adhyāyaḥ 27
brahmovāca:
śṛṇudhvaṃ munayaḥ sarve yad vo vakṣyāmi sāmpratam . purāṇaṃ vedasambaddhaṃ bhuktimuktipradaṃ śubham
||1||शृणुध्वं मुनयः सर्वे यद् वो वक्ष्यामि साम्प्रतम् । पुराणं वेदसम्बद्धं भुक्तिमुक्तिप्रदं शुभम्
pṛthivyāṃ bhārataṃ varṣaṃ karmabhūmir udāhṛtā . karmaṇaḥ phalabhūmiś ca svargaṃ ca narakaṃ tathā
||2||पृथिव्यां भारतं वर्षं कर्मभूमिर् उदाहृता । कर्मणः फलभूमिश् च स्वर्गं च नरकं तथा
tasmin varṣe naraḥ pāpaṃ kṛtvā dharmaṃ ca bho dvijāḥ . avaśyaṃ phalam āpnoti aśubhasya śubhasya ca
||3||तस्मिन् वर्षे नरः पापं कृत्वा धर्मं च भो द्विजाः । अवश्यं फलम् आप्नोति अशुभस्य शुभस्य च
brāhmaṇādyāḥ svakaṃ karma kṛtvā samyak susaṃyatāḥ . prāpnuvanti parāṃ siddhiṃ tasmin varṣe na saṃśayaḥ
||4||ब्राह्मणाद्याः स्वकं कर्म कृत्वा सम्यक् सुसंयताः । प्राप्नुवन्ति परां सिद्धिं तस्मिन् वर्षे न संशयः
dharmaṃ cārthaṃ ca kāmaṃ ca mokṣaṃ ca dvijasattamāḥ . prāpnoti puruṣaḥ sarvaṃ tasmin varṣe susaṃyataḥ
||5||धर्मं चार्थं च कामं च मोक्षं च द्विजसत्तमाः । प्राप्नोति पुरुषः सर्वं तस्मिन् वर्षे सुसंयतः
indrādyāś ca surāḥ sarve tasmin varṣe dvijottamāḥ . kṛtvā suśobhanaṃ karma devatvaṃ pratipedire
||6||इन्द्राद्याश् च सुराः सर्वे तस्मिन् वर्षे द्विजोत्तमाः । कृत्वा सुशोभनं कर्म देवत्वं प्रतिपेदिरे
anye'pi lebhire mokṣaṃ puruṣāḥ saṃyatendriyāḥ . tasmin varṣe budhāḥ śāntā vītarāgā vimatsarāḥ
||7||अन्येऽपि लेभिरे मोक्षं पुरुषाः संयतेन्द्रियाः । तस्मिन् वर्षे बुधाः शान्ता वीतरागा विमत्सराः
ye cāpi svarge tiṣṭhanti vimānena gatajvarāḥ . te'pi kṛtvā śubhaṃ karma tasmin varṣe divaṃ gatāḥ
||8||ये चापि स्वर्गे तिष्ठन्ति विमानेन गतज्वराः । तेऽपि कृत्वा शुभं कर्म तस्मिन् वर्षे दिवं गताः
nivāsaṃ bhārate varṣa ākāṅkṣanti sadā surāḥ . svargāpavargaphalade tat paśyāmaḥ kadā vayam
||9||निवासं भारते वर्ष आकाङ्क्षन्ति सदा सुराः । स्वर्गापवर्गफलदे तत् पश्यामः कदा वयम्
munaya ūcuḥ:
yad etad bhavatā proktaṃ karma nānyatra puṇyadam . pāpāya vā suraśreṣṭha varjayitvā ca bhāratam
||10||यद् एतद् भवता प्रोक्तं कर्म नान्यत्र पुण्यदम् । पापाय वा सुरश्रेष्ठ वर्जयित्वा च भारतम्
tataḥ svargaś ca mokṣaś ca madhyamaṃ tac ca gamyate . na khalv anyatra martyānāṃ bhūmau karma vidhīyate
||11||ततः स्वर्गश् च मोक्षश् च मध्यमं तच् च गम्यते । न खल्व् अन्यत्र मर्त्यानां भूमौ कर्म विधीयते
