pāramparikam
śuklāmbaradharaṃ viṣṇuṃ śaśivarṇaṃ caturbhujam |
prasannavadanaṃ dhyāyet sarvavighnopaśāntaye ||
||1||namo'stu te vyāsa viśālabuddhe phullāravindāyatapatranetra |
yena tvayā bhāratatailapūrṇaḥ prajvālito jñānamayaḥ pradīpaḥ ||
||2||nārāyaṇaṃ namaskṛtya naraṃ caiva narottamam |
devīṃ sarasvatīṃ vyāsaṃ tato jayamudīrayet ||
||3||vande śambhumumāpatiṃ suraguruṃ vande jagatkāraṇaṃ
vande pannagabhūṣaṇaṃ mṛgadharaṃ vande paśūnāṃ patim |
vande sūryaśaśāṅkavahninayanaṃ vande mukundapriyaṃ
vande bhaktajanāśrayaṃ ca varadaṃ vande śivaṃ śaṅkaram ||
||4||ṛṣaya ūcuḥ
kathaṃ devena vai sūta devadevānmaheśvarāt |
sudarśanākhyaṃ vai labdhaṃ vaktumarhasi viṣṇunā ||
||5||sūta uvāca
devānāmasurendrāṇāmabhavacca sudāruṇaḥ |
sarveṣāmeva bhūtānāṃ vināśakaraṇo mahān ||
||6||te devāḥ śaktimusalaiḥ sāyakairnataparvabhiḥ |
prabhidyamānāḥ kuntaiśca dudruvurbhayavihvalāḥ ||
||7||parājitāstadā devā devadeveśvaraṃ harim |
praṇemustaṃ sureśānaṃ śokasaṃvignamānasāḥ ||
||8||tān samīkṣyātha bhagavān devadeveśvaro hariḥ |
praṇipatya sthitān devānidaṃ vacanamabravīt ||
||9||vatsāḥ kimiti vai devāścyutālaṅkāravikramāḥ |
samāgatāḥ sasantāpā vaktumarhatha suvratāḥ ||
||10||tasya tad vacanaṃ śrutvā tathābhūtāḥ surottamāḥ |
praṇamyāhuryathāvṛttaṃ devadevāya viṣṇave ||
||11||bhagavan devadeveśa viṣṇo jiṣṇo janārdana |
dānavaiḥ pīḍitāḥ sarve vayaṃ śaraṇamāgatāḥ ||
||12||tvameva devadeveśa gatirnaḥ puruṣottama |
tvameva paramātmā hi tvaṃ pitā jagatāmapi ||
||13||tvameva bhartā hartā ca bhoktā dātā janārdana |
hantumarhasi tasmāt tvaṃ dānavān dānavārdana ||
||14||daityāśca vaiṣṇavairbrāhmai raudrairyāmyaiḥ sudāruṇaiḥ |
kauberaiścaiva saumyaiśca nairṛtyairvāruṇairdṛḍhaiḥ ||
||15||vāyavyaiśca tathā''gneyaireśānairvārṣikaiḥ śubhaiḥ |
saurai raudraistathā bhīmaiḥ kampanairjṛmbhaṇairdṛḍhaiḥ ||
||16||avadhyā varalābhāt te sarve vārijalocana |
sūryamaṇḍalasambhūtaṃ tvadīyaṃ cakramudyatam ||
||17||kuṇṭhitaṃ hi dadhīcena cyāvanena jagadguro |
daṇḍaṃ śārṅgaṃ tavāstraṃ ca labdhaṃ daityaiḥ prasādataḥ ||
||18||purā jalandharaṃ hetuṃ nirmitaṃ tripurāriṇā |
rathāṅgaṃ suśitaṃ ghoraṃ tena tān hantumarhasi ||
||19||tasmāt tena nihantavyā nānyaiḥ śastraśatairapi |
tato niśamya teṣāṃ vai vacanaṃ vārijekṣaṇaḥ ||
||20||vācaspatimukhānāha sa hariścakrabhṛt svayam|
śrīviṣṇuruvāca
bho bho devā mahādevaṃ sarvairdevaiḥ sanātanaiḥ||17||
samprāpya sāmprataṃ sarvaṃ kariṣyāmi divaukasām |
devā jalandharaṃ hantuṃ nirmitaṃ hi purāriṇā ||
||21||labdhvā rathāṅgaṃ tenaiva nihatya ca mahāsurān |
sarvān dhundhumukhān daityān aṣṭaṣaṣṭiśatān surān ||
||22||sabāndhavān kṣaṇādeva yuṣmān santārayāmyaham|
sūta uvāca
