मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Dvitīyo'dhyāyaḥ

3
Āśvalāyanagṛhyasūtram · 2

Prathamā kaṇḍikā

śrāvaṇyāṃ paurṇamāsyāṃ śravaṇākarma

||1||

akṣatasaktūnāṃ navaṅkalaśaṃ pūrayitvā darvīñca baliharaṇīṃ nave śikye nidadhāti

||2||

akṣatadhānāḥ kṛtvā sarpiṣā'rddhā anakti

||3||

astamite sthālīpākaṃ śrapayitvaikakapālañca puroḍāśaṃ agne naya supathā rāye asmāniti catasṛbhiḥ pratyṛcaṃ hutvā pāṇinaikakapālamacyutāya bhaumāya svāheti

||4||

aviplutaḥ syādāviḥpṛṣṭho vā

||5||

mā no agne'vasṛjo aghāyetyenamāśayenābhijuhoti

||6||

śanno bhavantu vājino haveṣvityaktā dhānā añjalinā

||7||

amātyebhya itarā dadyāt

||8||

kalaśātsaktūnāndarvīṃ pūrayitvā prāgupaniṣkramya śucau deśe'po'vaninīya sarpadevajanebhyaḥ svāheti hutvā namaskaroti ye sarpāḥ pārthivā ya āntarikṣyā ye divyā ye diśyāstebhya imaṃ balimāhārṣaṃ tebhya imaṃ balimupākaromīti

||9||

pradakṣiṇaṃ parītya paścādbalerupaviśya sarpo'si sarpatāṃ sarpāṇāmadhipatirasyannena manuṣyāṃstrāyase'pūpena sarpā nyajñena devāṃstvayi mā santaṃ tvayi santaḥ sarpā mā hiṃsiṣurdhruvānte paridadāmīti

||10||

dhruvāmunte dhruvāmunta ityamātyānanupūrvam

||11||

dhruva māṃ te paridadāmītyātmānamantataḥ

||12||

nainamantarā vyaveyurā paridānāt

||13||

sarpadevajanebhyaḥ svāheti sāyaṃ prātarbaliṃ haredā pratyavarohaṇāt

||14||

prasaṅkhyāya haike tāvato balīṃstadaharevopaharanti

||15||

Dvitīyā kaṇḍikā

āśvayujyāmāśvayujīkarma

||1||

niveśanamalaṃkṛtya snātāḥ śucivāsasaḥ paśupa taye sthālīpākaṃ nirupya juhuyuḥ paśupataye śivāya śaṅkarāya pṛṣātakāya svāheti

||2||

pṛṣātakamañjalinā juhuyādūnaṃ me pūryatāṃ pūrṇaṃ me mopasadatpṛṣātakāya svāheti

||3||

sajūrṛtubhiḥ sajūrvidhābhiḥ sajūrindrāgnibhyāṃ svāhā sajūrṛtubhiḥ sajūrvidhābhiḥ sajūrviśvebhyo devebhyaḥ svāhā | sajūrṛtubhiḥ sajūrvidhābhiḥ sajūrdyāvāpṛthivībhyāṃ svāhetyāhitāgnerāgrayaṇasthālīpākaḥ

||4||

anāhitāgnerapi śālāgnau

||5||

Tṛtīyā kaṇḍikā

mārgaśīrṣyāṃ pratyavarohaṇaṃ caturdaśyām

||1||

paurṇamāsyāṃ vā

||2||

niveśanaṃ punarnavīkṛtya lepanastaraṇopastaraṇairastamite pāyasasya juhuyurapaśvetapadā jahi pūrveṇa cāpareṇa ca | sapta ca vāruṇīrimāḥ sarvāśca rājabāndhavīḥ svāhā na vai śvetasyābhyāgāre'hirjaghāna kiñcana | śvetāya vaidārvāya namaḥ svāheti

||3||

nātra sauviṣṭakṛt

||4||

abhayannaḥ prājāpatyemyo bhūyādityagnimīkṣamāṇo japati śivo naḥ sumanā bhaveti hemantaṃ manasā dhyāyāt