tasmād vistarato brahmann asmākaṃ bhārataṃ vada . yadi te'sti dayāsmāsu yathāvasthitir eva ca
||12||तस्माद् विस्तरतो ब्रह्मन्न् अस्माकं भारतं वद । यदि तेऽस्ति दयास्मासु यथावस्थितिर् एव च
tasmād varṣam idaṃ nātha ye vāsmin varṣaparvatāḥ . bhedāś ca tasya varṣasya brūhi sarvān aśeṣataḥ
||13||तस्माद् वर्षम् इदं नाथ ये वास्मिन् वर्षपर्वताः । भेदाश् च तस्य वर्षस्य ब्रूहि सर्वान् अशेषतः
brahmovāca:
śṛṇudhvaṃ bhārataṃ varṣaṃ navabhedena bho dvijāḥ . samudrāntaritā jñeyās te samāś ca parasparam
||14||शृणुध्वं भारतं वर्षं नवभेदेन भो द्विजाः । समुद्रान्तरिता ज्ञेयास् ते समाश् च परस्परम्
indradvīpaḥ kaśeruś ca tāmravarṇo gabhastimān . nāgadvīpas tathā saumyo gāndharvo vāruṇas tathā
||15||इन्द्रद्वीपः कशेरुश् च ताम्रवर्णो गभस्तिमान् । नागद्वीपस् तथा सौम्यो गान्धर्वो वारुणस् तथा
ayaṃ tu navamas teṣāṃ dvīpaḥ sāgarasaṃvṛtaḥ . yojanānāṃ sahasraṃ vai dvīpo'yaṃ dakṣiṇottaraḥ
||16||अयं तु नवमस् तेषां द्वीपः सागरसंवृतः । योजनानां सहस्रं वै द्वीपोऽयं दक्षिणोत्तरः
pūrve kirātā yasyāsan paścime yavanās tathā . brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāś cānte sthitā dvijāḥ
||17||पूर्वे किराता यस्यासन् पश्चिमे यवनास् तथा । ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश् चान्ते स्थिता द्विजाः
ijyāyuddhavaṇijyādyaiḥ karmabhiḥ kṛtapāvanāḥ . teṣāṃ saṃvyavahāraś ca ebhiḥ karmabhir iṣyate
||18||इज्यायुद्धवणिज्याद्यैः कर्मभिः कृतपावनाः । तेषां संव्यवहारश् च एभिः कर्मभिर् इष्यते
svargāpavargahetuś ca puṇyaṃ pāpaṃ ca vai tathā . mahendro malayaḥ sahyaḥ śuktimān ṛkṣaparvataḥ
||19||स्वर्गापवर्गहेतुश् च पुण्यं पापं च वै तथा । महेन्द्रो मलयः सह्यः शुक्तिमान् ऋक्षपर्वतः
vindhyaś ca pāriyātraś ca saptaivātra kulācalāḥ . teṣāṃ sahasraśaś cānye bhūdharā ye samīpagāḥ
||20||विन्ध्यश् च पारियात्रश् च सप्तैवात्र कुलाचलाः । तेषां सहस्रशश् चान्ये भूधरा ये समीपगाः
vistārocchrayiṇo ramyā vipulāś citrasānavaḥ . kolāhalaḥ sa vaibhrājo mandaro dardalācalaḥ
||21||विस्तारोच्छ्रयिणो रम्या विपुलाश् चित्रसानवः । कोलाहलः स वैभ्राजो मन्दरो दर्दलाचलः
vātandhayo vaidyutaś ca mainākaḥ surasas tathā . tuṅgaprastho nāgagirir godhanaḥ pāṇḍarācalaḥ
||22||वातन्धयो वैद्युतश् च मैनाकः सुरसस् तथा । तुङ्गप्रस्थो नागगिरिर् गोधनः पाण्डराचलः
puṣpagirir vaijayanto raivato'rbuda eva ca . ṛṣyamūkaḥ sa gomanthaḥ kṛtaśailaḥ kṛtācalaḥ
