मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Skandapurāṇam — Aruṇācalamāhātmyam (pūrvārdham), adhyāya 12

3
Māheśvarakhaṇḍaḥ · Aruṇācalamāhātmyam (pūrvārdham) · 12

śivasamāgamavarṇanam

brahmovāca

iti saṃbhāṣamāṇe tu maharṣau muni sevite ||

vijahau girijā śaṃkāṃ śivabhaktavadhāśritām

||1||

इति संभाषमाणे तु महर्षौ मुनि सेविते ॥

विजहौ गिरिजा शंकां शिवभक्तवधाश्रिताम्

athāṃtarikṣādudabhūdvāṇī karṇamanoharā ||

mā gamaḥ śailakanye tvaṃ pāpanipkṛtikāraṇāt

||2||

अथांतरिक्षादुदभूद्वाणी कर्णमनोहरा ॥

मा गमः शैलकन्ये त्वं पापनिप्कृतिकारणात्

gaṃgā ca yamunā siṃdhurgodāpi ca sarasvatī ||

narmadā sā ca kāverī śoṇaḥ śoṇanadī ca sā

||3||

गंगा च यमुना सिंधुर्गोदापि च सरस्वती ॥

नर्मदा सा च कावेरी शोणः शोणनदी च सा

atraiva nava tīrthāni saṃbhavaṃtu śilātale ||

tvatkhaḍgadārite devi kuru tatrāghamarṣaṇam

||4||

अत्रैव नव तीर्थानि संभवंतु शिलातले ॥

त्वत्खड्गदारिते देवि कुरु तत्राघमर्षणम्

asminnāśviyuje māsi jyeṣṭhānakṣatra āgate ||

nimajya khaḍgatīrthe tvaṃ saliṃgā māsamāvasa

||5||

अस्मिन्नाश्वियुजे मासि ज्येष्ठानक्षत्र आगते ॥

निमज्य खड्गतीर्थे त्वं सलिंगा मासमावस

nivartya sāvanaṃ māsamatra dikpālasaṃmitam ||

tataḥ pāṇisthitaṃ liṃgaṃ labdhvā pāpaviśodhanam

||6||

निवर्त्य सावनं मासमत्र दिक्पालसंमितम् ॥

ततः पाणिस्थितं लिंगं लब्ध्वा पापविशोधनम्

pratiṣṭhāpaya tīrthāgre lokānugrahakāraṇāt ||

uttīrya tīrthavarye'sminsnātvā liṃge'rcite śive

||7||

प्रतिष्ठापय तीर्थाग्रे लोकानुग्रहकारणात् ॥

उत्तीर्य तीर्थवर्येऽस्मिन्स्नात्वा लिंगेऽर्चिते शिवे

tāpatrayopaśāṃtiśca trailokyasya na saṃśayaḥ ||

sarvapāpaharaṃ liṃgaṃ sthāvaraṃ tīrthasannidhau

||8||

तापत्रयोपशांतिश्च त्रैलोक्यस्य न संशयः ॥

सर्वपापहरं लिंगं स्थावरं तीर्थसन्निधौ

sthāpaya sthirayā bhaktyā sadālokahitāya ca ||

nakṣatre vaiśvadaivatye devakyāḥ saṃgamācara

||9||

स्थापय स्थिरया भक्त्या सदालोकहिताय च ॥

नक्षत्रे वैश्वदैवत्ये देवक्याः संगमाचर

mahotsavasamāyuktaṃ yāvaddaśadināvadhi ||

kṛtvā cāvabhṛthaṃ puṇyanakṣatre vahnidaivate

||10||

महोत्सवसमायुक्तं यावद्दशदिनावधि ॥

कृत्वा चावभृथं पुण्यनक्षत्रे वह्निदैवते

sāyamabhyarcya vidhivacchoṇācalavapurmama ||

tataste darśayiṣyāmi taijasaṃ rūpamātmanaḥ

||11||

सायमभ्यर्च्य विधिवच्छोणाचलवपुर्मम ॥

ततस्ते दर्शयिष्यामि तैजसं रूपमात्मनः

etatkṛtaṃ te lokānāṃ rakṣāyai saṃbhaviṣyati ||

iti tadvacanaṃ śrutvā maharṣivacanaṃ ca sā

