śaunakarṣe mahāprājña śivarūpamahāpate
sūta uvāca
śaunakarṣe mahāprājña śivarūpamahāpate |
śṛṇu rudrā kṣamāhātmyaṃ samāsātkathayāmyaham 1 |
śivapriyatamo jñeyo rudrā kṣaḥ parapāvanaḥ |
darśanātsparśanājjāpyātsarvapāpaharaḥ smṛtaḥ 2 |
purā rudrā kṣamahimā devyagre kathito mune |
lokopakaraṇārthāya śivena paramātmanā 3 |
śiva uvāca |
śṛṇu devimaheśāni rudrā kṣamahimā śive |
kathayāmi tavaprītyā bhaktānāṃ hitakāmyayā 4 |
divyavarṣasahasrāṇi maheśāni punaḥ purā |
tapaḥ prakurvatastrastaṃ manaḥ saṃyamya vai mama 5 |
svataṃtreṇa pareśena lokopakṛtikāriṇā |
līlayā parameśāni cakṣurunmīlitaṃ mayā 6 |
puṭābhyāṃ cārucakṣurbhyāṃ patitā jalabiṃdavaḥ |
tatrāśrubindavo jātā vṛkṣā rudrā kṣasaṃjñakāḥ 7 |
sthāvaratvamanuprāpya bhaktānugrahakāraṇāt |
te dattā viṣṇubhaktebhyaścaturvarṇebhya eva ca 8 |
bhūmau gauḍodbhavāṃścakre rudrā kṣāñchivavallabhān |
mathurāyāmayodhyāyāṃ laṃkāyāṃ malaye tathā 9 |
sahyādrau ca tathā kāśyāṃ daśeṣvanyeṣu vā tathā |
parānasahyapāpaughabhedanāñchrutinodanāt 1.25.10 |
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrā jātā mamājñayā |
rudrā kṣāste pṛthivyāṃ tu tajjātīyāḥ śubhākṣakāḥ 11 |
śvetaraktāḥ pītakṛṣṇā varṇājñeyāḥ kramādbudhaiḥ |
svajātīyaṃ nṛbhirdhāryaṃ rudrā kṣaṃ varṇataḥ kramāt 12 |
varṇaistu tatphalaṃ dhāryaṃ bhuktimuktiphalepsubhiḥ |
śivabhaktairviśeṣeṇa śivayoḥ prītaye sadā 13 |
dhātrīphalapramāṇaṃ yacchreṣṭhametadudāhṛtam |
badarīphalamātraṃ tu madhyamaṃ saṃprakīrttitam 14 |
adhamaṃ caṇamātraṃ syātprakriyaiṣā parocyate |
śṛṇu pārvati suprītyā bhaktānāṃ hitakāmyayā 15 |
badarīphalamātraṃ ca yatsyātkila maheśvari |
tathāpi phaladaṃ loke sukhasaubhāgyavarddhanam 16 |
dhātrīphalasamaṃ yatsyātsarvāriṣṭavināśanam |
guṃjayā sadṛśaṃ yatsyātsarvārthaphalasādhanam 17 |
yathā yathā laghuḥ syādvai tathādhikaphalapradam |
ekaikataḥ phalaṃ proktaṃ daśāṃśairadhikaṃ budhaiḥ 18 |
rudrā kṣadhāraṇaṃ proktaṃ pāpanāśanahetave |
tasmācca dhāraṇī yo vai sarvārthasādhano dhruvam 19 |
yathā ca dṛśyate loke rudrā kṣaphaladaḥ śubhaḥ |
na tathā dṛśyate'nyā ca mālikā parameśvari 1.25.20 |
samāḥ snigdhā dṛḍhāḥ sthūlāḥ kaṃṭakaiḥ saṃyutāḥ śubhāḥ |
rudrā kṣāḥ kāmadā devi bhuktimuktipradāḥ sadā 21 |
krimiduṣṭaṃ chinnabhinnaṃ kaṃṭakairhīnameva ca |
vraṇayuktamavṛttaṃ ca rudrā kṣānṣaḍvivarjayet 22 |
svayameva kṛtadvāraṃ rudrā kṣaṃ syādihottamam |
yattu pauruṣayatnena kṛtaṃ tanmadhyamaṃ bhavet 23 |
rudrā kṣadhāraṇaṃ prāptaṃ mahāpātakanāśanam |
rudra saṃkhyāśataṃ dhṛtvā rudra rūpo bhavennaraḥ 24 |
