Dvāviṃśaḥ praśnaḥ — Āpastambaśrautasūtram

Kaṇḍikā	Sūtras
Prathamā kaṇḍikā	16
Dvitīyā kaṇḍikā	25
Tṛtīyā kaṇḍikā	18
Caturthī kaṇḍikā	29
Pañcamī kaṇḍikā	18
Ṣaṣṭhī kaṇḍikā	21
Saptamī kaṇḍikā	27
Aṣṭamī kaṇḍikā	20
Navamī kaṇḍikā	22
Daśamī kaṇḍikā	21
Ekādaśī kaṇḍikā	22
Dvādaśī kaṇḍikā	20
Trayodaśī kaṇḍikā	29
Caturdaśī kaṇḍikā	23
Pañcadaśī kaṇḍikā	16
Ṣoḍaśī kaṇḍikā	16
Saptadaśī kaṇḍikā	10
Aṣṭādaśī kaṇḍikā	19
Ekonaviṃśī kaṇḍikā	2
Viṃśī kaṇḍikā	19
Ekaviṃśī kaṇḍikā	17
Dvāviṃśī kaṇḍikā	20
Trayoviṃśī kaṇḍikā	18
Caturviṃśī kaṇḍikā	12
Pañcaviṃśī kaṇḍikā	22
Ṣaḍviṃśī kaṇḍikā	19
Saptaviṃśī kaṇḍikā	22
Aṣṭāviṃśī kaṇḍikā	27

Prathamā kaṇḍikā

ekāheṣvahīneṣviti prākṛtīrdakṣiṇā dadāti | yathāsamāmnātaṃ vā

||1||

sarvakratūnāṃ prakṛtiragniṣṭomaḥ | nikāyināṃ tu prathamaḥ sarvatra | yathādiṣṭaṃ vā

||2||

jyotirgaurāyuriti trikadrukāḥ

||3||

prathamo'gniṣṭoma ukthyā vā sarve

||4||

jyotiṣi sahasraṃ dadātīti | śyaitaniyamādbṛhatpṛṣṭhaḥ

||5||

gaurbhrātṛvyavataḥ | āyuḥ svargakāmasya | agniṣṭomastu bhrātṛvyavataḥ | viśvajidagniṣṭomaḥ śraiṣṭyakāmasya

||6||

sahasraṃ dakṣiṇā sarvavedasaṃ vā yāvatīrvā kratoḥ stotrīyāḥ

||7||

sarvavedase jyeṣṭhaṃ putramapabhajya saṃvido vipariyāceta

||8||

yaddakṣiṇākāle sarvasvaṃ taddadyādyadanyadbhūmeḥ puruṣebhyaśca

||9||

uttamāṃ dakṣiṇāṃ nītvodavasāya vā dakṣiṇenaudumbarīṃ prāṅniṣadya brūyādyanme'da ṛṇaṃ yadadastatsarvaṃ dadāmīti

||10||

udavasāya rohiṇīṃ vatsacchavīmiti samānam

||11||

indrasyābhijidagniṣṭomo 'nabhijitasyābhijityai

||12||

ubhe bṛhadrathaṃtare bhavataḥ paro'kṣapṛṣṭho vā

||13||

bṛhattu hotuḥ paśavaścaikādaśaikayūpe

||14||

sahasraṃ dakṣiṇā varāṇāṃ vā dvādaśaṃ śatam

||15||

sarvajitāgniṣṭomena sarvamāpnoti sarvaṃ jayati

||16||

Dvitīyā kaṇḍikā

annādaśca bhavati

||1||

tasya mahāvrataṃ pṛṣṭyamarkyaṃ śasyate

||2||

sahasraṃ dakṣiṇā viṃśatirvāṣṭāviṃśatīnām

||3||

catvāraḥ sāhasrāḥ

||4||

||5||

catvāraḥ sādyaskrāḥ

||6||

teṣāṃ viśeṣaḥ

||7||

rathaṃtarasāmā bṛhatsāmobhayasāmā vā prathamaḥ

||8||

tasminkāmāḥ spardhāyāṃ bhrātṛvyatistīrṣā svargaḥ paśavo vā

||9||

teṣāṃ pūrvedyurāgneyaḥ saumyo bārhaspatyaśca paśavaḥ

||10||

teṣāmekādaśinyāṃ rūpāṇi

||11||

tadalābha etāsāṃ devatānāmaṣṭākapālaḥ prathamaścarū cetarau

||12||

dhārayatyāhavanīyam

||13||

vyāghārayatyuttaravedim

||14||

sarpiṣmadaśanam

||15||

hiraṇyaṃ mukhe nyasyāntarorū priyāyai bhāryāyai brahmacārī śete śva iṣṭyā paśunā vā yakṣya iti

||16||

ṛtvijaḥ samoḍhāḥ

||17||

tānyathālokaṃ vinidhāya sarvā diśaḥ sakṣīradṛtayo'śvarathāḥ somapravākā vidhāvanti

||18||

tebhyo yannavanītamudiyāttadājye'vanayet

||19||

caturyujā yojane prācyāṃ diśi | triyujottaratastrikrośe | dviyujā paścāddvikrośe | dakṣiṇaikayuktena krośe

||20||

aśvatarīratho vaikaḥ

||21||

pradakṣiṇaṃ pūrveṇotsargaḥ

||22||

yojanādīni vādvikrośāni

||23||

aśvarathena dakṣiṇotsargaḥ

||24||

trivatsaḥ sāṇḍaḥ somakrayaṇaḥ

||25||

Tṛtīyā kaṇḍikā

udita āditye dīkṣite prāgastamayādavabhṛthaḥ

||1||

upasatsu triḥ saṃmīlet | saṃmīlya vā pracaret | api vā nāparāhṇikya upasadaḥ

||2||

yavorvarā vediḥ

||3||

yavānāṃ khala uttaravediḥ

||4||

ārohaṇe havirdhāne

||5||

vimitaṃ sadaḥ

||6||

sphyo yūpaḥ sphyāgro vā khalevālī lāṅgaleṣā vā

||7||

kalāpi caṣālam

||8||

agnīṣomīyakāla ījānasya gṛhādvasatīvarīrgṛhṇīyāt

||9||

savanīyakāle saha paśūnālabhate'gnīṣomīyaṃ savanīyamanūbandhyāṃ ca

||10||

agnīṣomīyasya sthāne 'gnīṣomīya ekādaśakapālaḥ | anūbandhyāsthāne maitrāvaruṇyāmikṣā

||11||

tasyā dakṣiṇākāle sadaśvaḥ śveto dakṣiṇā

||12||

tamāṅgirasāya bhrātṛvyāya vā dadyāt

||13||

dveṣyaṃ vā brāhmaṇaṃ vṛtvā tasmā aśvaṃ rukmapratimuktaṃ dadyāt

||14||

tadalābhe gauḥ śvetaḥ

||15||

saṃvatsaramupariṣṭātpādāvanejanaṃ māṃsaṃ striyamanṛtamupariśayyāmāñjanābhyañjane ca varjayet

||16||

sā dīkṣā

||17||

yadi saṃvatsaraṃ na śaknuyāddvādaśāham

||18||

Caturthī kaṇḍikā

etenottare vyākhyātāḥ

||1||

dvitīyasya pañcadaśamagniṣṭomasāma kṛtvāmayāvinamannādyakāmaṃ prajākāmaṃ paśukāmaṃ vā yājayet

