brahmapuṣkaramāhātmyavarṇanam
brahmovāca
araṇyādgautamaṃ śāṃtamuṭajadvāra āgatam ||
pratyādhātuṃ pravavṛte śivabhaktirjaganmayī
||1||अरण्याद्गौतमं शांतमुटजद्वार आगतम् ॥
प्रत्याधातुं प्रववृते शिवभक्तिर्जगन्मयी
āluloke samāyātaṃ gautamaṃ śiṣyasevitam ||
laṃbamānaśiraḥśmaśrusampūrṇamukhamaṇḍalam
||2||आलुलोके समायातं गौतमं शिष्यसेवितम् ॥
लंबमानशिरःश्मश्रुसम्पूर्णमुखमण्डलम्
jaṭābhiratitāmrābhistīrthasnānaviśuddhibhiḥ ||
nyastarudrākṣamaṇibhirjvālābhiriva pāvakam
||3||जटाभिरतिताम्राभिस्तीर्थस्नानविशुद्धिभिः ॥
न्यस्तरुद्राक्षमणिभिर्ज्वालाभिरिव पावकम्
bhasmatripuṇḍrakopetaviśālaniṭilojvalam ||
śuklayajñopavītena pūrṇaṃ rudrākṣadāmabhiḥ
||4||भस्मत्रिपुण्ड्रकोपेतविशालनिटिलोज्वलम् ॥
शुक्लयज्ञोपवीतेन पूर्णं रुद्राक्षदामभिः
dadhānaṃ valkale rakte tapaḥ kṛśitavigraham ||
japaṃtaṃ vaidikānmaṃtrānrudraprītikarānbahūn
||5||दधानं वल्कले रक्ते तपः कृशितविग्रहम् ॥
जपंतं वैदिकान्मंत्रान्रुद्रप्रीतिकरान्बहून्
śambhunāvasitodāttasārūpyamiva bhāṣitam ||
tejonidhiṃ dayāpūrṇaṃ pratyakṣamiva bhāskaram
||6||शम्भुनावसितोदात्तसारूप्यमिव भाषितम् ॥
तेजोनिधिं दयापूर्णं प्रत्यक्षमिव भास्करम्
ālokya taṃ mahātmānaṃ vṛddhaṃ śaṃbhupadāśrayam ||
kṛtāṃjalipuṭā gaurī praṇantumupacakrame
||7||आलोक्य तं महात्मानं वृद्धं शंभुपदाश्रयम् ॥
कृतांजलिपुटा गौरी प्रणन्तुमुपचक्रमे
kṛtāṃjaliṃ munirvīkṣya samastajagadambikām ||
kimetaditi sāścaryaṃ vārayanpraṇanāma saḥ
||8||कृतांजलिं मुनिर्वीक्ष्य समस्तजगदम्बिकाम् ॥
किमेतदिति साश्चर्यं वारयन्प्रणनाम सः
svāgataṃ gauri subhage lokamātardayānidhe ||
vyājena bhaktasaṃrakṣāṃ kartumatrāgatāsyaho
||9||स्वागतं गौरि सुभगे लोकमातर्दयानिधे ॥
व्याजेन भक्तसंरक्षां कर्तुमत्रागतास्यहो
aho mānye mānyamarthaṃ vijñāyaiva purā vayam ||
pṛthagbhāvamivālaṃbya śiṣyādibhiḥ samāgatāḥ
||10||अहो मान्ये मान्यमर्थं विज्ञायैव पुरा वयम् ॥
पृथग्भावमिवालंब्य शिष्यादिभिः समागताः
yaddevi te na cetkiṃcinmāyāvilasitannijam ||
tataḥ prapaṃcasaṃsiddhiḥ kathameva bhaviṣyati
||11||यद्देवि ते न चेत्किंचिन्मायाविलसितन्निजम् ॥
ततः प्रपंचसंसिद्धिः कथमेव भविष्यति
tiṣṭhatvaśeṣaṃ me vaktuṃ māyāvilasitaṃ tava ||
na śakyate yannirṇetuṃ tvadīyaiśca kadācana
||12||तिष्ठत्वशेषं मे वक्तुं मायाविलसितं तव ॥
न शक्यते यन्निर्णेतुं त्वदीयैश्च कदाचन
āsyatāṃ pāvane śuddhaṃ āsane kuśanirmite ||
