sa tu siṃhasthitāṃ gaurīṃ jvalaṃtī vividhāyudhām
brahmovāca
sa tu siṃhasthitāṃ gaurīṃ jvalaṃtī vividhāyudhām ||
śailavarṣeṇa mahatā kupitaḥ samapūrayat
||1||स तु सिंहस्थितां गौरीं ज्वलंती विविधायुधाम् ॥
शैलवर्षेण महता कुपितः समपूरयत्
śaravarṣeṇa mahatā tannivārya vidūrataḥ ||
bibheda niśitaiḥ śastrairaśeṣaṃ tasya vigraham
||2||शरवर्षेण महता तन्निवार्य विदूरतः ॥
बिभेद निशितैः शस्त्रैरशेषं तस्य विग्रहम्
bhidyamāno'pi daityeṃdraḥ śailasārapradurdharaḥ ||
viṣādaṃ nāgamatkiṃcidvavṛdhe yuddhadurmadaḥ
||3||भिद्यमानोऽपि दैत्येंद्रः शैलसारप्रदुर्धरः ॥
विषादं नागमत्किंचिद्ववृधे युद्धदुर्मदः
bhidyamānaḥ sa khaḍgena cakrairasibhirṛṣṭibhiḥ ||
śūlena cāyudhaiścānyairaṃtardhānamagāhata
||4||भिद्यमानः स खड्गेन चक्रैरसिभिर्ऋष्टिभिः ॥
शूलेन चायुधैश्चान्यैरंतर्धानमगाहत
tataḥ siṃhākṛtirbhīmaḥ pracaṃḍaninadānanaḥ ||
tīkṣṇadaṃṣṭraḥ śitanakhaḥ paribabhrāma kesarī
||5||ततः सिंहाकृतिर्भीमः प्रचंडनिनदाननः ॥
तीक्ष्णदंष्ट्रः शितनखः परिबभ्राम केसरी
devīsiṃhaścapeṭena tāḍayāmāsa pāṇinā ||
daityasiṃhasya ca nakhaistasya vakṣo vyadārayat
||6||देवीसिंहश्चपेटेन ताडयामास पाणिना ॥
दैत्यसिंहस्य च नखैस्तस्य वक्षो व्यदारयत्
atha vyāghratayā prāptaḥ sphuṭavyāttānano mahān ||
taṃ haṃtuṃ ca balāddevī vegena karamakṣipat
||7||अथ व्याघ्रतया प्राप्तः स्फुटव्यात्ताननो महान् ॥
तं हंतुं च बलाद्देवी वेगेन करमक्षिपत्
dīrghābhirnnīlarekhābhiḥ pūrṇaḥ piṃgalavigrahaḥ ||
yānāvalibhirākīrṇaḥ svarṇādririva saṃcaran
||8||दीर्घाभिर्न्नीलरेखाभिः पूर्णः पिंगलविग्रहः ॥
यानावलिभिराकीर्णः स्वर्णाद्रिरिव संचरन्
mṛgairiva paritrātuṃ mucyamāno'grato balī ||
jvalaṃtamiva roṣāgniṃ jihvāhetibhirāvahan
||9||मृगैरिव परित्रातुं मुच्यमानोऽग्रतो बली ॥
ज्वलंतमिव रोषाग्निं जिह्वाहेतिभिरावहन्
āgacchaṃtaṃ rayāddevī bhallena śaśivarcasā ||
prativivyādha taṃ vyāghraṃ puratrayamiveśvaraḥ
||10||आगच्छंतं रयाद्देवी भल्लेन शशिवर्चसा ॥
प्रतिविव्याध तं व्याघ्रं पुरत्रयमिवेश्वरः
sa bāṇastanmukhe magnastadraktena samukṣitaḥ ||
jagāhe gaganaṃ bhittvā dehamasya vinirgataḥ
||11||स बाणस्तन्मुखे मग्नस्तद्रक्तेन समुक्षितः ॥
जगाहे गगनं भित्त्वा देहमस्य विनिर्गतः
sa daityo vāraṇo bhūtvā devīmāśvabhyupāgamat ||
