darśapūrṇamāsau
Prathamā kaṇḍikā
devasya tvā savituḥ prasava iti sphyamādāyendrasya bāhurasi dakṣiṇa ityabhimantrya haraste mā pratigāmiti darbheṇa saṃmṛjyāpareṇāhavanīyaṃ yajamānamātrīmaparimitāṃ vā prācīṃ vediṃ karoti
||1||yathāsannāni havīṃṣi saṃbhavedevaṃ tiraścīm
||2||vedena vediṃ vividuḥ pṛthivīṃ sā paprathe pṛthivī sārthivāni | garbhaṃ bibharti bhuvaneṣvantastato yajño jāyate viśvadāniriti purastātstambayajuṣo vedena vediṃ triḥ saṃmārṣṭyupariṣṭādvā
||3||pūrvārdhādvedervitṛtīyadeśātstambayajurharati
||4||pṛthivyai varmāsīti tatrodagagraṃ prāgagraṃ vā darbhaṃ nidhāya pṛthivi devayajanīti tasminsphyena prahṛtyāpahato'raruḥ pṛthivyā iti sphyena satṛṇānpāṃsūnapādāya vrajaṃ gaccha gosthānamiti harati | varṣatu te dyauriti vediṃ pratyavekṣate yajamānaṃ vā
||5||badhāna deva savitarityuttarataḥ purastādvitṛtīyadeśa udagdvipade 'parimite vā vedernivapati
||6||sa utkaraḥ
||7||araruste divaṃ mā skāniti nyuptamāgnīdhro 'ñjalinābhigṛhṇāti
||8||evaṃ dvitīyaṃ tṛtīyaṃ ca harati
||9||tūṣṇīṃ caturthaṃ haransarvaṃ darbhaśeṣaṃ harati
||10||Dvitīyā kaṇḍikā
apārarumadevayajanaṃ pṛthivyā iti dvitīye praharaṇo'rarurdyāṃ mā paptaditi tṛtīye | apahato'raruḥ pṛthivyai devayajanyā iti dvitīye'pādāno'pahato'raruḥ pṛthivyā adevayajana iti tṛtīye
||1||avabāḍhaṃ rakṣa iti dvitīye nivapana āgnīdhro'bhigṛhṇātyavabāḍho'ghaśaṃsa iti tṛtīye'vabāḍhā yātudhānā iti caturthe
||2||drapsaste dyāṃ mā skāniti khaniṃ pratyavekṣya sphyena vediṃ parigṛhṇāti vasavastvā parigṛhṇantu gāyatreṇa chandaseti dakṣiṇato rudrā iti paścādādityā ityuttarataḥ
||3||apārarumadevayajanaṃ pṛthivyā adevayajano jahīti sphyenottamāṃ tvacamuddhanti
||4||samuddhatasyāgnīdhra utkare trirnivapati
||5||imāṃ narāḥ kṛṇuta vedimeta devebhyo juṣṭāmadityā upasthe | imāṃ devā ajuṣanta viśve rāyaspīṣā yajamānaṃ viśantviti saṃpreṣyati
||6||devasya savituḥ sava iti khanati dvyaṅgulāṃ tryaṅgulāṃ caturaṅgulāṃ yāvatpārṣṇyāḥ śuklaṃ tāvatīṃ pṛthamātrīṃ rathavartmamātrīṃ sītāmātrīṃ prādeśamātrīṃ vā purīṣavatīm
||7||naitā mātrā atikhanati
||8||dakṣiṇato varṣīyasīṃ prākpravaṇāṃ prāgudakpravaṇāṃ vā
||9||Tṛtīyā kaṇḍikā
prāñcau vedyaṃsāvunnayati pratīcī śroṇī
||1||purastādaṃhīyasī paścātprathīyasī madhye saṃnatatarā bhavati
||2||yanmūlamatiśete sphyena tacchinatti na nakhena
||3||yatpurīṣamatiśeta utkare tannivapati
||4||āhāryapurīṣāṃ paśukāmasya kuryāt
||5||yatprāk khananāttatkṛtvā yadāharettanmantreṇa khanet
||6||brahmannuttaraṃ mparigrāhaṃ parigrahīṣyāmīti brahmāṇamāmantrya sphyena vediṃ parigṛhṇātyṛtamasīti dakṣiṇataḥ | ṛtasadanamasīti paścāt | ṛtaśrīrasītyuttarataḥ