evamuktvā suraśreṣṭhān suraśreṣṭhamanusmaran||20||
suraśreṣṭhastadā śreṣṭhaṃ pūjayāmāsa śaṅkaram |
liṅgaṃ sthāpya yathānyāyaṃ himavacchikhare śubhe ||
||23||meruparvatasaṅkāśaṃ nirmitaṃ viśvakarmaṇā |
tvaritākhyena rudreṇa raudreṇa ca janārdanaḥ ||
||24||snāpya sampūjya gandhādyairjvālākāraṃ manoramam |
tuṣṭāva ca tadā rudraṃ sampūjyāgnau praṇamya ca ||
||25||devaṃ nāmnāṃ sahasreṇa bhavādyena yathākramam |
pūjayāmāsa ca śivaṃ praṇavādyaṃ namontakam ||
||26||devaṃ nāmnāṃ sahasreṇa bhavādyena maheśvaram |
pratināma sa padmena pūjayāmāsa śaṅkaram ||
||27||agnau ca nāmabhirdevaṃ bhavādyaiḥ samidādibhiḥ |
svāhāntairvidhivaddhutvā pratyekamayutaṃ prabhum ||
||28||tuṣṭāva ca punaḥ śambhuṃ bhavādyairbhavamīśvaram|
nyāsaḥ
asya śrīśivasahasranāmastotramahāmantrasya śrīviṣṇuḥ ṛṣiḥ, anuṣṭup chandaḥ, paramātmā śrīśaṅkaro devatā|
dhyānam
mūle kalpadrumasya drutakanakanibhaṃ cārupadmāsanasthaṃ
vāmāṅkārūḍhagaurīnibiḍakucabharābhogagāḍhopagūḍham |
nānālaṅkārakāntaṃ varaparaśumṛgābhītihastaṃ trinetraṃ
vande bālendumauliṃ gajavadanaguhāśliṣṭapārśvaṃ maheśam ||
||29||stotram
śrīviṣṇuruvāca
bhavaḥ śivo haro rudraḥ puruṣaḥ padmalocanaḥ |
arthitavyaḥ sadācāraḥ sarvaśambhumaheśvaraḥ ||
||30||īśvaraḥ sthāṇurīśānaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt |
varīyān varado vandyaḥ śaṅkaraḥ parameśvaraḥ ||
||31||gaṅgādharaḥ śūladharaḥ parārthaikaprayojanaḥ |
sarvajñaḥ sarvadevādigiridhanvā jaṭādharaḥ ||
||32||candrāpīḍaścandramaulirvidvān viśvāmareśvaraḥ |
vedāntasārasandohaḥ kapālī nīlalohitaḥ ||
||33||dhyānādhāro'paricchedyo gaurībhartā gaṇeśvaraḥ |
aṣṭamūrtirviśvamūrtistrivargaḥ svargasādhanaḥ ||
||34||jñānagamyo dṛḍhaprajño devadevastrilocanaḥ |
vāmadevo mahādevaḥ pāṇḍuḥ paridṛḍho'dṛḍhaḥ ||
||35||viśvarūpo virūpākṣo vāgīśaḥ śucirantaraḥ |
sarvapraṇayasaṃvādī vṛṣāṅko vṛṣavāhanaḥ ||
||36||īśaḥ pinākī khaṭvāṅgī citraveṣaścirantanaḥ |
tamoharo mahāyogī goptā brahmāṅgahṛjjaṭī ||
||37||kālakālaḥ kṛttivāsāḥ subhagaḥ praṇavātmakaḥ |
unmattaveṣaścakṣuṣyo durvāsāḥ smaraśāsanaḥ ||
||38||dṛḍhāyudhaḥ skandaguruḥ parameṣṭhī parāyaṇaḥ |
anādimadhyanidhano giriśo giribāndhavaḥ ||
||39||kuberabandhuḥ śrīkaṇṭho lokavarṇottamottamaḥ |
sāmānyadevaḥ kodaṇḍī nīlakaṇṭhaḥ paraśvadhī ||
||40||viśālākṣo mṛgavyādhaḥ sureśaḥ sūryatāpanaḥ |
dharmakarmākṣamaḥ kṣetraṃ bhagavān bhaganetrabhit ||
||41||ugraḥ paśupatistārkṣyapriyabhaktaḥ priyaṃvadaḥ |
dāntodayākaro dakṣaḥ kapardī kāmaśāsanaḥ ||
||42||śmaśānanilayaḥ sūkṣmaḥ śmaśānastho maheśvaraḥ |
lokakartā bhūtapatirmahākartā mahauṣadhī ||
||43||uttaro gopatirgoptā jñānagamyaḥ purātanaḥ |
nītiḥ sunītiḥ śuddhātmā somasomarataḥ sukhī ||
||44||somapo'mṛtapaḥ somo mahānītirmahāmatiḥ |