balibhiḥ paśubhirbhinnaistasyāḥ prītimivāvahan
||12||स दैत्यो वारणो भूत्वा देवीमाश्वभ्युपागमत् ॥
बलिभिः पशुभिर्भिन्नैस्तस्याः प्रीतिमिवावहन्
taṃ gajeṃdraṃ samāyāṃtaṃ madaklinnamahītalam ||
devīsiṃhastadā dṛṣṭvā nanarda ca jaghāna ca
||13||तं गजेंद्रं समायांतं मदक्लिन्नमहीतलम् ॥
देवीसिंहस्तदा दृष्ट्वा ननर्द च जघान च
atha khaḍgadharo vīraścarmapāṇiḥ samudgataḥ ||
vaktraṃ dadhāno babhrāma daṃṣṭrābhrukuṭibhīṣaṇam
||14||अथ खड्गधरो वीरश्चर्मपाणिः समुद्गतः ॥
वक्त्रं दधानो बभ्राम दंष्ट्राभ्रुकुटिभीषणम्
devī ca vilasatkhaḍgacakracakralasatkarā ||
yuyodha tena vīreṇa bhagnaśīrṣābhyapadyata
||15||देवी च विलसत्खड्गचक्रचक्रलसत्करा ॥
युयोध तेन वीरेण भग्नशीर्षाभ्यपद्यत
bhūyaḥ sa māhiṣaṃ rūpamāsthāyāsuramāyayā ||
devyā yoddhuṃ pravavṛte yathāpūrvamanākulam
||16||भूयः स माहिषं रूपमास्थायासुरमायया ॥
देव्या योद्धुं प्रववृते यथापूर्वमनाकुलम्
atha devaimunīṃdraiśca codito gautamo muniḥ ||
prabodhayitumārebhe stutibhirjagadaṃbikām
||17||अथ देवैमुनींद्रैश्च चोदितो गौतमो मुनिः ॥
प्रबोधयितुमारेभे स्तुतिभिर्जगदंबिकाम्
tvayi sarvasya jagataḥ prāṇaśaktiḥ parā matā ||
ojaḥśaktirjñānaśaktirbalaśaktiśca gamyate
||18||त्वयि सर्वस्य जगतः प्राणशक्तिः परा मता ॥
ओजःशक्तिर्ज्ञानशक्तिर्बलशक्तिश्च गम्यते
kimetadadya mohāya yuddhamārabhyate tvayā ||
upasaṃhriyatāmeṣa daityo bhuvanaguptaye
||19||किमेतदद्य मोहाय युद्धमारभ्यते त्वया ॥
उपसंह्रियतामेष दैत्यो भुवनगुप्तये
bhinnānāmasya dehānāmupasaṃharaṇāttava ||
valayaścopadiśyante nigamoktā varapradāḥ
||20||भिन्नानामस्य देहानामुपसंहरणात्तव ॥
वलयश्चोपदिश्यन्ते निगमोक्ता वरप्रदाः
anyathā tṛṇakalpasya śatrorasya nibarhaṇe ||
kālāgnivarcaso devi kimarthaṃ saṃbhramastviyān
||21||अन्यथा तृणकल्पस्य शत्रोरस्य निबर्हणे ॥
कालाग्निवर्चसो देवि किमर्थं संभ्रमस्त्वियान्
svaśaktimavasaṃstabhya samākarṣayatāṃ ripoḥ ||
prāṇaśaktiṃ triśūlena guṇatrayavapurdhṛtā
||22||स्वशक्तिमवसंस्तभ्य समाकर्षयतां रिपोः ॥
प्राणशक्तिं त्रिशूलेन गुणत्रयवपुर्धृता
iti sma bodhitātena purā bhagavatī tadā ||
mahiṣāsuramākramya triśūlenābhyadhārayat
||23||इति स्म बोधितातेन पुरा भगवती तदा ॥
महिषासुरमाक्रम्य त्रिशूलेनाभ्यधारयत्
anekagirisaṃkāśaṃ devyā vigrahamātmanaḥ ||
