etasminnaṃtare tatra krauñcanāmācalo mune
brahmovāca
etasminnaṃtare tatra krauñcanāmācalo mune |
ājagāma kumārasya śaraṇaṃ bāṇapīḍita
||1||एतस्मिन्नंतरे तत्र क्रौञ्चनामाचलो मुने ।
आजगाम कुमारस्य शरणं बाणपीडित
palāyamāno yo yuddhādasoḍhā teja aiśvaram |
tutodātīva sa krauñcaṃ koṭyāyutabalānvitaḥ
||2||पलायमानो यो युद्धादसोढा तेज ऐश्वरम् ।
तुतोदातीव स क्रौञ्चं कोट्यायुतबलान्वितः
praṇipatya kumārasya sa bhaktyā caraṇāmbujam |
premanirbharayā vācā tuṣṭāva guhamādarāt
||3||प्रणिपत्य कुमारस्य स भक्त्या चरणाम्बुजम् ।
प्रेमनिर्भरया वाचा तुष्टाव गुहमादरात्
krauṃca uvāca
kumāra skaṃda deveśa tārakāsuranāśaka |
pāhi māṃ śaraṇāpannaṃ bāṇāsuranipīḍitam
||4||कुमार स्कंद देवेश तारकासुरनाशक ।
पाहि मां शरणापन्नं बाणासुरनिपीडितम्
saṃgarātte mahāsena samucchinnaḥ palāyitaḥ |
nyapīḍayacca māgatya hā nātha karuṇākara
||5||संगरात्ते महासेन समुच्छिन्नः पलायितः ।
न्यपीडयच्च मागत्य हा नाथ करुणाकर
tatpīḍitaste śaraṇamāgato'haṃ suduḥkhitaḥ |
palāyamāno deveśa śarajanmandayāṃ kuru
||6||तत्पीडितस्ते शरणमागतोऽहं सुदुःखितः ।
पलायमानो देवेश शरजन्मन्दयां कुरु
daityaṃ taṃ nāśaya vibho bāṇāhvaṃ māṃ sukhīkuru |
daityaghnastvaṃ viśeṣeṇa devāvanakarassvarāṭ
||7||दैत्यं तं नाशय विभो बाणाह्वं मां सुखीकुरु ।
दैत्यघ्नस्त्वं विशेषेण देवावनकरस्स्वराट्
brahmovāca
iti krauṃcastutasskandaḥ prasanno bhaktapālakaḥ |
gṛhītvā śaktimatulāṃ svāṃ sasmāra śivo dhiyā
||8||इति क्रौंचस्तुतस्स्कन्दः प्रसन्नो भक्तपालकः ।
गृहीत्वा शक्तिमतुलां स्वां सस्मार शिवो धिया
cikṣepa tāṃ samuddiśya sa bāṇaṃ śaṃkarātmajaḥ |
mahāśabdo babhūvātha jajvaluśca diśo nabhaḥ
||9||चिक्षेप तां समुद्दिश्य स बाणं शंकरात्मजः ।
महाशब्दो बभूवाथ जज्वलुश्च दिशो नभः
sabalaṃ bhasmasātkṛtvāsuraṃ taṃ kṣaṇamātrataḥ |
guhopakaṃṭhaṃ śaktissā jagāma paramā mune |
tataḥ kumāra provāca krauṃcaṃ girivaraṃ prabhuḥ |
nirbhayassvagṛhaṃ gaccha naṣṭassa sabalo'suraḥ
||11||सबलं भस्मसात्कृत्वासुरं तं क्षणमात्रतः ।
गुहोपकंठं शक्तिस्सा जगाम परमा मुने ।
ततः कुमार प्रोवाच क्रौंचं गिरिवरं प्रभुः ।
निर्भयस्स्वगृहं गच्छ नष्टस्स सबलोऽसुरः
tacchutvā svāmivacanaṃ mudito girirāṭ tadā |