ekādaśaśatānīha dhṛtvā yatphalamāpyate |
tatphalaṃ śakyate naiva vaktuṃ varṣaśatairapi 25 |
śatārddhena yutaiḥ paṃcaśatairvai mukuṭaṃ matam |
rudrā kṣairviracetsamyagbhaktimānpuruṣo varaḥ 26 |
tribhiḥ śataiḥ ṣaṣṭiyuktaistrirāvṛttyā tathā punaḥ |
rudrā kṣairupavītaṃ va nirmīyādbhaktitatparaḥ 27 |
śikhāyāṃ ca trayaṃ proktaṃ rudra kṣāṇāṃ maheśvari |
karṇayoḥ ṣaṭ ca ṣaṭcaiva vāmadakṣiṇayostathā 28 |
śatamekottaraṃ kaṃṭhe bāhvorvai rudra saṃkhyayā |
kūrparadvārayostatra maṇibaṃdhe tathā punaḥ 29 |
upavīte trayaṃ dhāryaṃ śivabhaktiratairnaraiḥ |
śeṣānurvaritānpaṃca sammitāndhārayetkaṭau 1.25.30 |
etatsaṃkhyā dhṛtā yena rudrā kṣāḥ parameśvari |
tadrū paṃ tu praṇamyaṃ hi stutyaṃ sarvairmaheśavat 31 |
evaṃbhūtaṃ sthitaṃ dhyāne yadā kṛtvāsanairjanam |
śiveti vyāharaṃścaiva dṛṣṭvā pāpaiḥ pramucyate 32 |
śatādikasahasrasya vidhireṣa prakīrtitaḥ |
tadabhāve prakāronyaḥ śubhaḥ saṃprocyate mayā 33 |
śikhāyāmekarudrā kṣaṃ śirasā triṃśataṃ vahet |
paṃcāśacca gale dadhyādbāhvoḥ ṣoḍaśa ṣoḍaśa 34 |
maṇibaṃdhe dvādaśadviskaṃdhe paṃcaśataṃ vahet |
aṣṭottaraśatairmālyamupavītaṃ prakalpayet 35 |
evaṃ sahasrarudrā kṣāndhārayedyo dṛḍhavrataḥ |
taṃ namaṃti surāḥ sarve yathā rudra stathaiva saḥ 36 |
ekaṃ śikhāyāṃ rudrā kṣaṃ catvāriṃśattu mastake |
dvātriṃśatkaṇṭhadeśe tu vakṣasyaṣṭottaraṃ śatam 37 |
ekaikaṃ karṇayoḥ ṣaṭṣaḍbāhvoḥ ṣoḍaśa ṣoḍaśa |
karayoravimānena dviguṇena munīśvara 38 |
saṃkhyā prītirdhṛtā yena sopi śaivajanaḥ paraḥ |
śivavatpūjanīyo hi vaṃdyassarvairabhīkṣṇaśaḥ 39 |
śirasīśānamaṃtreṇa karṇe tatpuruṣeṇa ca |
aghoreṇa gale dhāryaṃ tenaiva hṛdayepi ca 1.25.40 |
aghorabījamaṃtreṇa karayordhārayetsudhīḥ |
paṃcadaśākṣagrathitāṃ vāmadevena codare 41 |
paṃca brahmabhiraṃgaśca trimālāṃ paṃcasapta ca |
athavā mūlamaṃtreṇa sarvānakṣāṃstudhārayet 42 |
madyaṃ māṃsaṃ tu laśunaṃ palāṇḍuṃ śigrumeva ca |
śleṣmāṃtakaṃ viḍvarāhaṃ bhakṣaṇe varjayettataḥ 43 |
valakṣaṃ rudrā kṣaṃ dvijatanubhireveha vihitaṃ suraktaṃ kṣattrāṇāṃ pramuditamume pītamasakṛt 44 |
chinnaṃ khaṃḍitaṃ bhinnaṃ vidīrṇa |
tato vaiśyairdhāryaṃ pratidivasabhāvaśyakamaho tathā kṛṣṇaṃ śūdrai ḥ! śrutigaditamārgoyamagaje 44 |
varṇī vanī gṛhayatīrniyamena dadhyādetadra hasyaparamo na hi jātu tiṣṭhet |
rudrā kṣadhāraṇamidaṃ sukṛtaiśca labhyaṃ tyaktvedametadakhilānnarakānprayāṃti 45 |
ādāvāmalakātsvato laghutarā rugṇāstataḥ kaṃṭakaiḥ saṃdaṣṭāḥ kṛmibhistanūpakaraṇacchidre ṇa hīnāstathā |