aśaktastaṃ dhārayituṃ sasāda mahiṣāsuraḥ
||24||अनेकगिरिसंकाशं देव्या विग्रहमात्मनः ॥
अशक्तस्तं धारयितुं ससाद महिषासुरः
niṣpiṣṭo viluṭhankrośannākrāṃtaśca parisphuran ||
nirgaṃtumudgataśirā na śaśākāsurādhipaḥ
||25||निष्पिष्टो विलुठन्क्रोशन्नाक्रांतश्च परिस्फुरन् ॥
निर्गंतुमुद्गतशिरा न शशाकासुराधिपः
triśūlamukhabhinnāṃgaraktadhārāsamuddhataḥ ||
samudra iva saṃjātaḥ saṃdhyāruṇakalevaraḥ
||26||त्रिशूलमुखभिन्नांगरक्तधारासमुद्धतः ॥
समुद्र इव संजातः संध्यारुणकलेवरः
atha khaḍgena tīkṣṇena kartayitvā ca tacchiraḥ ||
nanartta tasya śirasi tiṣṭhantī mahiṣārdinī
||27||अथ खड्गेन तीक्ष्णेन कर्तयित्वा च तच्छिरः ॥
ननर्त्त तस्य शिरसि तिष्ठन्ती महिषार्दिनी
durgāṃ siddhāśca gandharvāḥ praśaśaṃsurmaharṣayaḥ ||
puṣpavṛṣṭiśca mahatī devairmuktā samaṃtataḥ ||
praṇataḥ prāṃjalirdevīṃ tuṣṭāva vibudhādhipaḥ
||28||दुर्गां सिद्धाश्च गन्धर्वाः प्रशशंसुर्महर्षयः ॥
पुष्पवृष्टिश्च महती देवैर्मुक्ता समंततः ॥
प्रणतः प्रांजलिर्देवीं तुष्टाव विबुधाधिपः
indra uvāca
namaste jagatāṃ mātre bhūtānāṃ bījasaṃvide
||29||नमस्ते जगतां मात्रे भूतानां बीजसंविदे
bhaktiḥ śraddhā ca bhajatāṃ śaktiścāsi tvamaṃbike ||
kāraṇaṃ paramā kīrtiḥ śātirdāṃtiḥ kalā kṣamā
||30||भक्तिः श्रद्धा च भजतां शक्तिश्चासि त्वमंबिके ॥
कारणं परमा कीर्तिः शातिर्दांतिः कला क्षमा
ekaiva viśvarūpā tvaṃ nāmabhedernigadyase ||
teṣuteṣu padeṣvasmāṃstapo'nuguṇasiddhiṣu
||31||एकैव विश्वरूपा त्वं नामभेदेर्निगद्यसे ॥
तेषुतेषु पदेष्वस्मांस्तपोऽनुगुणसिद्धिषु
niyujya śatruṃ nirbhidya śivā jñeyā prakāśase ||
hatoyaṃ mahiṣo duṣṭo vinikṛttaśca śāṃbhavi
||32||नियुज्य शत्रुं निर्भिद्य शिवा ज्ञेया प्रकाशसे ॥
हतोयं महिषो दुष्टो विनिकृत्तश्च शांभवि
chinnametasya tu śiraḥ sajīvamiva lakṣyate ||
raktanetraṃ tīkṣṇaśṛgaṃ jvalajjihvaṃ calaṃ śiraḥ
||33||छिन्नमेतस्य तु शिरः सजीवमिव लक्ष्यते ॥
रक्तनेत्रं तीक्ष्णशृगं ज्वलज्जिह्वं चलं शिरः
ākramya tava tiṣṭhantyā rūpameva sadāstu naḥ ||
cakraśṛṃgadhanurbāṇakhaṅgacarmavarābhayaiḥ
||34||आक्रम्य तव तिष्ठन्त्या रूपमेव सदास्तु नः ॥
चक्रशृंगधनुर्बाणखङ्गचर्मवराभयैः
śūlaghaṇṭāṃkuśakaśākapālakuliśādibhiḥ ||
aśeṣadevatāmūrtiraśeṣaideṃvatāyudhaiḥ
||35||शूलघण्टांकुशकशाकपालकुलिशादिभिः ॥