||23||पुष्पगिरिर् वैजयन्तो रैवतोऽर्बुद एव च । ऋष्यमूकः स गोमन्थः कृतशैलः कृताचलः
śrīpārvataś cakoraś ca śataśo'nye ca parvatāḥ . tair vimiśrā janapadā mlecchādyāś caiva bhāgaśaḥ
||24||श्रीपार्वतश् चकोरश् च शतशोऽन्ये च पर्वताः । तैर् विमिश्रा जनपदा म्लेच्छाद्याश् चैव भागशः
taiḥ pīyante saricchreṣṭhās tā budhyadhvaṃ dvijottamāḥ . gaṅgā sarasvatī sindhuś candrabhāgā tathāparā
||25||तैः पीयन्ते सरिच्छ्रेष्ठास् ता बुध्यध्वं द्विजोत्तमाः । गङ्गा सरस्वती सिन्धुश् चन्द्रभागा तथापरा
yamunā śatadrur vipāśā vitastairāvatī kuhūḥ . gomatī dhūtapāpā ca bāhudā ca dṛṣadvatī
||26||यमुना शतद्रुर् विपाशा वितस्तैरावती कुहूः । गोमती धूतपापा च बाहुदा च दृषद्वती
vipāśā devikā cakṣur niṣṭhīvā gaṇḍakī tathā . kauśikī cāpagā caiva himavatpādaniḥsṛtāḥ
||27||विपाशा देविका चक्षुर् निष्ठीवा गण्डकी तथा । कौशिकी चापगा चैव हिमवत्पादनिःसृताः
devasmṛtir devavatī vātaghnī sindhur eva ca . veṇyā tu candanā caiva sadānīrā mahī tathā
||28||देवस्मृतिर् देववती वातघ्नी सिन्धुर् एव च । वेण्या तु चन्दना चैव सदानीरा मही तथा
carmaṇvatī vṛṣī caiva vidiśā vedavaty api . siprā hy avantī ca tathā pāriyātrānugāḥ smṛtāḥ
||29||चर्मण्वती वृषी चैव विदिशा वेदवत्य् अपि । सिप्रा ह्य् अवन्ती च तथा पारियात्रानुगाः स्मृताः
śoṇā mahānadī caiva narmadā surathā kriyā . mandākinī daśārṇā ca citrakūṭā tathāparā
||30||शोणा महानदी चैव नर्मदा सुरथा क्रिया । मन्दाकिनी दशार्णा च चित्रकूटा तथापरा
citrotpalā vetravatī karamodā piśācikā . tathānyātilaghuśroṇī vipāpmā śaivalā nadī
||31||चित्रोत्पला वेत्रवती करमोदा पिशाचिका । तथान्यातिलघुश्रोणी विपाप्मा शैवला नदी
sadherujā śaktimatī śakunī tridivā kramuḥ . ṛkṣapādaprasūtā vai tathānyā vegavāhinī
||32||सधेरुजा शक्तिमती शकुनी त्रिदिवा क्रमुः । ऋक्षपादप्रसूता वै तथान्या वेगवाहिनी
siprā payoṣṇī nirvindhyā tāpī caiva saridvarā . veṇā vaitaraṇī caiva sinīvālī kumudvatī
||33||सिप्रा पयोष्णी निर्विन्ध्या तापी चैव सरिद्वरा । वेणा वैतरणी चैव सिनीवाली कुमुद्वती
toyā caiva mahāgaurī durgā cāntaḥśilā tathā . vindhyapādaprasūtās tā nadyaḥ puṇyajalāḥ śubhāḥ
||34||तोया चैव महागौरी दुर्गा चान्तःशिला तथा । विन्ध्यपादप्रसूतास् ता नद्यः पुण्यजलाः शुभाः
godāvarī bhīmarathī kṛṣṇaveṇā tathāpagā . tuṅgabhadrā suprayogā tathānyā pāpanāśinī