||7||viparītau parigrāhāveke samāmananti
||8||dhā asi svadhā asīti pratīcīṃ vediṃ sphyena yoyupyate
||9||udādāya pṛthivīṃ jīradānuriti vedimanuvīkṣate
||10||paścārdhe vedervitṛtīyadeśe sphyaṃ tiryañcaṃ stabdhvā saṃpreṣyati prokṣaṇīrāsādayedhmābarhirupasādaya sruvaṃ ca srucaśca saṃmṛḍḍhi patnīṃ saṃnahyājyenodehīti
||11||api vā na saṃpraiṣaṃ brūyāt
||12||prokṣaṇīrabhipūryodañcaṃ sphyamapohya dakṣiṇena sphyamasaṃspṛṣṭā upaninīya sphyasya vartmansādayatyṛtasadhastheti dveṣyaṃ manasā dhyāyan
||13||śatabhṛṣṭirasi vānaspatyo dviṣato vadha iti purastātpratyañcamutkare sphyamudasyati dveṣyaṃ manasā dhyāyan
||14||nānavanijya hastau pātrāṇi parāhanti
||15||hastāvavanijya sphyaṃ prakṣālayatyagramapratimṛśan
||16||uttareṇāhavanīyaṃ prāgagramidhmābarhirupasādayati dakṣiṇamidhmamuttaraṃ barhiḥ
||17||Caturthī kaṇḍikā
patnīsaṃnahanameke pūrvaṃ samāmananti sruksaṃmārjanameke
||1||ghṛtācīretāgnirvo hvayati devayajyāyā iti sruca ādāya pratyuṣṭaṃ rakṣaḥ pratyuṣṭā arātaya ityāhavanīye gārhapatye vā pratitapyāniśitā stha sapatnakṣayaṇīrityabhimantrya vedāgrāṇi prativibhajyāprativibhajya vā taiḥ srucaḥ saṃmārṣṭi prācīrudīcīrvottānā dhārayamāṇaḥ
||2||upabhṛtamevodīcīmityeke
||3||goṣṭhaṃ mā nirmṛkṣamiti sruvamagrairantarato'bhyākāraṃ sarvato bilamabhisamāhāram | mūlairdaṇḍam
||4||vācaṃ prāṇamiti juhūmagrairantarato'bhyākāraṃ prācīṃ madhyairbāhyataḥ pratīcīm | mūlairdaṇḍam
||5||cakṣuḥ śrotramityupabhṛtamudīcīmagrairantarato'bhyākāraṃ pratīcīṃ madhyairbāhyataḥ prācīm | mūlairdaṇḍam
||6||prajāṃ yonimiti yathā sruvamevaṃ dhruvām
||7||rūpaṃ varṇaṃ paśūnāṃ mā nirmṛkṣaṃ vāji tvā sapatnasāhaṃ saṃmārjmīti prāśitraharaṇaṃ tūṣṇīṃ vā
||8||na saṃmṛṣṭānyasaṃmṛṣṭaiḥ saṃsparśayati
||9||agnervastejiṣṭhena tejasā niṣṭapāmīti punaḥ pratitapya prokṣyāgreṇotkaraṃ darbheṣu sādayati jaghanena vā
||10||sruksaṃmārjanānyadbhiḥ saṃsparśya
||11||Pañcamī kaṇḍikā
divaḥ śilpamavatataṃ pṛthivyāḥ kakubhiḥ śritaṃ tena vayaṃ sahasravalśena sapatnaṃ nāśayāmasi svāhetyagnau praharati yasminpratitapatyutkare vā nyasyati
||1||āśāsānā saumanasamityapareṇa gārhapatyamūrdhvajñumāsīnāṃ patnīṃ saṃnahyati tiṣṭhantīṃ vā
||2||vācayatītyeke
||3||mauñjena dāmnānyatarataḥ pāśena yokteṇa vābhyantaraṃ vāsasaḥ
||4||na vāso'bhisaṃnahyati | abhisaṃnahyatītyeke
||5||uttareṇa nābhiṃ niṣṭarkyaṃ granthiṃ kṛtvā pradakṣiṇaṃ paryūhya dakṣiṇena nābhimavasthāpyopotthāyāgne gṛhapata upa mā hvayasveti gārhapatyamupatiṣṭhate
||6||devānāṃ patnīrupa mā hvayadhvaṃ patni patnyeṣa te loko namaste astu mā mā hiṃsīriti devapatnīrupatiṣṭhate