||5||

paścādagneḥ svastaraḥ svāstīrṇastasminnupaviśya syonā pṛthivi bhaveti japitvā saṃviśetsāmātyaḥ prākśirā udaṅmukhaḥ

||6||

yathāvakāśamitare

||7||

jyāyānjyāyānvānantaraḥ

||8||

mantravido mantrānjapeyuḥ

||9||

saṃhāya ato devā avantu na iti triḥ

||10||

etāṃ dakṣiṇāmukhāḥ pratyaṅmukhā udaṅmukhāścaturtham

||11||

saṃhāya sauryāṇi svastyayanāni ca japitvānnaṃ saṃskṛtya brāhmaṇānbhojayitvā svastyayanaṃ vācayīta

||12||

Caturthī kaṇḍikā

hemantaśiśirayoścaturṇāmaparapakṣāṇāmaṣṭamīṣvaṣṭakāḥ

||1||

ekasyāṃ vā

||2||

pūrvedyuḥ pitṛbhyo dadyāt

||3||

odanaṃ kṛsaraṃ pāyasam

||4||

catuḥśarāvasya vāpūpān

||5||

udīratāmavara utparāsa ityaṣṭābhirhutvā yāvatībhirvā kāmayīta

||6||

atha śvobhūte'ṣṭakāḥ paśunā sthālīpākena ca

||7||

apyanaḍuho yavasamāharet

||8||

agninā vā kakṣamupoṣet

||9||

eṣa me'ṣṭaketi

||10||

na tvevānaṣṭakaḥ syāt

||11||

tāṃ haike vaiśvadevīṃ bruvata āgneyīmeke sauryāmeke prājāpatyāmeke rātridevatāmeke nakṣatradevatāmeka ṛtudevatāmeke pitṛdevatāmeke paśudevatāmeke

||12||

paśukalpena paśuṃ saṃjñapya prokṣaṇopākaraṇavarjaṃ vapāmutkhidya juhuyādvaha vapāṃ jātavedaḥ pitṛbhyo yatrainānvettha nihitānparāke medasaḥ kulyā upainānsravantu satyā etā āśiṣaḥ santu sarvāḥ svāheti

||13||

athāvadānānāṃ sthālīpākasya ca agne naya supathā rāye asmāniti dve | grīṣmo hemanta ṛtavaḥ śivā no varṣāḥ śivā abhayā śarannaḥ | saṃvatsaro'dhipatiḥ prāṇado no'horātre kṛṇutāṃ dīrghamāyuḥ svāhā | śāntā pṛthivī śivamantarikṣaṃ dyaurno devyabhayanno astu | śivā diśaḥ pradiśa uddiśo na āpo vidyutaḥ paripāntu sarvataḥ svāhā | āpo marīcīḥ pravahantu no dhiyo dhātā samudro vahantu pāpaṃ bhūtaṃ bhaviṣyadabhayaṃ viśvamastu me brahmādhiguptaḥ svārākṣarāṇi svāhā | viśva ādityā vasavaśca devā rudrā goptāro marutaḥ sadantu | ūrjaṃ prajāmamṛtaṃ pinvamānaḥ prajāpatirmayi parameṣṭhī dadhātu svāhā | prajāpate na tvadetānyanyaḥ

||14||

sauviṣṭakṛtyaṣṭamī

||15||

brāhmaṇānbhojayedityuktam

||16||

Pañcamī kaṇḍikā

aparedyuranvaṣṭakyam

||1||

tasyaiva māṃsasya prakalpya dakṣiṇāpravaṇe'gnimupasamādhāya pariśrityottarataḥ pariśritasya dvāraṃ kṛtvā samūlaṃ barhistrirapasalairavidhūnvanparistīrya havīṃṣyāsādayedodanaṃ kṛsaraṃ pāyasaṃ dadhimanthānmadhumanthāṃśca