||2||

hīnānujāvaro'nukriyā

||3||

tasyāṣṭādaśāvuttarau pavamānau

||4||

aśvasādaḥ somapravāko dadhidṛtiśca trikrośe'ntataḥ prāha

||5||

strīgauḥ somakrayaṇī

||6||

prakṣṇutāgro yūpaḥ

||7||

vrīhyurvarā vediḥ

||8||

vrīhīṇāṃ khala uttaravediḥ

||9||

bhāradvājo hotā

||10||

viśvajicchilpaścaturthaḥ sarvapṛṣṭhaḥ sarvastomaḥ sarvavedasadakṣiṇaḥ

||11||

sarvasyānnādyasya prasavaṃ gacchati

||12||

śyenenābhicaranyajeta

||13||

rathau havirdhāne

||14||

tailvako bādhako vā sphyāgro yūpaḥ

||15||

śavanabhye adhiṣavaṇaphalake bhavataḥ

||16||

agnaye rudravate lohitaḥ paśuḥ

||17||

sādayantyupāṃśvantaryāmau

||18||

śaramayaṃ barhiḥ

||19||

auddhavaḥ prastaraḥ

||20||

vaibhītaka idhmaḥ

||21||

bāṇavantaḥ paridhayaḥ

||22||

lohitoṣṇīṣā lohitavasanā nivītā ṛtvijaḥ pracaranti

||23||

navanava dakṣiṇāḥ kūṭāḥ karṇāḥ kāṇāḥ khaṇḍā baṇḍāḥ

||24||

tā dakṣiṇākāle kaṇṭakairvitudeyuḥ

||25||

icchanhanyeteti rathaṃtaraṃ pavamāne kuryādbṛhatpṛṣṭham | jīyetetyetadviparītam

||26||

parāṃ parāvataṃ gacchenna pratitiṣṭhediti pūrvavatplavaṃ ca brahmasāma kuryāt

||27||

prajāpaterekatriko'gniṣṭomaḥ sarvasya pāpmano nirdiśya gacchati

||28||

caturviṃśatiṃ gā dakṣiṇā dadāti

||29||

Pañcamī kaṇḍikā

trayo vācaḥ stomāḥ

||1||

pūrvāvagniṣṭomau rathaṃtarasāmānau | sarvastomo'tirātra uttaraḥ

||2||

tasminsarvā ṛcaḥ sarvāṇi sāmāni sarvāṇi yajūṃṣi prayujyante

||3||

vrātyānāṃ pravāse vrātyastomā ukthyā rathaṃtarasāmānaḥ | dvitīyo vāgniṣṭomaḥ

||4||

uṣṇīṣaṃ pratodo jyāhroḍo ratho vipathaḥ phalakāstīrṇo'śvo'śvataraśca yugyau kṛṣṇaśaṃ vāsaḥ kṛṣṇabalakṣe ajine rajato niṣkaḥ

||5||

tadgṛhapateḥ

||6||

balūkāntāni dāmatūṣāṇītareṣām

||7||

dve dve dāmanī bhavataḥ | dve dve upānahau

||8||

dviṣaṃhitānyajināni

||9||

trayastriṃśatātrayastriṃśatā gṛhapatimabhi samāyanti

||10||

tā dakṣiṇā bhavanti

||11||

api vā ṣaṭṣaṣṭiṃ gā vanvīran

||12||

atho khalvāhuryadevaiṣāṃ sātaṃ syāttaddadyustaddhi vrātyadhanamiti

||13||

ṣaṭṣoḍaśī ninditānām | dviṣoḍaśī kaniṣṭhānām | ūrdhvastomo jyeṣṭhānām | catuḥṣoḍaśī sarveṣām

||14||

ādityānāṃ prayatirukthyo nākasadāṃ prathamaḥ

||15||

vyāvṛttiṃ pāpmanā bhrātṛvyeṇa gacchanti

||16||

agniṣṭomā itare | aṅgirasāṃ dvitīyaḥ | sādhyānāṃ tṛtīyaḥ | marutāṃ caturthenaujo vīryamāpnoti | trayastriṃśaḥ pañcamaḥ

||17||

svargakāmo'bhibhuvā bhrātṛvyamabhibhavati | vinuttyā bhrātṛvyaṃ vinudate

||18||

Ṣaṣṭhī kaṇḍikā

citistomaḥ prajananakāmaḥ

||1||

gāyatreṇāgniṣṭomena rathaṃtarasāmnā brāhmaṇo brahmavarcasakāmaḥ

||2||

gāyatrāvagniṣṭomau prathamayajñau

||3||

prathamena brāhmaṇasya tejo brahmavarcasam | dvitīyena kṣatriyasya rāṣṭramugramavyathyam | na tu bahupaśū iva bhavataḥ

||4||

trivṛtāgniṣṭutāgniṣṭomenāpūto yajeta

||5||

āgneyyaḥ purorucaḥ | āgneyī subrahmaṇyā

||6||

āgneyīṣu stuvate'jā hiraṇyaṃ ca dakṣiṇā

||7||

etameva catuṣṭomaṃ kṛtvā śrotriyo'kṣahataḥ strīhataḥ kāmahataścaraṇahato vā yajeta

||8||

aśvaḥ śyāvo dakṣiṇā | sa brahmaṇe deyaḥ

||9||

etasyaiva vāyavyāsu pañcadaśamagniṣṭomasāma kṛtvāmayākvinamannādyakāmaṃ prajākāmaṃ paśukāmaṃ vā yājayet | etasyaiva revatīṣu vāravantīyamagniṣṭomasāma kṛtvā brahmavarcasakāmam | etameva catuṣṭomaṃ kṛtvā grāmakāmam

||10||

apravargyā bhavantītyeke

||11||

trivṛtānnādyakāmaḥ

||12||

pañcadaśena vīryakāmaḥ

||13||

saptadaśenāgniṣṭutāgniṣṭomena yajñavibhraṣṭo yajeta yasminvā kratau vibhraṃśeta

||14||

trivṛdavādyaṃ vadataḥ

||15||

pañcadaśo nihatyasya niruktaḥ

||16||

saptadaśo'nāśyānnasya bhojane

||17||

ekaviṃśo janaṃ yato gandhārikaliṅgamagadhānpāraskarānsauvīrānvā

||18||

triṇava ojaskāmaḥ

||19||

trayastriṃśaḥ svargakāmaḥ | api vā jyotiṣṭoma eva

||20||

agniṣṭome sarvānkāmānkāmayeta

||21||

Saptamī kaṇḍikā

catvārastrivṛto'gniṣṭomā rathaṃtrasāmānaḥ

||1||

teṣāṃ prathamenāniruktena grāmakāmo yajeta

||2||

niruktaṃ prātaḥsavanamityeke

||3||

aśvaḥ śveto dakṣiṇā | sa brahmaṇe deyaḥ

||4||

bṛhaspatisavo dvitīyaḥ

||5||

brāhmaṇo brahmavarcasakāmaḥ purodhākāmo vā yajeta yaṃ vā sthāpatyāyābhiṣiñceyuḥ

||6||

parisrajī hotā bhavatyaruṇo mirmirastriśukraḥ

||7||

bṛhaspate juṣasva na iti bārhaspatyamatigrāhyaṃ gṛhṇāti

||8||

bārhaspatyaḥ paśurupālambhyaḥ

||9||

prātaḥsavane sanneṣu nārāśaṃseṣvekādaśa dakṣiṇā vyādiśati

||10||

ājyena mādhyaṃdine savane kṛṣṇājina āsīnamabhiṣiñcati śukrāmanthivorvā saṃsrāveṇa bṛhaspate yuvamindraśca vasvo divyasyeśāthe uta pārthivasya | dhattaṃ rayiṃ stuvate kīraye cidyūyaṃ pāta svastibhiḥ sadā na iti

