narendrakesariśarmapraṇītā
|| namo bhagavate śrīmate ramaṇāya ||
yato janmādyasya prabhavati ca yaḥ kūṭanilayo
mudā yanmāhātmyaṃ praṇigadati nityaṃ śrutigaṇaḥ |
śivaṃ śuddhaṃ śāntaṃ niravadhisukhaṃ satyamamalaṃ
paraṃ vande'haṃ tatkimapi ramaṇākhyaṃ citimahaḥ ||
||1||mato hṛtpadmosāvaruṇagirirājo'khilabhuvo
yadantaścaitanyaṃ tadiha ramaṇo dakṣiṇagataḥ |
satāṃ sarveṣāṃ yo hṛdi hi ramate svātmakalayā
namastasmai bhūmne hṛdayaramaṇāyānavaratam ||
||2||jaḍaṃ dehaṃ naśyadghaṭapaṭanibhaṃ cidvirahitaṃ
tato nāhaṃ tadyanna hi bhavati suptau pratidinam |
ataḥ ko'haṃ tattvaṃ tviti varadhiyānveṣitavataḥ
sataḥ so'haṃsasphūrtirhṛdaruṇagirau bhāti ramaṇaḥ ||
||3||manaḥsaṅkalpo'yaṃ tribhuvanamayo dṛśyanicayo
mamaite saṅkalpā iti śitadhiyā''lokya satatam |
ahaṃ ko vetyantarhṛdi nijavimarśe pariṇate
cidānandaḥ so'haṃ sphurati bhagavāṃstatra ramaṇaḥ ||
||4||jarādyūrmivrātā''kulaviṣamasaṃsārajaladhe-
stridhātaptāñjīvānnaramṛgakhagādyānkaruṇayā |
samuddhartuṃ śoṇācalataṭanivāsī kaliyuge
sadānandaḥ siddho jayati ramaṇākhyaḥ sa bhagavān ||
||5||ahiṃsāsiddhāntapraṇihitadayādharmasayujāṃ
yatīnāṃ bauddhānāṃ jinadaśavalākhaṇḍamatinām |
yiśūpadbhaktānāṃ tadanu ramaṇeśāna bhagavan
jino'si tvaṃ buddhaḥ kramaśa iha hīśāmasirasi ||
||6||kurānadhyetrīṇāmiha jagati mohammadaguroḥ
samāgacchantīnāṃ śamitamanaseslāmavidhitaḥ |
prajānāṃ samprāpyaṃ yaduta paramaṃ daivamuditaṃ
khudācālāhastvaṃ ramaṇabhagavannyomatanuman ||
||7||padārthānūce gautamamunivaraḥ ṣoḍaśatayā
kaṇādassaptaivetyavadadatha vaiśeṣika ṛṣiḥ |
padārthānāmeṣāṃ triguṇavikṛtānāmaṇubhuvāṃ
paraṃ pāraṃ brahmaṃstvamasi ramaṇāśeṣaramaṇa ||
||8||anādī proktau hi prakṛtipuruṣau viśvajanakau
yayorbhedajñānādbhavati manujo muktapuruṣaḥ |
idaṃ sāṅkhyaṃ jñānaṃ samakathayadādau tu kapila-
stvamevaitattattvaṃ paramamasi kaivalyaramaṇa ||
||9||ahibhrāntīrajjvāṃ rajatadhiṣaṇā śuktipuṭake
tathaivaṃ cidrūpe niravadhisukhe viśvakalanā |
itīdaṃ yattattvaṃ paramasukhadaṃ śāṅkaramate
tadadvaitaṃ dhāma tvamasi bhagavatpāda ramaṇa ||
||10||jagadraṅge citre lalitapaṭamālyādilasite
naṭāstvete sarve sthalajalakhagāḥ prāṇinivahāḥ |
mahāmāyā'jā yā capalacapalā saiva sunaṭī |
mahāsūtrācāryo ramaṇa sakalaṃ tvaṃ bhramayasi ||
||11||tvamagnistvaṃ somastvamasi pavanastvaṃ jalamasi
tvamarkastvaṃ pṛthvī viyadapi mahattārakagaṇaḥ |
tathā viśve devāstvamasi varuṇastvaṃ surapati-
ryamo rudro'si tvaṃ ramaṇa dhanado gīṣpatirasi ||
||12||jagatsraṣṭā brahmā bhavasi bhagavan sṛṣṭisamaye
jagattrātā viṣṇustvamasi kila viśvambharavapuḥ |
mahādevo'si tvaṃ nikhilabhavasaṃhāravibhava-
strayo'pyete devāstava ramaṇa līlāvilasitāḥ ||