अशेषदेवतामूर्तिरशेषैदेंवतायुधैः
āpūritā tvamevāṃba sarvaśatrūnnihaṃsi naḥ ||
āyudhānāṃ sahasrāṇi tanmayāste vibhūtayaḥ
||36||आपूरिता त्वमेवांब सर्वशत्रून्निहंसि नः ॥
आयुधानां सहस्राणि तन्मयास्ते विभूतयः
tvajjitārātayaḥ sarve vividhāyudhavāhanāḥ ||
rathanāgahayairyuktāḥ sasainyā api bhūbhṛtaḥ
||37||त्वज्जितारातयः सर्वे विविधायुधवाहनाः ॥
रथनागहयैर्युक्ताः ससैन्या अपि भूभृतः
kṣaṇena dagdhavīryāḥ syustvatprasādavivarjitāḥ ||
apado'pyalpavīryo'pi tvatpādāṃbujasevakaḥ
||38||क्षणेन दग्धवीर्याः स्युस्त्वत्प्रसादविवर्जिताः ॥
अपदोऽप्यल्पवीर्योऽपि त्वत्पादांबुजसेवकः
trilokanāthatāṃ prāptaḥ prathate kīrtimaṇḍitaḥ ||
tadrūpamidamatyugraṃ dhyāyatāmarcatāṃ sadā
||39||त्रिलोकनाथतां प्राप्तः प्रथते कीर्तिमण्डितः ॥
तद्रूपमिदमत्युग्रं ध्यायतामर्चतां सदा
na śatrubhyo bhayaṃ kiṃcidbhavedvijayaśālinām ||
īdṛśaṃ sarvalokeṣu rūpaṃ te devavaṃditam
||40||न शत्रुभ्यो भयं किंचिद्भवेद्विजयशालिनाम् ॥
ईदृशं सर्वलोकेषु रूपं ते देववंदितम्
pūjyatāmiṣṭasiddhyarthaṃ devairbhṛtyaiśca sarvadā ||
mātaraśca tvayā sṛṣṭāḥ sarvābhīṣṭaphalapradāḥ
||41||पूज्यतामिष्टसिद्ध्यर्थं देवैर्भृत्यैश्च सर्वदा ॥
मातरश्च त्वया सृष्टाः सर्वाभीष्टफलप्रदाः
sagaṇāḥ pratipūjyaṃtāṃ sarvasthāneṣu sarvadā ||
ayaṃ ca nihato daityastvatpādakṛtalāṃchanaḥ
||42||सगणाः प्रतिपूज्यंतां सर्वस्थानेषु सर्वदा ॥
अयं च निहतो दैत्यस्त्वत्पादकृतलांछनः
tava bhaktaiḥ sadā pūjyastvatpramādāttvadagrataḥ ||
itthaṃ surendrapraṇutā sarvarṣisurasevitā
||43||तव भक्तैः सदा पूज्यस्त्वत्प्रमादात्त्वदग्रतः ॥
इत्थं सुरेन्द्रप्रणुता सर्वर्षिसुरसेविता
tatheti varadā devī sasarja ca divaṃ prati ||
svayamapyātmanastatra tadrūpaṃ vividhāyudham
||44||तथेति वरदा देवी ससर्ज च दिवं प्रति ॥
स्वयमप्यात्मनस्तत्र तद्रूपं विविधायुधम्
saṃsthāpya mātṛbhiḥ sārdhaṃ sthānarakṣaṇamātanot ||
saṃgṛhya vimalaṃ rūpaṃ sakhījanasamāvṛtā
||45||संस्थाप्य मातृभिः सार्धं स्थानरक्षणमातनोत् ॥
संगृह्य विमलं रूपं सखीजनसमावृता
mahiṣasya śiro'paśyadvikṛtaṃ khaṅgadhārayā ||
kathayantī punastasya citraṃ lokavibhūṣaṇam
||46||महिषस्य शिरोऽपश्यद्विकृतं खङ्गधारया ॥
कथयन्ती पुनस्तस्य चित्रं लोकविभूषणम्
sakhībhiḥ saha sā bālā kaṇṭhaṃ tasya vyalokayat ||