||11||

aśvadvādaśā mādhyaṃ dine | ekādaśa tṛtīyasavane

||12||

tā ubhayīrapākaroti

||13||

api vāṣṭau prātaḥ savana ekādaśa mādhyaṃdine dvādaśa tṛtīyasavane | sarvā vā mādhyaṃdine

||14||

aśvaṃ tṛtīyaśo'nusavanaṃ nayanti

||15||

api vā manasetarayoḥ savanayordhyāyet | na vā manasā cana

||16||

tṛtīyasyeṣuṃ viṣṭutiṃ kṛtvābhicaranyajeta

||17||

samānamitaracchyenena

||18||

aśvaḥ śyāvo dakṣiṇā | sa brahmaṇe deyaḥ

||19||

caturthaḥ sarvasvāraḥ śunaskarṇastomaḥ

||20||

maraṇakāmo yajeta yaḥ kāmayetānāmayatā svargaṃ lokamiyāmiti

||21||

yāmyaḥ paśuḥ śukaharita upālambhyaḥ

||22||

kṛtānnaṃ dakṣiṇā

||23||

ārbhave stūyamāne dakṣiṇenaudumbarīṃ pattodaśenāhatena vāsasā dakṣiṇāśirāḥ prāvṛtaḥ saṃviśannāha brāhmaṇāḥ samāpayata me yajñamiti

||24||

tadaiva saṃtiṣṭhate

||25||

bhuvokthyena rathaṃtarasāmnā bhūtikāmo yajeta

||26||

dhenurdakṣiṇā

||27||

Aṣṭamī kaṇḍikā

akṣayyaṃ ha vai cāturmāsyayājinaḥ sukṛtaṃ bhavati

||1||

vaiśvadevasya loke trivṛdagniṣṭomaḥ

||2||

vaiśvadevaḥ paśuḥ | bārhaspatyānūbandhyā

||3||

prātaḥsavanīyānvaiśvadevahavīṃṣyanunirvapati

||4||

samānaṃ tu sviṣṭakṛdiḍam

||5||

na yūpaṃ minvanti | nottaravedimupavapanti

||6||

paridhau paśuṃ niyuñjanti | ulmuke barhiṣi vā

||7||

minvantyuttareṣu yūpān | uttaravedimupavapanti

||8||

tataścaturṣu māseṣu varuṇapraghāsānāṃ loke'gniṣṭoma ukthyaḥ | ukthyāvagniṣṭomau vā

||9||

mārutaḥ paśuḥ | vāruṇo dvitīye | maitrāvaruṇyanūbandhyā

||10||

vaiśvadevavadvāruṇapraghāsikāni havīṃṣi

||11||

mārjālīye karambhapātraiścaranti

||12||

tataścaturṣu māseṣu sākamedhānāṃ loke'gniṣṭoma ukthyo'tirātraḥ

||13||

āgneyaḥ paśuḥ | aindrāgno dvitīye | aikādaśināstṛtīye prājāpatyo vā | sauryanūbandhyā

||14||

ānīkavataḥ prathame'hani prātaḥsavanīyān | sāṃtapano mādhyaṃdinīyān

||15||

vasatīvarīṣu parihṛtāsu gṛhamedhīyena caranti

||16||

uttarasyāhna upākṛte prātaranuvāke pūrṇadarvyeṇa caranti

||17||

kraiḍinaḥ prātaḥsavanīyān | svātavaso mādhyaṃ dinīyān | mahāhavistārtīyasavanikān

||18||

sanneṣu nārāśaṃseṣu pariśrite mārjālīye pitṛyajñena caranti

||19||

traiyambakaiścaritvā pratyetyādityena caranti

||20||

Navamī kaṇḍikā

tataścaturṣu māseṣu śunāsīrīyasya loke jyotiragniṣṭomaḥ

||1||

vāyavyaḥ paśuḥ | āśvinyanūbandhyā

||2||

vaiśvadevavacchunāsīrīyahavīṃṣi

||3||

cāturmāsyavadantarālavratāni

||4||

sarvatrāhataṃ vasāno'vabhṛthādudeti

||5||

anvahaṃ pañcāśatpañcāśadgā dakṣiṇā dadāti | dvādaśaṃ śatamuttame

||6||

yathartujā vā yathāsvaṃ cāturmāsyeṣu | vatsāṃstṛtīyasavane saha mātṛbhiḥ

||7||

upahavyenāgniṣṭomenāniruktena grāmakāmo yajeta

||8||

niruktaṃ prātaḥsavanamityeke

||9||

aśvaḥ śveto dakṣiṇā | sa brahmaṇe deyaḥ

||10||

ṛtapeyenāgniṣṭomena bṛhatsāmnā svargakāmaḥ

||11||

ṣaḍ dīkṣā nava vā ṣaḍupasadaḥ

||12||

ghṛtavrato bhavati

||13||

yāvatprathamamaṅgulikāṇḍaṃ tāvatkrīte some vratam

||14||

uttareṇottareṇa kāṇḍena vratamupaiti

||15||

naktamāhavanīyamabhyāvṛtyāste | divādityam

||16||

ṛtamuktvā prasarpanti | ṛtaṃ vadanto bhakṣayanti

||17||

audumbaraścamasaścatuḥsraktiḥ somasya pūrṇaḥ sagotrāya priyāya brahmaṇe deyaḥ

||18||

bahuhiraṇyenāgniṣṭomenānaḍuho lokamāpnoti jyotiṣmato lokāñjayati

||19||

dvādaśamānaṃ hiraṇyaṃ dīkṣaṇīyāyāṃ dadāti | dvistāvatprāyaṇīyāyām

||20||

evamata ūrdhvaṃ dviguṇābhyāsenātithyāyāmupasatprayogeṣva gnīṣomīyasya vapāyāmagnīṣomaye savanīyasya vapāyāṃ savanīye prātaḥsavane

||21||

sanneṣu nārāśaṃseṣvanaḍucchatamadhikaṃ dadāti

||22||

Daśamī kaṇḍikā

hiraṇyasrajamudgātre ṣaṭpuṣkarāṃ dvādaśapuṣkarāṃ vā yajñāyajñīyasya stotre'vabhṛtheṣṭyāmudayanīyāyāmanūbandhyāyāmudavasānīyāyāṃ ca