gṛhyatāṃ pādyamarghaṃ ca dattaṃ ca vidhivanmayā
||13||आस्यतां पावने शुद्धं आसने कुशनिर्मिते ॥
गृह्यतां पाद्यमर्घं च दत्तं च विधिवन्मया
iti śiṣyaiḥ samānīte darbhāṃke paramāsane ||
āsīnāmaṃbikāṃ vṛddho munirānarca bhaktimān
||14||इति शिष्यैः समानीते दर्भांके परमासने ॥
आसीनामंबिकां वृद्धो मुनिरानर्च भक्तिमान्
nivedya sakalāṃ pūjāṃ bhaktibhāvasamanvitaḥ ||
gauryā samabhyanujñātaḥ svayamapyāsane sthitaḥ
||15||निवेद्य सकलां पूजां भक्तिभावसमन्वितः ॥
गौर्या समभ्यनुज्ञातः स्वयमप्यासने स्थितः
uvāca daśanajyotsnāparidhautadiśāmukhaḥ ||
pulakāṃcitasarvāṃgaḥ sānaṃdāśru sagadgadam
||16||उवाच दशनज्योत्स्नापरिधौतदिशामुखः ॥
पुलकांचितसर्वांगः सानंदाश्रु सगद्गदम्
aho devasya māhātmyaṃ śambhoramitatejasaḥ ||
sadbhakta rakṣaṇāya tvāmādiśadbhaktavatsalaḥ
||17||अहो देवस्य माहात्म्यं शम्भोरमिततेजसः ॥
सद्भक्त रक्षणाय त्वामादिशद्भक्तवत्सलः
asiddhamanyallabdhavyaṃ kiṃ vānyattava vidyate ||
ambaitadbhaktimāhātmyaṃ saṃdarśayitumīśvaraḥ
||18||असिद्धमन्यल्लब्धव्यं किं वान्यत्तव विद्यते ॥
अम्बैतद्भक्तिमाहात्म्यं संदर्शयितुमीश्वरः
kailāsaśailavṛttāṃtaḥ kaṃpātaṭatapaḥsthitaḥ ||
aruṇādrisamādeśaḥ sarvaṃ jñātamidaṃ mayā
||19||कैलासशैलवृत्तांतः कंपातटतपःस्थितः ॥
अरुणाद्रिसमादेशः सर्वं ज्ञातमिदं मया
āgatāsi mahābhāge bhaktāśramamimaṃ svayam ||
snehena karuṇāmūrte karttavyamupadiśyatām
||20||आगतासि महाभागे भक्ताश्रममिमं स्वयम् ॥
स्नेहेन करुणामूर्ते कर्त्तव्यमुपदिश्यताम्
iti tasya vacaḥ śrutvā maharṣeḥ sarvavedinaḥ ||
aṃbikā prāha kutukātstuvantī taṃ mahāmunim
||21||इति तस्य वचः श्रुत्वा महर्षेः सर्ववेदिनः ॥
अंबिका प्राह कुतुकात्स्तुवन्ती तं महामुनिम्
mahāvaibhavametatte devadevaḥ svayaṃ śivaḥ ||
madhye tapasvināṃ tvaṃ tu draṣṭavya iti cādiśat
||22||महावैभवमेतत्ते देवदेवः स्वयं शिवः ॥
मध्ये तपस्विनां त्वं तु द्रष्टव्य इति चादिशत्
āgamānāṃ śivoktānāṃ vedānāmapi pāragaḥ ||
tapasā śaṃbhubhaktānāṃ tvameva śivasaṃmataḥ
||23||आगमानां शिवोक्तानां वेदानामपि पारगः ॥
तपसा शंभुभक्तानां त्वमेव शिवसंमतः
aruṇācala nāmnāhaṃ tiṣṭhāmītyabravīcchivaḥ ||
asyācalasya māhātmyaṃ śrotavyaṃ ca bhavanmukhāt
||24||अरुणाचल नाम्नाहं तिष्ठामीत्यब्रवीच्छिवः ॥
अस्याचलस्य माहात्म्यं श्रोतव्यं च भवन्मुखात्
prāptāsmyahaṃ tapaḥ kartumaruṇācalasannidhau ||
bhavatāṃ darśanādeva svayamīśaḥ prasīdati