||7||tasmāddeśādapakramya suprajasastvā vayamiti dakṣiṇata udīcyupaviśati
||8||indrāṇīvāvidhabā bhūyāsamaditiriva suputrā | asthūri tvā gārhapatyopaniṣade suprajāstvāyeti japati
||9||yuktā me yajñamanvāsātā iti yajamānaḥ saṃpreṣyati
||10||bahvājyābhyāṃ darśapūrṇamāsābhyāṃ yajata iti vijñāyate
||11||Ṣaṣṭhī kaṇḍikā
pūṣā te bilaṃ viṣyatviti sarpirdhānasya bilamapāvartya dakṣiṇāgnāvājyaṃ vilāpyāditirasyacchidrapattretyājyasthālīmādāya mahīnāṃ payo'syoṣadhīnāṃ rasastasya te'kṣīyamāṇasya nirvapāmi devayajyāyā iti tasyāṃ pavitrāntarhitāyāmājyaṃ nirupyedaṃ viṣṇurvicakrama iti dakṣiṇāgnāvadhiśrityeṣe tveti dakṣiṇārdhe gārhapatyasyādhiśrityorje tvetyapādāya vedenopayamya patnyā upaharati
||1||tatsā nimīlya vīkṣyānucchvasantyavekṣate mahīnāṃ payo'sīti
||2||tejo'sītyuttarārdhe gārhapatyasyādhiśrayati
||3||patnyabhāve tejaādi lupyate gārhapatye'dhiśrayaṇam
||4||tejase tvetyapādāya tejo'si tejo'nuprehīti harati | agniste tejo mā vinaidityāhavanīye'dhiśrityāgnerjihvāsīti sphyasya vartmansādayati
||5||ājyamasi satyamasītyadhvaryuryajamānaśca nimīlya vīkṣyānucchvasantāvājyamavekṣete
||6||athainadudagagrābhyāṃ pavitrābhyāṃ punarāhāramutpunāti
||7||Saptamī kaṇḍikā
śukramasīti prathamaṃ jyotirasīti dvitīyaṃ tejo'sīti tṛtīyam
||1||pūrvavadājyaliptābhyāṃ prokṣaṇīrutpūyāniṣkāsinā sruveṇa vedamupabhṛtaṃ kṛtvāntarvedyājyāni gṛhṇāti
||2||samaṃbilaṃ dhārayamāṇo juhvāṃ madhyadeśa upabhṛti bhūmau pratiṣṭhitāyāṃ dhruvāyām
||3||caturjuhvāmaṣṭāvupabhṛti caturdhruvāyām
||4||paśukāmasya vā pañcagṛhītaṃ dhruvāyāṃ yathāprakṛtītarayoḥ
||5||daśagṛhītamupabhṛti pañcagṛhītamitarayorityeke
||6||bhūyo juhvāmalpīya upabhṛti bhūyiṣṭhaṃ dhruvāyām
||7||śukraṃ tvā śukrāyāmiti tribhiḥ pañcānāṃ tvā vātānāmiti ca dvābhyāṃ juhvāṃ catuḥ pañcakṛtvo vā pratimantram
||8||pañcānāṃ tvā diśāṃ pañcānāṃ tvā pañcajanānāṃ pañcānāṃ tvā salilānāṃ dhartrāya gṛhṇāmi pañcānāṃ tvā pṛṣṭhānāṃ dhartrāya gṛhṇāmi dhāmāsi priyaṃ devānāmanādhṛṣṭaṃ devayajanaṃ devavītaye tvā gṛhṇāmīti carostvā pañcabilasyeti ca pañcabhirupabhṛtyaṣṭakṛtvo daśakṛtvo vā pratimantram
||9||śeṣeṇa dhruvāyāṃ catuḥ pañcakṛtvo vā pratimantram
||10||notkara ājyāni sādayati
||11||nāntarvedi gṛhītasya pratīcīnaṃ haranti
||12||Aṣṭamī kaṇḍikā
pūrvavatprokṣaṇīrabhimantrya brahmāṇamāmantrya visrasyedhmaṃ kṛṣṇo'syākhareṣṭha iti triḥ prokṣati | vedirasīti trirvediṃ barhirasīti trirbarhiḥ | antarvedi purogranthi barhirāsādya dive tvetyagraṃ prokṣatyantarikṣāya tveti madhyaṃ pṛthivyai tveti mūlam
||1||srucyagrāṇyupapāyya mūlānyupapāyayati