||1||

trivṛtāgniṣṭutāgniṣṭomena rathaṃtarasāmnā brāhmaṇo brahmavarcasakāmaḥ

||2||

pañcadaśenendrastutendrastomenokthyena bṛhatsāmnā rājanya vīryakāmaḥ

||3||

saptadaśenāgniṣṭutāgniṣṭomena kaṇvarathaṃtarasāmnā vaiśyaḥ paśukāmaḥ

||4||

pratidhuṣā prātaḥsavana ityuktam

||5||

tīvrasutokthyena rathaṃtarasāmnā bṛhatsāmnobhayasāmnā vāmayāvinamannādyakāmaṃ prajākāmaṃ paśukāmaṃ śriyā vā pratyavarūḍhaṃ yājayet

||6||

śatamāśire duhanti

||7||

tā dakṣiṇā bhavanti

||8||

vaiśyasavavacchrayaṇāni

||9||

nītamiśreṇa vā tṛtīyasavane

||10||

abhi somānunnayanti

||11||

avajighrantyṛtvijo na bhakṣayanti

||12||

tānacchāvākasya stotre bhakṣayanti

||13||

brahmaṇi hotrakā upahavamicchante

||14||

ubhāvadhvaryū sarve camasādhvaryavo'cchāvākāya pratigṛṇanti

||15||

prācyekādaśinī saṃmīyate

||16||

yāvadyūpaṃ vedimuddhanti

||17||

vaḍabā śvetā garbhiṇī dakṣiṇā

||18||

marutstomena rājapurohitau sāyujyam

||19||

athaiṣa rāḍ | yo rājyamāśaṃsamāno na labheta sa etana

||20||

virājānnādyakāmaḥ | svarājā pratiṣṭhākāmaḥ

||21||

Ekādaśī kaṇḍikā

bahu pratigṛhya yo garagīriva manyeta sa punastomena | anāśyānnasya vā bhuktvā

||1||

ayājyaṃ vā yājayitvetyeke

||2||

yo laghurivāpratiṣṭhitaḥ syātsa etena

||3||

ekaviṃśeno pacchadena prajākāmaḥ

||4||

stotrestotra ekaikā stotrīyopajāyate

||5||

gandharvāpsaraso mādayantāmiti prātaḥsavane

||6||

sanneṣu nārāśaṃseṣvadhastātpūtoṃ'śumupāsyati

||7||

gandharvā devā mādayantāmiti mādhyaṃdine | gandharvāḥ pitaro mādayantāmiti tṛtīyasavane

||8||

chadena bhrātṛvyavān

||9||

stotrestotra ekaikā stotrīyāpadhvaṃsate

||10||

tāmasyāpadhvaṃsamānāṃ bhātṛvyo 'nvapadhvaṃsata iti vijñāyate

||11||

sarvatomukhena yaḥ kāmayeta sarvamidaṃ bhaveyamiti

||12||

||13||

rāśimarāyū catuṣṭomāvannādyakāmasya

||14||

dhānyarāśiṃ pūrvasmindadāti | dhānyamarāyumuttare

||15||

gotamacatuṣṭomābhyāṃ paśukāmaḥ

||16||

ukthyaḥ ṣoḍaśimānuttaraḥ

||17||

napuṃsakapaśū iva bhavataḥ

||18||

udbhidvalabhidbhyāṃ paśukāmaḥ

||19||

udbhideṣṭvā saṃvatsare valabhidā yajeta

||20||

āgneyenāṣṭākapālenāntarālaṃ pratipadyate

||21||

ubhayatra gāyatrīḥ saṃpūrṇā dakṣiṇā dadāti

||22||

Dvādaśī kaṇḍikā

aṣṭāvaṣṭau

||1||

apacitikāmo'pacitibhyām

||2||

ubhayasāmānau bhavataḥ

||3||

tayoraśvarathaścaturyugdakṣiṇā

||4||

sarve śatakriyo'śvāḥ

||5||

sa rukmī prāvepī sarvābharaṇyaṃśumān

||6||

tasya vaiyāghraḥ parivāro dvaipo dhanvadhirārkṣaḥ kavacaḥ

||7||

adhyāsthātā saṃnaddhaḥ saṃnaddhasārathirāvṛtaḥ pratihitābhyām

||8||

niṣkī sragvī saṃgrahītā bhavatīti vijñāyate

||9||

pakṣibhyāṃ sāgnicityābhyāṃ yaḥ kāmayeta pakṣī jyotiṣmataḥ svargāṃllokānanusaṃcareyamiti

||10||

ṛṣabheṇāgniṣṭomena rathaṃtarasāmnā rājānaṃ saṃgrāme saṃyatte yājayet

||11||

yattatra vinderaṃstato dvādaśaśataṃ dakṣiṇā

||12||

vyomnā svargakāmaḥ

||13||

ubhe bṛhadrathaṃtare bhavataḥ

||14||

sarvaḥ saptadaśo bhavati

||15||

ekaviṃśamagniṣṭomasāma

||16||

gosavena ṣaṭtriṃśenokthyena rathaṃtarasāmnā bṛhatsāmnobhayasāmnā vā svārājyakāmaḥ

||17||

kaṇvarathaṃtaraṃ pavamāne

||18||

ayutaṃ dakṣiṇā

||19||

dakṣiṇenāhavanīyamanuddhate vedyai bṛhataḥ stotraṃ pratyabhiṣicyate pratidhuṣā revajjātaḥ sahasā vṛddhaḥ kṣatrāṇāṃ kṣatrabhṛttamo vayodhāḥ | mahānmahitve tastabhānaḥ kṣatre rāṣṭre ca jāgṛhi | prajāpatestvā parameṣṭhinaḥ svārājyenābhiṣiñcāmīti