||12||

एतत्कृतं ते लोकानां रक्षायै संभविष्यति ॥

इति तद्वचनं श्रुत्वा महर्षिवचनं च सा

ubhayaṃ kartumārebhe tapasā śailakanyakā ||

khaṅgena dārayāmāsa śilātalamanākulā

||13||

उभयं कर्तुमारेभे तपसा शैलकन्यका ॥

खङ्गेन दारयामास शिलातलमनाकुला

udajṛṃbhata tīrthānāṃ navakaṃ tatra tatkṣaṇāt ||

tasya kaṇṭhasthitaṃ ligaṃ dhyāyantī parvatātmajā

||14||

उदजृंभत तीर्थानां नवकं तत्र तत्क्षणात् ॥

तस्य कण्ठस्थितं लिगं ध्यायन्ती पर्वतात्मजा

tīrthe mamajja tasminsā munīnāmabhyanujñayā ||

tīrthānāṃ navakaṃ tatra saṃjātaṃ sphaṭikaprabham

||15||

तीर्थे ममज्ज तस्मिन्सा मुनीनामभ्यनुज्ञया ॥

तीर्थानां नवकं तत्र संजातं स्फटिकप्रभम्

aṃtarvasatitaḥ kāṃtyā mecakīkṛtamaṃjasā ||

vasaṃtyāṃ śailakanyāyāṃ tīrthe triṃśaddinaṃ tvatha

||16||

अंतर्वसतितः कांत्या मेचकीकृतमंजसा ॥

वसंत्यां शैलकन्यायां तीर्थे त्रिंशद्दिनं त्वथ

śambhorvirahasaṃtaptaṃ manaścaṃcalatāṃ yayau ||

tatra śriyā sarojāni cakṣuṣotpalakānanam

||17||

शम्भोर्विरहसंतप्तं मनश्चंचलतां ययौ ॥

तत्र श्रिया सरोजानि चक्षुषोत्पलकाननम्

maṃdasmitena kumudaṃ sasarja salilasya sā ||

devyāstenodavāsena lokāstu nirupadravāḥ

||18||

मंदस्मितेन कुमुदं ससर्ज सलिलस्य सा ॥

देव्यास्तेनोदवासेन लोकास्तु निरुपद्रवाः

kṛtārthāssahasā jātāstattatkālaphalānvitāḥ ||

māsāṃte sā samuttīrya kṛtvā devyutsavaṃ tathā

||19||

कृतार्थास्सहसा जातास्तत्तत्कालफलान्विताः ॥

मासांते सा समुत्तीर्य कृत्वा देव्युत्सवं तथा

kārtike māsi nakṣatre kṛttikākhye niśodaye ||

pūjayitvā tapaḥsiddhairupacārairbahūdayaiḥ

||20||

कार्तिके मासि नक्षत्रे कृत्तिकाख्ये निशोदये ॥

पूजयित्वा तपःसिद्धैरुपचारैर्बहूदयैः

aruṇādrimayaṃ liṃgaṃ tuṣṭāva jagadaṃbikā ||

namaste viśvarūpāya śoṇācalavapurbhṛte

||21||

अरुणाद्रिमयं लिंगं तुष्टाव जगदंबिका ॥

नमस्ते विश्वरूपाय शोणाचलवपुर्भृते

tejomayādriliṃgāya sarvapātatakanāśine ||

brahmaṇā viṣṇunā ca tvaṃ duṣparicchedyavaibhavaḥ

||22||

तेजोमयाद्रिलिंगाय सर्वपाततकनाशिने ॥

ब्रह्मणा विष्णुना च त्वं दुष्परिच्छेद्यवैभवः

agnirūpo'pi sañchāṃto lokānugrahaklṛptaye ||

śaktyā ca tattvasaṃghātakaraḥ kālānalākṛtiḥ

||23||

अग्निरूपोऽपि सञ्छांतो लोकानुग्रहक्लृप्तये ॥

शक्त्या च तत्त्वसंघातकरः कालानलाकृतिः

adriśreṣṭhāruṇādrīśa rūpalāvaṇyavāridhe ||

vicitrarūpametatte vedavedyasurārcitam

||24||

अद्रिश्रेष्ठारुणाद्रीश रूपलावण्यवारिधे ॥

विचित्ररूपमेतत्ते वेदवेद्यसुरार्चितम्