dhāryā naiva śubhepsubhiścaṇakavadrudrā kṣamapyaṃtato rudrā kṣomama liṃgamaṃgalamume sūkṣmaṃ praśastaṃ sadā 46 |
sarvāśramāṇāṃ varṇānāṃ strīśūdrā ṇāṃ śivājñayā |
dhāryāḥ sadaiva rudrā kṣā yatīnāṃ praṇavena hi 47 |
divā bibhradrā trikṛtai rātrau vibhraddivākṛtaiḥ |
prātarmadhyāhnasāyāhne mucyate sarvapātakaiḥ 48 |
ye tripuṇḍradharā loke jaṭādhāriṇa eva ye |
ye rudrā kṣadharāste vai yamalokaṃ prayāṃti na 49 |
rudrā kṣamekaṃ śirasā bibharti tathā tripuṇḍraṃ ca lalāṭamadhye |
paṃcākṣaraṃ ye hi japaṃti maṃtraṃ pūjyā bhavadbhiḥ khalu te hi sādhavaḥ 1.25.50 |
yasyāṇge nāsti rudrā kṣastripuṇḍraṃ bhālapaṭṭake |
mukhe paṃcākṣaraṃ nāsti tamānaya yamālayam 51 |
jñātvā jñātvā tatprabhāvaṃ bhasmarudrā kṣadhāriṇaḥ |
te pūjyāḥ sarvadāsmākaṃ no netavyāḥ kadācana 52 |
evamājñāpayāmāsa kālopi nijakiṇkarān |
tatheti mattvā te sarve tūṣṇīmāsansuvismitāḥ 53 |
ata eva mahādevi rudrā kṣotyaghanāśanaḥ |
taddharo matpriyaḥ śuddho'tyaghavānapi pārvati 54 |
haste bāhau tathā mūrdhni rudrā kṣaṃ dhārayettu yaḥ |
avadhyaḥ sarvabhūtānāṃ rudra rūpī caredbhuvi 55 |
surāsurāṇāṃ sarveṣāṃ vaṃdanīyaḥ sadā sa vai |
pūjanīyo hi dṛṣṭasya pāpahā ca yathā śivaḥ 56 |
dhyānajñānāvamuktopi rudrā kṣaṃ dhārayettu yaḥ |
sarvapāpavinirmuktaḥ sa yāti paramāṃ gatim 57 |
rudrā kṣeṇa japanmantraṃ puṇyaṃ koṭiguṇaṃ bhavet |
daśakoṭiguṇaṃ puṇyaṃ dhāraṇāllabhate naraḥ 58 |
yāvatkālaṃ hi jīvasya śarīrastho bhavetsa vai |
tāvatkālaṃ svalpamṛtyurna taṃ devi vibādhate 59 |
tripuṃḍreṇa ca saṃyuktaṃ rudrā kṣāvilasāṃgakam |
mṛtyuṃjayaṃ japaṃtaṃ ca dṛṣṭvā rudra phalaṃ labhet 1.25.60 |
paṃcadevapriyaścaiva sarvadevapriyastathā |
sarvamantrāñjapedbhakto rudrā kṣamālayā priye 61 |
viṣṇvādidevabhaktāśca dhārayeyurna saṃśayaḥ |
rudra bhakto viśeṣeṇa rudrā kṣāndhārayetsadā 62 |
rudrā kṣā vividhāḥ proktāsteṣāṃ bhedānvadāmyaham |
śṛṇu pārvati sadbhaktyā bhuktimuktiphalapradān 63 |
ekavaktraḥ śivaḥ sākṣādbhuktimuktiphalapradaḥ |
tasya darśanamātreṇa brahmahatyā vyapohati 64 |
yatra saṃpūjitastatra lakṣmīrdūratarā na hi |
naśyaṃtyupadra vāḥ sarve sarvakāmā bhavaṃti hi 65 |
dvivaktro devadeveśassarvakāmaphalapradaḥ |
viśeṣataḥ sa rudrā kṣo govadhaṃ nāśayeddrutam 66 |
trivaktro yo hi rudrā kṣaḥ sākṣātsādhanadassadā |
tatprabhāvādbhaveyurvai vidyāḥ sarvāḥ pratiṣṭhitāḥ 67 |
caturvaktraḥ svayaṃ brahmā narahatyāṃ vyapohati |
darśanātsparśanātsadyaścaturvargaphalapradaḥ 68 |
paṃcavaktraḥ svayaṃ rudra ḥ! kālāgnirnāmataḥ prabhuḥ |
sarvamuktipradaścaiva sarvakāmaphalapradaḥ 69 |
