Traditionally attributed to Vālmīki; dialogue of Vasiṣṭha and Rāma
śrīvasiṣṭha uvāca .
hato rājā hato rājā pratirājena saṃyuge .
itiśabde samudbhūte rāṣṭramāsīdbhayākulam
||1||bhāṇḍopaskarabhārāḍhyaṃ vidravacchakaṭavrajam .
sākrandārtakalatrāḍhyaṃ dravannāgaradurgamam
||2||palāyamānasākrandaṃ mārgāhṛtavadhūgaṇam .
anyonyaluṇṭhanavyagralokalagnamahābhayam
||3||pararāṣṭrajanānīkatāṇḍavollāsasāravam .
niradhiṣṭhitamātaṅgahayavīrapatajjanam
||4||kapāṭapāṭanoḍḍīnakośāntaravaghargharam .
luṇṭhitāsaṃkhyakauśeyaprāvṛtābhibhaṭodbhaṭam
||5||kṣurikotpāṭitārdrāntramṛtarājagṛhāṅganam .
rājāntaḥpuraviśrāntacaṇḍālaśvapacotkaram
||6||gṛhāpahṛtabhojyānnabhojanonmukhapāmaram .
sahemahāravīraughapādāhatarudacchiśu
||7||apūrvataruṇākrāntakeśāntaḥpurikāṅganam .
corahastacyutānarghyaratnadanturamārgagam
||8||hayebharathasaṃghaṭṭavyagrasāmantamaṇḍalam .
abhiṣekodyamādeśaparamantripuraḥsaram
||9||rājadhānīvinirmāṇasārambhasthapatīśvaram .
kṛtavātāyanaśvabhranipatadrājavallabham
||10||jayaśabdaśatoddhoṣasindhurājanyanirbharam .
asaṃkhyanijarājaughadhṛtasindhukṛtāsthiti
||11||grāmāntarasamākrāntavidravadrājavallabham .
maṇḍalāntarasaṃjātanagaragrāmaluṇṭhanam
||12||anantacoramoṣārtharuddhamārgagamāgamam .
mahānubhāvavaidhuryasanīhāradinātapam
||13||mṛtabandhujanākrandairmṛtatūryaravairapi .
hayebharathaśabdaiśca piṇḍagrāhyaghanadhvani
||14||sindhudevo jayatyekacchatrabhūmaṇḍalādhipaḥ .
ityanantaramārebhe bheryaḥ pratipuraṃ tadā
||15||rājadhānīṃ viveśātha sindhuruddhurakandharaḥ .
prajāḥ sraṣṭuṃ yugasyānte manurjagadivāparaḥ
||16||pravṛttā daśadigbhyo'tha praveṣṭuṃ saindhavaṃ puram .
karāḥ karihayākārai ratnapūrā ivāmbudhim
||17||nibandhanāni cihnāni śāsanāni diśaṃ prati .
kṣaṇānniveśayāmāsurmaṇḍalaṃ prati mantriṇaḥ
||18||udabhūdacireṇaiva deśe deśe pure pure .
jīvite maraṇe māne niyamo'yamato yathā
||19||atha śemurnimeṣeṇa deśopaplavavibhramāḥ .
praśāntotpātapavanāḥ padārthāvṛttayo yathā
||20||saumyatāmājagāmāśu deśo daśadiganvitaḥ .
kṣīrodaḥ kṣubhitāvarto drāgivoddhṛtamandaraḥ
||21||vavuralakacayānvilolayanto
mukhakamalālikulāni saindhavīnām .
jalalavavalanākulāḥ samīrā
aśivaguṇāniva sarvataḥ kṣaṇena
||22||ityārṣe śrīvāsiṣṭhamahārāmāyaṇe vālmīkīye utpattiprakaraṇe līlo0 siṃdhurāṣṭravarṇanaṃ nāmaikapañcāśaḥ sargaḥ .. 51 ..