मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Yoga Vāsiṣṭham — Utpattiprakaraṇam — Sarga 51

3
Yoga Vāsiṣṭham · Utpattiprakaraṇam · 51

Traditionally attributed to Vālmīki; dialogue of Vasiṣṭha and Rāma

śrīvasiṣṭha uvāca .

hato rājā hato rājā pratirājena saṃyuge .

itiśabde samudbhūte rāṣṭramāsīdbhayākulam

||1||

bhāṇḍopaskarabhārāḍhyaṃ vidravacchakaṭavrajam .

sākrandārtakalatrāḍhyaṃ dravannāgaradurgamam

||2||

palāyamānasākrandaṃ mārgāhṛtavadhūgaṇam .

anyonyaluṇṭhanavyagralokalagnamahābhayam

||3||

pararāṣṭrajanānīkatāṇḍavollāsasāravam .

niradhiṣṭhitamātaṅgahayavīrapatajjanam

||4||

kapāṭapāṭanoḍḍīnakośāntaravaghargharam .

luṇṭhitāsaṃkhyakauśeyaprāvṛtābhibhaṭodbhaṭam

||5||

kṣurikotpāṭitārdrāntramṛtarājagṛhāṅganam .

rājāntaḥpuraviśrāntacaṇḍālaśvapacotkaram

||6||

gṛhāpahṛtabhojyānnabhojanonmukhapāmaram .

sahemahāravīraughapādāhatarudacchiśu

||7||

apūrvataruṇākrāntakeśāntaḥpurikāṅganam .

corahastacyutānarghyaratnadanturamārgagam

||8||

hayebharathasaṃghaṭṭavyagrasāmantamaṇḍalam .

abhiṣekodyamādeśaparamantripuraḥsaram

||9||

rājadhānīvinirmāṇasārambhasthapatīśvaram .

kṛtavātāyanaśvabhranipatadrājavallabham

||10||

jayaśabdaśatoddhoṣasindhurājanyanirbharam .

asaṃkhyanijarājaughadhṛtasindhukṛtāsthiti

||11||

grāmāntarasamākrāntavidravadrājavallabham .

maṇḍalāntarasaṃjātanagaragrāmaluṇṭhanam

||12||

anantacoramoṣārtharuddhamārgagamāgamam .

mahānubhāvavaidhuryasanīhāradinātapam

||13||

mṛtabandhujanākrandairmṛtatūryaravairapi .

hayebharathaśabdaiśca piṇḍagrāhyaghanadhvani

||14||

sindhudevo jayatyekacchatrabhūmaṇḍalādhipaḥ .

ityanantaramārebhe bheryaḥ pratipuraṃ tadā

||15||

rājadhānīṃ viveśātha sindhuruddhurakandharaḥ .

prajāḥ sraṣṭuṃ yugasyānte manurjagadivāparaḥ

||16||

pravṛttā daśadigbhyo'tha praveṣṭuṃ saindhavaṃ puram .

karāḥ karihayākārai ratnapūrā ivāmbudhim

||17||

nibandhanāni cihnāni śāsanāni diśaṃ prati .

kṣaṇānniveśayāmāsurmaṇḍalaṃ prati mantriṇaḥ

||18||

udabhūdacireṇaiva deśe deśe pure pure .

jīvite maraṇe māne niyamo'yamato yathā

||19||

atha śemurnimeṣeṇa deśopaplavavibhramāḥ .

praśāntotpātapavanāḥ padārthāvṛttayo yathā

||20||

saumyatāmājagāmāśu deśo daśadiganvitaḥ .

kṣīrodaḥ kṣubhitāvarto drāgivoddhṛtamandaraḥ

||21||

vavuralakacayānvilolayanto

mukhakamalālikulāni saindhavīnām .

jalalavavalanākulāḥ samīrā

aśivaguṇāniva sarvataḥ kṣaṇena

||22||

ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye utpattiprakaraṇe līlo0 siṃdhurāṣṭravarṇanaṃ nāmaikapañcāśaḥ sargaḥ .. 51 ..