||20||

Trayodaśī kaṇḍikā

teneṣṭvā saṃvatsaraṃ paśuvrato bhavati

||1||

upavahāyodakaṃ pibettṛṇāni cācchindyāt upa mātaramiyādupa svasāramupa sagotrām

||2||

yatrayatrainaṃ viṣṭhā vindettadvitiṣṭheta

||3||

marutāṃ stomenānantāṃ śriyaṃ jayati

||4||

etena dvau trīnvā yājayet

||5||

agneḥ kulāyāvannādyakāmasya

||6||

indrāgniyoḥ kulāyau svargakāmasya

||7||

indrastutendrastomenokthyena bṛhatsāmnā rājanyo vīryakāmaḥ

||8||

ṛṣabho dakṣiṇā

||9||

indrāgniyoḥ stomena rājapurohitāvubhāvekarddhi yājayet

||10||

tejo brahmavarcasaṃ brāhmaṇasya | viśaṃ rājā praviśati

||11||

vighanena vi pāpmānaṃ bhrātṛvyaṃ hate | tena sarvā mṛdho vihate

||12||

vajreṇa ṣoḍaśinābhicaran | saṃdaṃśenābhicaran

||13||

tayoḥ śyenena kalpo vyākhyātaḥ

||14||

trayodaśātirātrāḥ

||15||

jyotiṣarddhikāmaḥ

||16||

sarvastomena bubhūṣan

||17||

aikādaśināḥ paśavaḥ

||18||

yasmātpaśavaḥ pra preva bhraṃśerannaptoryāmeṇa | sarvamāpnoti sarvaṃ jayati

||19||

navasaptadaśena prajākāmaḥ

||20||

viṣuvatā jyaiṣṭhineyaḥ | jyaiṣṭhyamāpnoti

||21||

goṣṭomena bubhūṣan

||22||

āyuṣā svargakāmaḥ

||23||

abhijitā paśukāmaḥ

||24||

viśvajitā bhrātṛvyavān

||25||

trivṛtānnādyakāmaḥ

||26||

pañcadaśena vīryakāmaḥ

||27||

saptadaśena prajākāmaḥ

||28||

ekaviṃśena pratiṣṭhākāmaḥ

||29||

Caturdaśī kaṇḍikā

dvirātraprabhṛtaya upariṣṭādatirātrā ahīnā aikādaśarātrāt

||1||

teṣāṃ dvādaśāhenāhīnabhūtena kalpo vyākhyātaḥ

||2||

dvirātrasyaindravāyavāgraṃ prathamamahaḥ śukrāgramuttaram

||3||

trirātrasyaitaccaivāgrayaṇāgraṃ ca

||4||

catūrātrasyaitaccaivaindravāyavāgraṃ ca

||5||

pañcarātrasyaitaccaiva śukrāgraṃ ca

||6||

ṣaḍrātre dviḥ parivartate

||7||

saptarātra syaitaccaivaindravāyavāgraṃ ca

||8||

aṣṭarātrasyaitaccaiva śukrāgraṃ ca

||9||

navarātre triḥ parivartate

||10||

daśarātrasyaitaccaivaindravāyavāgraṃ ca

||11||

ekādaśarātrasyaitaccaiva śukrāgraṃ ca

||12||

dvādaśarātre catuḥ parivartate

||13||

ṣoḍaśino grahaṇaṃ dvirātrasyottare'han

||14||

grāhyo madhyame trirātrasya | caturthecaturthe catūrātraprabhṛtiṣu nānāhīneṣu

||15||

catvāro dvirātrāḥ

||16||

vyuṣṭidvirātraḥ prathamaḥ | sa vyākhyātaḥ

||17||

āṅgīrasena yaḥ puṇyo hīna iva syātsa etena

||18||

jyotiṣṭomo'gniṣṭomaḥ pūrvaḥ | sarvastomo'tirātra uttaraḥ

||19||

kāpivanena yaṃ kāmaṃ kāmayate tamabhyaśnute'lūkṣo bhavati

||20||

jyotirukthyo'gniṣṭomo vā pūrvaḥ atirātra uttaraḥ

||21||

caitrarathena prāṇeṣvannādye ca pratitiṣṭhati

||22||

agniṣṭomaḥ pūrvaḥ | atirātra uttaraḥ

||23||

Pañcadaśī kaṇḍikā

gargatrirātreṇa prajātiṃ bhūmānaṃ gacchatyabhi svargaṃ lokaṃ jayatyeṣu lokeṣu pratitiṣṭhati vasūnrudrānādityānanvārohati

||1||

traidhātavīyā dīkṣaṇīyā

||2||

rohiṇī vabhrurvā piṅgalaikahāyanī dvihāyanī vā somakrayaṇī

||3||

agniṣṭoma ukthyo 'tirātraḥ

||4||

rathaṃtaraṃ vāmadevyaṃ bṛhaditi pṛṣṭhāni

||5||

sahasraṃ dakṣiṇā

||6||

trīṇi śatāni trayastriṃśataṃ ca prathame'hani dadāti | evaṃ dvitīye tṛtīye ca

||7||

sāhasryatiricyate rohiṇyupadhvastā dvirūpobhayata enyanyatarato vā

||8||

yaiva varaḥ kalyāṇītyuktam

||9||

udbhṛṣṭiḥ prathame'hani mukhyaḥ

||10||

tamabhimantrayate tvamagna sahasramā nayodvalasyābhinattvacam | sa naḥ sahasramā naya prajayā paśubhiḥ saha punarmā viśatādrayiriti

||11||

vehaddvitīye

||12||

tāmabhimantrayate tvamapāmoṣadhīnāṃ rasena rasinī babhūvitha | sā mā sahasra ā bhaja prajayā paśubhiḥ saha punarmā viśatādrayiriti

||13||

vāmanastṛtīye

||14||

tamabhimantrayate sahasrasya pratiṣṭhāsi vaiṣṇavo vāmanastvam | sa naḥ sahasra ā dhehi prajayā paśubhiḥ saha punarmā viśatādrayiriti

||15||

tāmuttareṇāgnīdhramityuktam

||16||

Ṣoḍaśī kaṇḍikā

dakṣiṇena vā vediṃ nītvāntarā yūpamāhavanīyaṃ ca droṇakalaśamavaghrāpayedā jighra kalaśamiti | āgnīdhre havirdhāne vā

||1||

tāmudīcīmāgnīdhraṃ nītvā tasyāḥ pṛṣṭhe tārpyamadhyasyati

||2||

tasmindhiṣṇiyānāṃ rūpaṃ vigrathitaṃ bhavati

||3||

atha purastātpratīcyāṃ tiṣṭhantyāṃ juhuyādubhā jigyathuriti

||4||

rūpāṇi juhoti yāni tasyāṃ bhavanti

||5||

āśvamedhikānyeke samāmananti

||6||

pratīcīṃ sadasaḥ sraktimānīya tasyā upotthāya dakṣiṇaṃ karṇamājapediḍe rante iti

||7||

utsṛjya vijñānamupaiti

||8||

yadyapuruṣābhivītā prācīyādarātsīdayaṃ yajamānaḥ kalyāṇaṃ lokamajaiṣīditi vidyāt | yadi dakṣiṇā kṣipre'smāllokātpraiṣyati | yadi pratīcī bahudhānyo bhaviṣyati | yadyudīcī śreyānasmiṃlloke bhaviṣyatīti

||9||

tāṃ yajamāno'bhimantrayate sā mā suvargaṃ lokaṃ gamayeti

||10||

yāstisrastisrastriṃśatyadhi tāsvenāmupasamāhṛtya tāmagnīdhe brahmaṇe hotra udgātra unnetre'dhvaryave vā dadyāt

||11||

dvau vonnetārau vṛtvā yataro nāśrāvayettasmai vā

||12||

dvibhāgaṃ vā brahmaṇe tṛtīyamagnīdhe

||13||

sarvebhyo vā sadasyebhyaḥ

||14||

udākṛtyā vā sā vaśaṃ caret | yastāmavidvānpratigṛhṇātītyuktam

||15||

tāṃ śatamānena hiraṇyena niṣkrīya yajamānasya goṣṭhe visṛjati

||16||

Saptadaśī kaṇḍikā

daśa prathame'hannāśiraṃ duhanti | viṃśatiṃ dvitīye | triṃśataṃ tṛtīye

||1||

kṛtānnaṃ prathame'hani deyam | hiraṇyaṃ gaurvāsa iti dvitīye | ano ratho'śvo hastī puruṣa iti tṛtīye

||2||

na sāhasre'dhi kiṃ ciddadyāt

||3||

dadyādityeke

||4||

yadi dadyādanūbandhyāvapāyāṃ hutāyāṃ dakṣiṇā nayannanyūnā daśato nayet

||5||

yasmā ekāṃ gāṃ dāsyansyāddaśabhyastebhyo daśatamupākuryāt

||6||

yasmai dve pañcabhyaḥ | yasmai pañca dvābhyām

||7||

evamā śatādā vā sahasrāt

||8||

uttamāṃ dakṣiṇāṃ nītvodavasāya vā śabalī

||9||

samudro'si viśvavyacā brahmā devānāṃ prathamajā ṛtasya | annamasi śukramasi jyotirasyamṛtamasi | tāṃ tvā vidma śabali dīdyānām | tasyāste pṛthivī pādo'ntarikṣaṃ pādo dyauḥ pādaḥ samudraḥ pādaḥ | eṣāsi śabali tāṃ tvā vidma sā na iṣamūrjaṃ dhukṣva vasordhārāṃ śabali prajānāṃ śaviṣṭhā vrajamanugeṣaṃ svāheti śabalīhomaṃ juhoti