ajātaśatrurālokaḥ sambhāvyo havyavāhanaḥ ||
||45||lokakāro vedakāraḥ sūtrakāraḥ sanātanaḥ |
maharṣiḥ kapilācāryo viśvadīptistrilocanaḥ ||
||46||pinākapāṇirbhūrdevaḥ svastidaḥ svastikṛt sadā |
tridhāmā saubhagaḥ śarvasarvajñaḥ sarvagocaraḥ ||
||47||brahmadhṛgviśvasṛksvargaḥ karṇikāraḥ priyaḥ kaviḥ |
śākho viśākho gośākhaḥ śivo naikaḥ kratuḥ samaḥ ||
||48||gaṅgāplavodako bhāvaḥ sakalaḥ sthapatisthiraḥ |
vijitātmā vidheyātmā bhūtavāhanasārathiḥ ||
||49||sagaṇo gaṇakāryaśca sukīrtiśchinnasaṃśayaḥ |
kāmadevaḥ kāmapālo bhasmoddhūlitavigrahaḥ ||
||50||bhasmapriyo bhasmaśāyī kāmī kāntaḥ kṛtāgamaḥ |
samāyukto nivṛttātmā dharmayuktaḥ sadāśivaḥ ||
||51||caturmukhaścaturbāhurdurāvāso durāsadaḥ |
durgamo durlabho durgaḥ sarvāyudhaviśāradaḥ ||
||52||adhyātmayoganilayaḥ sutantustantuvardhanaḥ |
śubhāṅgo lokasāraṅgo jagadīśo'mṛtāśanaḥ ||
||53||bhasmaśuddhikaro merurojasvī śuddhavigrahaḥ |
hiraṇyaretāstaraṇirmarīcirmahimālayaḥ ||
||54||mahāhrado mahāgarbhaḥ siddhavṛndāravanditaḥ |
vyāghracarmadharo vyālī mahābhūto mahānidhiḥ ||
||55||amṛtāṅgo'mṛtavapuḥ pañcayajñaḥ prabhañjanaḥ |
pañcaviṃśatitattvajñaḥ pārijātaḥ parāvaraḥ ||
||56||sulabhaḥ suvrataḥ śūro vāṅmayaikanidhirnidhiḥ |
varṇāśramagururvarṇī śatrujicchatrutāpanaḥ ||
||57||āśramaḥ kṣapaṇaḥ kṣāmo jñānavānacalācalaḥ |
pramāṇabhūto durjñeyaḥ suparṇo vāyuvāhanaḥ ||
||58||dhanurdharo dhanurvedo guṇarāśirguṇākaraḥ |
anantadṛṣṭirānando daṇḍo damayitā damaḥ ||
||59||abhivādyo mahācāryo viśvakarmā viśāradaḥ |
vītarāgo vinītātmā tapasvī bhūtabhāvanaḥ ||
||60||unmattaveṣaḥ pracchanno jitakāmo'jitapriyaḥ |
kalyāṇaprakṛtiḥ kalpaḥ sarvalokaprajāpatiḥ ||
||61||tapaḥsvī tārako dhīmān pradhānaprabhuravyayaḥ |
lokapālo'ntarhitātmā kalpādiḥ kamalekṣaṇaḥ ||
||62||vedaśāstrārthatattvajño niyamo niyamāśrayaḥ |
candraḥ sūryaḥ śaniḥ keturvirāmo vidrumacchaviḥ ||
||63||bhaktigamyaḥ parabrahmamṛgabāṇārpaṇo'naghaḥ |
adrirājālayaḥ kāntaḥ paramātmā jagadguruḥ ||
||64||sarvakarmācalastvaṣṭā maṅgalyo maṅgalāvṛtaḥ |
mahātapā dīrghatapāḥ sthaviṣṭhaḥ sthaviro dhruvaḥ ||
||65||ahaḥ saṃvatsaro vyāptiḥ pramāṇaṃ paramaṃ tapaḥ |
saṃvatsarakaro mantraḥ pratyayaḥ sarvadarśanaḥ ||
||66||ajaḥ sarveśvaraḥ snigdho mahāretā mahābalaḥ |
yogī yogyo mahāretāḥ siddhaḥ sarvādiragnidaḥ ||
||67||vasurvasumanāḥ satyasarvapāpaharo haraḥ |
amṛtaḥ śāśvataḥ śānto bāṇahastaḥ pratāpavān ||
||68||kamaṇḍaludharo dhanvī vedāṅgo vedavinmuniḥ |
bhrājiṣṇurbhojanaṃ bhoktā lokanetā durādharaḥ ||
||69||atīndriyo mahāmāyaḥ sarvāvāsaścatuṣpathaḥ |
kālayogī mahānādo mahotsāho mahābalaḥ ||
||70||mahābuddhirmahāvīryo bhūtacārī purandaraḥ |
niśācaraḥ pretacārimahāśaktirmahādyutiḥ ||