||13||śivastvaṃ śaivānāṃ harirasi mukundāṅghisuhṛdāṃ
bhavānī śāktānāṃ gaṇapabhajakānāṃ gaṇapatiḥ |
ravistvaṃ saurāṇāmasi hutavahastvaṃ hi yajatāṃ
dvijānāṃ sāvitrī vada ramaṇa kiṃ kiṃ na bhavasi ||
||14||maṇidvīpe nīpopavanagatacintāmaṇigṛhe
samāsīnā pāśāṅkuśa varabhayāpohanabhujā |
triṇetrā raktābhā śaśadharakirīṭā'tulakṛpā
smitāsyā kiṃ na tvaṃ ramaṇa bhuvanādhīśvaravadhūḥ ||
||15||pitā pātā netā tvamasi viṣame sādhanapathe
prabho mātā'si tvaṃ hyanupamadayāmūrtiramalā |
gurustvaṃ coddhartā sukharahita saṃsārajaladhe-
strirūpo bhāsi tvaṃ ramaṇabhagavaṃste padajuṣām ||
||16||mumukṣūṇāṃ mānyā tvamasi bhagavanmuktilatikā
sukhecchūnāṃ nṝṇāṃ tvamasi sukhasopānapadavī |
makhāsaktānāṃ tvaṃ hyasi vivṛtavaitānakavidhi-
staponiṣṭhānāṃ tvaṃ ramaṇa mahitaḥ siddhimahimā ||
||17||nirākāro'pi tvaṃ bhavasi vividhākāravibhava-
stvamadvaitī dvaitī nanu lasasi viśvātmakatanuḥ |
tvameko'nekātmā sphurasi nikhilākāraruciraḥ
prakāśo'dṛśyaśca tvamasi ramaṇācārya bhagavan ||
||18||virāḍagnirviśvastvamasi mahasā jāgrati tathā
hiraṇyāntaḥ svapne bhavasi pavanastaijasa iti |
suṣuptāvīśastvaṃ dinakaratanuḥ prājña udita-
sturīye dhāmni tvaṃ ramaṇa hṛdaye hyomiti padam ||
||19||mano na tvaṃ buddhirna bhavasi tayā nendriyagaṇa-
stvahaṅkāro na tvaṃ prakṛtirasi na tvaṃ na vikṛtiḥ |
avidyā'nādistvaṃ na bhavasi na dṛgdṛśyanicaya-
ścidānandaḥ satyaṃ tvamasi paramaṃ brahmaramaṇa ||
||20||vasiṣṭho naiva tvaṃ bhavasi na tathā gautamamuni-
rbharadvājo'tristvaṃ na hi bahumataḥ kauśika uta |
na vā mārīcastvaṃ subhaga jamadagnistvamapi no
mahaḥ saptarṣīṇāmayi ramaṇa lokottaramasi ||
||21||kalerdoṣānnānākaluṣamatipāṣaṇḍakalite
vidharme'sminviśve pibati tava vākyāmṛtakaṇān |
janaughaḥ sarvo'pi śravaṇabalatastṛptimayate
prabhāvaḥ sampūrṇastava ramaṇa jāgarti jagati ||
||22||aho dhanyeyaṃ te jananavaśato bhāratamahī
hyavācī digdhanyā tava padasarojāṅkanavaśāt |
śivākāro dhanyastvaruṇagiriruttuṅga śikharo
maharṣe yatra tvaṃ viharasi satāmāpta ramaṇa ||
||23||surāḥ siddhāḥ sādhyā yamaniyamayuktāḥ sutapasaḥ
surarṣibrahmarṣiprabhṛtaya utānye ca yaminaḥ |
muhūrte brāhme tu śrutimadhuranānāstutiparāḥ
namanti tvāṃ brahman ramaṇa karuṇāpūrṇajaladhe ||
||24||sphuracchāntijyotsnātulitaśivakailāsamahimā
lasatkaivalyaśrīhasitaharivaikuṇṭhagarimā |
virāgaiścaryābhāsuvijitasudhāsāgarayaśāḥ
kṛpābdheḥ śoṇādrau jayati ramaṇasyāśramavaraḥ ||
||25||kapole vāme svaṃ karakamalamādhāya vimale
śayānaścottānaṃ kṣitijagatanetrābjayugalaḥ |
ṛṣiḥ śāntaḥ so'haṃsphuraṇaparamānandamuditaḥ
śivaḥ pūrṇaḥ sākṣī jayati ramaṇaḥ śoṇakaṭake ||
||26||smitaṃ vaktre śubhraṃ karakamalamudrā sukhakarī