agamyāgamanaṃ pāpamabhakṣyasya ca bhakṣaṇam |
ityādisarvapāpāni paṃcavaktro vyapohati 1.25.70 |
ṣaḍvaktraḥ kārtikeyastudhāraṇāddakṣiṇe bhuje |
brahmahatyādikaiḥ pāpairmucyate nātra saṃśayaḥ 71 |
saptavaktro maheśāni hyanaṃgo nāma nāmataḥ |
dhāraṇāttasya deveśidaridro pīśvaro bhavet 72 |
rudrā kṣaścāṣṭavaktraśca vasumūrtiśca bhairavaḥ |
dhāraṇāttasya pūrṇāyurmṛto bhavati śūlabhṛt 73 |
bhairavo navavaktraśca kapilaśca muniḥ smṛtaḥ |
durgā vāta dadhiṣṭhātrī navarūpā maheśvarī 74 |
taṃ dhārayedvāmahaste rudrā kṣaṃ bhaktitatparaḥ |
sarveśvaro bhavennūnaṃ mama tulyo na saṃśayaḥ 75 |
daśavaktro maheśāni svayaṃ devo janārdanaḥ |
dhāraṇāttasya deveśi sarvānkāmānavāpnuyāt 76 |
ekādaśamukho yastu rudrā kṣaḥ parameśvari |
sa rudro dhāraṇāttasya sarvatra vijayī bhavet 77 |
dvādaśāsyaṃ tu rudrā kṣaṃ dhārayetkeśadeśake |
ādityāścaiva te sarvedvādaśaiva sthitāstathā 78 |
trayodaśamukho viśvedevastaddhāraṇānnaraḥ |
sarvānkāmānavāpnoti saubhāgyaṃ maṃgalaṃlabhet 79 |
caturdaśamukho yo hi rudrā kṣaḥ paramaḥ śivaḥ |
dhārayenmūrdhni taṃ bhaktyā sarvapāpaṃ praṇaśyati 1.25.80 |
iti rudrā kṣabhedā hi proktā vai mukhabhedataḥ |
tattanmaṃtrāñchṛṇu prītyā kramācchailleśvarātmaje 81 |
oṃ hrīṃ namaḥ 1 oṃ namaḥ 2 oṃ klīṃ namaḥ 3 oṃ hrīṃ namaḥ 4 oṃ hrīṃ namaḥ 5 oṃ hrīṃ huṃ namaḥ 6 oṃ huṃnamaḥ 7 oṃ huṃ namaḥ 8 oṃ hrīṃ huṃ namaḥ 9 oṃ hrīṃ namaḥ namaḥ 10 oṃ hrīṃ huṃ namaḥ 11 oṃ krauṃ kṣauṃ rauṃ namaḥ 12 oṃ hrīṃ namaḥ 13 oṃ nama 14|
bhaktiśraddhā yutaścaiva sarvakāmārthasiddhaye |
rudrā kṣāndhārayenmaṃtrairdevanālasya varjitaḥ 82 |
vinā maṃtreṇa ho dhatte rudrā kṣaṃ bhuvi mānavaḥ |
sa yāti narakaṃ ghoraṃ yāvadindrā ścaturdaśa 83 |
rudrā kṣamālinaṃ dṛṣṭvā bhūtapretapiśācakāḥ |
ḍākinīśākinī caiva ye cānye dro hakārakāḥ 84 |
kṛtrimaṃ caiva yatkiṃcidabhicārādikaṃ ca yat |
tatsarvaṃ dūrato yāti dṛṣṭvā śaṃkitavigraham 85 |
rudrā kṣamālinaṃ dṛṣṭvā śivo viṣṇuḥ prasīdati |
devīgaṇapatissūryaḥ surāścānyepi pārvati 86 |
evaṃ jñātvā tu māhātmyaṃ rudrā kṣasya maheśvari |
samyagdhāryāssamaṃtrāśca bhaktyādharmavivṛddhaye 87 |
ityuktaṃ girijāgre hi śivena paramātmanā |
bhasmarūdrā kṣamāhātmyaṃ bhuktimuktiphalapradam 88 |
śivasyātipriyau jñeyau bhasmarudrā kṣadhāriṇau |
taddhāraṇaprabhāvaddhi bhuktirmuktirna saṃśayaḥ 89 |
bhasmarudrā kṣadhārī yaḥ śivabhaktassa ucyate |
paṃcākṣarajapāsaktaḥ paripūrṇaśca sanmukhe 1.25.90 |
vinā bhasmatripuṃḍreṇa vinā rudrā kṣamālayā |
pūjitopi mahādevo nābhīṣṭaphaladāyakaḥ 91 |
tatsarvaṃ ca samākhyātaṃ yatpṛṣṭaṃ hi munīśvara |