||71||anirdeśyavapuḥ śrīmān sarvahāryamito gatiḥ |
bahuśruto bahumayo niyatātmā bhavodbhavaḥ ||
||72||ojastejodyutikaro nartakaḥ sarvakāmakaḥ |
nṛtyapriyo nṛtyanṛtyaḥ prakāśātmā pratāpanaḥ ||
||73||buddhaspaṣṭākṣaro mantraḥ sanmānaḥ sārasamplavaḥ |
yugādikṛd yugāvarto gambhīro vṛṣavāhanaḥ ||
||74||iṣṭo viśiṣṭaḥ śiṣṭeṣṭaḥ śarabhaḥ śarabho dhanuḥ |
apāṃ nidhiradhiṣṭhānavijayo jayakālavit ||
||75||pratiṣṭhitaḥ pramāṇajño hiraṇyakavaco hariḥ |
virocanaḥ suragaṇo vidyeśo vibudhāśrayaḥ ||
||76||bālarūpo balonmāthī vivarto gahano guruḥ |
karaṇaṃ kāraṇaṃ kartā sarvabandhavimocanaḥ ||
||77||vidvattamo vītabhayo viśvabhartā niśākaraḥ |
vyavasāyo vyavasthānaḥ sthānado jagadādijaḥ ||
||78||dundubho lalito viśvo bhavātmātmani saṃsthitaḥ |
vīreśvaro vīrabhadro vīrahā vīrabhṛdvirāṭ ||
||79||vīracūḍāmaṇirvettā tīvranādo nadīdharaḥ |
ājñādhārastriśūlī ca śipiviṣṭaḥ śivālayaḥ ||
||80||vālakhilyo mahācāpastigmāṃśurnidhiravyayaḥ |
abhirāmaḥ suśaraṇaḥ subrahmaṇyaḥ sudhāpatiḥ ||
||81||maghavān kauśiko gomān viśrāmaḥ sarvaśāsanaḥ |
lalāṭākṣo viśvadehaḥ sāraḥ saṃsāracakrabhṛt ||
||82||amoghadaṇḍī madhyastho hiraṇyo brahmavarcasī |
paramārthaḥ paramayaḥ śambaro vyāghrako'nalaḥ ||
||83||rucirvararucirvandyo vācaspatiraharpatiḥ |
ravirvirocanaḥ skandhaḥ śāstā vaivasvato'janaḥ ||
||84||yuktirunnatakīrtiśca śāntarāgaḥ parājayaḥ |
kailāsapatikāmāriḥ savitā ravilocanaḥ ||
||85||vidvattamo vītabhayo viśvahartā'nivāritaḥ |
nityo niyatakalyāṇaḥ puṇyaśravaṇakīrtanaḥ ||
||86||dūraśravā viśvasaho dhyeyo duḥsvapnanāśanaḥ |
uttārako duṣkṛtihā durdharṣo duḥsaho'bhayaḥ ||
||87||anādirbhūrbhuvo lakṣmīḥ kirīṭitridaśādhipaḥ |
viśvagoptā viśvabhartā sudhīro rucirāṅgadaḥ ||
||88||janano janajanmādiḥ prītimān nītimān nayaḥ |
viśiṣṭaḥ kāśyapo bhānurbhīmo bhīmaparākramaḥ ||
||89||praṇavaḥ saptadhācāro mahākāyo mahādhanuḥ |
janmādhipo mahādevaḥ sakalāgamapāragaḥ ||
||90||tattvātattvavivekātmā vibhūṣṇurbhūtibhūṣaṇaḥ |
ṛṣirbrāhmaṇavijjiṣṇurjanmamṛtyujarātigaḥ ||
||91||yajño yajñapatiryajvā yajñānto'moghavikramaḥ |
mahendro durbharaḥ senī yajñāṅgo yajñavāhanaḥ ||
||92||pañcabrahmasamutpattirviśveśo vimalodayaḥ |
ātmayoniranādyantaḥ ṣaḍviṃśatsaptalokadhṛk ||
||93||gāyatrīvallabhaḥ prāṃśurviśvāvāsaḥ prabhākaraḥ |
śiśurgirirataḥ samrāṭsuṣeṇaḥ suraśatruhā ||
||94||amogho'riṣṭamathano mukundo vigatajvaraḥ |
svayañjyotiranujyotirātmajyotiracañcalaḥ ||
||95||piṅgalaḥ kapilaśmaśruḥ śāstranetratrayītanuḥ |
jñānaskandho mahājñānī nirutpattirupaplavaḥ ||
||96||bhago vivasvānādityo yogācāryo bṛhaspatiḥ |
udārakīrtirudyogī sadyogī sadasanmayaḥ ||
||97||nakṣatramālī rākeśaḥ sādhiṣṭhānaḥ ṣaḍāśrayaḥ |
