मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Tṛtīyo'dhyāyaḥ

3
Parāśarasmṛtiḥ · 3

ataḥ śuddhiṃ pravakṣyāmi janane maraṇe tathā

dinatrayeṇa śudhyanti brāhmaṇāḥ pretasūtake

||1||

kṣatriyo dvādaśāhena vaiśyaḥ pañcadaśāhakaiḥ

śūdraḥ śudhyati māsena parāśaravaco yathā

||2||

upāsane tu viprāṇāmaṅgaśuddhiśca jāyate

brāhmaṇānāṃ prasūtau tu dehasparśo vidhīyate

||3||

jātau vipro daśāhena dvādaśāhena bhūmipaḥ

vaiśyaḥ pañcadaśāhena śūdro māsena śudhyati

||4||

ekāhācchudhyate vipro yo'gnivedasamanvitaḥ

tryahātkevalavedastu dvihīno daśabhirdinaiḥ

||5||

janmakarmaparibhraṣṭaḥ saṃdhyopāsanavarjitaḥ

nāmadhārakaviprastu daśāhaṃ sūtakī bhavet

||6||

ekapiṇḍāstu dāyādāḥ pṛthagdāraniketanāḥ

janmanyapi vipattau ca teṣāṃ tatsūtakaṃ bhavet

||7||

tāvattatsūtakaṃ gotre caturthapuruṣeṇa tu

dāyādvicchedamāpnoti pañcamo vātmavaṃśajaḥ

||8||

caturthe daśarātraṃ syātṣaṇṇiśāḥ puṃsi pañcame

ṣaṣṭhe caturahācchuddhiḥ saptame tu dinatrayāt

||9||

bhṛgvagnimaraṇe caiva deśāntaramṛte tathā

bāle prete ca saṃnyaste sadyaḥ śaucaṃ vidhīyate

||10||

deśāntaramṛtaḥ kaścitsagotraḥ śrūyate yadi

na trirātramahorātraṃ sadyaḥ snātvā śucirbhavet

||11||

deśāntaragato vipraḥ prayāsātkālakāritāt

dehanāśamanuprāptastithirna jñāyate yadi

||12||

kṛṣṇāṣṭamī tvamāvāsyā kṛṣṇā caikādaśī ca yā

udakaṃ piṇḍadānaṃ ca tatra śrāddhaṃ ca kārayet

||13||

ajātadantā ye bālā ye ca garbhādviniḥsṛtāḥ

na teṣāmagnisaṃskāro nāśaucaṃ nodakakriyā

||14||

yadi garbho vipadyeta sravate vāpi yoṣitaḥ

yāvanmāsaṃ sthito garbho dinaṃ tāvattu sūtakam

||15||

ā caturthādbhavetsrāvaḥ pātaḥ pañcamaṣaṣṭhayoḥ

ata ūrdhvaṃ prasūtiḥ syāddaśāhaṃ sūtakaṃ bhavet

||16||

dantajāte'nujāte ca kṛtacūḍe ca saṃsthite

agnisaṃskaraṇe teṣāṃ trirātramaśucirbhavet

||16||

ā dantajanmanaḥ sadya ā cūḍānnaiṣikī smṛtā

trirātramā vratādeśāddaśarātramataḥ param

||17||

brahmacārī gṛhe yeṣāṃ hūyate ca hutāśanaḥ

saṃparkaṃ na ca kurvanti na teṣāṃ sūtakaṃ bhavet

||18||

saṃparkādduṣyate vipro janane maraṇe tathā

saṃparkācca nivṛttasya na pretaṃ naiva sūtakam

||19||

śilpinaḥ kārukā vaidyā dāsīdāsāśca nāpitāḥ

rājānaḥ śrotriyāścaiva sadyaḥ śaucāḥ prakīrtitāḥ

||20||

savrataḥ satrapūtaśca āhitāgniśca yo dvijaḥ

rājñaśca sūtakaṃ nāsti yasya cecchati pārthivaḥ

||21||

udyato nidhane dāne ārto vipro nimantritaḥ

tadaiva ṛṣibhirdṛṣṭaṃ yathā kālena śudhyati

||22||

prasave gṛhamedhī tu na kuryātsaṃkaraṃ yadi

daśāhācchudhyate mātā tvavagāhya pitā śuciḥ

||23||