tejasāṃ deva sarveṣāṃ bījabhūtaṃ nigadyase ||

divyaṃ hi paramaṃ tejastava deva maheśvara

||25||

तेजसां देव सर्वेषां बीजभूतं निगद्यसे ॥

दिव्यं हि परमं तेजस्तव देव महेश्वर

yatpurā brahmaṇā dṛṣṭaṃ viṣṇunā ca vicinvatā ||

adya pūtāsmi deveśa tava saṃdarśanādaham

||26||

यत्पुरा ब्रह्मणा दृष्टं विष्णुना च विचिन्वता ॥

अद्य पूतास्मि देवेश तव संदर्शनादहम्

tejo darśaya me divyaṃ sarvadoṣaharaṃ param ||

prārthayaṃtyāṃ tadā devyāmaruṇādrimayaḥ śivaḥ

||27||

तेजो दर्शय मे दिव्यं सर्वदोषहरं परम् ॥

प्रार्थयंत्यां तदा देव्यामरुणाद्रिमयः शिवः

āvirbabhūva tejobhirāpūrya bhuvanāṃtaram ||

koṭisūryodayaprakhyaṃ tulyaṃ pūrṇeṃdukoṭibhiḥ

||28||

आविर्बभूव तेजोभिरापूर्य भुवनांतरम् ॥

कोटिसूर्योदयप्रख्यं तुल्यं पूर्णेंदुकोटिभिः

kālāgnikoṭisaṃkāśaṃ tejaḥ paramadṛśyata ||

praṇamya parayā bhaktyā munibhiḥ sārdhamaṃbikā

||29||

कालाग्निकोटिसंकाशं तेजः परमदृश्यत ॥

प्रणम्य परया भक्त्या मुनिभिः सार्धमंबिका

vismayākrāṃtahṛdayā nanaṃda nalinekṣaṇā ||

atha tejonidhestasmādaruṇādriḥ samutthitaḥ

||30||

विस्मयाक्रांतहृदया ननंद नलिनेक्षणा ॥

अथ तेजोनिधेस्तस्मादरुणाद्रिः समुत्थितः

hiraṇmayo'bravīdvācaṃ puruṣaḥ kalakandharaḥ ||

prasanno'smi tapobhiste sthāneṣu mama kalpitaiḥ

||31||

हिरण्मयोऽब्रवीद्वाचं पुरुषः कलकन्धरः ॥

प्रसन्नोऽस्मि तपोभिस्ते स्थानेषु मम कल्पितैः

tejomayamidaṃ rūpamīkṣitaṃ ca tvayādhunā ||

kāraṇairbahubhirlokānrakṣethāstvaṃ jaganmayi

||32||

तेजोमयमिदं रूपमीक्षितं च त्वयाधुना ॥

कारणैर्बहुभिर्लोकान्रक्षेथास्त्वं जगन्मयि

tapāṃsi kuruṣe bhūmau kimanyatprārthitaṃ tava ||

mallocanatviṣā tedya tamorāśiḥ samutthitaḥ

||33||

तपांसि कुरुषे भूमौ किमन्यत्प्रार्थितं तव ॥

मल्लोचनत्विषा तेद्य तमोराशिः समुत्थितः

aśeṣo hi praśāṃto'bhūttejaso'sya nirīkṣaṇāt ||

ayaṃ tu mahiṣo duṣṭo madbhaktiṃ liṃgapūjakaḥ

||34||

अशेषो हि प्रशांतोऽभूत्तेजसोऽस्य निरीक्षणात् ॥

अयं तु महिषो दुष्टो मद्भक्तिं लिंगपूजकः

jagrāha sahasā hyetattasya liṃgaṃ gale sthitam ||

anena bhakṣitaṃ tacca nāstikasyopadeśataḥ

||35||

जग्राह सहसा ह्येतत्तस्य लिंगं गले स्थितम् ॥

अनेन भक्षितं तच्च नास्तिकस्योपदेशतः

akaronmayyaviśvāsaṃ liṃgarūpe gale sthite ||

krameṇa sopi saṃprāpto munijanma manoharam

||36||

अकरोन्मय्यविश्वासं लिंगरूपे गले स्थिते ॥

क्रमेण सोपि संप्राप्तो मुनिजन्म मनोहरम्

māmevābhyarcayandhyāyangaṇanāthatvamāvasan ||

pūrvajanmani bhakto'yaṃ mahiṣopi tvayā hataḥ

||37||