||2||

piṇḍapitṛyajñakalpena

||3||

hutvā madhumanthavarjaṃ pitṛbhyo dadyāt

||4||

strībhyaśca surā cācāmamityadhikam

||5||

karṣūṣveke dvayoḥ ṣaṭsu vā

||6||

pūrvāsu pitṛbhyo dadyāt

||7||

aparāsu strībhyaḥ

||8||

etena māghyāvarṣaṃ proṣṭhapadyā aparapakṣe

||9||

māsi māsi caivaṃ pitṛbhyo'yukṣu pratiṣṭhāpayet

||10||

navāvarānbhojayet

||11||

ayujo vā

||12||

yugmān vṛddhipūrteṣu

||13||

ayugmānitareṣu

||14||

pradakṣiṇamupacāro yavaistilārthaḥ

||15||

Ṣaṣṭhī kaṇḍikā

rathamārokṣyannānā pāṇibhyāṃ cakre abhimṛśet | ahante pūrvaṃ pādāvālabhedbṛhadrathantare te cakre

||1||

vāmadevyamakṣa ityakṣādhiṣṭhāne

||2||

dakṣiṇapūrvābhyāmārohet vāyoṣṭvā vīryeṇārohāmīndrasyaujasādhipatyeneti

||3||

raśmīnsaṃmṛśedaraśmikānvā daṇḍena brahmaṇo vastejasā saṃgṛhṇāmi satyena vassaṃgṛhṇāmīti

||4||

abhipravarttamāneṣu japet sahasrasaniṃ vājamabhivarttasva ratha deva pravaha vanaspate vīḍvaṅgo hi bhūyā iti

||5||

etayānyānyapi vānaspatyāni

||6||

sthirau gāvau bhavatāṃ vīḍurakṣa iti rathāṅgamabhimṛśet

||7||

sutrāmāṇaṃ pṛthivīṃ dyāmanehasamiti nāvam

||8||

navarathena yaśasvinaṃ vṛkṣaṃ hradaṃ vāvidāsinaṃ pradakṣiṇaṃ kṛtvā phalavatīḥ śākhā āharet

||9||

anyadvā kauṭumbam

||10||

saṃsadamupayāyāt

||11||

asmākamuttamaṃ kṛdhītyādityamīkṣamāṇo japitvāvarohet

||12||

ṛṣabhaṃ mā samānānāmityabhikrāman

||13||

vayamadyendrasya preṣṭhā ityastaṃ yātyāditye

||14||

tadvo divo duhitaro vibhātīriti vyuṣṭāyām

||15||

Saptamī kaṇḍikā

athāto vāstuparīkṣā

||1||

anūṣaramavivadiṣṇu bhūma

||2||

oṣadhivanaspativat

||3||

yasminkuśavīriṇaṃ prabhūtam

||4||

kaṇṭakikṣīriṇastu samūlānparikhāyodvāsayedapāmārgaḥ śākastilvakaḥ parivyādha iti caitāni

||5||

yatra sarvata āpo madhyaṃ sametya pradakṣiṇaṃ śayanīyaṃ parītya prācyaḥ syanderannapravadatyastatsarvaṃ samṛddham