bhasmarudrā kṣamāhātmyaṃ sarvakāmasamṛddhidam 92 |
etadyaḥ śṛṇuyānnityaṃ māhātmyaparamaṃ śubham |
rudrā kṣabhasmanorbhaktyāsarvānkāmānavāpnuyāt 93 |
iha sarvasukhaṃ bhuktvā putrapautrādisaṃyutaḥ |
labhetparatra sanmokṣaṃ śivasyātipriyo bhavet 94 |
vidyeśvarasaṃhiteyaṃ kathitā vo munīśvarāḥ |
sarvasiddhipradā nityaṃ muktidā śivaśāsanāt 95
||1||शौनकर्षे महाप्राज्ञ शिवरूपमहापते ।
शृणु रुद्रा क्षमाहात्म्यं समासात्कथयाम्यहम् १ ।
शिवप्रियतमो ज्ञेयो रुद्रा क्षः परपावनः ।
दर्शनात्स्पर्शनाज्जाप्यात्सर्वपापहरः स्मृतः २ ।
पुरा रुद्रा क्षमहिमा देव्यग्रे कथितो मुने ।
लोकोपकरणार्थाय शिवेन परमात्मना ३ ।
शिव उवाच ।
शृणु देविमहेशानि रुद्रा क्षमहिमा शिवे ।
कथयामि तवप्रीत्या भक्तानां हितकाम्यया ४ ।
दिव्यवर्षसहस्राणि महेशानि पुनः पुरा ।
तपः प्रकुर्वतस्त्रस्तं मनः संयम्य वै मम ५ ।
स्वतंत्रेण परेशेन लोकोपकृतिकारिणा ।
लीलया परमेशानि चक्षुरुन्मीलितं मया ६ ।
पुटाभ्यां चारुचक्षुर्भ्यां पतिता जलबिंदवः ।
तत्राश्रुबिन्दवो जाता वृक्षा रुद्रा क्षसंज्ञकाः ७ ।
स्थावरत्वमनुप्राप्य भक्तानुग्रहकारणात् ।
ते दत्ता विष्णुभक्तेभ्यश्चतुर्वर्णेभ्य एव च ८ ।
भूमौ गौडोद्भवांश्चक्रे रुद्रा क्षाञ्छिववल्लभान् ।
मथुरायामयोध्यायां लंकायां मलये तथा ९ ।
सह्याद्रौ च तथा काश्यां दशेष्वन्येषु वा तथा ।
परानसह्यपापौघभेदनाञ्छ्रुतिनोदनात् 1.25.१० ।
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा जाता ममाज्ञया ।
रुद्रा क्षास्ते पृथिव्यां तु तज्जातीयाः शुभाक्षकाः ११ ।
श्वेतरक्ताः पीतकृष्णा वर्णाज्ञेयाः क्रमाद्बुधैः ।
स्वजातीयं नृभिर्धार्यं रुद्रा क्षं वर्णतः क्रमात् १२ ।
वर्णैस्तु तत्फलं धार्यं भुक्तिमुक्तिफलेप्सुभिः ।
शिवभक्तैर्विशेषेण शिवयोः प्रीतये सदा १३ ।
धात्रीफलप्रमाणं यच्छ्रेष्ठमेतदुदाहृतम् ।
बदरीफलमात्रं तु मध्यमं संप्रकीर्त्तितम् १४ ।
अधमं चणमात्रं स्यात्प्रक्रियैषा परोच्यते ।
शृणु पार्वति सुप्रीत्या भक्तानां हितकाम्यया १५ ।
बदरीफलमात्रं च यत्स्यात्किल महेश्वरि ।
तथापि फलदं लोके सुखसौभाग्यवर्द्धनम् १६ ।
धात्रीफलसमं यत्स्यात्सर्वारिष्टविनाशनम् ।
गुंजया सदृशं यत्स्यात्सर्वार्थफलसाधनम् १७ ।
यथा यथा लघुः स्याद्वै तथाधिकफलप्रदम् ।
एकैकतः फलं प्रोक्तं दशांशैरधिकं बुधैः १८ ।
रुद्रा क्षधारणं प्रोक्तं पापनाशनहेतवे ।
तस्माच्च धारणी यो वै सर्वार्थसाधनो ध्रुवम् १९ ।
यथा च दृश्यते लोके रुद्रा क्षफलदः शुभः ।
न तथा दृश्यतेऽन्या च मालिका परमेश्वरि 1.25.२० ।
समाः स्निग्धा दृढाः स्थूलाः कंटकैः संयुताः शुभाः ।
रुद्रा क्षाः कामदा देवि भुक्तिमुक्तिप्रदाः सदा २१ ।
क्रिमिदुष्टं छिन्नभिन्नं कंटकैर्हीनमेव च ।
व्रणयुक्तमवृत्तं च रुद्रा क्षान्षड्विवर्जयेत् २२ ।
स्वयमेव कृतद्वारं रुद्रा क्षं स्यादिहोत्तमम् ।
यत्तु पौरुषयत्नेन कृतं तन्मध्यमं भवेत् २३ ।