apaśyacca tadā ligaṃ karttuṃ tasya ca pūjanam
||47||सखीभिः सह सा बाला कण्ठं तस्य व्यलोकयत् ॥
अपश्यच्च तदा लिगं कर्त्तुं तस्य च पूजनम्
ādatta sahasā gaurī ligaṃ tasya gale sthitam ||
ālokayacca suciraṃ raktadhārāpariplutam
||48||आदत्त सहसा गौरी लिगं तस्य गले स्थितम् ॥
आलोकयच्च सुचिरं रक्तधारापरिप्लुतम्
āsajjata punarliṃgamasyāḥ pāṇitalaṃ gatam ||
vimocayitumudyuktā nāśaknollagnamaṃjasā
||49||आसज्जत पुनर्लिंगमस्याः पाणितलं गतम् ॥
विमोचयितुमुद्युक्ता नाशक्नोल्लग्नमंजसा
aciṃtayacca sā devī kimetaditi vismayāt ||
viṣādena ca saṃyuktā maharṣīṇāṃ puraḥ sthitā
||50||अचिंतयच्च सा देवी किमेतदिति विस्मयात् ॥
विषादेन च संयुक्ता महर्षीणां पुरः स्थिता
āhataḥ śivabhakto'yamiti śokaṃ samāviśat ||
agarhata bhṛśaṃ mauḍhyamātmanaḥ strīsvabhāvajam
||51||आहतः शिवभक्तोऽयमिति शोकं समाविशत् ॥
अगर्हत भृशं मौढ्यमात्मनः स्त्रीस्वभावजम्
avicāra samārabdhaṃ śivabhaktanibarhaṇam ||
upatāpaparītāṃgī gautamaṃ munisattamam
||52||अविचार समारब्धं शिवभक्तनिबर्हणम् ॥
उपतापपरीतांगी गौतमं मुनिसत्तमम्
upagamyābravīdbālā sāhasaṃ kṛtamātmanā ||
bhagavansarvadharmajña gautamārya munīśvara
||53||उपगम्याब्रवीद्बाला साहसं कृतमात्मना ॥
भगवन्सर्वधर्मज्ञ गौतमार्य मुनीश्वर
mānyayā dharmarūpeṇa ko'pyadharmaḥ prakalpitaḥ ||
devānāṃ rakṣaṇaṃ kartumabhayaṃ dātumudyatā
||54||मान्यया धर्मरूपेण कोऽप्यधर्मः प्रकल्पितः ॥
देवानां रक्षणं कर्तुमभयं दातुमुद्यता
ajñānānmahiṣaṃ daityaṃ śivabhaktimamardayam ||
rajasākrāntabuddhīnāṃ na bhaveddharmasaṃgrahaḥ
||55||अज्ञानान्महिषं दैत्यं शिवभक्तिममर्दयम् ॥
रजसाक्रान्तबुद्धीनां न भवेद्धर्मसंग्रहः
guruprasādasulabhaḥ sphuradvighnaśatākulaḥ ||
sudurdharṣā nirācāradurdamāḥ śivasaṃśrayāḥ
||56||गुरुप्रसादसुलभः स्फुरद्विघ्नशताकुलः ॥
सुदुर्धर्षा निराचारदुर्दमाः शिवसंश्रयाः
viśeṣato liṃgadharāḥ śivastānbahu manyate ||
purā puratrayāvāsā daiteyā liṃgadhārakā
||57||विशेषतो लिंगधराः शिवस्तान्बहु मन्यते ॥
पुरा पुरत्रयावासा दैतेया लिंगधारका
ajitāḥ śaṃbhunā pūrvaṃ muktaliṃgā niṣūditāḥ ||
asya kaṃṭhasthitaṃ liṃgaṃ mama pāṇiṃ na muṃcati
||58||अजिताः शंभुना पूर्वं मुक्तलिंगा निषूदिताः ॥
अस्य कंठस्थितं लिंगं मम पाणिं न मुंचति