pavitrapāṇiḥ pāpārirmaṇipūro manogatiḥ ||
||98||hṛtpuṇḍarīkamāsīnaḥ śuklaḥ śānto vṛṣākapiḥ |
viṣṇurgrahapatiḥ kṛṣṇaḥ samartho'rthananāśanaḥ ||
||99||adharmaśatrurakṣayyaḥ puruhūtaḥ puruṣṭutaḥ |
brahmagarbho bṛhadgarbho dharmadhenurdhanāgamaḥ ||
||100||jagaddhitaiṣisugataḥ kumāraḥ kuśalāgamaḥ |
hiraṇyavarṇo jyotiṣmān nānābhūtadharo dhvaniḥ ||
||101||arogo niyamādhyakṣo viśvāmitro dvijottamaḥ |
bṛhajjyotiḥ sudhāmā ca mahājyotiranuttamaḥ ||
||102||mātāmaho mātariśvā nabhasvān nāgahāradhṛk |
pulastyaḥ pulaho'gastyo jātūkarṇyaḥ parāśaraḥ ||
||103||nirāvaraṇadharmajño viriñco viṣṭaraśravāḥ |
ātmabhūraniruddho'trijñānamūrtirmahāyaśāḥ ||
||104||lokacūḍāmaṇirvīraścaṇḍasatyaparākramaḥ |
vyālakalpo mahākalpo mahāvṛkṣaḥ kalādharaḥ ||
||105||alaṅkariṣṇustvacalo rociṣṇurvikramottamaḥ |
āśuśabdapatirvegī plavanaḥ śikhisārathiḥ ||
||106||asaṃsṛṣṭo'tithiḥ śakraḥ pramāthī pāpanāśanaḥ |
vasuśravāḥ kavyavāhaḥ pratapto viśvabhojanaḥ ||
||107||jaryo jarādhiśamano lohitaśca tanūnapāt |
pṛṣadaśvo nabho yoniḥ supratīkastamisrahā ||
||108||nidāghastapano meghaḥ pakṣaḥ parapurañjayaḥ |
mukhānilaḥ suniṣpannaḥ surabhiḥ śiśirātmakaḥ ||
||109||vasanto mādhavo grīṣmo nabhasyo bījavāhanaḥ |
aṅgirā munirātreyo vimalo viśvavāhanaḥ ||
||110||pāvanaḥ purujicchakrastrividyo naravāhanaḥ |
manobuddhirahaṅkāraḥ kṣetrajñaḥ kṣetrapālakaḥ ||
||111||tejonidhirjñānanidhirvipāko vighnakārakaḥ |
adharo'nuttaro jñeyo jyeṣṭho niḥśreyasālayaḥ ||
||112||śailo nagastanurdoho dānavārirarindamaḥ |
cārudhīrjanakaścāruviśalyo lokaśalyakṛt ||
||113||caturvedaścaturbhāvaścaturaścaturapriyaḥ |
āmnāyo'tha samāmnāyastīrthadevaśivālayaḥ ||
||114||bahurūpo mahārūpaḥ sarvarūpaścarācaraḥ |
nyāyanirvāhako nyāyo nyāyagamyo nirañjanaḥ ||
||115||sahasramūrdhā devendraḥ sarvaśastraprabhañjanaḥ |
muṇḍo virūpo vikṛto daṇḍī dānto guṇottamaḥ ||
||116||piṅgalākṣo'tha haryakṣo nīlagrīvo nirāmayaḥ |
sahasrabāhuḥ sarveśaḥ śaraṇyaḥ sarvalokabhṛt ||
||117||padmāsanaḥ parañjyotiḥ parāvaraparamphalaḥ |
padmagarbho mahāgarbho viśvagarbho vicakṣaṇaḥ ||
||118||parāvarajño bījeśaḥ sumukhaḥ sumahāsvanaḥ |
devāsuragururdevo devāsuranamaskṛtaḥ ||
||119||devāsuramahāmātro devāsuramahāśrayaḥ |
devādidevo devarṣidevāsuravarapradaḥ ||
||120||devāsureśvaro divyo devāsuramaheśvaraḥ |
sarvadevamayo'cintyo devatātmā''tmasambhavaḥ ||
||121||īḍyo'nīśaḥ suravyāghro devasiṃho divākaraḥ |
vibudhāgravaraśreṣṭhaḥ sarvadevottamottamaḥ ||
||122||śivajñānarataḥ śrīmān śikhiśrīparvatapriyaḥ |
jayastambho viśiṣṭambho narasiṃhanipātanaḥ ||
||123||brahmacārī lokacārī dharmacārī dhanādhipaḥ |
nandī nandīśvaro nagno nagnavratadharaḥ śuciḥ ||
||124||liṅgādhyakṣaḥ surādhyakṣo yugādhyakṣo yugāvahaḥ |