||2||poṣāya tveti sahasrucā purastātpratyañcaṃ granthiṃ pratyukṣya prokṣaṇīśeṣaṃ svadhā pitṛbhya iti dakṣiṇāyai śroṇerottarasyāḥ saṃtataṃ ninīya pūṣā te granthiṃ viṣyatviti granthiṃ visraṃsayati
||3||prāñcamudgūḍhaṃ pratyañcamāyacchati
||4||viṣṇo stūpo'sīti karṣannivāhavanīyaṃ prati prastaramapādatte nodyauti na prayauti na pratiyauti na vikṣipati na pramārṣṭi na pratimārṣṭi nānumārṣṭi
||5||ayaṃ prāṇaścākpānaśca yajamānamapigacchatām | yajñe hyabhūtāṃ potārī pavitre havyaśodhane | yajamāne prāṇāpānau dadhāmīti tasminpavitre apisṛjya prāṇāpānābhyāṃ tvā satanuṃ karomīti yajamānāya prayacchati | yajamāno brahmaṇe
||6||brahmā prastaraṃ dhārayati yajamāno vā
||7||Navamī kaṇḍikā
darbhairvedimantardhāya dakṣiṇataḥ saṃnahanaṃ stṛṇātyakṣṇayā vā
||1||ūrṇāmradasaṃ tvā stṛṇāmīti barhiṣā vediṃ stṛṇāti bahulamanatidṛśyaṃ prāgapavargaṃ pratyagapavargaṃ vā tridhātu pañcadhātu vā
||2||agrairmūlānyabhicchādayati
||3||dhātaudhātau mantramāvartayati
||4||prastarapāṇiḥ saṃspṛṣṭānparidhīnparidadhāti gandharvo'si viśvāvasurityetaiḥ pratimantramudagagraṃ madhyamaṃ prāgagrāvitarau
||5||āhavanīyamabhyagraṃ dakṣiṇamavāgramuttaram
||6||sūryastvā purastātpātvityāhavanīyamabhimantryoparyāhavanīye prastaraṃ dhārayannagniṃ kalpayati
||7||anūyājārthe prācī ulmuke udūhatīti vājasaneyakam
||8||madhyamaṃ paridhimupaspṛśyordhve āghārasamidhāvādadhāti
||9||vītihotraṃ tvā kava iti dakṣiṇāṃ samidasyāyuṣe tvetyuttarām
||10||tūṣṇīṃ vā
||11||samāvanantargarbhau darbhau vidhṛtī kurute
||12||viśo yantre stha ityantarvedyudagagre nidhāya vasūnāṃ rudrāṇāmādityānāṃ sadasi sīdeti tayoḥ prastaramatyādadhāti
||13||abhihṛtatarāṇi prastaramūlāni barhirmūlebhyaḥ
||14||juhūrasi ghṛtācītyetaiḥ pratimantramanūcīrasaṃspṛṣṭāḥ srucaḥ prastare sādayati
||15||Daśamī kaṇḍikā
api vā juhūmeva prastare
||1||samaṃ mūlairjuhvā daṇḍaṃ karoti | uttareṇa juhūmupabhṛtaṃ pratikṛṣṭatarāmivādhastādvidhṛtyoḥ | uttareṇopabhṛtaṃ dhruvāṃ pratikṛṣṭatarāmivopariṣṭādvidhṛtyoḥ
||2||ṛṣabho'si śākvaro ghṛtācīnāṃ sūnuḥ priyeṇa nāmnā priye sadasi sīdeti dakṣiṇena juhūṃ sruvaṃ sādayatyuttareṇottareṇa vā dhruvām
||3||etā asadanniti sruco'bhimantrya viṣṇūni stha vaiṣṇavāni dhāmāni stha prājāpatyānītyājyāni kapālavatpuroḍāśādaṅgārānapohya sūrya jyotirvibhāhi mahata indriyāyetyabhimantryāpyāyatāṃ ghṛtayoniragnirhavyānumanyatām | khamaṅkṣva surūpaṃ tvā vasuvidaṃ paśūnāṃ tejasāgnaye juṣṭamabhighārayāmītyāgneyaṃ puroḍāśamabhighārayati tūṣṇīmuttaram
||4||yasta ātmā paśuṣu praviṣṭo devānāṃ niṣṭhāmanu yo vitasthe | ātmanvānsoma ghṛtavānhi bhūtvā devāngaccha suvarvinda yajamānāya mahyamiti prātardoham
