मुख्यं गम्यताम्

उदाहरणानि

शीघ्र मार्गाः

पूर्ण पृष्ठसूची

योगवासिष्ठम् — निर्वाणप्रकरणम् — उत्तरार्धम् — सर्गः १७

3
योगवासिष्ठम् · निर्वाणप्रकरणम् — उत्तरार्धम् · 17

सम्प्रदायतः वाल्मीकिसम्बद्धम् — वसिष्ठरामसंवादः

श्रीवसिष्ठ उवाच ।

अनहंवेदनादेवं शुभाशुभफलप्रदा ।

संसारफलिनी नूनमिच्छान्तरुपशाम्यति

॥१॥

अनहंवेदनाभ्यासात्समलोष्टाश्मकाञ्चनः ।

भूत्वा शान्तभवापीडो न नरः परिताम्यति

॥२॥

अहंतापुटकोड्डीनपरबोधबलेरितः ।

अहमित्यर्थपाषाणो न जाने क्वाशु गच्छति

॥३॥

अहंतापुटकोड्डीनो ब्रह्मवीरबलेरितः ।

अहमित्यर्थपाषाणो न जाने क्वाशु गच्छति

॥४॥

अहंतापुटकोड्डीनो ब्रह्मवीरबलेरितः ।

शरीरयन्त्रपाषाणो न जाने क्वाशु गच्छति

॥५॥

अहमर्थहिमं त्वन्तरनहंता चिदर्चिषा ।

उड्डीयेव विलीनं सन्न जाने क्वाशु गच्छति

॥६॥

अहंरसो विलीनोन्तरनहंताचिदर्चिषा ।

शरीरपर्णादुद्वर्णान्न जाने क्वाशु गच्छति

॥७॥

शरीरपर्णान्निष्पीतस्त्वहंभावरसासवः ।

अनहंतार्कमार्गेण परतामधिगच्छति

॥८॥

शयने कर्दमे शैले गृहे व्योम्नि स्थले जले ।

स्थूला सूक्ष्मा निराकारा रूपान्तरगतापि च

॥९॥

यत्र तत्र स्थिता सुप्ता प्रबुद्धा भस्मतां गता ।।

धृता नीता निमग्ना च दूरस्था निकटा सती

॥१०॥

शरीरवटधानान्तःस्थिताहंत्वनवांकुरा ।

शास्त्राजालं तनोत्याशु संसाराख्यमिदं क्षणात्

॥११॥

अहंत्ववटधानान्तःस्थितदेहबृहद्द्रुमः ।

संसारशाखानिवहं यत्र तत्र तनोत्यलम्

॥१२॥

शाखाशतेद्धदलपुष्पफलद्रुमोऽस्ति

बीजोदरे ननु दृशा परिदृश्यतेऽसौ ।

देहोऽस्त्यहंत्वकणिकान्तरशेषदृश्य-

संवित्परीत इति बुद्धिदृशैव दृष्टम्

॥१३॥

देहादहंत्वमनवाप्तवतो विचारै-

श्चिद्व्योममात्रवपुषो वपुषोऽथ वोच्चैः ।

नाहंत्वबीजजठरादसतोऽभ्युदेति

संसारवृक्ष इह बोधमहाग्निदग्धात्

॥१४॥

इत्यार्षे श्रीवासिष्ठमहारामायणे वाल्मी० दे० मोक्षो० निर्वाणप्रकरणे उ० अहंत्वासत्तायोगोपदेशो नाम सप्तदशः सर्गः ।।१७।।