||10||

Aṣṭādaśī kaṇḍikā

aśvamedhasyāgniṣṭoma ukthyo'tirātraḥ

||1||

rathaṃtaraṃ mahānāmnī bṛhaditi pṛṣṭhāni

||2||

rājā yajeta yaḥ kāmayeta sarvamidaṃ bhaveyamiti

||3||

baidatrirātreṇa svārājyakāmaḥ

||4||

trayastrivṛto'tirātrāḥ ṣoḍaśimantaḥ

||5||

rathaṃtaraṃ vāmadevyaṃ bṛhaditi pṛṣṭhāni

||6||

gargatrirātreṇottareṣāṃ trayāṇāmahāni pṛṣṭhānīti vyākhyātāni

||7||

chandomapavamānena paśukāmaḥ

||8||

antarvasunā paśūnāpnoti

||9||

parākeṇa svargakāmaḥ

||10||

catvāraścatūrātrāḥ

||11||

atreḥ prathamaścaturvīraḥ

||12||

catvāro 'sya vīrāḥ kula ājāyante suhotetyuktam

||13||

agniṣṭoma ukthyāvatirātro 'trereva catvāraścatuṣṭomāḥ

||14||

atriṃ śraddhādevamityuktam

||15||

jāmadagnyena puṣṭikāmaḥ

||16||

puroḍāśinya upasado bhavanti

||17||

āgneya ekakapāla āśvino dvikapālo vaiṣṇavastrikapālaḥ saumyaścatuṣkapālaḥ sāvitraḥ pañcakapālo dhātraḥ ṣaṭkapālo mārutaḥ saptakapālo bārhaspatyo'ṣṭākapālo maitro navakapālo vāruṇo daśakapāla aindra ekādaśakapālo vaiśvadevo dvādaśakapālaḥ

||18||

darvihomā bhavanti

||19||

Ekonaviṃśī kaṇḍikā

agne verhotraṃ veradhvaramā pitaraṃ vaiśvānaramavase karindrāya devebhyo juṣatāṃ haviḥ svāhā | devāvaśvinā madhukaśayādyāsminyajñe yajamānāya mimikṣatam | deva viṣṇavurvadyemaṃ yajñam yajamānāyānuvikramasva | deva savitaḥ suṣāvitramadyāsminyajñe yajamānāyāsuvasva | deva dhātaḥ sudhātādyāsminyajñe yajamānāyaidhi | devā grāvāṇo madhumatīmadyāsminyajñe yajamānāya vācaṃ vadata | devyadite'nvadyemaṃ yajñaṃ yajamānāyaidhi | devyanumate'nvadyemaṃ yajñaṃ yajamānāya manyasva | divyā āpo nannamyadhvamadyāsminyajñe yajamānāya | sadaḥsadaḥ prajāvānṛbhurjuṣāṇaḥ | devendrendriyamadyāsminyajñe yajamānāyaidhi | deva tvaṣṭaḥ suretodhā adyāsminyajñe yajamānāyaidhīti pratinigadya homāḥ

||1||

indrāya devebhyo juṣatāṃ haviḥ svāheti sarvatrānuṣajati

||2||

Viṃśī kaṇḍikā

vasiṣṭhasya saṃsarpaḥ | yaḥ puṇyo hīna iva syātsa etena

||1||

viśvāmitrasya saṃjayaḥ | bhrātṛvyavānyajeta

||2||

pañca pañcāhāḥ

||3||

saṃvatsaro vā idameka āsīdityuktam

||4||

abhyāsaṅgyo dvitīyaḥ

||5||

yaṃ kāmaṃ kāmayate tamabhyaśnute

||6||

agniṣṭomastraya ukthyā atirātraḥ

||7||

trivṛtī dve savane pañcadaśamekam | pañcadaśe dve saptadaśamekam | saptadaśe dve ekaviṃśamekam | ekaviṃśe dve triṇavamekam | trinave dve trayastriṃśamekam

||8||

pañcaśāradīyena bahorbhūyānbhavati

||9||

anusaṃvatsaraṃ paśubandhena yajate

||10||

saptadaśa pṛśnīnukṣṇaḥ pañcavarṣānānayanti | saptadaśa pṛśnīrvatsataryastrivatsā apravītāḥ

||11||

prokṣitānparyagnikṛtānukṣṇa utsṛjanti | vatsatarīrālabhante

||12||

varṇānanukramiṣyāmaḥ

||13||

rājīvā navanītapṛśnīraruṇāḥ piśaṅgīḥ sāraṅgīruttamīrālabhya dīkṣante

||14||

trivṛdagniṣṭomaḥ pañcadaśa ukthyaḥ saptadaśa ukthyaḥ pañcadaśa ukthyaḥ saptadaśo'tirātraḥ

||15||

eta ukṣāṇaḥ savanīyāḥ

||16||

trīṃstrīnanvahamālabhante | pañcottame'han

||17||

aindramārutā ukṣāṇaḥ | mārutyo vatsataryaḥ

||18||

yadyukṣṇo rudro'bhimanyeta

||19||

Ekaviṃśī kaṇḍikā

agnaye rudravate puroḍāśamaṣṭākapālaṃ nirvapet

||1||

aponaptrīyaṃ caruṃ yadyapsu patet

||2||

nairṛtaṃ caruṃ yadyavasīdet

||3||

bhaumaṃ carumekakapālaṃ vā yadyavasannaḥ saṃśīrṇo vā

||4||

bārhaspatyaṃ caruṃ yadi śloṇaḥ kūṭo vā

||5||

yadi naśyedvāyavyaṃ carum

||6||

yadi senābhītvarī vindetendrāya jayata ekādaśakapālam

||7||

yadi prāsahā nayeyurindrāya prasahvana ekādaśakapālam

||8||

yadyandhaḥ syātsauryaṃ carumekakapālaṃ vā

||9||

yadi śvabhraṃ prapatedvaiṣṇavaṃ carum

||10||

yadyavijñātena yakṣmaṇā mriyeta prājāpatyaṃ caruṃ dvādaśakapālaṃ vā

||11||

caturtho'ntarmahāvrataḥ

||12||

bhrātṛvyavānyajeta

||13||

trivṛdagniṣṭomaḥ pañcadaśa ukthyo mahāvrataṃ saptadaśa ukthya ekaviṃśo'tirātraḥ

||14||

puruṣamedhaḥ pañcamaḥ

||15||

pañcaśāradīyavadahāni

||16||

ayutaṃ prathame'hani dadāti | niyutaṃ dvitīye | arbudaṃ nyarbudam ca tṛtīye | yathā prathamayorevamuttarayoḥ

