vāsiṣṭhagaṇapatimuniviracitā
vande śrīramaṇarṣerācāryasya padābjam |
yo me'darśayadīśaṃ bhāntaṃ dhvāntamatītya ||
kathayā nijayā kaluṣaṃ haratā karuṇānidhinā'ruṇaśailajuṣā |
khagavāhanabhāṣitatattvavidā vṛṣavāhanamaunarahasyabhṛtā ||
||1||gaṇarāṇmukhasūrisabhāguruṇā guṇasañcayaratnamahodadhinā |
ghanagūḍhasahasrakareṇa yathā tanukañcukaguptamahāmahasā ||
||2||catureṇa calendriyanigrahaṇe paṭunā parakīyaguṇagrahaṇe |
chalavarjitamaunasamādhijuṣā balatarjitabhīkarakāmaruṣā ||
||3||jaṭharaṃ samaye paripūrayatā kaṭhinaṃ vratamadritaṭe caratā |
jhaṣaketanaśastradurāpahṛdā kṛṣimātmavibodhavidhau dadhatā ||
||4||bhavabhīkaravārinidhiṃ taratā karatāmarasena supātravatā |
svadṛśā'dhikaśītalakāntibhṛtā bhayamaṅghrisarojajuṣāṃ haratā ||
||5||namatāmatibhaktimatāṃ nidhinā ghanatāpavidhūnanasannidhinā |
yatidharmatatiṃ paripālayatā paritaśca tamo vinivārayatā ||
||6||phaṇināyakavarṇyaguṇaughabhṛtā bhaṇitīḥ priyasatyahitā bhaṇatā |
bahumānavaśādayatā sukhitāmavamānatateravidūnavatā ||
||7||yatināmadhipena kuśāgralasanmatinā dhṛtinā śitacittabhuvā |
laharīṃpramadasya sadāvahatā nihatāntaraśātravasaṃhatinā ||
||8||bhagavatpadamanyajanāsulabhaṃ svaguṇairadhigatya paraṃ jayatā |
mamatārahitena hitena satāṃ nihitena gaṇaprabhuṇā hṛdaye ||
||9||dharaṇīdharajāṅkamapi tyajatā dharaṇītalavāsitamodhutaye |
naraveṣabhṛtā nagarandhrakṛtā ramaṇena sanāthamidaṃ bhuvanam ||
||10||paradeśineva dhavalena vāsasaḥ śakalena veṣṭitakaṭīviśobhinā |
varadeśikena naraveṣadhāriṇā śikhivāhanena gurumajjagadbhavet ||
||11||atītaguṇajālāya naiṣṭhikabrahmacāriṇe |
namo māyāmanuṣyāya gurave tārakāraye ||
||12||yānāyātra na kekināṃ kulapatiḥ snānāya na svarṇadī
pānāya kṣitibhṛnmahendraduhiturnastanyadugdhāmṛtam |
gānāya pramatheśvarāssavayaso naivātra vīṇābhṛto
vāsaṃ śoṇagirau karoṣi bhagavan krauñcādribhettaḥ kutaḥ ||
||13||ekaṃ vaktramumāṅkavāsavirahaḥ pāṇau na śaktyāyudhaṃ
martyatvaṃ na patākinī ca pṛtanā pārśvadvaye nākinām |
veṣo'laṃ punareṣa mugdhanayanapracchādane bhūjuṣā-
mantardhānamupaiṣi tārakaripo kva stanyadāyādataḥ ||
||14||kecidyogavidāṃ puraḥsara iti prajñānibuddhyā pare
sādhuḥ kaściditītare gurudhiyā ke'pyaṅghripadmaṃ tava |
sevante ramaṇābhidhānamanujakṣemāya jātakṣitau
dvitrāstvāṃ girijāṅkapīṭhanilayaṃ jānanti devaṃ guham ||
||15||oṅkārārthamupādiśo bhagavate vāṇīmanohāriṇe
tātāyāpyupadeṣṭumudyatamabhūt kiñcittvadīyaṃ mukham |
jyeṣṭhasyādya sahodarasya gurutāṃ prāpto'si dhīgauravāt
subrahmaṇya kaniṣṭhatāmapi gataḥ sarvādhikastvaṃ guṇaiḥ ||
||16||yatpūrvaṃ śrutipāradarśidhiṣaṇo dvaipāyano'dhyāruhat
paścādbodhakalāvidhūtatimiraḥ śaṅkāpahaśśaṅkaraḥ |
tatsampratyakhilāvanītalajuṣāmācāryasiṃhāsanaṃ
deva tvāṃ prativīkṣate naratano gīrvāṇasenāpate ||
||17||dharme nāśamupāgate tribhuvane paryākule pāpataḥ
prajñāne parito girāṃ pathi mudhā sañcāryamāṇe janaiḥ |
sadbhāve parameśvarasya ca pituḥ sandehaḍolāṃ gate
dvīpaḥ kaitavamartyakekituraga tvāmantarā kassatām ||
||18||vairāgyaṃ tava vittamastu karuṇāṃ śaknoṣi hātuṃ kathaṃ
dūśyaste'stu samudyamaḥ pitṛpadadhyānaṃ ca kiṃ tādṛśam |