रुद्रा क्षधारणं प्राप्तं महापातकनाशनम् ।
रुद्र संख्याशतं धृत्वा रुद्र रूपो भवेन्नरः २४ ।
एकादशशतानीह धृत्वा यत्फलमाप्यते ।
तत्फलं शक्यते नैव वक्तुं वर्षशतैरपि २५ ।
शतार्द्धेन युतैः पंचशतैर्वै मुकुटं मतम् ।
रुद्रा क्षैर्विरचेत्सम्यग्भक्तिमान्पुरुषो वरः २६ ।
त्रिभिः शतैः षष्टियुक्तैस्त्रिरावृत्त्या तथा पुनः ।
रुद्रा क्षैरुपवीतं व निर्मीयाद्भक्तितत्परः २७ ।
शिखायां च त्रयं प्रोक्तं रुद्र क्षाणां महेश्वरि ।
कर्णयोः षट् च षट्चैव वामदक्षिणयोस्तथा २८ ।
शतमेकोत्तरं कंठे बाह्वोर्वै रुद्र संख्यया ।
कूर्परद्वारयोस्तत्र मणिबंधे तथा पुनः २९ ।
उपवीते त्रयं धार्यं शिवभक्तिरतैर्नरैः ।
शेषानुर्वरितान्पंच सम्मितान्धारयेत्कटौ 1.25.३० ।
एतत्संख्या धृता येन रुद्रा क्षाः परमेश्वरि ।
तद्रू पं तु प्रणम्यं हि स्तुत्यं सर्वैर्महेशवत् ३१ ।
एवंभूतं स्थितं ध्याने यदा कृत्वासनैर्जनम् ।
शिवेति व्याहरंश्चैव दृष्ट्वा पापैः प्रमुच्यते ३२ ।
शतादिकसहस्रस्य विधिरेष प्रकीर्तितः ।
तदभावे प्रकारोन्यः शुभः संप्रोच्यते मया ३३ ।
शिखायामेकरुद्रा क्षं शिरसा त्रिंशतं वहेत् ।
पंचाशच्च गले दध्याद्बाह्वोः षोडश षोडश ३४ ।
मणिबंधे द्वादशद्विस्कंधे पंचशतं वहेत् ।
अष्टोत्तरशतैर्माल्यमुपवीतं प्रकल्पयेत् ३५ ।
एवं सहस्ररुद्रा क्षान्धारयेद्यो दृढव्रतः ।
तं नमंति सुराः सर्वे यथा रुद्र स्तथैव सः ३६ ।
एकं शिखायां रुद्रा क्षं चत्वारिंशत्तु मस्तके ।
द्वात्रिंशत्कण्ठदेशे तु वक्षस्यष्टोत्तरं शतम् ३७ ।
एकैकं कर्णयोः षट्षड्बाह्वोः षोडश षोडश ।
करयोरविमानेन द्विगुणेन मुनीश्वर ३८ ।
संख्या प्रीतिर्धृता येन सोपि शैवजनः परः ।
शिववत्पूजनीयो हि वंद्यस्सर्वैरभीक्ष्णशः ३९ ।
शिरसीशानमंत्रेण कर्णे तत्पुरुषेण च ।
अघोरेण गले धार्यं तेनैव हृदयेपि च 1.25.४० ।
अघोरबीजमंत्रेण करयोर्धारयेत्सुधीः ।
पंचदशाक्षग्रथितां वामदेवेन चोदरे ४१ ।
पंच ब्रह्मभिरंगश्च त्रिमालां पंचसप्त च ।
अथवा मूलमंत्रेण सर्वानक्षांस्तुधारयेत् ४२ ।
मद्यं मांसं तु लशुनं पलाण्डुं शिग्रुमेव च ।
श्लेष्मांतकं विड्वराहं भक्षणे वर्जयेत्ततः ४३ ।
वलक्षं रुद्रा क्षं द्विजतनुभिरेवेह विहितं सुरक्तं क्षत्त्राणां प्रमुदितमुमे पीतमसकृत् ४४ ।
छिन्नं खंडितं भिन्नं विदीर्ण ।
ततो वैश्यैर्धार्यं प्रतिदिवसभावश्यकमहो तथा कृष्णं शूद्रै ः! श्रुतिगदितमार्गोयमगजे ४४ ।
वर्णी वनी गृहयतीर्नियमेन दध्यादेतद्र हस्यपरमो न हि जातु तिष्ठेत् ।
रुद्रा क्षधारणमिदं सुकृतैश्च लभ्यं त्यक्त्वेदमेतदखिलान्नरकान्प्रयांति ४५ ।
आदावामलकात्स्वतो लघुतरा रुग्णास्ततः कंटकैः संदष्टाः कृमिभिस्तनूपकरणच्छिद्रे ण हीनास्तथा ।
धार्या नैव शुभेप्सुभिश्चणकवद्रुद्रा क्षमप्यंततो रुद्रा क्षोमम लिंगमंगलमुमे सूक्ष्मं प्रशस्तं सदा ४६ ।
सर्वाश्रमाणां वर्णानां स्त्रीशूद्रा णां शिवाज्ञया ।
धार्याः सदैव रुद्रा क्षा यतीनां प्रणवेन हि ४७ ।