||17||

Dvāviṃśī kaṇḍikā

catvāraḥ ṣaḍahāḥ

||1||

sādhyānāṃ prathamaḥ

||2||

sādhyā vai devāḥ suvargakāmā ityuktam

||3||

ṛtūnāṃ dvitīyena prajākāmaḥ

||4||

pṛṣṭhaḥ ṣaḍahaḥ

||5||

tṛtīyenopariṣṭāttrikadrukeṇa yaṃ kāmaṃ kāmayate tamabhyaśnute

||6||

trivṛdagniṣṭomaḥ pañcadaśa ukthyaḥ saptadaśa ukthyo jyotirgaurāyuratirātraḥ

||7||

caturthena praiva jāyate prajayā paśubhiḥ

||8||

abhyāsaṅgyaḥ pañcāho viśvajidatirātraḥ

||9||

aṣṭau saptarātrāḥ

||10||

kausurubindena paśukāmaḥ

||11||

sa vyākhyātaḥ

||12||

saptarṣīṇāṃ dvitīyena svargakāmaḥ

||13||

pṛṣṭhyaḥ ṣaḍaho mahāvratavānatirātraḥ

||14||

prājāpatyena prajākāmaḥ

||15||

pṛṣṭhyaḥ ṣaḍahaḥ prājāpatyaṃ mahāvratamatirātre

||16||

chandomapavamānena paśukāmaḥ

||17||

pṛṣṭhyaḥ ṣaḍahaśchandomapavamānaṃ mahāvratamatirātre

||18||

pṛṣṭhyāvalambenānnādyakāmaḥ

||19||

pṛṣṭhyastomaḥ ṣaḍaho mahāvratavānatirātraḥ

||20||

Trayoviṃśī kaṇḍikā

sattrasaṃmitenānnādyakāmaḥ

||1||

kausurubindavadahāni

||2||

aindreṇaujaskāmaḥ

||3||

jyotirgaurāyurathābhijidviśvajitsarvajitsarvastomo'tirātraḥ

||4||

janakasaptarātreṇa prajātiṃ bhūmānaṃ gacchatyabhi svargaṃ lokaṃ jayatyeṣu lokeṣu pratitiṣṭhati

||5||

catvāri trivṛntyahānyagniṣṭomamukhāni viśvajinmahāvrataṃ jyotiṣṭomo vaiśvānaro'tirātraḥ

||6||

aṣṭarātreṇa brahmavarcasakāmaḥ | sa vyākhyātaḥ

||7||

trayo navarātrāḥ

||8||

prathamenāyuṣkāmaḥ

||9||

pṛṣṭhyaḥ ṣaḍaho jyotirgaurāyuratirātraḥ

||10||

dvitīyena brahmavarcasakāmaḥ

||11||

trivṛdagniṣṭomaḥ pañcadaśa ukthyaḥ saptadaśa ukthyo'bhyāsaṅgyaḥ pañcāho viśvajidatirātraḥ

||12||

śalalīpiśaṅgenānnādyakāmaḥ

||13||

jyotirgaurāyurjyotirgaurāyurgaurjyotiratirātraḥ

||14||

catvāro daśarātrāḥ

||15||

daśarātrāya dīkṣiṣyamāṇo daśahotāraṃ manasānudrutyāhavanīye sagrahaṃ juhuyāt

||16||

trikakutprathamaḥ | trikakutprajānāṃ samānānāṃ ca bhavati

||17||

trivṛdagniṣṭomaḥ pañcadaśa ukthyastrivṛdagniṣṭomaḥ saptadaśo'gniṣṭoma ekaviṃśa ukthyaḥ saptadaśo'gniṣṭomastriṇavo'gniṣṭomastrayastriṃśa ukthyastriṇavo'gniṣṭomo viśvajitsarvapṛṣṭho'tirātraḥ

||18||

Caturviṃśī kaṇḍikā

devapurābhicaryamāṇaḥ

||1||

triṣṭomo'gniṣṭomo jyotirukthyastriṣṭomo'gniṣṭomo 'bhijidagniṣṭomo gaurukthyo'bhijidagniṣṭomo viśvajidagniṣṭoma āyurukthyo viśvajidagniṣṭomaḥ sarvastomo'tirātraḥ

||2||

chandomavatā puruṣaṃ paśūnojo vīryamāpnoti

||3||

abhyāsaṅgyaḥ ṣaḍahastrayaśchandomā atirātraḥ

||4||

athaikeṣām | abhyāsaṅgyaḥ pañcāhaścatvāraśchandomā atirātraḥ

||5||

kausurubindena bahorbhūyānbhavati

||6||

trayastrivṛto'gniṣṭomāstrayaḥ pañcadaśa ukthyāstrayaḥ saptadaśā ukthyā ekaviṃśo'tirātraḥ

||7||

pauṇḍarīka ekādaśarātro'yutadakṣiṇaḥ

||8||

anvahaṃ sahasrāṇi dadāti | aśvasahasramuttame'śvaśataṃ vā

||9||

tena sarvāmṛddhimṛdhnoti parameṣṭhitāṃ gacchatyabhi svargaṃ lokaṃ jayatyeṣu lokeṣu pratitiṣṭhati

||10||

abhyāsaṅgyaḥ ṣaḍahaścatuṣṭomo'gniṣṭomastrayaśchandomā atirātraḥ

||11||

athaikeṣām | abhyāsaṅgyaḥ pañcāhaścatvāraśchandomā mahāvrataṃ viśvajitsarvapṛṣṭho 'tirātraḥ

||12||

Pañcaviṃśī kaṇḍikā

atha savānāṃ vyākhyāto bṛhaspatisavaḥ

||1||

vaiśyaḥ puṣṭikāmaḥ

||2||

āgneyādīni sapta havīṃṣi nirvapati

||3||

pṛśniḥ paṣṭhauhī mārutyālabhyate

||4||

tasyāḥ purastātsviṣṭakṛto yajamānāyatana ṛṣabhacarma prācīnagrīvamuttaralomāstīrya tasminnāsīnaṃ yajamānaṃ dadhnābhiṣiñcati

||5||

brāhmaṇo brahmavarcasakāmaḥ

||6||

āgneyādīnyaṣṭau havīṃṣi nirvapati

||7||

purastātsviṣṭakṛto hiraṇyena ghṛtamutpūya tena kṛṣṇājina āsīnamabhiṣiñcati

||8||

atha somasavaḥ

||9||

yatkiṃca rājasūyamṛte somaṃ tatsarvaṃ bhavati

||10||

maitrābārhaspatyaṃ saṃsthāpya saumīṃ sūtavaśāmālabhate

||11||

tasyāḥ purastātsviṣṭakṛto'ṣāḍhaṃ yutsu pṛtanāsu paprimiti saumyarcādbhirabhiṣiñcati

||12||

śeṣaṃ saṃsthāpya saṃsṛpāṃ havirbhirdiśāmaveṣṭyā dvipaśunā paśubandhena sātyadūtānāṃ havirbhiḥ prayujāmiti yajate

||13||

pṛthisavena paśukāmaḥ

||14||

yatkiṃca rājasūyamanuttaravedikaṃ tatsarvaṃ bhavati

||15||

maitrābārhaspatyasya purastātsviṣṭakṛto ye me pañcāśatamiti nārāśaṃsyarcādbhirabhiṣiñcati