svavaśaḥ savaśaḥ svargasvaraḥ svaramayasvanaḥ ||
||125||bījādhyakṣo bījakartā dhanakṛd dharmavardhanaḥ |
dambho'dambho mahādambhaḥ sarvabhūtamaheśvaraḥ ||
||126||śmaśānanilayastiṣyaḥ seturapratimākṛtiḥ |
lokottarasphuṭālokastryambako nāgabhūṣaṇaḥ ||
||127||andhakārirmakhadveṣī viṣṇukandharapātanaḥ |
vītadoṣo'kṣayaguṇo dakṣāriḥ pūṣadantahṛt ||
||128||dhūrjaṭiḥ khaṇḍaparaśuḥ sakalo niṣkalo'naghaḥ |
ādhāraḥ sakalādhāraḥ pāṇḍurābho mṛḍo naṭaḥ ||
||129||pūrṇaḥ pūrayitā puṇyaḥ sukumāraḥ sulocanaḥ |
sāmageyaḥ priyakaraḥ puṇyakīrtiranāmayaḥ ||
||130||manojavastīrthakaro jaṭilo jīviteśvaraḥ |
jīvitāntakaro nityo vasuretā vasupriyaḥ ||
||131||sadgatiḥ satkṛtiḥ saktaḥ kālakaṇṭhaḥ kalādharaḥ |
mānī mānyo mahākālaḥ sadbhūtiḥ satparāyaṇaḥ ||
||132||candrasañjīvanaḥ śāstā lokagūḍho'marādhipaḥ |
lokabandhurlokanāthaḥ kṛtajñaḥ kṛtibhūṣaṇaḥ ||
||133||anapāyyakṣaraḥ kāntaḥ sarvaśāstrabhṛtāṃ varaḥ |
tejomayo dyutidharo lokamāyo'graṇīraṇuḥ ||
||134||śucismitaḥ prasannātmā durjayo duratikramaḥ |
jyotirmayo nirākāro jagannātho jaleśvaraḥ ||
||135||tumbavīṇī mahākāyo viśokaḥ śokanāśanaḥ |
trilokātmā trilokeśaḥ śuddhaḥ śuddhī rathākṣajaḥ ||
||136||avyaktalakṣaṇo'vyakto vyaktāvyakto viśāmpatiḥ |
varaśīlo varatulo māno mānadhano mayaḥ ||
||137||brahmā viṣṇuḥ prajāpālo haṃso haṃsagatiryamaḥ |
vedhā dhātā vidhātā ca attā hartā caturmukhaḥ ||
||138||kailāsaśikharāvāsī sarvāvāsī satāṃ gatiḥ |
hiraṇyagarbho hariṇaḥ puruṣaḥ pūrvajaḥ pitā ||
||139||bhūtālayo bhūtapatirbhūtido bhuvaneśvaraḥ |
saṃyogī yogavid brahmā brahmaṇyo brāhmaṇapriyaḥ ||
||140||devapriyo devanātho devajño devacintakaḥ |
viṣamākṣaḥ kalādhyakṣo vṛṣāṅko vṛṣavardhanaḥ ||
||141||nirmado nirahaṅkāro nirmoho nirupadravaḥ |
darpahā darpito dṛptaḥ sarvartuparivartakaḥ ||
||142||saptajihvaḥ sahasrārciḥ snigdhaḥ prakṛtidakṣiṇaḥ |
bhūtabhavyabhavannāthaḥ prabhavo bhrāntināśanaḥ ||
||143||artho'nartho mahākośaḥ parakāryaikapaṇḍitaḥ |
niṣkaṇṭakaḥ kṛtānando nirvyājo vyājamardanaḥ ||
||144||sattvavān sāttvikaḥ satyakīrtistambhakṛtāgamaḥ |
akampito guṇagrāhī naikātmā naikakarmakṛt ||
||145||suprītaḥ sumukhaḥ sūkṣmaḥ sukaro dakṣiṇo'nalaḥ |
skandhaḥ skandhadharo dhuryaḥ prakaṭaḥ prītivardhanaḥ ||
||146||aparājitaḥ sarvasaho vidagdhaḥ sarvavāhanaḥ |
adhṛtaḥ svadhṛtaḥ sādhyaḥ pūrtamūrtiryaśodharaḥ ||
||147||varāhaśṛṅgadhṛg vāyurbalavānekanāyakaḥ |
śrutiprakāśaḥ śrutimānekabandhuranekadhṛk ||
||148||śrīvallabhaśivārambhaḥ śāntabhadraḥ samañjasaḥ |
bhūśayo bhūtikṛdbhūtirbhūṣaṇo bhūtavāhanaḥ ||
||149||akāyo bhaktakāyasthaḥ kālajñānī kalāvapuḥ |
satyavratamahātyāgī niṣṭhāśāntiparāyaṇaḥ ||
||150||parārthavṛttirvarado viviktaḥ śrutisāgaraḥ |