दिवा बिभ्रद्रा त्रिकृतै रात्रौ विभ्रद्दिवाकृतैः ।
प्रातर्मध्याह्नसायाह्ने मुच्यते सर्वपातकैः ४८ ।
ये त्रिपुण्ड्रधरा लोके जटाधारिण एव ये ।
ये रुद्रा क्षधरास्ते वै यमलोकं प्रयांति न ४९ ।
रुद्रा क्षमेकं शिरसा बिभर्ति तथा त्रिपुण्ड्रं च ललाटमध्ये ।
पंचाक्षरं ये हि जपंति मंत्रं पूज्या भवद्भिः खलु ते हि साधवः 1.25.५० ।
यस्याण्गे नास्ति रुद्रा क्षस्त्रिपुण्ड्रं भालपट्टके ।
मुखे पंचाक्षरं नास्ति तमानय यमालयम् ५१ ।
ज्ञात्वा ज्ञात्वा तत्प्रभावं भस्मरुद्रा क्षधारिणः ।
ते पूज्याः सर्वदास्माकं नो नेतव्याः कदाचन ५२ ।
एवमाज्ञापयामास कालोपि निजकिण्करान् ।
तथेति मत्त्वा ते सर्वे तूष्णीमासन्सुविस्मिताः ५३ ।
अत एव महादेवि रुद्रा क्षोत्यघनाशनः ।
तद्धरो मत्प्रियः शुद्धोऽत्यघवानपि पार्वति ५४ ।
हस्ते बाहौ तथा मूर्ध्नि रुद्रा क्षं धारयेत्तु यः ।
अवध्यः सर्वभूतानां रुद्र रूपी चरेद्भुवि ५५ ।
सुरासुराणां सर्वेषां वंदनीयः सदा स वै ।
पूजनीयो हि दृष्टस्य पापहा च यथा शिवः ५६ ।
ध्यानज्ञानावमुक्तोपि रुद्रा क्षं धारयेत्तु यः ।
सर्वपापविनिर्मुक्तः स याति परमां गतिम् ५७ ।
रुद्रा क्षेण जपन्मन्त्रं पुण्यं कोटिगुणं भवेत् ।
दशकोटिगुणं पुण्यं धारणाल्लभते नरः ५८ ।
यावत्कालं हि जीवस्य शरीरस्थो भवेत्स वै ।
तावत्कालं स्वल्पमृत्युर्न तं देवि विबाधते ५९ ।
त्रिपुंड्रेण च संयुक्तं रुद्रा क्षाविलसांगकम् ।
मृत्युंजयं जपंतं च दृष्ट्वा रुद्र फलं लभेत् 1.25.६० ।
पंचदेवप्रियश्चैव सर्वदेवप्रियस्तथा ।
सर्वमन्त्राञ्जपेद्भक्तो रुद्रा क्षमालया प्रिये ६१ ।
विष्ण्वादिदेवभक्ताश्च धारयेयुर्न संशयः ।
रुद्र भक्तो विशेषेण रुद्रा क्षान्धारयेत्सदा ६२ ।
रुद्रा क्षा विविधाः प्रोक्तास्तेषां भेदान्वदाम्यहम् ।
शृणु पार्वति सद्भक्त्या भुक्तिमुक्तिफलप्रदान् ६३ ।
एकवक्त्रः शिवः साक्षाद्भुक्तिमुक्तिफलप्रदः ।
तस्य दर्शनमात्रेण ब्रह्महत्या व्यपोहति ६४ ।
यत्र संपूजितस्तत्र लक्ष्मीर्दूरतरा न हि ।
नश्यंत्युपद्र वाः सर्वे सर्वकामा भवंति हि ६५ ।
द्विवक्त्रो देवदेवेशस्सर्वकामफलप्रदः ।
विशेषतः स रुद्रा क्षो गोवधं नाशयेद्द्रुतम् ६६ ।
त्रिवक्त्रो यो हि रुद्रा क्षः साक्षात्साधनदस्सदा ।
तत्प्रभावाद्भवेयुर्वै विद्याः सर्वाः प्रतिष्ठिताः ६७ ।
चतुर्वक्त्रः स्वयं ब्रह्मा नरहत्यां व्यपोहति ।
दर्शनात्स्पर्शनात्सद्यश्चतुर्वर्गफलप्रदः ६८ ।
पंचवक्त्रः स्वयं रुद्र ः! कालाग्निर्नामतः प्रभुः ।
सर्वमुक्तिप्रदश्चैव सर्वकामफलप्रदः ६९ ।
अगम्यागमनं पापमभक्ष्यस्य च भक्षणम् ।
इत्यादिसर्वपापानि पंचवक्त्रो व्यपोहति 1.25.७० ।
षड्वक्त्रः कार्तिकेयस्तुधारणाद्दक्षिणे भुजे ।
ब्रह्महत्यादिकैः पापैर्मुच्यते नात्र संशयः ७१ ।
सप्तवक्त्रो महेशानि ह्यनंगो नाम नामतः ।
धारणात्तस्य देवेशिदरिद्रो पीश्वरो भवेत् ७२ ।
रुद्रा क्षश्चाष्टवक्त्रश्च वसुमूर्तिश्च भैरवः ।
धारणात्तस्य पूर्णायुर्मृतो भवति शूलभृत् ७३ ।