||16||

samānamuttaraṃ pūrveṇa paśubandhavarjam

||17||

vyākhyāto gosavaḥ

||18||

odanasavenānnādyakāmaḥ

||19||

rohiṇyāṃ yajatopavyuṣaṃ śrapayati

||20||

darvihomo bhavati

||21||

udita āditye siṃhe vyāghra iti catasra āhutīrodanāddhutvā rāḍasi virāḍasītyetaiḥ pratimantram

||22||

Ṣaḍviṃśī kaṇḍikā

manthānkalpayanti | ājyamanthaṃ brāhmaṇaḥ payomanthaṃ rājanyo dadhimanthaṃ vaiśya udamanthaṃ śūdraḥ

||1||

indrāya tvā tejasvate tejasvantaṃ śrīṇāmīti brāhmaṇaḥ saktubhirājyaṃ śrītvā tejo'sītyabhimantrya tatte prayacchāmīti yajamānāya prayacchati

||2||

tejasvadastu me mukhamiti pratigṛhya bhakṣayati

||3||

evamitareṣāmuttarauttaraḥ śrayaṇo'bhimantraṇaḥ pradāno bhakṣaṇaśca yathāliṅgam

||4||

sarvānyajamāno bhakṣayitvā hiraṇyaṃ brāhmaṇāya dadāti | tisṛdhanvaṃ rājanyāya | aṣṭrāṃ vaiśyāya | māṣakamaṇḍaluṃ śūdrāya

||5||

odanaśeṣaṃ yajamānaḥ prāśnāti

||6||

imamagna āyuṣe varcase kṛdhīti prāśnantamabhimantrayate

||7||

hiraṇyaṃ yajamānāyābadhnāti

||8||

āyurasi viśvāyurasītyābadhyamāne japati

||9||

apāṃ grahāngṛhṇanti ye manthānkalpayantyapāṃ yo dravaṇe rasa ityetaiḥ pratimantram

||10||

tairenaṃ saṃsṛṣṭairabhiṣiñcati yato vāto manojavā iti

||11||

samudra ivāsi gahmanetyenamabhimantryāthainaṃ tribhirdarbhapuñjīlaiḥ pavayati

||12||

avabhṛthapratyāmnāyo bhavatīti vijñāyate

||13||

agreṇāhavanīyaṃ ratho'vasthito bhavati

||14||

abhi prehīti taṃ yajamāno'bhyeti

||15||

ātiṣṭha mitravardhana ityārohantamabhimantrayate

||16||

aṅkau nyaṅkāviti rathacakre abhimṛśati | pakṣasī vā

||17||

ātiṣṭha vṛtrahanniti pañcabhirārūḍham

||18||

didṛkṣeṇyo darśanīyo bhavati ya etena yajata iti vijñāyate

||19||

Saptaviṃśī kaṇḍikā

saṃtiṣṭhata odanasavaḥ

||1||

vyākhyātaḥ pañcaśāradīyaḥ

||2||

tathāgniṣṭuta

||3||

tasya purorucaḥ

||4||

asyājarāso'gna āyūṃṣi pavasa ityaindravāyavasya | dvitīyā maitrāvaruṇasya | tṛtīyāśvinasya | caturthī pañcamī ca śukrāmanthinoḥ ṣaṣṭhyāgrayaṇasya

||5||

anyāmāgneyīmukthyasya niyunakti

||6||

nityā dhruvasya

||7||

niyunaktyaindrāgnavaiśvadevayoḥ

||8||

agniśriya iti tisro marutvatīyānām | śrudhi śrutkarṇetyuttarāṃ māhendrasya | viśveṣāmaditiriti tisra ādityagrahasya | uttamā sāvitrasya

||9||

niyunakti vaiśvadevasya

||10||

nityā pātnīvatasya

||11||

niyunakti hāriyojanasya

||12||

indrastutendrastomenokthyenendriyakāmo vīryakāmo vā yajeta

||13||

aindriyaḥ purorucaḥ

||14||

tiṣṭhā harī kasya vṛṣetyaindravāyavasya | tṛtīyā maitrāvaruṇasya | caturthyāśvinasya | pañcamī ṣaṣṭhī ca śukrāmanthinoḥ | saptamyāgrayaṇasya

||15||

nityokthyasya

||16||

niyunakti dhruvaindrāgnavaiśvadevānām

||17||

nityā marutvatīyamāhendrāṇām

||18||

ā no viśvābhirūtibhiriti tisra āditya grahasya | uttamā sāvitrasya

||19||

niyunakti viaśvadevapātnīvatayoḥ

||20||

nityā hāriyojanasya

||21||

vyākhyāto 'ptoryāmaḥ

||22||

Aṣṭāviṃśī kaṇḍikā

rājābhiṣekṣyamāṇo janapadeṣu samaveteṣu dvayoḥ puṇyāhayoḥ pūrvasminsthaṇḍilaṃ kalpayitvāgnimupasamādhāya saṃparistīrya vasati

||1||

udita āditye ye keśino narte brahmaṇa iti dve āhutī hutvā rāḍasi virāḍasīti yajamānāyatana audumbarīmāsandīṃ pratiṣṭhāpayati

||2||

tāṃ rājārohati

||3||

āroha proṣṭhamityārohantamabhimantrayate

||4||

atra varaṃ dadāti

||5||

tasyāmāsīnaḥ keśānvāpayate yenāvapatsavitā kṣureṇeti

||6||

mā te keśāniti keśānprakīryamāṇānanumantrayate

||7||

tānsamopya darbhastambe nidadhāti tebhyo nidhānamiti

||8||

athainamājyamiśreṇa payasānakti | balaṃ te bāhuvoriti bāhū | yatsīmantamiti śiraḥ

||9||

vyāghro'yamagnāviti saptāhutīryhutvā dyaurasi pṛthivyasīti yajamānāyatane śārdūlacarma prācīnagrīvamuttaralomāstṛṇāti

||10||

tasminrājopaviśati

||11||

vyāghro vaiyyāghra ityāsīnamabhimantrayate

||12||

athainaṃ tokmāvāstābhirdūrvāvāstābhirvādbhirabhiṣiñcati yā divyā āpa iti pratipadyā pāṅktāt

||13||

aruṇaṃ tvā vṛkamityenamabhimantrya pra bāhaveti bāhū prasāryendrasya te vīryakṛta ityupāvaharati

||14||

agreṇāgniṃ ratho'vasthito bhavati

||15||

abhi prehīti taṃ rājābhyeti

||16||

ātiṣṭha vṛtrahantama ityārohantamabhimantrayate

||17||

aṅko nyaṅkāviti rathacakre abhimṛśati | pakṣasī vā

||18||

namasta ṛṣa iti purohitamabhimantrayate

||19||

tiṣṭhā ratha iti sārathim

||20||

ā raśmīniti raśmīnālabhate

||21||

ātiṣṭha vṛtrahanniti ṣaḍbhirārūḍham

||22||

pari mā senyā iti dve vācayitvottarābhistisṛbhirabhimantryodasāvetvityādityamudīkṣayati

||23||

annavatāmiti janapadānanuvīkṣate

||24||

saṃtiṣṭhate rājābhiṣekaḥ

||25||

vyākhyāto vighanaḥ

||26||

saṃtiṣṭhante savāḥ savāḥ

||27||