stutvā guhaṃ tadārātiṃ svadhāma pratyapadyata
||12||तच्छुत्वा स्वामिवचनं मुदितो गिरिराट् तदा ।
स्तुत्वा गुहं तदारातिं स्वधाम प्रत्यपद्यत
tataḥ skando maheśasya mudā sthāpitavānmune |
trīṇi liṃgāni tatraiva pāpaghnāni vidhānataḥ
||13||ततः स्कन्दो महेशस्य मुदा स्थापितवान्मुने ।
त्रीणि लिंगानि तत्रैव पापघ्नानि विधानतः
pratijñeśvaranāmādau kapāleśvaramādarāt |
kumāreśvaramevātha sarvasiddhipradaṃ trayam
||14||प्रतिज्ञेश्वरनामादौ कपालेश्वरमादरात् ।
कुमारेश्वरमेवाथ सर्वसिद्धिप्रदं त्रयम्
punassarveśvarastatra jayastaṃbhasamīpataḥ |
staṃbheśvarābhidhaṃ liṃgaṃ guhaḥ sthāpitavānmudā
||15||पुनस्सर्वेश्वरस्तत्र जयस्तंभसमीपतः ।
स्तंभेश्वराभिधं लिंगं गुहः स्थापितवान्मुदा
tatassarve surāstatra viṣṇuprabhṛtayo mudā |
liṃgaṃ sthāpitavaṃtaste devadevasya śūlinaḥ
||16||ततस्सर्वे सुरास्तत्र विष्णुप्रभृतयो मुदा ।
लिंगं स्थापितवंतस्ते देवदेवस्य शूलिनः
sarveṣāṃ śivaliṃgānāṃ mahimābhūttadādbhutaḥ |
sarvakāmapradaścāpi muktido bhaktikāriṇām
||17||सर्वेषां शिवलिंगानां महिमाभूत्तदाद्भुतः ।
सर्वकामप्रदश्चापि मुक्तिदो भक्तिकारिणाम्
tatassarve surā viṣṇupramukhāḥ prītamānasāḥ |
aicchangirivaraṃ gaṃtuṃ puraskṛtya guhaṃ mudā
||18||ततस्सर्वे सुरा विष्णुप्रमुखाः प्रीतमानसाः ।
ऐच्छन्गिरिवरं गंतुं पुरस्कृत्य गुहं मुदा
tasminnavasare śeṣaputraḥ kumuda nāmakaḥ |
ājagāma kumārasya śaraṇaṃ daityapīḍitaḥ
||19||तस्मिन्नवसरे शेषपुत्रः कुमुद नामकः ।
आजगाम कुमारस्य शरणं दैत्यपीडितः
pralaṃbākhyo'suro yo hi raṇādasmātpalāyitaḥ |
sa tatropadravaṃ cakre prabalastārakānugaḥ
||20||प्रलंबाख्योऽसुरो यो हि रणादस्मात्पलायितः ।
स तत्रोपद्रवं चक्रे प्रबलस्तारकानुगः
so'tha śeṣasya tanayaḥ kumudo'hipatermahān |
kumāraśaraṇaṃ prāptastuṣṭāva girijātmajam
||21||सोऽथ शेषस्य तनयः कुमुदोऽहिपतेर्महान् ।
कुमारशरणं प्राप्तस्तुष्टाव गिरिजात्मजम्
kumuda uvāca
devadeva mahādeva varatāta mahāprabho |
pīḍito'haṃ pralaṃbena tvāhaṃ śaraṇamāgataḥ
||22||देवदेव महादेव वरतात महाप्रभो ।
पीडितोऽहं प्रलंबेन त्वाहं शरणमागतः
pāhi māṃ śaraṇāpannaṃ pralaṃbā surapīḍitam |
kumāra skanda deveśa tārakāre mahāprabho
||23||पाहि मां शरणापन्नं प्रलंबा सुरपीडितम् ।