sarveṣāṃ śāvamāśaucaṃ mātā pitrostu sūtakam

sūtakaṃ mātureva syādupaspṛśya pitā śuciḥ

||24||

yadi patnyāṃ prasūtāyāṃ saṃparkaṃ kurute dvijaḥ

sūtakaṃ tu bhavettasya yadi vipraḥ ṣaḍaṅgavit

||25||

saṃparkājjāyate doṣo nānyo doṣo'sti vai dvije

tasmātsarvaprayatnena saṃparkaṃ varjayedbudhaḥ

||26||

vivāhotsavayajñeṣu tvantarā mṛtasūtake

pūrvasaṃkalpitaṃ dravyaṃ dīyamānaṃ na duṣyati

||27||

antarā daśāhasya punarmaraṇajanmanī

tāvatsyādaśucirvipro yāvattatsyādanirdaśam

||28||

brāhmaṇārthe vipannānāṃ bandigograhaṇe tathā

āhaveṣu vipannānāmekarātramaśaucakam

||29||

dvāvimau puruṣau loke sūryamaṇḍalabhedinau

parivrāḍyogayuktaśca raṇe cābhimukho hataḥ

||30||

yatra yatra hataḥ śūraḥ śatrubhiḥ pariveṣṭitaḥ

akṣayāṃllabhate lokānyadi klībaṃ na bhāṣate

||31||

saṃnyastaṃ brāhmaṇaṃ dṛṣṭvā sthānāccalati bhāskaraḥ

eṣa me maṇḍalaṃ bhittvā paraṃ sthānaṃ prayāsyati

||32||

yastu bhagneṣu sainyeṣu vidravatsu samantataḥ

paritrātā yadā gacchetsa ca kratuphalaṃ labhet

||33||

yasya cchedakṣataṃ gātraṃ śaramudgarayaṣṭibhiḥ

devakanyāstu taṃ vīraṃ haranti ramayanti ca

||34||

devāṅganāsahasrāṇi śūramāyodhane hatam

tvaramāṇāḥ pradhāvanti mama bhartā mameti ca

||35||

yaṃ yajñasaṃghaistapasā ca viprāḥ svargaiṣiṇo vātra yathā yānti

kṣaṇena yāntyeva hi tatra vīrāḥ prāṇānsuyuddhena parityajantaḥ

||36||

jitena labhyate lakṣmīrmṛtenāpi surāṅganāḥ

kṣaṇadhvaṃsini kāye'sminkā cintā maraṇe raṇe

||37||

lalāṭadeśe rudhiraṃ sravacca yasyāhave tu praviśecca vaktram

tatsomapānena kilāsya tulyaṃ saṃgrāmayajñe vidhivacca dṛṣṭam

||38||

anāthaṃ brāhmaṇaṃ pretaṃ ye vahanti dvijātayaḥ

pade pade yajñaphalamānupūrvyāṃllabhanti te

||39||

na teṣāmaśubhaṃ kiṃcitpāpaṃ vā śubhakarmaṇām

jalāvagāhanātteṣāṃ sadyaḥśaucaṃ vidhīyate

||40||

asagotramabandhuṃ ca pretībhūtaṃ dvijottamam

vahitvā ca dahitvā ca prāṇāyāmena śudhyati

||41||

anugamyecchayā pretaṃ jñātimajñātimeva vā

snātvā sacailaṃ spṛṣṭvāgniṃ ghṛtaṃ prāśya viśudhyati

||42||

kṣatriyaṃ mṛtamajñānādbrāhmaṇo yo'nugacchati

ekāhamaśucirbhūtvā pañcagavyena śudhyati

||43||

śavaṃ ca vaiśyamajñānādbrāhmaṇo yo'nugacchati

kṛtvāśaucaṃ dvirātraṃ ca prāṇāyāmānṣaḍācaret

||44||

pretībhūtaṃ tu yaḥ śūdraṃ brāhmaṇo jñānadurbalaḥ

anugacchennīyamānaṃ trirātramaśucirbhavet

||45||

trirātre tu tataḥ pūrṇe nadīṃ gatvā samudragām

prāṇāyāmaśataṃ kṛtvā ghṛtaṃ prāśya viśudhyati

||46||

vinirvartya yadā śūdrā udakāntamupasthitāḥ

dvijaistadānugantavyā eṣa dharmaḥ sanātanaḥ

||47||