adhyāyaḥ 195
vyāsa uvāca:
jarāsandhasute kaṃsa upayeme mahābalaḥ . astiḥ prāptiś ca bho viprās tayor bhartṛhaṇaṃ harim
||1||जरासन्धसुते कंस उपयेमे महाबलः । अस्तिः प्राप्तिश् च भो विप्रास् तयोर् भर्तृहणं हरिम्
mahābalaparīvāro māgadhādhipatir balī . hantum abhyāyayau kopāj jarāsandhaḥ sayādavam
||2||महाबलपरीवारो मागधाधिपतिर् बली । हन्तुम् अभ्याययौ कोपाज् जरासन्धः सयादवम्
upetya mathurāṃ so'tha rurodha magadheśvaraḥ . akṣauhiṇībhiḥ sainyasya trayoviṃśatibhir vṛtaḥ
||3||उपेत्य मथुरां सोऽथ रुरोध मगधेश्वरः । अक्षौहिणीभिः सैन्यस्य त्रयोविंशतिभिर् वृतः
niṣkramyālpaparīvārāv ubhau rāmajanārdanau . yuyudhāte samaṃ tasya balinau balisainikaiḥ
||4||निष्क्रम्याल्पपरीवाराव् उभौ रामजनार्दनौ । युयुधाते समं तस्य बलिनौ बलिसैनिकैः
tato balaś ca kṛṣṇaś ca matiṃ cakre mahābalaḥ . āyudhānāṃ purāṇānām ādāne munisattamāḥ
||5||ततो बलश् च कृष्णश् च मतिं चक्रे महाबलः । आयुधानां पुराणानाम् आदाने मुनिसत्तमाः
anantaraṃ cakraśārṅge tūṇau cāpy akṣayau śaraiḥ . ākāśād āgatau vīrau tadā kaumodakī gadā
||6||अनन्तरं चक्रशार्ङ्गे तूणौ चाप्य् अक्षयौ शरैः । आकाशाद् आगतौ वीरौ तदा कौमोदकी गदा
halaṃ ca balabhadrasya gaganād āgamat karam . balasyābhimataṃ viprāḥ sunandaṃ muśalaṃ tathā
||7||हलं च बलभद्रस्य गगनाद् आगमत् करम् । बलस्याभिमतं विप्राः सुनन्दं मुशलं तथा
tato yuddhe parājitya svasainyaṃ magadhādhipam . purīṃ viviśatur vīrāv ubhau rāmajanārdanau
||8||ततो युद्धे पराजित्य स्वसैन्यं मगधाधिपम् । पुरीं विविशतुर् वीराव् उभौ रामजनार्दनौ
jite tasmin sudurvṛtte jarāsandhe dvijottamāḥ . jīvamāne gate tatra kṛṣṇo mene na taṃ jitam
||9||जिते तस्मिन् सुदुर्वृत्ते जरासन्धे द्विजोत्तमाः । जीवमाने गते तत्र कृष्णो मेने न तं जितम्
punar apy ājagāmātha jarāsandho balānvitaḥ . jitaś ca rāmakṛṣṇābhyām apakṛtya dvijottamāḥ
||10||पुनर् अप्य् आजगामाथ जरासन्धो बलान्वितः । जितश् च रामकृष्णाभ्याम् अपकृत्य द्विजोत्तमाः
daśa cāṣṭau ca saṅgrāmān evam atyantadurmadaḥ . yadubhir māgadho rājā cakre kṛṣṇapurogamaiḥ
||11||दश चाष्टौ च सङ्ग्रामान् एवम् अत्यन्तदुर्मदः । यदुभिर् मागधो राजा चक्रे कृष्णपुरोगमैः
sarveṣv eva ca yuddheṣu yadubhiḥ sa parājitaḥ . apakrānto jarāsandhaḥ svalpasainyair balādhikaḥ
||12||सर्वेष्व् एव च युद्धेषु यदुभिः स पराजितः । अपक्रान्तो जरासन्धः स्वल्पसैन्यैर् बलाधिकः
tad balaṃ yādavānāṃ vai rakṣitaṃ yad anekaśaḥ . tat tu sannidhimāhātmyaṃ viṣṇor aṃśasya cakriṇaḥ
||13||तद् बलं यादवानां वै रक्षितं यद् अनेकशः । तत् तु सन्निधिमाहात्म्यं विष्णोर् अंशस्य चक्रिणः
manuṣyadharmaśīlasya līlā sā jagataḥ pateḥ . astrāṇy anekarūpāṇi yad arātiṣu muñcati
||14||मनुष्यधर्मशीलस्य लीला सा जगतः पतेः । अस्त्राण्य् अनेकरूपाणि यद् अरातिषु मुञ्चति
manasaiva jagatsṛṣṭisaṃhāraṃ tu karoti yaḥ . tasyāripakṣakṣapaṇe kiyān udyamavistaraḥ
||15||मनसैव जगत्सृष्टिसंहारं तु करोति यः । तस्यारिपक्षक्षपणे कियान् उद्यमविस्तरः
tathāpi ca manuṣyāṇāṃ dharmas tadanuvartanam . kurvan balavatā sandhiṃ hīnair yuddhaṃ karoty asau
||16||तथापि च मनुष्याणां धर्मस् तदनुवर्तनम् । कुर्वन् बलवता सन्धिं हीनैर् युद्धं करोत्य् असौ
sāma copapradānaṃ ca tathā bhedaṃ ca darśayan . karoti daṇḍapātaṃ ca kvacid eva palāyanam
||17||साम चोपप्रदानं च तथा भेदं च दर्शयन् । करोति दण्डपातं च क्वचिद् एव पलायनम्
manuṣyadehināṃ ceṣṭām ity evam anuvartate . līlā jagatpates tasya cchandataḥ sampravartate
||18||मनुष्यदेहिनां चेष्टाम् इत्य् एवम् अनुवर्तते । लीला जगत्पतेस् तस्य च्छन्दतः सम्प्रवर्तते
Source and reuse:SARIT. Based on the SARIT digital edition, edited by Peter Schreiner and Renate Söhnen; base e-text: the Tübingen Purāṇa Project; TEI editing and conversion: Richard Mahoney. Copyright 2014–2018 SARIT. Converted from IAST to Devanāgarī and segmented into chapter, stanza, and prose items for this reader. Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0 Unported (CC BY-SA 3.0).