kathaṃ pāpaṃ nirasyāmi śivabhaktavadhāśritam ||
asya kaṃṭhasthitaṃ liṃgaṃ dhārayaṃtī taponvitā
||59||कथं पापं निरस्यामि शिवभक्तवधाश्रितम् ॥
अस्य कंठस्थितं लिंगं धारयंती तपोन्विता
tīrthayātrāṃ kariṣyāmi yāvacchaṃbhuḥ prasīdati ||
punaḥ kailāsamukhyeṣu śaṃbhusthāneṣu bhūriṣu
||60||तीर्थयात्रां करिष्यामि यावच्छंभुः प्रसीदति ॥
पुनः कैलासमुख्येषु शंभुस्थानेषु भूरिषु
tīrtheṣu racitasnānā lapsye pāpaviśodhanam ||
iti tasyāḥ pariśrāṃtiṃ durdharmapariśaṃkayā
||61||तीर्थेषु रचितस्नाना लप्स्ये पापविशोधनम् ॥
इति तस्याः परिश्रांतिं दुर्धर्मपरिशंकया
ākarṇya śivadharmajño bhayārttāṃ tāmavocata ||
mā bhaiṣīrgirije mohācchivabhakto hatastviti
||62||आकर्ण्य शिवधर्मज्ञो भयार्त्तां तामवोचत ॥
मा भैषीर्गिरिजे मोहाच्छिवभक्तो हतस्त्विति
dharmasūkṣmārthavettārau durlabhā girikanyake ||
sadā śivasya vadanaiḥ sadyojātādi saṃśritaiḥ
||63||धर्मसूक्ष्मार्थवेत्तारौ दुर्लभा गिरिकन्यके ॥
सदा शिवस्य वदनैः सद्योजातादि संश्रितैः
āgamāḥ paṃcabhiḥ proktā aṣṭāviṃśatikoṭayaḥ ||
nirṇayāḥ śivabhaktānāṃ śivamārgasya śobhanāḥ
||64||आगमाः पंचभिः प्रोक्ता अष्टाविंशतिकोटयः ॥
निर्णयाः शिवभक्तानां शिवमार्गस्य शोभनाः
teṣuteṣu munīṃdraiśca natvaiva pratipadyate ||
kālo mukhaṃ ca kaṃkālaṃ śaivaṃ pāśupataṃ tathā
||65||तेषुतेषु मुनींद्रैश्च नत्वैव प्रतिपद्यते ॥
कालो मुखं च कंकालं शैवं पाशुपतं तथा
mahāvrataṃ paṃca caitāḥ śivamārgapravṛttayaḥ ||
bhedāśca bahavasteṣāmanyonyasya śive ratāḥ
||66||महाव्रतं पंच चैताः शिवमार्गप्रवृत्तयः ॥
भेदाश्च बहवस्तेषामन्योन्यस्य शिवे रताः
sādhya eko hi balavānsarvaistairaniśaṃ śivaḥ ||
sarva eva sadā pūjyāḥ svadharmapariniṣṭhitaiḥ
||67||साध्य एको हि बलवान्सर्वैस्तैरनिशं शिवः ॥
सर्व एव सदा पूज्याः स्वधर्मपरिनिष्ठितैः
amatsaraiḥ śive bhaktaiḥ śivājñāparipālakaiḥ ||
vedaiśca bahubhiryajñairbhaktyā ca parayā śivaḥ
||68||अमत्सरैः शिवे भक्तैः शिवाज्ञापरिपालकैः ॥
वेदैश्च बहुभिर्यज्ञैर्भक्त्या च परया शिवः
ārādhyate mahādevaḥ sarvadā sarvadāyakaḥ ||
jīvahiṃsā na karttavyā viśeṣaṇa tapasvibhiḥ
||69||आराध्यते महादेवः सर्वदा सर्वदायकः ॥
जीवहिंसा न कर्त्तव्या विशेषण तपस्विभिः
śivadharmasya bhettāro nihaṃtavyāstathāṃjasā ||
na veṣajuṣi vīkṣeta na ligaṃ naiva saṃbhavam