kāmaste'stu vigarhito vinamatāṃ rakṣā ca kiṃ garhitā
skandacchadmamanuṣya kiṃ nu samayaṃ kañcitsamudvīkṣase ||
||19||dūraṃ yāhi kuvāda dharmavṛṣa te netaḥ paraṃ paṅgutā
durbhrānte bhuvanaṃ jahīhi parito vardhasva saṃsatsatām |
sodaryeṇa samanvito bhuvamimāṃ prāpto gurugrāmaṇīḥ
śūrāntaḥpuranetravibhramaharo devo bhavānīsutaḥ ||
||20||janmasthānamavāpya guptamahamo yo bhedamādhūtavān
bhūtānāṃ caratāṃ pṛthagvidhadhiyāmātmaiva yo bhāsate |
dehaṃ sarvamidaṃ jagacca vibhavādākramya yaḥ prollasa-
tyekastaṃ gurumūrtimānamata re lambodarabhrātaram ||
||21||antaryaśca bahirvidhūtatimiraṃ jyotirmayaṃ śāśvataṃ
sthānaṃ prāpya virājate vinamatāmajñānamunmūlayan |
paśyanviśvamapīdamullasati yo viśvasya pāre para-
stasmai śrīramaṇāya lokagurave śokasya hantre namaḥ ||
||22||prasaratāditaḥ śubhavilokitam |
ramaṇa te sakṛtphalatu me kṛtam ||
||23||ramaṇa janmināmayi bhavān guruḥ |
abhida āśayastava mahānuruḥ ||
||24||jagadahaṃ paraḥ sphurati me trayam |
sadabhidaṃ girā tava visaṃśayam ||
||25||tvadupadeśato galati saṃvidā |
mayi niranyayā sadahamorbhidā ||
||26||ahami yo'ntarastamamalaṃ hṛdi |
anubhavema bhostava kṛpā yadi ||
||27||na karuṇā guṇastava vidāṃ pate |
hṛdayatejasaḥ sahajabhaivate ||
||28||tava tanurjvalatyanagha vidyutā |
tava dṛgātatā lasati bhāsvatā ||
||29||kabalitaṃ manastava vibho hṛdā |
tvamasi santataṃ vilasito mudā ||
||30||bhuvanabhūpaterbhagavataḥ kṛte |
bhavasi pācako yamavatāṃ pate ||
||31||narapaśūnimānahami tāḍayan |
paraśivaudanaṃ vitanuṣe pacan ||
||32||timirāṇi na kevalaṃ vacobhiḥ
karuṇāpāṅgavilokitaiśca nṝṇām |
hṛdaye prasaranti mardayantaṃ
bhagavantaṃ ramaṇaṃ guruṃ namāmi ||
||33||bhavajalanidhiṃ gāhaṃ gāhaṃ cirādalasālasān
padajalaruhadvandvadvīpaṃ śritāṃstava samprati |
ramaṇabhagavan kalyāṇānāṃ niketana pāhi naḥ
sadaya dayayā siktairbhaktānapāṅgavilokitaiḥ ||
||34||yadi na jananī stanyaṃ dadyācchiśorbata kā gatiḥ
yadi paśupatiḥ krodhaṃ kuryātpaśoravanaṃ kutaḥ |
yadi padajuṣāmācārya tvaṃ nihaṃsi na saṃśayaṃ
bhramaśataparābhūtā ete tarantu bhavaṃ katham ||
||35||viśadahasite pūrṇā śāntiḥ sudhākarasodare
sthirapṛthulayoḥ pūrṇā śaktirdṛśoratulārciṣoḥ |
hṛdayakamale nityā niṣṭhā bahiśca saratprabhe
ramaṇabhagavan ko vā maunī samastava bhūtale ||
||36||devī śaktiriyaṃ dṛśoḥ śritajanadhvāntakṣayādhāyinī
devī śrīriyamambujākṣamahiṣī vaktro sahasracchade |
devī brahmavadhūriyaṃ vijayate vyāhāragūḍhā parā
viśvācārya mahānubhāva ramaṇa tvāṃ stautu kaḥ prākṛtaḥ ||
||37||so'haṃ jāto ramaṇabhagavan pādayoste daviṣṭho
yadyapyasminmahati samaye śaktilāsye pravṛtte |
sūryasyeva jvalitamahaso dūragāṃ nātha śaktiṃ
viśvasyāgyrāṃ tava mama mano vītaduḥkhaṃ tathāpi ||
||38||tadbhāgadheyamasamānamanekamauni-
vāsārjitaṃ kṣitibhṛtaḥ khalu lohitasya |
aṅgīcakāra bhagavān ramaṇo maharṣi-
ranyeṣu satsu yadimaṃ bahuṣu sthaleṣu ||
||39||śāntirnitāntamadhikā paramāsya śakti-
rvairāgyamadbhutatamaṃ karuṇā tu sāndrā |
jñānaṃ nirastakuhanaṃ madhuraṃ ca vṝttaṃ
nṝṇāṃ nidarśanamayaṃ ramaṇo maharṣiḥ ||
||40||nārasiṃhirgaṇapatirvāsiṣṭho ramaṇaṃ gurum |
catvāriṃśanmitaiḥ padyaiḥ skandāṃśaṃ stutavānṛṣim ||