||35||गोदावरी भीमरथी कृष्णवेणा तथापगा । तुङ्गभद्रा सुप्रयोगा तथान्या पापनाशिनी
sahyapādaviniṣkrāntā ity etāḥ saritāṃ varāḥ . kṛtamālā tāmraparṇī puṣyajā pratyalāvatī
||36||सह्यपादविनिष्क्रान्ता इत्य् एताः सरितां वराः । कृतमाला ताम्रपर्णी पुष्यजा प्रत्यलावती
malayādrisamudbhūtāḥ puṇyāḥ śītajalās tv imāḥ . pitṛsomarṣikulyā ca vañjulā tridivā ca yā
||37||मलयाद्रिसमुद्भूताः पुण्याः शीतजलास् त्व् इमाः । पितृसोमर्षिकुल्या च वञ्जुला त्रिदिवा च या
lāṅgulinī vaṃśakarā mahendraprabhavāḥ smṛtāḥ . suvikālā kumārī ca manūgā mandagāminī
||38||लाङ्गुलिनी वंशकरा महेन्द्रप्रभवाः स्मृताः । सुविकाला कुमारी च मनूगा मन्दगामिनी
kṣayāpalāsinī caiva śuktimatprabhavāḥ smṛtāḥ . sarvāḥ puṇyāḥ sarasvatyaḥ sarvā gaṅgāḥ samudragāḥ
||39||क्षयापलासिनी चैव शुक्तिमत्प्रभवाः स्मृताः । सर्वाः पुण्याः सरस्वत्यः सर्वा गङ्गाः समुद्रगाः
viśvasya mātaraḥ sarvāḥ sarvāḥ pāpaharāḥ smṛtāḥ . anyāḥ sahasraśaḥ proktāḥ kṣudranadyo dvijottamāḥ
||40||विश्वस्य मातरः सर्वाः सर्वाः पापहराः स्मृताः । अन्याः सहस्रशः प्रोक्ताः क्षुद्रनद्यो द्विजोत्तमाः
prāvṛṭkālavahāḥ santi sadākālavahāś ca yāḥ . matsyā mukuṭakulyāś ca kuntalāḥ kāśikośalāḥ
||41||प्रावृट्कालवहाः सन्ति सदाकालवहाश् च याः । मत्स्या मुकुटकुल्याश् च कुन्तलाः काशिकोशलाः
andhrakāś ca kaliṅgāś ca śamakāś ca vṛkaiḥ saha . madhyadeśā janapadāḥ prāyaśo'mī prakīrtitāḥ
||42||अन्ध्रकाश् च कलिङ्गाश् च शमकाश् च वृकैः सह । मध्यदेशा जनपदाः प्रायशोऽमी प्रकीर्तिताः
sahyasya cottare yas tu yatra godāvarī nadī . pṛthivyām api kṛtsnāyāṃ sa pradeśo manoramaḥ
||43||सह्यस्य चोत्तरे यस् तु यत्र गोदावरी नदी । पृथिव्याम् अपि कृत्स्नायां स प्रदेशो मनोरमः
govardhanapuraṃ ramyaṃ bhārgavasya mahātmanaḥ . vāhīkarāṭadhānāś ca sutīrāḥ kālatoyadāḥ
||44||गोवर्धनपुरं रम्यं भार्गवस्य महात्मनः । वाहीकराटधानाश् च सुतीराः कालतोयदाः
aparāntāś ca śūdrāś ca vāhlikāś ca sakeralāḥ . gāndhārā yavanāś caiva sindhusauvīramadrakāḥ
||45||अपरान्ताश् च शूद्राश् च वाह्लिकाश् च सकेरलाः । गान्धारा यवनाश् चैव सिन्धुसौवीरमद्रकाः
śatadruhāḥ kaliṅgāś ca pāradā hārabhūṣikāḥ . māṭharāś caiva kanakāḥ kaikeyā dambhamālikāḥ
||46||शतद्रुहाः कलिङ्गाश् च पारदा हारभूषिकाः । माठराश् चैव कनकाः कैकेया दम्भमालिकाः
kṣatriyopamadeśāś ca vaiśyaśūdrakulāni ca . kāmbojāś caiva viprendrā barbarāś ca salaukikāḥ