||25||प्राप्तास्म्यहं तपः कर्तुमरुणाचलसन्निधौ ॥
भवतां दर्शनादेव स्वयमीशः प्रसीदति
śivabhaktena saṃbhāṣā śivasaṃkīrttanaśravaḥ ||
śivaliṃgārcanaṃ loke vapurgrahaphalodayaḥ
||26||शिवभक्तेन संभाषा शिवसंकीर्त्तनश्रवः ॥
शिवलिंगार्चनं लोके वपुर्ग्रहफलोदयः
tasmānmamaitanmāhātmyaṃ śrotavyaṃ bhavato mukhāt ||
suvyaktamupadeśena jñānato'si pitā mama
||27||तस्मान्ममैतन्माहात्म्यं श्रोतव्यं भवतो मुखात् ॥
सुव्यक्तमुपदेशेन ज्ञानतोऽसि पिता मम
iti tasyā vacaḥ śrutvā gautamastapasāṃ nidhiḥ ||
ācakhyau giriśaṃ dhyāyannaruṇācalavaibhavam
||28||इति तस्या वचः श्रुत्वा गौतमस्तपसां निधिः ॥
आचख्यौ गिरिशं ध्यायन्नरुणाचलवैभवम्
ajñātamiva yatkiṃcitpṛcchyate ca punastvayā ||
avaimi sarvavidyānāṃ māyā śaivī tvameva sā
||29||अज्ञातमिव यत्किंचित्पृच्छ्यते च पुनस्त्वया ॥
अवैमि सर्वविद्यानां माया शैवी त्वमेव सा
athavā bhaktavaktreṇa śivavaibhavasaṃśravaḥ ||
śikṣaṇaṃ śāṃbhavaṃ teṣāṃ tava tuṣṭeśca kāraṇam
||30||अथवा भक्तवक्त्रेण शिववैभवसंश्रवः ॥
शिक्षणं शांभवं तेषां तव तुष्टेश्च कारणम्
paṭhitānāṃ ca vedānāṃ yadāvṛttaphalāvaham ||
vadatāṃ śṛṇvatāṃ loke śivasaṃkīrttanaṃ tathā
||31||पठितानां च वेदानां यदावृत्तफलावहम् ॥
वदतां शृण्वतां लोके शिवसंकीर्त्तनं तथा
saphalānyadya sarvāṇi tapāṃsi caritāni me ||
yadahaṃ śaṃbhunādiṣṭaṃ māhātmyaṃ kīrttaye śrutam
||32||सफलान्यद्य सर्वाणि तपांसि चरितानि मे ॥
यदहं शंभुनादिष्टं माहात्म्यं कीर्त्तये श्रुतम्
śivāśivaprasādena māhātmyamidamadbhutam
||33||शिवाशिवप्रसादेन माहात्म्यमिदमद्भुतम्
aruṇācalamāhātmyaṃ duritakṣayakāraṇam ||
śrūyatāmanavadyāṃgi purāvṛttamidaṃ mahat
||34||अरुणाचलमाहात्म्यं दुरितक्षयकारणम् ॥
श्रूयतामनवद्यांगि पुरावृत्तमिदं महत्
aruṇādrimayaṃ liṃgamāvirbhūtaṃ yathā purā ||
na śakyate punarvaktumaśeṣaṃ vaktrakoṭibhiḥ
||35||अरुणाद्रिमयं लिंगमाविर्भूतं यथा पुरा ॥
न शक्यते पुनर्वक्तुमशेषं वक्त्रकोटिभिः
aruṇācalamāhātmyaṃ brahmaṇāmapi koṭibhiḥ ||
brahmaṇā viṣṇunā pūrvaṃ somabhāskaravahnibhiḥ
||36||अरुणाचलमाहात्म्यं ब्रह्मणामपि कोटिभिः ॥
ब्रह्मणा विष्णुना पूर्वं सोमभास्करवह्निभिः
indrādibhiśca dikpālaiḥ pūjitaścāṣṭasiddhaye ||
siddhacāraṇagaṃdharva yakṣavidyādharoragaiḥ
||37||इन्द्रादिभिश्च दिक्पालैः पूजितश्चाष्टसिद्धये ॥
सिद्धचारणगंधर्व यक्षविद्याधरोरगैः
khagaiśca munibhirdivyaiḥ siddhayogibhirarcitaḥ ||
tattatpāpanivṛttyarthaṃ tattadīpsitasiddhaye