||5||syonaṃ te sadanaṃ karomi ghṛtasya dhārayā suśevaṃ kalpayāmi ta iti pātryāmupastīryārdraḥ prathasnurbhuvanasya gopāḥ śṛta utsnāti janitā matīnāmityaparyāvartayanpuroḍāśamudvāsya
||6||Ekādaśī kaṇḍikā
vedena bhasma pramṛjya tasminsīdāmṛte pratitiṣṭha vrīhīṇāṃ medha sumanasyamāna iti pātryāṃ pratiṣṭhāpayati
||1||tūṣṇīṃ yavamayam
||2||irā bhūtiḥ pṛthivyai raso motkramīditi sruveṇa kapālāni pratyajya devastvā savitā madhvānaktviti sruveṇa kapālāni pratyajya devastvā savitā madhvānaktviti sruveṇa puroḍāśamanakti svaktamakūrmapṛṣantamaparivargamaṇikāṣam
||3||upariṣṭādabhyajyādhastādupānakti
||4||caturhotrā paurṇamāsyāṃ havīṃṣyāsādayetpañcahotrāmāvāsyāyām
||5||priyeṇa nāmnā priyaṃ sada āsīdeti yadanyaddhavirdārśapūrṇamāsikebhyastadetenāsādayediti vijñāyate
||6||apareṇa srucaḥ puroḍāśāvāsādayati
||7||uttarau dohau
||8||api vā madhye vedyāḥ sāṃnāyyakumbhyau saṃdadhāti pūrvaṃ śṛtamaparaṃ dadhi | athaine vyudūhati dakṣiṇasyāṃ śroṇyāṃ śṛtamāsādayatyuttarasyāṃ dadhi
||9||ayaṃ vedaḥ pṛthivīmanvavindadguhā satīṃ gahane gahvareṣu | sa vindatu yajamānāya lokamacchidraṃ yajñaṃ bhūrikarmā karotvityagreṇottareṇa vā dhruvāṃ vedaṃ nidhāya vedyantānparistīrya hotṛṣadanaṃ kalpayitvā sāmidhenībhyaḥ pratipadyate
||10||Dvādaśī kaṇḍikā
agnaye samidhyamānāyānubrūhīti saṃpreṣyati samidhyamānāyānubrūhīti vā
||1||pañcadaśa sāmidhenīranvāha
||2||trīṃstacānityuktam
||3||praṇavepraṇave samidhamādadhāti
||4||sāmidhenīvivṛddhau kāṣṭhāni vivardhante | pratihrasamānāsu prakṛtivat
||5||samiddho agna āhutetyabhijñāyaikāmanūyājasamidhamavaśiṣya sarvamidhmaśeṣamabhyādadhāti paridhānīyāyāṃ vā
||6||vedenāgniṃ trirupavājya sruveṇa dhruvāyā ājyamādāya vedenopayamyāsīna uttaraṃ paridhisaṃdhimanvavahṛtya prajāpatiṃ manasā dhyāyandakṣiṇāprāñcamṛjuṃ saṃtataṃ jyotiṣmatyāghāramāghārayansarvāṇīdhmakāṣṭhāni saṃsparśayati
||7||āghārayorvadatyṛjū prāñcau hotavyau tiryañcau vā vyatiṣaktāvavyatiṣaktau vā
||8||sruveṇājyasthālyā ājyamādāyāpyāyatāṃ dhruvā ghṛtenetyavadāyāvadāya dhruvāmāpyāyayatīti sārvatrikam
||9||agnītparidhīṃścāgniṃ ca tristriḥ saṃmṛḍḍhīti saṃpreṣyati
||10||Trayodaśī kaṇḍikā
idhmasaṃnahanaiḥ sahasphyairṛtesphyairvāgnīdhro'nuparikrāmaṃ paridhīnyathāparidhitamanvagraṃ tristriḥ saṃmṛjyāgne vājajidvājaṃ tvā sariṣyantaṃ vājaṃ jeṣyantaṃ vājinaṃ vājajitaṃ vājajityāyai saṃmārjmyagnimannādamannādyāyeti triragniṃ prāñcam
||1||bhuvanamasītyagreṇa dhruvāṃ juhūṃ vāñcaliṃ kṛtvā juhvehīti juhūmādatta upabhṛdehītyupabhṛtam