||47||क्षत्रियोपमदेशाश् च वैश्यशूद्रकुलानि च । काम्बोजाश् चैव विप्रेन्द्रा बर्बराश् च सलौकिकाः
vīrāś caiva tuṣārāś ca pahlavādhāyatā narāḥ . ātreyāś ca bharadvājāḥ puṣkalāś ca daśerakāḥ
||48||वीराश् चैव तुषाराश् च पह्लवाधायता नराः । आत्रेयाश् च भरद्वाजाः पुष्कलाश् च दशेरकाः
lampakāḥ śunaśokāś ca kulikā jāṅgalaiḥ saha . auṣadhyaś calacandrā ca kirātānāṃ ca jātayaḥ
||49||लम्पकाः शुनशोकाश् च कुलिका जाङ्गलैः सह । औषध्यश् चलचन्द्रा च किरातानां च जातयः
tomarā haṃsamārgāś ca kāśmīrāḥ karuṇās tathā . śūlikāḥ kuhakāś caiva māgadhāś ca tathaiva ca
||50||तोमरा हंसमार्गाश् च काश्मीराः करुणास् तथा । शूलिकाः कुहकाश् चैव मागधाश् च तथैव च
ete deśā udīcyās tu prācyān deśān nibodhata . andhā vāmaṅkurākāś ca vallakāś ca makhāntakāḥ
||51||एते देशा उदीच्यास् तु प्राच्यान् देशान् निबोधत । अन्धा वामङ्कुराकाश् च वल्लकाश् च मखान्तकाः
tathāpare'ṅgā vaṅgāś ca maladā mālavartikāḥ . bhadratuṅgāḥ pratijayā bhāryāṅgāś cāpamardakāḥ
||52||तथापरेऽङ्गा वङ्गाश् च मलदा मालवर्तिकाः । भद्रतुङ्गाः प्रतिजया भार्याङ्गाश् चापमर्दकाः
prāgjyotiṣāś ca madrāś ca videhās tāmraliptakāḥ . mallā magadhakā nandāḥ prācyā janapadās tathā
||53||प्राग्ज्योतिषाश् च मद्राश् च विदेहास् ताम्रलिप्तकाः । मल्ला मगधका नन्दाः प्राच्या जनपदास् तथा
athāpare janapadā dakṣiṇāpathavāsinaḥ . pūrṇāś ca kevalāś caiva golāṅgūlās tathaiva ca
||54||अथापरे जनपदा दक्षिणापथवासिनः । पूर्णाश् च केवलाश् चैव गोलाङ्गूलास् तथैव च
ṛṣikā muṣikāś caiva kumārā rāmaṭhāḥ śakāḥ . mahārāṣṭrā māhiṣakāḥ kaliṅgāś caiva sarvaśaḥ
||55||ऋषिका मुषिकाश् चैव कुमारा रामठाः शकाः । महाराष्ट्रा माहिषकाः कलिङ्गाश् चैव सर्वशः
ābhīrāḥ saha vaiśikyā aṭavyāḥ saravāś ca ye . pulindāś caiva mauleyā vaidarbhā daṇḍakaiḥ saha
||56||आभीराः सह वैशिक्या अटव्याः सरवाश् च ये । पुलिन्दाश् चैव मौलेया वैदर्भा दण्डकैः सह
paulikā maulikāś caiva aśmakā bhojavardhanāḥ . kaulikāḥ kuntalāś caiva dambhakā nīlakālakāḥ
||57||पौलिका मौलिकाश् चैव अश्मका भोजवर्धनाः । कौलिकाः कुन्तलाश् चैव दम्भका नीलकालकाः
dākṣiṇātyās tv amī deśā aparāntān nibodhata . śūrpārakāḥ kālidhanā lolās tālakaṭaiḥ saha
||58||दाक्षिणात्यास् त्व् अमी देशा अपरान्तान् निबोधत । शूर्पारकाः कालिधना लोलास् तालकटैः सह
ity ete hy aparāntāś ca śṛṇudhvaṃ vindhyavāsinaḥ . malajāḥ karkaśāś caiva melakāś colakaiḥ saha