||38||खगैश्च मुनिभिर्दिव्यैः सिद्धयोगिभिरर्चितः ॥
तत्तत्पापनिवृत्त्यर्थं तत्तदीप्सितसिद्धये
ārādhito'yaṃ bhagavānaruṇādripatiḥ śivaḥ ||
dṛṣṭo harati pāpāni sevito vāṃchitapradaḥ
||39||आराधितोऽयं भगवानरुणाद्रिपतिः शिवः ॥
दृष्टो हरति पापानि सेवितो वांछितप्रदः
kīrtitopi janairdūraiḥ śoṇādririti muktidaḥ ||
tejaḥstaṃbhamayaṃ rūpamaruṇādririti śrutam
||40||कीर्तितोपि जनैर्दूरैः शोणाद्रिरिति मुक्तिदः ॥
तेजःस्तंभमयं रूपमरुणाद्रिरिति श्रुतम्
dhyāyanto yoginaścitte śivasāyujyamāpnuyuḥ ||
dattaṃ hutaṃ ca yatkiṃcijjaptaṃ cānyattapaḥ kṛtam
||41||ध्यायन्तो योगिनश्चित्ते शिवसायुज्यमाप्नुयुः ॥
दत्तं हुतं च यत्किंचिज्जप्तं चान्यत्तपः कृतम्
akṣayyaṃ bhavati prāptamaruṇācalasaṃnidhau ||
purā brahmā ca viṣṇuśca śivatejoṃśasaṃbhavau
||42||अक्षय्यं भवति प्राप्तमरुणाचलसंनिधौ ॥
पुरा ब्रह्मा च विष्णुश्च शिवतेजोंशसंभवौ
sāhaṃkārau yuyudhatuḥ parasparajigīṣayā ||
tathā tayorgarvaśāṃtyai yogidhyeyaḥ sadāśivaḥ
||43||साहंकारौ युयुधतुः परस्परजिगीषया ॥
तथा तयोर्गर्वशांत्यै योगिध्येयः सदाशिवः
agnitejomayaṃ rūpamādimadhyāṃtavarjitam ||
saṃprāpya tasthau tanmadhye diśo daśa vibhāsayan
||44||अग्नितेजोमयं रूपमादिमध्यांतवर्जितम् ॥
संप्राप्य तस्थौ तन्मध्ये दिशो दश विभासयन्
tejaḥstaṃbhasya tasyātha draṣṭumādyaṃtabhāgayoḥ ||
haṃsakroḍatanū kṛtvā jagmaturdyāṃ rasātalam
||45||तेजःस्तंभस्य तस्याथ द्रष्टुमाद्यंतभागयोः ॥
हंसक्रोडतनू कृत्वा जग्मतुर्द्यां रसातलम्
tau viṣaṇṇamukhau dṛṣṭvā bhagavānkaruṇānidhiḥ ||
āvirbabhūva ca tayorvaraṃ prādādabhīpsitam
||46||तौ विषण्णमुखौ दृष्ट्वा भगवान्करुणानिधिः ॥
आविर्बभूव च तयोर्वरं प्रादादभीप्सितम्
tatprārthitaśca deveśo yātaḥ sthāvaraliṃgatām ||
aruṇādririti khyātaḥ praśāṃtaḥ saṃprakāśate
||47||तत्प्रार्थितश्च देवेशो यातः स्थावरलिंगताम् ॥
अरुणाद्रिरिति ख्यातः प्रशांतः संप्रकाशते
divyadundubhinirghoṣairapsarogītanarttanaiḥ ||
pūjyate taijasaṃ liṃgaṃ puṣpavṛṣṭiśataiḥ sadā
||48||दिव्यदुन्दुभिनिर्घोषैरप्सरोगीतनर्त्तनैः ॥
पूज्यते तैजसं लिंगं पुष्पवृष्टिशतैः सदा
brahmaṇāmapyatītānāṃ purā ṣaṇṇavateḥ prabhuḥ ||
viṣṇunābhisamudbhūto brahmā lokānsasarja hi
||49||ब्रह्मणामप्यतीतानां पुरा षण्णवतेः प्रभुः ॥
विष्णुनाभिसमुद्भूतो ब्रह्मा लोकान्ससर्ज हि
sa kadācittapovighnaṃ kartukāmena yoginām ||
iṃdreṇa prārthito brahmā sasarja lalitāṃ striyam