anirviṇṇo guṇagrāhī kalaṅkāṅkaḥ kalaṅkahā ||
||151||svabhāvaruddro madhyasthaḥ śatrughno madhyanāśakaḥ |
śikhaṇḍī kavacī śūlī caṇḍī muṇḍī ca kuṇḍalī ||
||152||mekhalī kavacī khaḍgī māyī saṃsārasārathiḥ |
amṛtyuḥ sarvadṛk siṃhastejorāśirmahāmaṇiḥ ||
||153||asaṅkhyeyo'prameyātmā vīryavān kāryakovidaḥ |
vedyo vedārthavidgoptā sarvācāro munīśvaraḥ ||
||154||anuttamo durādharṣo madhuraḥ priyadarśanaḥ |
sureśaḥ śaraṇaṃ sarvaḥ śabdabrahmasatāṃ gatiḥ ||
||155||kālabhakṣaḥ kalaṅkāriḥ kaṅkaṇīkṛtavāsukiḥ |
maheṣvāso mahībhartā niṣkalaṅko viśṛṅkhalaḥ ||
||156||dyumaṇistaraṇirdhanyaḥ siddhidaḥ siddhisādhanaḥ |
nivṛttaḥ saṃvṛtaḥ śilpo vyūḍhorasko mahābhujaḥ ||
||157||ekajyotirnirātaṅko naro nārāyaṇapriyaḥ |
nirlepo niṣprapañcātmā nirvyagro vyagranāśanaḥ ||
||158||stavyastavapriyaḥ stotā vyāsamūrtiranākulaḥ |
niravadyapadopāyo vidyārāśiravikramaḥ ||
||159||praśāntabuddhirakṣudraḥ kṣudrahā nityasundaraḥ |
dhairyāgryadhuryo dhātrīśaḥ śākalyaḥ śarvarīpatiḥ ||
||160||paramārthagururdṛṣṭirgururāśritavatsalaḥ |
raso rasajñaḥ sarvajñaḥ sarvasattvāvalambanaḥ ||
||161||sūta uvāca
evaṃ nāmnāṃ sahasreṇa tuṣṭāva vṛṣabhadhvajam||159||
|| iti śrīliṅgamahāpurāṇe pūrvabhāge aṣṭanavatitame adhyāye bhagavatā viṣṇunā proktaṃ śrīśivasahasranāmastotram ||
snāpayāmāsa ca vibhuḥ pūjayāmāsa paṅkajaiḥ |
parīkṣārthaṃ hareḥ pūjākamaleṣu maheśvaraḥ ||
||162||gopayāmāsa kamalaṃ tadaikaṃ bhuvaneśvaraḥ |
hṛtapuṣpo haristatra kimidaṃ tvabhyacintayat ||
||163||jñātvā svanetramuddhṛtya sarvasattvāvalambanam |
pūjayāmāsa bhāvena nāmnā tena jagadgurum ||
||164||tatastatra vibhurdṛṣṭvā tathābhūtaṃ haro harim |
tasmādavatatārāśu maṇḍalāt pāvakasya ca ||
||165||koṭibhāskarasaṅkāśaṃ jaṭāmukuṭamaṇḍitam |
jvālāmālāvṛtaṃ divyaṃ tīkṣṇadaṃṣṭraṃ bhayaṅkaram ||
||166||śūlaṭaṅkagadācakrakuntapāśadharaṃ haram |
varadābhayahastaṃ ca dvīpicarmottarīyakam ||
||167||itthambhūtaṃ tadā dṛṣṭvā bhavaṃ bhasmavibhūṣitam |
hṛṣṭo namaścakārāśu devadevaṃ janārdanaḥ ||
||168||dudruvustaṃ parikramya sendrā devāstrilocanam |
cacāla brahmabhuvanaṃ cakampe ca vasundharā ||
||169||dadāha tejastacchambhoḥ prāntaṃ vai śatayojanam |
adhastāccordhvataścaiva hāhetyakṛta bhūtale ||
||170||tadā prāha mahādevaḥ prahasanniva śaṅkaraḥ |
samprekṣya praṇayād viṣṇuṃ kṛtāñjalipuṭaṃ sthitam ||
||171||jñātaṃ mayedamadhunā devakāryaṃ janārdana |
sudarśanākhyaṃ cakraṃ ca dadāmi tava śobhanam ||
||172||yad rūpaṃ bhavatā dṛṣṭaṃ sarvalokabhayaṅkaram |
hitāya tava yatnena tava bhāvāya suvrata ||
||173||śāntaṃ raṇājire viṣṇo devānāṃ duḥkhasādhanam |
śāntasya cāstraṃ śāntaṃ syācchāntenāstreṇa kiṃ phalam ||
||174||śāntasya samare cāstraṃ śāntireva tapasvinam |