||2||suyame me adya ghṛtācī bhūyāstaṃ svāvṛtau sūpāvṛtāvityupabhṛti juhūmatyādadhāti
||3||mukhato'bhihṛtya mukhata upāvaharati
||4||sarvatraivamatyādhānopāvaharaṇe bhavataḥ
||5||na ca saṃśiñjayati nābhideśe ca srucau dhārayati
||6||agnāviṣṇū mā vāmavakramiṣamityagreṇa sruco'pareṇa madhyamaṃ paridhimanavakrāmaṃ prastaraṃ dakṣiṇena padā dakṣiṇātikrāmatyudak savyena
||7||etadvā viparītam
||8||viṣṇo sthānamasītyavatiṣṭhate
||9||antarvedi dakṣiṇaḥ pādo bhavatyavaghraḥ savyaḥ
||10||athordhvastiṣṭhandakṣiṇaṃ paridhisaṃdhimanvavahṛtya
||11||Caturdaśī kaṇḍikā
samārabhyordhvo adhvara iti prāñcamudañcamṛjuṃ saṃtataṃ jyotiṣmatyāghārayansarvāṇīdhmakāṣṭhāni saṃsparśayati
||1||yaṃ kāmayeta pramāyukaḥ syāditi jihmaṃ tasyetyuktam
||2||ūrdhvamāghārya vicchindyāddveṣyasya
||3||vyṛṣaṇvā
||4||nyañcaṃ vṛṣṭikāmasya
||5||dveṣyasyetyeke
||6||ūrdhvamāghāraṃ svargakāmasya bhūyiṣṭhamāhutīnāṃ juhuyāt
||7||api vā nāghārayetpūrvārdhe madhye paścārdhe vā juhuyāt
||8||hutvābhiprāṇiti
||9||bṛhadbhā iti srucamudgṛhya pāhi māgne duścaritādā mā sucarite bhajetyasaṃsparśayansrucau pratyākrāmati
||10||ete evākramaṇapratyākramaṇe mantravatī bhavataḥ
||11||makhasya śiro'sīti juhvā dhruvāṃ dvistrirvā samanakti
||12||unnītaṃ rāya iti sruveṇa dhruvāyā ājyamādāya suvīrāya svāheti juhūmabhighārya juhvo'pādāya yajñena yajñaḥ saṃtata iti dhruvāṃ pratyabhighāryāyatane srucau sādayitvā
||13||Pañcadaśī kaṇḍikā
ka idamadhvaryurbhaviṣyati sa idamadhvaryurbhaviṣyati yajño yajñasya vāgārtvijyaṃ karotu mana ārtvijyaṃ karotu vācaṃ prapadye bhūrbhuvaḥ suvarviṣṇo sthāne tiṣṭhāmītīdhmasaṃnahanāni sphya upasaṃgṛhya vedyāśca tṛṇamavyantamādāyottarataḥ pravarāyāvatiṣṭhete pūrvo'dhvaryurapara āgnīdhraḥ
||1||idhmasaṃnahanānyāgnīdhro'nvārabhya ka idamagnīdbhaviṣyati sa idamagnīdbhaviṣyatīti mantraṃ saṃnamati
||2||brahmanpravarāyāśrāvayiṣyāmīti brahmāṇamāmantryāśrāvayo śrāvaya śrāvayomāśrāvayeti vāśrāvayati
||3||astu śrauṣaḍityāgnīdhro'pareṇotkaraṃ dakṣiṇāmukhastiṣṭhansphyaṃ saṃmārgāṃśca dhārayanpratyāśrāvayati
||4||āgnīdhre some
||5||sarvatraivamāśrutapratyāśrute bhavataḥ
||6||Ṣoḍaśī kaṇḍikā
anapavyāharantaḥ pracaranti
||1||āśrāvayiṣyannānyadāśrāvaṇādbrūyādāśrāvite nānyadāgnīdhraḥ pratyāśrāvaṇāt | pratyāśrāvite nānyadadhvaryuryajeti vacanādyajetyukte hotā nānyadvaṣaṭkārāt
||2||yadyanyadbrūyātpunarevāśrāvayet
||3||vyāhṛtīrvā japet
||4||ūrdhvajñumāsīnaṃ hotāraṃ vṛṇīte'gnirdevo hotā devānyakṣadvidvāṃścikitvānmanuṣṭhadbharatavadamuvadamuvaditi yathārṣeyo yajamānaḥ
||5||trīnyatharṣi mantrakṛto vṛṇīte
||6||api vaikaṃ dvau trīnpañca