||50||स कदाचित्तपोविघ्नं कर्तुकामेन योगिनाम् ॥
इंद्रेण प्रार्थितो ब्रह्मा ससर्ज ललितां स्त्रियम्
lāvaṇyaguṇasaṃpūrṇāmālokya kamalekṣaṇām ||
mumoha kaṃdarpaśaraiḥ sa viddhahṛdayo vidhiḥ
||51||लावण्यगुणसंपूर्णामालोक्य कमलेक्षणाम् ॥
मुमोह कंदर्पशरैः स विद्धहृदयो विधिः
spraṣṭukāmaṃ tamālokya brahmāṇaṃ kamalāsanam ||
natvā pradakṣiṇavyājādgaṃtumaicchadvarāpsarāḥ
||52||स्प्रष्टुकामं तमालोक्य ब्रह्माणं कमलासनम् ॥
नत्वा प्रदक्षिणव्याजाद्गंतुमैच्छद्वराप्सराः
asyāṃ pradakṣiṇāṃ bhaktyā kurvāṇāyāṃ prajāpateḥ ||
catasṛbhyo'pi digbhyo'sya mukhānyudabhavankṣaṇāt
||53||अस्यां प्रदक्षिणां भक्त्या कुर्वाणायां प्रजापतेः ॥
चतसृभ्योऽपि दिग्भ्योऽस्य मुखान्युदभवन्क्षणात्
sā bālā pakṣiṇī bhūtvā gaganaṃ samagāhata ||
punaśca khagarūpeṇa samāyāṃtaṃ samīkṣya sā
||54||सा बाला पक्षिणी भूत्वा गगनं समगाहत ॥
पुनश्च खगरूपेण समायांतं समीक्ष्य सा
śaraṇaṃ yācamānā sā śoṇādrimimamāśrayat ||
brahmaṇā viṣṇunā ca tvamadṛṣṭapadaśekharaḥ
||55||शरणं याचमाना सा शोणाद्रिमिममाश्रयत् ॥
ब्रह्मणा विष्णुना च त्वमदृष्टपदशेखरः
rakṣa māmaruṇādrīśa śaraṇya śaraṇāgatām ||
iti tasyāṃ bhayārttāyāṃ krośaṃtyāmaruṇācalāt
||56||रक्ष मामरुणाद्रीश शरण्य शरणागताम् ॥
इति तस्यां भयार्त्तायां क्रोशंत्यामरुणाचलात्
udabhūtsthāvarālliṃgādvyādhaḥ kaściddhanurddharaḥ ||
saṃdhāya sāyakaṃ cāpe sameghagaganadyutiḥ
||57||उदभूत्स्थावराल्लिंगाद्व्याधः कश्चिद्धनुर्द्धरः ॥
संधाय सायकं चापे समेघगगनद्युतिः
niṣāde purato dṛṣṭe mohastasya nanāśa hi ||
tataḥ prasannahṛdayotinamraḥ kamalodbhavaḥ
||58||निषादे पुरतो दृष्टे मोहस्तस्य ननाश हि ॥
ततः प्रसन्नहृदयोतिनम्रः कमलोद्भवः
namaścakre śaraṇyāya śoṇādripataye tadā ||
sarvapāpakṣayakṛte namastubhyaṃ pinākine
||59||नमश्चक्रे शरण्याय शोणाद्रिपतये तदा ॥
सर्वपापक्षयकृते नमस्तुभ्यं पिनाकिने
aruṇācalarūpāya bhakvavaśyāya śaṃbhave ||
ajānatāṃ svabhaktānāmakarmavinivarttane
||60||अरुणाचलरूपाय भक्ववश्याय शंभवे ॥
अजानतां स्वभक्तानामकर्मविनिवर्त्तने
tvadanyaḥ kaḥ prabhuḥ kartumaśakyaṃ cāpi dehinām ||
upasaṃhara me dehaṃ tejasā pāpaniścayam
||61||त्वदन्यः कः प्रभुः कर्तुमशक्यं चापि देहिनाम् ॥
उपसंहर मे देहं तेजसा पापनिश्चयम्
anyaṃ vā sṛja viśvātmanbrahmāṇaṃ lokasṛṣṭaye ||
atha tasya vacaḥ śrutvā śivo dīnasya vedhasaḥ
||62||अन्यं वा सृज विश्वात्मन्ब्रह्माणं लोकसृष्टये ॥