कुमार स्कन्द देवेश तारकारे महाप्रभो
tvaṃ dīnabaṃdhuḥ karuṇāsindhurānatavatsalaḥ |
khalanigrahakartā hi śaraṇyaśca satāṃ gatiḥ
||24||त्वं दीनबंधुः करुणासिन्धुरानतवत्सलः ।
खलनिग्रहकर्ता हि शरण्यश्च सतां गतिः
kumudenastutaścetthaṃ vijñaptastadvadhāya hi |
svāśca śaktiṃ sa jagrāha smṛtvā śivapadāṃbujau
||25||कुमुदेनस्तुतश्चेत्थं विज्ञप्तस्तद्वधाय हि ।
स्वाश्च शक्तिं स जग्राह स्मृत्वा शिवपदांबुजौ
cikṣepa tāṃ samuddiśya pralaṃbaṃ girijāsutaḥ |
mahāśabdo babhūvātha jajvaluśca diśo nabhaḥ
||26||चिक्षेप तां समुद्दिश्य प्रलंबं गिरिजासुतः ।
महाशब्दो बभूवाथ जज्वलुश्च दिशो नभः
taṃ sāyutabalaṃ śaktirdrutaṃ kṛtvā ca bhasmasāt |
guhopakaṃṭhaṃ sahasājagāmākliṣṭavāriṇī
||27||तं सायुतबलं शक्तिर्द्रुतं कृत्वा च भस्मसात् ।
गुहोपकंठं सहसाजगामाक्लिष्टवारिणी
tataḥ kumāraḥ provāca kumudaṃ nāgabālakam |
nirbhayaḥ svagṛhaṃ gaccha naṣṭassa sabalo'suraḥ
||28||ततः कुमारः प्रोवाच कुमुदं नागबालकम् ।
निर्भयः स्वगृहं गच्छ नष्टस्स सबलोऽसुरः
tacchutvā guhavākyaṃ sa kumudohipatessutaḥ |
stutvā kumāraṃ natvā ca pātālaṃ mudito yayau
||29||तच्छुत्वा गुहवाक्यं स कुमुदोहिपतेस्सुतः ।
स्तुत्वा कुमारं नत्वा च पातालं मुदितो ययौ
evaṃ kumāravijayaṃ varṇitaṃ te munīśvara |
caritaṃ tārakavadhaṃ paramāścaryakārakam
||30||एवं कुमारविजयं वर्णितं ते मुनीश्वर ।
चरितं तारकवधं परमाश्चर्यकारकम्
sarvapāpaharaṃ divyaṃ sarvakāmapradaṃ nṛṇām |
dhanyaṃ yaśasyamāyuṣyaṃ bhuktimuktipradaṃ satām
||31||सर्वपापहरं दिव्यं सर्वकामप्रदं नृणाम् ।
धन्यं यशस्यमायुष्यं भुक्तिमुक्तिप्रदं सताम्
ye kīrtayaṃti suyaśo'mitabhāgyayutā narāḥ |
kumāracaritaṃ divyaṃ śiva lokaṃ prayāṃti te
||32||ये कीर्तयंति सुयशोऽमितभाग्ययुता नराः ।
कुमारचरितं दिव्यं शिव लोकं प्रयांति ते
śroṣyaṃti ye ca tatkīrtiṃ bhaktyā śraddhānvitā janāḥ |
muktiṃ prāpsyanti te divyāmiha bhuktvā paraṃ sukham
||33||श्रोष्यंति ये च तत्कीर्तिं भक्त्या श्रद्धान्विता जनाः ।
मुक्तिं प्राप्स्यन्ति ते दिव्यामिह भुक्त्वा परं सुखम्
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ caturthe kumārakhaṃḍe bāṇapralaṃbavadha kumāravijayavarṇanaṃ nāmaikādaśo'dhyāyaḥ || 11 ||