||7||na caturo vṛṇīte na pañcātipravṛṇīte
||8||ita ūrdhvānadhvaryurvṛṇīte'muto'rvāco hotā
||9||purohitasya pravareṇa rājā pravṛṇīte
||10||brahmaṇvadā ca vakṣadbrāhmaṇā asya yajñasya prābitāra iti pravaraśeṣamāha
||11||api vā nārṣeyaṃ vṛṇīte | manuvadityeva brūyāt
||12||sīdati hotā
||13||hoturupāṃśu nāma gṛhṇāti mānuṣa ityuccaiḥ
||14||vedyāṃ tṛṇamapisṛjati
||15||Saptadaśī kaṇḍikā
ghṛtavati śabde juhūpabhṛtāvādāya dakṣiṇā sakṛdatikrānto'pareṇāghārasaṃbhedaṃ pañca prayājānprāco yajati
||1||pratidiśaṃ vā samidhaḥ purastāttanūnapātaṃ dakṣiṇata iḍaḥ paścādbarhiruttarataḥ svāhākāraṃ madhye
||2||sarvānvaikadhyam
||3||āśrāvamāśrāvaṃ pratyāśrāvite samidho yajeti prathamaṃ saṃpreṣyati | yaja yajetītarān
||4||yaṃ kāmayetābhitaraṃ vasīyānsyādityabhikrāmaṃ tasya juhuyādavataraṃ pāpīyāniti pratikrāmaṃ na vasīyānna pāpīyāniti samānatra tiṣṭhan
||5||trīniṣṭvārdhamaupabhṛtasya juhvāmānīyottarāviṣṭvā pratyākramya śeṣeṇa dhruvāmabhighāryānupūrvaṃ havīṃṣyabhighārayatyupabhṛtamantataḥ
||6||na havīṃṣyabhighārayeddveṣyasya | āyatane srucau sādayati
||7||Aṣṭādaśī kaṇḍikā
āgneyaḥ saumyaścājyahaviṣāvājyabhāgau caturgṛhītābhyām
||1||jamadagnīnāṃ tu pañcāvattamapyajāmadagnyo jāmadagnyamāmantrya pañcāvattaṃ kurvīta sarvatra
||2||avadyannamuṣmā anubrūhīti puro'nuvākyāṃ saṃpreṣyati | avadāyāvadāya sruveṇa prastarabarhiḥ samajya juhūpabhṛtāvādāya dakṣiṇātikramyāśrāvya pratyāśrāvite'muṃ yajeti yājyāmiti sārvatrikam
||3||uttarārdhapūrvārdhe'gnaye juhoti
||4||dakṣiṇārdhapūrvārdhe somāya samaṃ pūrveṇa
||5||ubhe jyotiṣmati
||6||pūrvamājyabhāgaṃ prati srucāvātte na nidadhātyā sviṣṭakṛtaḥ
||7||ājyabhāgāvantareṇetarā āhutīrjuhoti
||8||pratyākramya juhvāmupastīrya mā bhermā saṃvikthā mā tvā hiṃsiṣaṃ mā te tejo'pakramīt | bharatamuddharemanuṣiñcāvadānāni te pratyavadāsyāmi | namaste astu mā mā hiṃsīrityāgneyasya puroḍāśasya madhyādaṅguṣṭhaparvamātramavadānaṃ tirīcīnamavadyati | pūrvārdhāddvitīyamanūcīnaṃ caturavattinaḥ | paścārdhāttṛtīyaṃ pañcāvattinaḥ
||9||asaṃbhindanmāṃsasaṃhitābhyāmaṅgulībhyāmaṅguṣṭhena ca puroḍāśasyāvadyati
||10||Ekonaviṃśī kaṇḍikā
sruveṇājyasāṃnāyyayoḥ
||1||ānujāvarasya pūrvārdhātprathamamavadānamavadāya pūrvārdhe sruco nidadhyāt | madhyādaparamavadāya paścārdhe srucaḥ
||2||pūrvaprathamānyavadyejjyeṣṭhasya jyaiṣṭhineyasya yo vā gataśrīḥ syāt
||3||aparaprathamāni kaniṣṭhasya kāniṣṭhineyasya yo vānujāvaro yo vā bubhūṣet
||4||atha yadi purohitaḥ purodhākāmo vā yajeta pūrvārdhātprathamamavadānamavadāya pūrvārdhe sruco nidhāya pūrvārdhe'gnerjuhuyāt