||59||इत्य् एते ह्य् अपरान्ताश् च शृणुध्वं विन्ध्यवासिनः । मलजाः कर्कशाश् चैव मेलकाश् चोलकैः सह
uttamārṇā daśārṇāś ca bhojāḥ kiṣkindhakaiḥ saha . toṣalāḥ kośalāś caiva traipurā vaidiśās tathā
||60||उत्तमार्णा दशार्णाश् च भोजाः किष्किन्धकैः सह । तोषलाः कोशलाश् चैव त्रैपुरा वैदिशास् तथा
tumburās tu carāś caiva yavanāḥ pavanaiḥ saha . abhayā ruṇḍikerāś ca carcarā hotradhartayaḥ
||61||तुम्बुरास् तु चराश् चैव यवनाः पवनैः सह । अभया रुण्डिकेराश् च चर्चरा होत्रधर्तयः
ete janapadāḥ sarve tatra vindhyanivāsinaḥ . ato deśān pravakṣyāmi parvatāśrayiṇaś ca ye
||62||एते जनपदाः सर्वे तत्र विन्ध्यनिवासिनः । अतो देशान् प्रवक्ष्यामि पर्वताश्रयिणश् च ये
nīhārās tuṣamārgāś ca kuravas tuṅgaṇāḥ khasāḥ . karṇaprāvaraṇāś caiva ūrṇā darghāḥ sakuntakāḥ
||63||नीहारास् तुषमार्गाश् च कुरवस् तुङ्गणाः खसाः । कर्णप्रावरणाश् चैव ऊर्णा दर्घाः सकुन्तकाः
citramārgā mālavāś ca kirātās tomaraiḥ saha . kṛtatretādikaś cātra caturyugakṛto vidhiḥ
||64||चित्रमार्गा मालवाश् च किरातास् तोमरैः सह । कृतत्रेतादिकश् चात्र चतुर्युगकृतो विधिः
evaṃ tu bhārataṃ varṣaṃ navasaṃsthānasaṃsthitam . dakṣiṇe parato yasya pūrve caiva mahodadhiḥ
||65||एवं तु भारतं वर्षं नवसंस्थानसंस्थितम् । दक्षिणे परतो यस्य पूर्वे चैव महोदधिः
himavān uttareṇāsya kārmukasya yathā guṇaḥ . tad etad bhārataṃ varṣaṃ sarvabījaṃ dvijottamāḥ
||66||हिमवान् उत्तरेणास्य कार्मुकस्य यथा गुणः । तद् एतद् भारतं वर्षं सर्वबीजं द्विजोत्तमाः
brahmatvam amareśatvaṃ devatvaṃ marutāṃ tathā . mṛgayakṣāpsaroyoniṃ tadvat sarpasarīsṛpāḥ
||67||ब्रह्मत्वम् अमरेशत्वं देवत्वं मरुतां तथा । मृगयक्षाप्सरोयोनिं तद्वत् सर्पसरीसृपाः
sthāvarāṇāṃ ca sarveṣāṃ mito viprāḥ śubhāśubhaiḥ . prayānti karmabhūr viprā nānyā lokeṣu vidyate
||68||स्थावराणां च सर्वेषां मितो विप्राः शुभाशुभैः । प्रयान्ति कर्मभूर् विप्रा नान्या लोकेषु विद्यते
devānām api bho viprāḥ sadaivaiṣa manorathaḥ . api mānuṣyam āpsyāmo devatvāt pracyutāḥ kṣitau
||69||देवानाम् अपि भो विप्राः सदैवैष मनोरथः । अपि मानुष्यम् आप्स्यामो देवत्वात् प्रच्युताः क्षितौ
manuṣyaḥ kurute yat tu tan na śakyaṃ surāsuraiḥ . tatkarmanigaḍagrastais tatkarmakṣapaṇonmukhaiḥ
||70||मनुष्यः कुरुते यत् तु तन् न शक्यं सुरासुरैः । तत्कर्मनिगडग्रस्तैस् तत्कर्मक्षपणोन्मुखैः
na bhāratasamaṃ varṣaṃ pṛthivyām asti bho dvijāḥ . yatra viprādayo varṇāḥ prāpnuvanty abhivāñchitam
