahavo yoddhāro baladarpitāḥ
||8||अहिर् वृत्रो बलिस् त्वाष्ट्रिर् नमुचिः शम्बरो मयः । एते चान्ये च बहवो योद्धारो बलदर्पिताः
agnir indro'tha varuṇas tvaṣṭā pūṣā tathāśvinau . maruto lokapālāś ca nānāyuddhaviśāradāḥ
||9||अग्निर् इन्द्रोऽथ वरुणस् त्वष्टा पूषा तथाश्विनौ । मरुतो लोकपालाश् च नानायुद्धविशारदाः
te dānavāḥ sarva eva yāmyāṃ vai diśi saṅgare . akurvanta mahāyatnaṃ dakṣiṇārṇavasaṃsthitāḥ
||10||ते दानवाः सर्व एव याम्यां वै दिशि सङ्गरे । अकुर्वन्त महायत्नं दक्षिणार्णवसंस्थिताः
trikūṭaḥ parvataśreṣṭho rākṣasānāṃ purābhavat . tadvanena yayuḥ sarve taiḥ sārdhaṃ dakṣiṇārṇavam
||11||त्रिकूटः पर्वतश्रेष्ठो राक्षसानां पुराभवत् । तद्वनेन ययुः सर्वे तैः सार्धं दक्षिणार्णवम्
sarveṣāṃ melanaṃ yatra parvato malayas tu saḥ . malayasyāpi deśo'sau devārīṇām abhūt tadā
||12||सर्वेषां मेलनं यत्र पर्वतो मलयस् तु सः । मलयस्यापि देशोऽसौ देवारीणाम् अभूत् तदा
devānāṃ gautamītīre tatra sannihitaḥ śivaḥ . iti teṣāṃ samāyogo devānām abhavat kila
||13||देवानां गौतमीतीरे तत्र सन्निहितः शिवः । इति तेषां समायोगो देवानाम् अभवत् किल
devāḥ svaratham ārūḍhās tatra tatra samāgaman . gautamyāḥ saridambāyāḥ puline vimalāśayāḥ
||14||देवाः स्वरथम् आरूढास् तत्र तत्र समागमन् । गौतम्याः सरिदम्बायाः पुलिने विमलाशयाः
prasannābhīṣṭadā yā syāt pitṝṇām akhilasya tu . tato devagaṇāḥ sarve stutvā devaṃ maheśvaram . abhayaṃ cintayām āsus te sarve'tha parasparam
||15||प्रसन्नाभीष्टदा या स्यात् पितॄणाम् अखिलस्य तु । ततो देवगणाः सर्वे स्तुत्वा देवं महेश्वरम् । अभयं चिन्तयाम् आसुस् ते सर्वेऽथ परस्परम्
devā ūcuḥ:
atrāpy upāyaḥ ko'smākaṃ nirjitānāṃ parair haṭhāt . ekam evātra naḥ śreyo vijayo vāthavā mṛtiḥ . sapatnair abhibhūtānāṃ jīvitaṃ dhiṅ manasvinām
||16||अत्राप्य् उपायः कोऽस्माकं निर्जितानां परैर् हठात् । एकम् एवात्र नः श्रेयो विजयो वाथवा मृतिः । सपत्नैर् अभिभूतानां जीवितं धिङ् मनस्विनाम्
brahmovāca:
etasminn antare putra vāg uvācāśarīriṇī
||17||एतस्मिन्न् अन्तरे पुत्र वाग् उवाचाशरीरिणी
ākāśavāg uvāca:
kleśenālaṃ suragaṇā gautamīm āśu gacchata . bhaktyā hariharau tatra samārādhayateśvarau
||18||क्लेशेनालं सुरगणा गौतमीम् आशु गच्छत । भक्त्या हरिहरौ तत्र समाराधयतेश्वरौ
godāvaryās tayoś caiva prasādāt kiṃ tu duṣkaram
||19||गोदावर्यास् तयोश् चैव प्रसादात् किं तु दुष्करम्
brahmovāca:
prasannābhyāṃ harīśābhyāṃ devā jayam abhīpsitam . avāpya sarvato jagmuḥ pālayanto divaukasaḥ
||20||प्रसन्नाभ्यां हरीशाभ्यां देवा जयम् अभीप्सितम् । अवाप्य सर्वतो जग्मुः पालयन्तो दिवौकसः
yatra devāgamo jātas tat tīrthaṃ tena viśrutam . devāgamaṃ praśaṃsanti munayas tattvadarśinaḥ
||21||यत्र देवागमो जातस् तत् तीर्थं तेन विश्रुतम् । देवागमं प्रशंसन्ति मुनयस् तत्त्वदर्शिनः
tatrāśītisahasrāṇi śivaliṅgāni nārada . devāgamaḥ parvato'sau priya ity api kathyate . tataḥ prabhṛti tat tīrthaṃ devapriyam ato viduḥ
||22||तत्राशीतिसहस्राणि शिवलिङ्गानि नारद । देवागमः पर्वतोऽसौ प्रिय इत्य् अपि कथ्यते । ततः प्रभृति तत् तीर्थं देवप्रियम् अतो विदुः
Source and reuse:SARIT. Based on the SARIT digital edition, edited by Peter Schreiner and Renate Söhnen; base e-text: the Tübingen Purāṇa Project; TEI editing and conversion: Richard Mahoney. Copyright 2014–2018 SARIT. Converted from IAST to Devanāgarī and segmented into chapter, stanza, and prose items for this reader. Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported (CC BY-SA 3.0).