||70||शिवधर्मस्य भेत्तारो निहंतव्यास्तथांजसा ॥
न वेषजुषि वीक्षेत न लिगं नैव संभवम्
śivadharmasya bhettāraṃ hanyādevāvicārayan ||
bahubhiḥ sphūrtayā buddhyā dharmavidbhirnirūpite
||71||शिवधर्मस्य भेत्तारं हन्यादेवाविचारयन् ॥
बहुभिः स्फूर्तया बुद्ध्या धर्मविद्भिर्निरूपिते
śivadharmasya vilaye sadyaḥ śaktiḥ pravartate ||
asya karma punardiṣṭaṃ liṃgamaiśvaryacarcitam
||72||शिवधर्मस्य विलये सद्यः शक्तिः प्रवर्तते ॥
अस्य कर्म पुनर्दिष्टं लिंगमैश्वर्यचर्चितम्
na jetuṃ śakyate devi tenāsau sarvadaivataiḥ ||
yadayaṃ nihato devi tvayā śaṃkaramānyayā
||73||न जेतुं शक्यते देवि तेनासौ सर्वदैवतैः ॥
यदयं निहतो देवि त्वया शंकरमान्यया
ākrāṃtaḥ śāpadoṣeṇa maharṣīṇāṃ śivāśrayāt ||
atha te kupitāstasya vaiṣamyādavamānataḥ
||74||आक्रांतः शापदोषेण महर्षीणां शिवाश्रयात् ॥
अथ ते कुपितास्तस्य वैषम्यादवमानतः
śepurmahiṣavadduṣṭo mahiṣo'yaṃ bhavatviti ||
tatastadvacanātsadyo mahiṣo'bhūtkṣaṇāttathā
||75||शेपुर्महिषवद्दुष्टो महिषोऽयं भवत्विति ॥
ततस्तद्वचनात्सद्यो महिषोऽभूत्क्षणात्तथा
praṇamya toṣayāmāsa yayāce śāpamocanam ||
dattvā prakāmarūpatvaṃ dadurasmai prasāditāḥ
||76||प्रणम्य तोषयामास ययाचे शापमोचनम् ॥
दत्त्वा प्रकामरूपत्वं ददुरस्मै प्रसादिताः
mahiṣatvepi saṃhāraṃ svayaṃ devyā śivājñayā ||
viṣādo na ca karttavyo aṃgadarśanatastvayā
||77||महिषत्वेपि संहारं स्वयं देव्या शिवाज्ञया ॥
विषादो न च कर्त्तव्यो अंगदर्शनतस्त्वया
siddhānāṃ śivarūpāṇāmavajñā kaṃ na bādhate ||
mahiṣatve samutpanne doṣeṇa samupasthite
||78||सिद्धानां शिवरूपाणामवज्ञा कं न बाधते ॥
महिषत्वे समुत्पन्ने दोषेण समुपस्थिते
siddhaprasādāllabdho'yaṃ śāpanāśastvayā kṛtaḥ ||
sarve lokāśca saṃtrātā duṣṭoyaṃ parirakṣitaḥ
||79||सिद्धप्रसादाल्लब्धोऽयं शापनाशस्त्वया कृतः ॥
सर्वे लोकाश्च संत्राता दुष्टोयं परिरक्षितः
śāpadoṣasamutpanne mahiṣatve vimocite ||
tvayā ca giriśaprītyai tapaḥ kurvāṇayādrije
||80||शापदोषसमुत्पन्ने महिषत्वे विमोचिते ॥
त्वया च गिरिशप्रीत्यै तपः कुर्वाणयाद्रिजे
draṣṭavyaṃ taijasaṃ liṃgamaruṇācalasaṃjñitam ||
pūrvajanmani bhakto'yamaruṇādripateḥ sphuṭam
||81||द्रष्टव्यं तैजसं लिंगमरुणाचलसंज्ञितम् ॥
पूर्वजन्मनि भक्तोऽयमरुणाद्रिपतेः स्फुटम्
mahiṣatve madākrāṃtaḥ paraṃ liṃgena saṃgataḥ ||