||71||न भारतसमं वर्षं पृथिव्याम् अस्ति भो द्विजाः । यत्र विप्रादयो वर्णाः प्राप्नुवन्त्य् अभिवाञ्छितम्
dhanyās te bhārate varṣe jāyante ye narottamāḥ . dharmārthakāmamokṣāṇāṃ prāpnuvanti mahāphalam
||72||धन्यास् ते भारते वर्षे जायन्ते ये नरोत्तमाः । धर्मार्थकाममोक्षाणां प्राप्नुवन्ति महाफलम्
prāpyate yatra tapasaḥ phalaṃ paramadurlabham . sarvadānaphalaṃ caiva sarvayajñaphalaṃ tathā
||73||प्राप्यते यत्र तपसः फलं परमदुर्लभम् । सर्वदानफलं चैव सर्वयज्ञफलं तथा
tīrthayātrāphalaṃ caiva gurusevāphalaṃ tathā . devatārādhanaphalaṃ svādhyāyasya phalaṃ dvijāḥ
||74||तीर्थयात्राफलं चैव गुरुसेवाफलं तथा । देवताराधनफलं स्वाध्यायस्य फलं द्विजाः
yatra devāḥ sadā hṛṣṭā janma vāñchanti śobhanam . nānāvrataphalaṃ caiva nānāśāstraphalaṃ tathā
||75||यत्र देवाः सदा हृष्टा जन्म वाञ्छन्ति शोभनम् । नानाव्रतफलं चैव नानाशास्त्रफलं तथा
ahiṃsādiphalaṃ samyak phalaṃ sarvābhivāñchitam . brahmacaryaphalaṃ caiva gārhasthyena ca yat phalam
||76||अहिंसादिफलं सम्यक् फलं सर्वाभिवाञ्छितम् । ब्रह्मचर्यफलं चैव गार्हस्थ्येन च यत् फलम्
yat phalaṃ vanavāsena sannyāsena ca yat phalam . iṣṭāpūrtaphalaṃ caiva tathānyac chubhakarmaṇām
||77||यत् फलं वनवासेन सन्न्यासेन च यत् फलम् । इष्टापूर्तफलं चैव तथान्यच् छुभकर्मणाम्
prāpyate bhārate varṣe na cānyatra dvijottamāḥ . kaḥ śaknoti guṇān vaktuṃ bhāratasyākhilān dvijāḥ
||78||प्राप्यते भारते वर्षे न चान्यत्र द्विजोत्तमाः । कः शक्नोति गुणान् वक्तुं भारतस्याखिलान् द्विजाः
evaṃ samyaṅ mayā proktaṃ bhārataṃ varṣam uttamam . sarvapāpaharaṃ puṇyaṃ dhanyaṃ buddhivivardhanam
||79||एवं सम्यङ् मया प्रोक्तं भारतं वर्षम् उत्तमम् । सर्वपापहरं पुण्यं धन्यं बुद्धिविवर्धनम्
ya idaṃ śṛṇuyān nityaṃ paṭhed vā niyatendriyaḥ . sarvapāpair vinirmukto viṣṇulokaṃ sa gacchati
||80||य इदं शृणुयान् नित्यं पठेद् वा नियतेन्द्रियः । सर्वपापैर् विनिर्मुक्तो विष्णुलोकं स गच्छति
Source and reuse:SARIT. Based on the SARIT digital edition, edited by Peter Schreiner and Renate Söhnen; base e-text: the Tübingen Purāṇa Project; TEI editing and conversion: Richard Mahoney. Copyright 2014–2018 SARIT. Converted from IAST to Devanāgarī and segmented into chapter, stanza, and prose items for this reader. Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported (CC BY-SA 3.0).