yoddhuḥ śāntyā balacchedaḥ parasya balavṛddhidaḥ ||
||175||devairaśāntairyad rūpaṃ madīyaṃ bhāvayāvyayam |
kimāyudhena kāryaṃ vai yoddhuṃ devārisūdana ||
||176||kṣamā yudhi na kāryā vai yoddhuṃ devārisūdana |
anāgate vyatīte ca daurbalye svajanotkare ||
||177||akālike tvadharme ca anarthe vā'risūdana |
evamuktvā dadau cakraṃ sūryāyutasamaprabham ||
||178||netraṃ ca netā jagatāṃ prabhurvai padmasannibham |
tadāprabhṛti taṃ prāhuḥ padmākṣamiti suvratam ||
||179||dattvainaṃ nayanaṃ cakraṃ viṣṇave nīlalohitaḥ |
pasparśa ca karābhyāṃ vai suśubhābhyāmuvāca ha ||
||180||varado'haṃ varaśreṣṭha varān varaya cepsitān |
bhaktyā vaśīkṛto nūnaṃ tvayā'haṃ puruṣottama ||
||181||ityukto devadevena devadevaṃ praṇamya tam |
tvayi bhaktirmahādeva prasīda varamuttamam ||
||182||nānyamicchāmi bhaktānāmārtayo nāsti yat prabho |
tacchrutvā vacanaṃ tasya dayāvān sutarāṃ bhavaḥ ||
||183||pasparśa ca dadau tasmai śraddhāṃ śītāṃśubhūṣaṇaḥ |
prāha caivaṃ mahādevaḥ paramātmānamacyutam ||
||184||mayi bhaktaśca vandyaśca pūjyaścaiva surāsuraiḥ |
bhaviṣyasi na sandeho matprasādāt surottama ||
||185||yadā satī dakṣaputrī vinindyaiva sulocanā |
mātaraṃ pitaraṃ dakṣaṃ bhaviṣyati sureśvarī ||
||186||divyā haimavatī viṣṇo tadā tvamapi suvrata |
bhaginīṃ tava kalyāṇīṃ devīṃ haimavatīmumām ||
||187||niyogād brahmaṇaḥ sādhvīṃ pradāsyasi mamaiva tām |
matsambandhī ca lokānāṃ madhye pūjyo bhaviṣyasi ||
||188||māṃ divyena ca bhāvena tadā prabhṛti śaṅkaram |
drakṣyase ca prasannena mitrabhūtamivātmanā ||
||189||ityuktvā'ntardadhe rudro bhagavān nīlalohitaḥ |
janārdano'pi bhagavān devānāmapi sannidhau ||
||190||ayācata mahādevaṃ brahmāṇaṃ munibhiḥ samam |
mayā proktaṃ stavaṃ divyaṃ padmayone suśobhanam ||
||191||yaḥ paṭhecchṛṇuyād vā'pi śrāvayed vā dvijottamān |
pratināmni hiraṇyasya dattasya phalamāpnuyāt ||
||192||aśvamedhasahasreṇa phalaṃ bhavati tasya vai |
ghṛtādyaiḥ snāpayed rudraṃ sthālyā vai kalaśaiḥ śubhaiḥ ||
||193||nāmnāṃ sahasreṇānena śraddhayā śivamīśvaram |
so'pi yajñasahasrasya phalaṃ labdhvā sureśvaraiḥ ||
||194||pūjyo bhavati rudrasya prītirbhavati tasya vai |
tathā'stviti tathā prāha padmayonirjanārdanam ||
||195||jagmatuḥ praṇipatyainaṃ devadevaṃ jagadgurum
tasmānnāmnāṃ sahasreṇa pūjayedanagho dvijāḥ
japennāmnāṃ sahasraṃ ca sa yāti paramāṃ gatim ||
||196|||| iti śrīliṅgamahāpurāṇe pūrvabhāge sahasranāmabhiḥ pūjanād viṣṇucakralābho nāmāṣṭanavatitamo'dhyāyaḥ ||
duḥsvapnaduḥśakunadurgatidaurmanasya
durbhikṣadurvyasanaduḥsahaduryaśāṃsi |
utpātatāpaviṣabhītim asadgrahārtiṃ
vyādhīṃśca nāśayatu me jagatāmadhīśaḥ ||
||197||iti śrīśivasahasranāmastotraṃ sampūrṇam