svabhāvasthau pādau nijasahajabhāvasthitamanāḥ |
vasānaḥ kaupīnaṃ dhavalamavadhūtākhilatamāḥ
parātmā śoṇādrau ramaṇabhagavānbhāti bhayahṛt ||
||27||kaṭākṣakṣepaste harati hṛdayadhvāntamakhilaṃ
dayādṛṣṭiḥ pūrṇā prakaṭayati vijñānamihiram |
dadātīṣaddhāsyaṃ praṇatamanujāyātmapadavī-
mameyaste dhanyo ramaṇamahimā vāgaviṣayaḥ ||
||28||rakāro'gnirbrahman dahati sahasā sañcitamalaṃ
makāraścandro'yaṃ harati tapanaṃ siñcati sudhām |
ṇakāraścārko hantyalaghu nibiḍājñānatimiraṃ
vibhūtistvannāmno jayati ramaṇeśāna jagati ||
||29||samuddhartuṃ lokānkalimalahatāṃstaptahṛdayān
surāṇāṃ senānīḥ sadayamavatīrṇastvamadhunā |
avekṣya pratyakṣaṃ ramaṇabhagavaṃstvāmanujagau
kaviḥ kaṇṭhekāvyo gaṇapatimunissūritilakaḥ ||
||30||prasādātsamprārthyādapi suravarebhyastava kṛpāṃ
paraṃ mattvā chittvā tṛṇamiva nijājñānanigaḍam |
vinidraścidrūpe niravadhisukhe majjati sudhīḥ
sa puṇyānāṃ manye ramaṇa pariṇāmaḥ paraguro ||
||31||asāre saṃsāre viṣayamṛgatṛṣṇābhramitadhī-
ścarannānāyonau prabalatarasatkarmavaśataḥ |
idānīṃ samprāptaścaraṇakamalaṃ te bhayaharaṃ
maharṣe brahmarṣe ramaṇabhagavastvaṃ hi śaraṇam ||
||32||phalāsaktaḥ kurvanvividhamaniśaṃ karma bahudhā
bhramannānātīrthaṃ bhuvi bata paṭhañchāstranikaram |
aśāntaḥ sarvatrāviditanijarūpo'hamadhunā
śaraṇyaṃ prāptastvāṃ ramaṇabhagavaṃstvaṃ hi śaraṇam ||
||33||japannānāmantrāntstavamapi surāṇāṃ viracayan
likhanyantrāṃstāntraṃ matamapi viśanvaidikamuta |
svarūpājñānena prabalatamasācchāditamati-
stvayābhāsāṃ dhāmnā sadayamavalokyo'hamadhunā ||
||34||mahāmohenāho viṣamaviṣayāneva bhajataḥ
svatattvāvasthānaṃ tyajata udaye durlabhatamam |
vihāyāntardṛṣṭiṃ bahiravirataṃ dhāvata iha
prabho kṣantavyaṃ me ramaṇa capalasyāpacaritam ||
||35||trayī jñānaṃ yogastviti viditamārgatrayaparā
yathecchaṃ gacchantu svarucimanusṛtyātra manujāḥ |
ahaṃ tu tvatpādāmbujaśaraṇadīkṣāvimaladhī-
rjagatsarvaṃ loke ramaṇabhagavansvapnasadṛśam ||
||36||pathaḥ sarvānhitvā bhramaṇaparitaptaḥ śramayutaḥ
prapanno'haṃ bhaktaḥ padasarasijaṃ te hyabhayadam |
śaraṇyaḥ śakto māṃ ramaṇabhagavannoddharasi ce-
ttvadanyaṃ kaṃ loke śaraṇamadhunā yāmi kathaya ||
||37||nibaddhaṃ hṛdgranthiṃ mama sapadi sambhedaya vibho
samastaṃ sañchindhi tvamatha bhagavan saṃśayamapi |
kṣayaṃ drāksarvāṇi praṇaya mama karmāṇi dayayā
paraṃ tvaṃ svātmānaṃ prathaya ramaṇeśāna hṛdaye ||
||38||tvamātmā viśveṣāṃ hṛdayakuhare bhāsi vimalaḥ
parātmaṃste divyaṃ padasarasijadvandvamadhunā |
prapanno'smi brahman gururamaṇa māṃ śādhi kṛpayā
yathāhaṃ gaccheyaṃ bhavajaladhipāraṃ tava padam ||
||39||ahaṃ dainyāgārastvamasi vibhavānāṃ jananabhū-