||6||

samavasrave bhaktaśaraṇaṃ kārayet

||7||

bahvannaṃ ha bhavati

||8||

dakṣiṇāpravaṇe sabhāṃ māpayetsā'dyūtā ha bhavati

||9||

yuvānastasyāṃ kitavāḥ kalahinaḥ pramāyukā bhavanti

||10||

yatra sarvata āpaḥ prasyanderan sā svastyayanyadyūtā ca

||11||

Aṣṭamī kaṇḍikā

athaitairvāstu parīkṣeta

||1||

jānumātraṅgartaṃ khātvā taireva pāṃsubhiḥ pratipūrayet

||2||

adhike praśastaṃ same vārttaṃ nyūne garhitam

||3||

astamite'pāṃ supūrṇaṃ parivāsayet

||4||

sodake praśastamārdre vārttaṃ śuṣke garhitaṃ śvetaṃ madhurāsvādam

||5||

sikatottaraṃ brāhmaṇasya

||6||

lohitaṃ kṣatriyasya

||7||

pītaṃ vaiśyasya

||8||

tatsahasrasītaṃ kṛtvā yathādiksamacaturasraṃ māpayet

||9||

āyataṃ caturasraṃ vā

||10||

tacchamīśākhayoḍumbaraśākhayā vā śantātīyena triḥ parivrajanprokṣati

||11||

avicchinnayā codakadhārayāpo hi ṣṭhā mayobhuva iti tṛcena

||12||

vaṃśāntareṣu śaraṇāni kārayet

||13||

garteṣvavakāṃ śīpālamityavadhāpayennāsyāgnirdāhuko bhavatīti vijñāyate

||14||

madhyamasthūṇāyā garte'vadhāya prāgagrodagrānkuśānāstīrya vrīhiyavamatīrapa āsecayedacyutāya bhaumāya svāheti

||15||

athaināmucchriyamāṇāmanumantrayetehaiva tiṣṭha nimitā tilvilāstāmirāvatīṃ madhye poṣasya tiṣṭhantīm | ā tvā prāpannaghāyava ā tvā kumārastaruṇa ā vatso jāyatāṃ saha | ā tvā pariśritaḥ kumbha ā dadhnaḥ kalaśairayanniti

||16||

Navamī kaṇḍikā

vaṃśamādhoyamānam

||1||

ṛtena sthūṇāmadhiroha vaṃśa drāghīya āyuḥ pratarandadhāna iti

||2||

sadūrvāsu catasṛṣu śilāsu maṇikaṃ pratiṣṭhāpayet pṛthivyā adhi sambhaveti

||3||

araṅgaro vāvadīti tredhā baddho varatrayā | irāmu ha praśaṃsatyanirāmapabādhatāmiti vā

||4||

athāsminnapa āsecayet aitu rājā varuṇo revatībhirasmin sthāne tiṣṭhatu modamānaḥ | irāṃ vahanto ghṛtamukṣamāṇā mitreṇa sākaṃ saha saṃviśantviti

||5||

athainacchamayati

||6||

vrīhiyavamatībhiradbhirhiraṇyamavadhāya śantātīyena triḥ pradakṣiṇaṃ parivrajanprokṣati

||7||

avicchinnayā codakadhārayā āpo hi ṣṭhā mayobhuva iti tṛcena

||8||

madhye'gārasya sthālīpākaṃ śrapayitvā vāstoṣyate pratijānīhyasmāniti catasṛbhiḥ pratyṛcaṃ hutvānnaṃ saṃskṛtya brāhmaṇānbhojayitvā śivaṃ vāstu śivaṃ vāstviti vācayīta

||9||

Daśamī kaṇḍikā

uktaṃ gṛhaprapadanam

||1||

bījavato gṛhān prapadyeta

||2||

kṣetraṃ prakarṣayeduttaraiḥ proṣṭhapadaiḥ phālgunībhī rohiṇyā vā

||3||

kṣetrasyānuvātaṃ kṣetrasya patinā vayamiti pratyṛcaṃ juhuyājjapedvā

||4||

gāḥ pratiṣṭhamānā anumantrayeta mayobhūrvāto abhivātūsrā iti dvābhyām

||5||

āyatīḥ yāsāmūdhaścaturbilaṃ madhoḥ pūrṇaṃ ghṛtasya ca | tā naḥ santu payasvatīrbahvīrgoṣṭhe ghṛtācyaḥ | upa maitu mayobhuva ūrjaṃ caujaśca bibhratīḥ | duhānā akṣitaṃ payo mayi goṣṭhe niviśadhvam | yathā bhavāmyuttamo yā deveṣu tanvāmairayanteti ca sūktaśeṣam

||6||

āgāvīyameke

||7||

gaṇānāsāmupatiṣṭhetāgurugavīnāṃ bhūtāḥ stha praśastāḥ stha śobhanāḥ priyāḥ priyo vo bhūyāsaṃ śaṃ mayi jānīdhvaṃ śaṃ mayi jānīdhvaṃ

||8||