Śrīśaṅkarabhagavatpādakṛtā
prakāśasthaṃ yathā dehaṃ sālokamabhimanyate |
draṣṭrābhāsaṃ tathā cittaṃ draṣṭāhamiti manyate ||
||1||yadeva dṛṣyate loke tenābhinnatvamātmanaḥ |
prapadyate tato mūḍhastenātmānaṃ na vindati ||
||2||daśamasya navātmatvapratipattivadātmanaḥ |
dṛśyeṣu tadvadevāyaṃ mūḍho loko na cānyathā ||
||3||tvaṃ kuru tvaṃ tadeveti pratyayāvekakālikau |
ekanīḍau kathaṃ syātāṃ viruddhau nyāyato vada ||
||4||dehābhimānin duḥkhaṃ nādehasyasvabhāvataḥ |
svāpavat tatprahāṇāya tat tvamityucyate dṛśeḥ ||
||5||dṛśeśchāyā yadārūḍhā mukhacchāyeva darśane |
paśyaṃstaṃ pratyayaṃ yogī dṛṣṭa ātmeti manyate ||
||6||taṃ ca mūḍhaṃ ca yadyanyaṃ pratyayaṃ vetti no dṛśeḥ |
sa eva yogināṃ śreṣṭho netaraḥ syān na saṃśayaḥ ||
||7||vijñāteryastu vijñātā sa tvamityucyate yataḥ |
sa syādanubhavastasya tato'nyo'nubhavo mṛṣā ||
||8||dṛśirūpe sadā nitye darśanādarśane mayi |
kathaṃ syātāṃ tato nānya iṣyate'nubhavastataḥ ||
||9||yatsthastāpo raverdehe dṛśeḥ sa viṣayo yathā |
sattvasthastadvadeveha dṛśeḥ sa viṣayastathā ||
||10||pratiṣiddhedamaṃśo jñaḥ khamivaikaraso'dvayaḥ |
nityamuktastathā śuddhaḥ so'haṃ brahmāsmi kevalaḥ ||
||11||vijñāturnaiva vijñātā paro'nyaḥ saṃbhavatyataḥ |
vijñātāhaṃ paro muktaḥ sarvabhūteṣu sarvadā ||
||12||yo vedāluptadṛṣṭitvamātmano'kartṛtāṃ tathā |
brahmavittvaṃ tathā muktvā sa ātmajño na cetaraḥ ||
||13||jñātaivāhamavijñeyaḥ śuddho muktaḥ sadetyapi |
vivekī pratyayo buddherdṛśyatvān nāśavattvataḥ ||
||14||aluptā tvātmano dṛṣṭirnotpādyā kārakairyataḥ |
dṛśyayā cānyayā dṛṣṭyā janyatāsyāḥ prakalpitā ||
||15||dehātmabuddhyapekṣatvādātmanaḥ kartṛtā mṛṣā |
naiva kiṃcit karomīti satyā buddhiḥ pramāṇajā ||
||16||kartṛtvaṃ kārakāpekṣamakartṛtvaṃ svabhāvataḥ |
kartā bhokteti vijñānaṃ mṛṣaiveti suniścitam ||
||17||evaṃ śāstrānumānābhyāṃ svarūpe'vagate sati |
niyojyo'hamiti hyeṣā satyā buddhiḥ kathaṃ bhavet ||
||18||yathā sarvāntaraṃ vyoma vyomno'pyabhyantaro hyaham |
nirvikāro'calaḥ śuddho'jaro muktaḥ sadādvayaḥ ||
||19||