भैरवो नववक्त्रश्च कपिलश्च मुनिः स्मृतः ।
दुर्गा वात दधिष्ठात्री नवरूपा महेश्वरी ७४ ।
तं धारयेद्वामहस्ते रुद्रा क्षं भक्तितत्परः ।
सर्वेश्वरो भवेन्नूनं मम तुल्यो न संशयः ७५ ।
दशवक्त्रो महेशानि स्वयं देवो जनार्दनः ।
धारणात्तस्य देवेशि सर्वान्कामानवाप्नुयात् ७६ ।
एकादशमुखो यस्तु रुद्रा क्षः परमेश्वरि ।
स रुद्रो धारणात्तस्य सर्वत्र विजयी भवेत् ७७ ।
द्वादशास्यं तु रुद्रा क्षं धारयेत्केशदेशके ।
आदित्याश्चैव ते सर्वेद्वादशैव स्थितास्तथा ७८ ।
त्रयोदशमुखो विश्वेदेवस्तद्धारणान्नरः ।
सर्वान्कामानवाप्नोति सौभाग्यं मंगलंलभेत् ७९ ।
चतुर्दशमुखो यो हि रुद्रा क्षः परमः शिवः ।
धारयेन्मूर्ध्नि तं भक्त्या सर्वपापं प्रणश्यति 1.25.८० ।
इति रुद्रा क्षभेदा हि प्रोक्ता वै मुखभेदतः ।
तत्तन्मंत्राञ्छृणु प्रीत्या क्रमाच्छैल्लेश्वरात्मजे ८१ ।
ॐ ह्रीं नमः १ ॐ नमः २ ॐ क्लीं नमः ३ ॐ ह्रीं नमः ४ ॐ ह्रीं नमः ५ ॐ ह्रीं हुं नमः ६ ॐ हुंनमः ७ ॐ हुं नमः ८ ॐ ह्रीं हुं नमः ९ ॐ ह्रीं नमः नमः १० ॐ ह्रीं हुं नमः ११ ॐ क्रौं क्षौं रौं नमः १२ ॐ ह्रीं नमः १३ ॐ नम १४।
भक्तिश्रद्धा युतश्चैव सर्वकामार्थसिद्धये ।
रुद्रा क्षान्धारयेन्मंत्रैर्देवनालस्य वर्जितः ८२ ।
विना मंत्रेण हो धत्ते रुद्रा क्षं भुवि मानवः ।
स याति नरकं घोरं यावदिन्द्रा श्चतुर्दश ८३ ।
रुद्रा क्षमालिनं दृष्ट्वा भूतप्रेतपिशाचकाः ।
डाकिनीशाकिनी चैव ये चान्ये द्रो हकारकाः ८४ ।
कृत्रिमं चैव यत्किंचिदभिचारादिकं च यत् ।
तत्सर्वं दूरतो याति दृष्ट्वा शंकितविग्रहम् ८५ ।
रुद्रा क्षमालिनं दृष्ट्वा शिवो विष्णुः प्रसीदति ।
देवीगणपतिस्सूर्यः सुराश्चान्येपि पार्वति ८६ ।
एवं ज्ञात्वा तु माहात्म्यं रुद्रा क्षस्य महेश्वरि ।
सम्यग्धार्यास्समंत्राश्च भक्त्याधर्मविवृद्धये ८७ ।
इत्युक्तं गिरिजाग्रे हि शिवेन परमात्मना ।
भस्मरूद्रा क्षमाहात्म्यं भुक्तिमुक्तिफलप्रदम् ८८ ।
शिवस्यातिप्रियौ ज्ञेयौ भस्मरुद्रा क्षधारिणौ ।
तद्धारणप्रभावद्धि भुक्तिर्मुक्तिर्न संशयः ८९ ।
भस्मरुद्रा क्षधारी यः शिवभक्तस्स उच्यते ।
पंचाक्षरजपासक्तः परिपूर्णश्च सन्मुखे 1.25.९० ।
विना भस्मत्रिपुंड्रेण विना रुद्रा क्षमालया ।
पूजितोपि महादेवो नाभीष्टफलदायकः ९१ ।
तत्सर्वं च समाख्यातं यत्पृष्टं हि मुनीश्वर ।
भस्मरुद्रा क्षमाहात्म्यं सर्वकामसमृद्धिदम् ९२ ।
एतद्यः शृणुयान्नित्यं माहात्म्यपरमं शुभम् ।
रुद्रा क्षभस्मनोर्भक्त्यासर्वान्कामानवाप्नुयात् ९३ ।
इह सर्वसुखं भुक्त्वा पुत्रपौत्रादिसंयुतः ।
लभेत्परत्र सन्मोक्षं शिवस्यातिप्रियो भवेत् ९४ ।
विद्येश्वरसंहितेयं कथिता वो मुनीश्वराः ।
सर्वसिद्धिप्रदा नित्यं मुक्तिदा शिवशासनात् ९५
iti śrīśivamahāpurāṇe prathamāyāṃ vidyeśvarasaṃhitāyāṃ sādhyasādhanakhaṇḍe rudrā kṣamahātmyavarṇanonāma pañcaviṃśo'dhyāyaḥ 25| iti śrīśivamahāpurāṇe prathamā vidyeśvarasaṃhitā samāptā|