अथ तस्य वचः श्रुत्वा शिवो दीनस्य वेधसः
uvāca karuṇāmūrtirbhūtvā caṃdrārddhaśekharaḥ ||
dattaḥ kālastava mayā puraiva na nivartyate
||63||उवाच करुणामूर्तिर्भूत्वा चंद्रार्द्धशेखरः ॥
दत्तः कालस्तव मया पुरैव न निवर्त्यते
kaṃ vā rāgādayo doṣā na bādheranprabhusthitam ||
tasmāddūrasthito'pyetadaruṇācalasaṃjñitam
||64||कं वा रागादयो दोषा न बाधेरन्प्रभुस्थितम् ॥
तस्माद्दूरस्थितोऽप्येतदरुणाचलसंज्ञितम्
bhajasva taijasaṃ liṃgaṃ sarvadoṣanivṛttaye ||
vācikaṃ mānasaṃ pāpaṃ kāyikaṃ vā ca yadbhavet
||65||भजस्व तैजसं लिंगं सर्वदोषनिवृत्तये ॥
वाचिकं मानसं पापं कायिकं वा च यद्भवेत्
vinaśyati kṣaṇātsarvamaruṇācaladarśanāt ||
pradakṣiṇā namaskāraiḥ smaraṇairarcanaiḥ stavaiḥ
||66||विनश्यति क्षणात्सर्वमरुणाचलदर्शनात् ॥
प्रदक्षिणा नमस्कारैः स्मरणैरर्चनैः स्तवैः
aruṇādrirayaṃ nṛṇāṃ sarvakalmaṣanāśanaḥ ||
kailāse meruśṛṃge vā svasthāneṣu kalādriṣu
||67||अरुणाद्रिरयं नृणां सर्वकल्मषनाशनः ॥
कैलासे मेरुशृंगे वा स्वस्थानेषु कलाद्रिषु
saṃdṛśyaḥ kaścidevāhamaruṇādrirayaṃ svayam ||
yacchṛṃgadarśanānnṝṇāṃ cakṣurlābhena kevalam
||68||संदृश्यः कश्चिदेवाहमरुणाद्रिरयं स्वयम् ॥
यच्छृंगदर्शनान्नॄणां चक्षुर्लाभेन केवलम्
bhavetsarvāghanāśaśca lābhaśca jñānacakṣuṣaḥ ||
madaṃśasaṃbhavo brahmā svanāmnā brahmapuṣkare
||69||भवेत्सर्वाघनाशश्च लाभश्च ज्ञानचक्षुषः ॥
मदंशसंभवो ब्रह्मा स्वनाम्ना ब्रह्मपुष्करे
atra snātaḥ purā brahmanmoho'gājjagatīpateḥ ||
snātvā tvaṃ brahmatīrthe māṃ samabhyarcya kṛtāṃjaliḥ
||70||अत्र स्नातः पुरा ब्रह्मन्मोहोऽगाज्जगतीपतेः ॥
स्नात्वा त्वं ब्रह्मतीर्थे मां समभ्यर्च्य कृतांजलिः
maunī pradakṣiṇaṃ kṛtvā viśvātmanbhava vijvaraḥ
||71||मौनी प्रदक्षिणं कृत्वा विश्वात्मन्भव विज्वरः
iti vacanamudīrya viśvanāthaṃ sthitamaruṇācalarūpato maheśam ||
atha sarasi nimajya padmajanmā duritaharaṃ samapūjayatkrameṇa
||72||इति वचनमुदीर्य विश्वनाथं स्थितमरुणाचलरूपतो महेशम् ॥
अथ सरसि निमज्य पद्मजन्मा दुरितहरं समपूजयत्क्रमेण
imamaruṇagirīśameṣa vedhā yamaniyamādiviśuddhacittayogaḥ ||
sphuṭataramabhipūjya sopacāraṃ gatadurito'tha jagāma cādhipatyam
||73||इममरुणगिरीशमेष वेधा यमनियमादिविशुद्धचित्तयोगः ॥
स्फुटतरमभिपूज्य सोपचारं गतदुरितोऽथ जगाम चाधिपत्यम्
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe'ruṇācalamāhātmye pūrvārdhe brahmapuṣkaramāhātmyavarṇanaṃnāma pañcamo'dhyāyaḥ || 5 ||