||5||avadānānyabhighārya yadavadānāni te'vadyanvilomākārṣamātmanaḥ | ājyena pratyanajmyenattatta āpyāyatāṃ punariti haviḥ pratyabhighāryāgnaye'nubrūhyagniṃ yajeti saṃpraiṣau
||6||ājyaṃ praścotyāpidadhadivāprakṣiṇanhutvājyenānvavaścotayati
||7||āghārasaṃbhedenāhutīḥ pratipādayati
||8||srucyamāghāramabhijuhoti pūrvāṃpūrvāṃ saṃhitām
||9||yaṃ dviṣyāttaṃ vyṛṣanmanasāhutīrjuhuyāt
||10||yadā vītārcirlelāyatīvāgnirathāhutīrjuhoti
||11||ājyahavirupāṃśuyājaḥ paurṇamāsyāmeva bhavati vaiṣṇavo'gnīṣomīyaḥ prājāpatyo vā
||12||pradhānamevopāṃśu
||13||viṣṇuṃ bubhūṣanyajeta
||14||Viṃśī kaṇḍikā
agnīṣomau bhrātṛvyavān
||1||āgneyavaduttarairhavirbhiryathādevataṃ pracarati
||2||samavadāya dohābhyām
||3||dadhno'vadāya śṛtasyāvadyatyetadvā viparītam | sarvāṇi dravāṇi sruṅmukhena juhoti
||4||sruveṇa pārvaṇau homau | ṛṣabhaṃ vājinaṃ vayaṃ pūrṇamāsaṃ yajāmahe | sa no dohatāṃ suvīryaṃ rāyaspoṣaṃ sahasriṇam | prāṇāya surādhase pūrṇamāsāya svāheti paurṇamāsyām | amāvāsyā subhagā suśevā dhenuriva bhūya āpyāyamānā | sā no dohatāṃ suvīryaṃ rāyaspoṣaṃ sahasriṇam | apānāya surādhase'māvāsyāyai svāhetyamāvāsyāyām
||5||nāriṣṭhānhomāñjuhoti daśa te tanuvo yajña yajñiyāstāḥ prīṇātu yajamāno ghṛtena | nāriṣṭhayoḥ prāśiṣamīḍamāno devānāṃ daivye'pi yajamāno'mṛto'bhūt | yaṃ vāṃ devā akalpayannūrjo bhāgaṃ śatakratū | etadvāṃ tena prīṇāti tena tṛpyatamaṃhahau || ahaṃ devānāṃ sukṛtāmasmi loke mamedamiṣṭaṃ na mithurbhavāti | ahaṃ nāriṣṭhāvanuyajāmi vidvānyadābhyāmindro adadhādbhāgadheyam || adārasṛdbhavata deva somāsminyajñe maruto mṛḍatā naḥ | mā no vidadabhibhāmo aśastirmā no vidadvṛjanā dveṣyā yā
||6||Ekaviṃśī kaṇḍikā
brahma pratiṣṭhā manaso brahma vāco brahma yajñānāṃ haviṣāmājyasya | atiriktaṃ karmaṇo yacca hīnaṃ yajñaḥ parvāṇi pratiranneti kalpayan | svāhākṛtāhutiretu devān | saṃ te manasā manaḥ saṃ prāṇe prāṇaṃ dadhāmi te saṃ vyāne samapānaṃ dadhāmi te | parigṛhya yajamāno'mṛto'bhūcchaṃ na edhi dvipade śaṃ catuṣpade svāhetyetaiḥ pratimantram
||1||eṣa upahomānāṃ kālo'nantaraṃ vā pradhānātprāgvā samiṣṭayajuṣaḥ
||2||juhvāmupastīrya sarveṣāṃ haviṣāmuttarārdhātsakṛtsakṛtsviṣṭakṛte'vadyati | dviḥ pañcāvattinaḥ
||3||daivatasauviṣṭakṛtaiḍacāturdhākāraṇikānāmuttaramuttaraṃ jyāyaḥ
||4||dvirabhighārya na haviḥ pratyabhighārayati
||5||agnaye sviṣṭakṛte'nubrūhyagniṃ sviṣṭakṛtaṃ yajeti saṃpraiṣo | uttarārdhapūrvārdhe juhotyasaṃsaktāmitarābhirāhutībhiḥ
||6||pratyākramya juhvāmapa ānīya vaiśvānare haviridaṃ juhomi sāhasramutsaṃ śatadhārametam | sa naḥ pitaraṃ pitāmahaṃ prapitāmahaṃ svarge loke pinvamāno bibhartu svāhetyantaḥparidhi ninayati ninayati
||7||