rmahāmūḍho'haṃ tvaṃ hyasi nikhilavijñānanilayaḥ |
pipāsāśrānto'haṃ tvamasi śivapīyūṣalaharī
gurustvaṃ śiṣyo'haṃ ramaṇabhagavanpāhi dayayā ||
||40||karāle siṃhāsye yadi patati hā prāṇinikaraḥ
praṇaṣṭo nirjīvo bhavati vikalaśca prakṛtitaḥ |
tavācāryasyaivaṃ hyamalakaruṇādṛṣṭikalayā
bhavennaṣṭo jīvo bhuvi ramaṇa manye'dbhutamidam ||
||41||mumukṣurjijñāsurya iha manujaḥ pūrvasukṛtaiḥ
śvapāko goruṇḍo yavanakulajo vā bhavatu kim |
sa yāti tvadvaktraprasaradupadeśātmasudhayā
paraṃ mṛtyoḥ pāraṃ ramaṇa tava sāmyaṃ ca bhajati ||
||42||sabhāṣyaṃ siddhāntaṃ tava mahitasaddarśanagataṃ
hṛdā pāyaṃ pāyaṃ ramaṇabhagavan paṇḍitagaṇaḥ |
prahṛṣṭastṛptātmā bhavati gatasandehatimiro
na kasmai tvadvāṇī diśati śivakaivalyapadavīm ||
||43||kuto'yaṃ saṃsāraḥ prabhavati kuto'jñānatimiraṃ
kuto jīveśānau bhavati kathamadvaitadhiṣaṇā |
svatattvasya jñāne kimiha guruśiṣyatvakathanaṃ
cidānandākāre jayati ramaṇe śrībhagavati ||
||44||anitye loke'sminnasukhabharite'vāpya jananaṃ
paraṃ nityaṃ satyaṃ hṛdayaramaṇaṃ śāśvatasukham |
bhavantaṃ prāptā ye ramaṇabhagavan puṇyapuruṣāḥ
kṛtārthatvaṃ teṣāṃ kathamiva kavīndraḥ kathayatu ||
||45||viditvā yaṃ devaṃ tarati bhuvi mṛtyuṃ tanudharo
yato nānyaḥ panthā iti bhaṇati muktyai śrutirapi |
tvamevāyaṃ devo hṛdayaramaṇaḥ sarvajagatāṃ
mahātmantsampūjye jagati mahimā te vijayate ||
||46||vinā svātmajñānaṃ kvacana manujaḥ ko'pi vimalāṃ
kadācidyātyurvyāṃ kathamapi na nirvāṇapadavīm |
iti jñānajyotiḥ prakaṭitavato bhāratabhuvi
prabhā te brahmāṇḍe ramaṇa lasatīśānayaśasā ||
||47||ahaṃ brahmāsmīti śrutihṛdi vacastattvamasi ce-
tyayaṃ hyātmā brahmetyapi gaditamitthaṃ yadamalam |
cidānandaḥ satyaṃ tadasi ramaṇa brahma paramaṃ
hyahaṃ tvaṃ tvaṃ cāhaṃ nanu ramaṇa nānāsti kimiha ||
||48||paraṃ brahmānandaṃ vimalamanaghaṃ śāśvatamajaṃ
śivaṃ pūrṇaṃ śāntaṃ paramaśubharūpaṃ hyabhinavam |
prapañcātītaṃ śaṃ triguṇarahitaṃ nityamuditaṃ
maharṣiṃ vande śrīramaṇabhagavantaṃ hṛdi mudā ||
||49||namaste pūrṇāya tribhuvanamayāyākhilavide
namaste nityāya prakṛtirahitāyātmamahase |
namaste śuddhāya praṇatajananāthāya vibhave
namaste bhūmne śrīramaṇagurave śrībhagavate ||
||50||namo mahyaṃ kartre nikhilabhuvanādhāravapuṣe
namo mahyaṃ jñātre vayunamayarūpāya kavaye |
numo mahyaṃ dhātre nagavaranivāsāya munaye
namo mahyaṃ bhartre hṛdayaramaṇāyeha satatam ||
||51||viśeṣārthā laghvī "narapatimṛgendreṇa" bhaṇitā
punānā svātmānaṃ ramaṇalaharīyaṃ vijayate |
anena stotreṇa smarati ramaṇaṃ yaḥ śubhamatiḥ
prasādastasyāsya pravahati parasyākhilaguroḥ ||
||52||iti śrīnarendrakesariśarmapraṇītā śrīramaṇalaharī ||
śrīramaṇārpaṇamastu ||