bhaktyā liṃgadharaṃ haṃtuṃ kaḥ samartho jagattraye
||82||महिषत्वे मदाक्रांतः परं लिंगेन संगतः ॥
भक्त्या लिंगधरं हंतुं कः समर्थो जगत्त्रये
dṛṣṭāḥ puratraye pūrvaṃ rudreṇa pūjitāstrayaḥ ||
tvatkhaḍgaparikṛttena kaṃṭhenāsya varānane
||83||दृष्टाः पुरत्रये पूर्वं रुद्रेण पूजितास्त्रयः ॥
त्वत्खड्गपरिकृत्तेन कंठेनास्य वरानने
dīkṣādirahitaṃ liṃgaṃ dattaṃ haṃtīti coditam ||
kṛtaṃ hi mahiṣeṇāpi bhaktito liṃgadhāraṇam
||84||दीक्षादिरहितं लिंगं दत्तं हंतीति चोदितम् ॥
कृतं हि महिषेणापि भक्तितो लिंगधारणम्
kadācitkṣapaṇoktānāṃ vibhāṣātpratyayaṃ gataḥ ||
pūrvajanmatapoyogātsmaraṇo liṃgadhāraṇāt
||85||कदाचित्क्षपणोक्तानां विभाषात्प्रत्ययं गतः ॥
पूर्वजन्मतपोयोगात्स्मरणो लिंगधारणात्
tvatpādapadmasaṃsparśādayaṃ mukto na saṃśayaḥ ||
maduktaniṣkṛtīnāṃ tu pātakānāṃ ca nāśanam
||86||त्वत्पादपद्मसंस्पर्शादयं मुक्तो न संशयः ॥
मदुक्तनिष्कृतीनां तु पातकानां च नाशनम्
darśanaṃ śailavaryasya prāyaścittaṃ paraṃ matam ||
saṃsthāpya vividhāñchaivāñchivasiddhāṃtavedinaḥ
||87||दर्शनं शैलवर्यस्य प्रायश्चित्तं परं मतम् ॥
संस्थाप्य विविधाञ्छैवाञ्छिवसिद्धांतवेदिनः
āvāhya sarvatīrthāni sarvadoṣanivṛttaye ||
saraḥ kimapi saṃpādya snātvā tatra varānane
||88||आवाह्य सर्वतीर्थानि सर्वदोषनिवृत्तये ॥
सरः किमपि संपाद्य स्नात्वा तत्र वरानने
aghamarṣaṇasaṃyuktā saliṃgā snānamācara ||
trisaṃdhyaṃ caiva māsāṃte devayāgamahotsave
||89||अघमर्षणसंयुक्ता सलिंगा स्नानमाचर ॥
त्रिसंध्यं चैव मासांते देवयागमहोत्सवे
ārādhayopacāraistvamaruṇādrimayaṃ śivam
||90||आराधयोपचारैस्त्वमरुणाद्रिमयं शिवम्
evaṃ tasya munerniśamya vacanaṃ śaivārthasaṃbhāvitaṃ prītā devanamaskṛtā girisutā devī jagadrakṣikā ||
śaivaṃ dharmamimaṃ vidhātumucitaṃ śoṇācalasyāgratastīrthāgāhanabuddhimāśu vidadhe kartuṃ tvaghakṣālanam
||91||एवं तस्य मुनेर्निशम्य वचनं शैवार्थसंभावितं प्रीता देवनमस्कृता गिरिसुता देवी जगद्रक्षिका ॥
शैवं धर्ममिमं विधातुमुचितं शोणाचलस्याग्रतस्तीर्थागाहनबुद्धिमाशु विदधे कर्तुं त्वघक्षालनम्
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe'ruṇācalamāhātmye pūrvārdhe mahiṣāsuravadhottaraṃ devīpāṇau mahiṣāsuraśiraḥsaṃlagratāvṛttāṃtavarṇanaṃnāmaikādaśo'dhyāyaḥ || 11 ||