मामेवाभ्यर्चयन्ध्यायन्गणनाथत्वमावसन् ॥

पूर्वजन्मनि भक्तोऽयं महिषोपि त्वया हतः

ciraṃ malliṃgadhṛgyasmātsiddhirasyāpi devyataḥ ||

śivaliṃgeṣvaviśvāsaḥ śivabhaktāvamānanam

||38||

चिरं मल्लिंगधृग्यस्मात्सिद्धिरस्यापि देव्यतः ॥

शिवलिंगेष्वविश्वासः शिवभक्तावमाननम्

na karttavyaṃ sadā bhaktaistasmādvai muktikāṃkṣibhiḥ ||

dīkṣayā rahitaṃ ligaṃ yena saṃdhāryate balāt

||39||

न कर्त्तव्यं सदा भक्तैस्तस्माद्वै मुक्तिकांक्षिभिः ॥

दीक्षया रहितं लिगं येन संधार्यते बलात्

na tādṛśaṃ phalaṃ datte vajravattaṃ nihaṃti ca ||

na doṣastatra kiṃcitte śoṇācalanirīkṣaṇāt

||40||

न तादृशं फलं दत्ते वज्रवत्तं निहंति च ॥

न दोषस्तत्र किंचित्ते शोणाचलनिरीक्षणात्

saphalā nayanāvāptiḥ sarvadoṣavināśanāt ||

tvatputrastanyadānena dhātryopakṛtamātmaje

||41||

सफला नयनावाप्तिः सर्वदोषविनाशनात् ॥

त्वत्पुत्रस्तन्यदानेन धात्र्योपकृतमात्मजे

tvāmapītakucāṃ cakre vatsalāṃ bhaktarakṣiṇīm ||

nakṣatre kṛttikākhye'tra tava sannidhilobhataḥ

||42||

त्वामपीतकुचां चक्रे वत्सलां भक्तरक्षिणीम् ॥

नक्षत्रे कृत्तिकाख्येऽत्र तव सन्निधिलोभतः

prāyaścittābhidhānena bhavāpītakucābhidhā ||

pūjāśeṣaṃ samādhāya bhaktānugrahahetave

||43||

प्रायश्चित्ताभिधानेन भवापीतकुचाभिधा ॥

पूजाशेषं समाधाय भक्तानुग्रहहेतवे

bhaja māṃ karuṇāmūrtirapītakucanāyikā ||

iti devasya vacanamākarṇyātyaṃtaśītalam

||44||

भज मां करुणामूर्तिरपीतकुचनायिका ॥

इति देवस्य वचनमाकर्ण्यात्यंतशीतलम्

praṇamya prārthitavatī provāca ca tamaṃbikā ||

devadeva prasādena tvayānugrahaśālinā

||45||

प्रणम्य प्रार्थितवती प्रोवाच च तमंबिका ॥

देवदेव प्रसादेन त्वयानुग्रहशालिना

etatte darśitaṃ tejo dṛṣṭaṃ devaiśca mānavaiḥ ||

pratyakṣaṃ kṛttikāmāsi madvratāṃtamahotsave

||46||

एतत्ते दर्शितं तेजो दृष्टं देवैश्च मानवैः ॥

प्रत्यक्षं कृत्तिकामासि मद्व्रतांतमहोत्सवे

nakṣatre kṛttikākhye'smiṃstejaste dṛśyatāṃ param ||

tadvīkṣitamidaṃ tejaḥ paramaṃ prativatsaram

||47||

नक्षत्रे कृत्तिकाख्येऽस्मिंस्तेजस्ते दृश्यतां परम् ॥

तद्वीक्षितमिदं तेजः परमं प्रतिवत्सरम्

dṛṣṭvā samastairduritairmucyatāṃ sarvajaṃtavaḥ ||

tatheti devadevena proce'thāṃtardadhe girau

||48||

दृष्ट्वा समस्तैर्दुरितैर्मुच्यतां सर्वजंतवः ॥

तथेति देवदेवेन प्रोचेऽथांतर्दधे गिरौ

pradakṣiṇaṃ cakārainaṃ sakhībhiḥ sā tatoṃ'bikā ||

ghanaśyāmalayā kāṃtyā parito jṛṃbhamāṇayā

||49||

प्रदक्षिणं चकारैनं सखीभिः सा ततोंऽबिका ॥

घनश्यामलया कांत्या परितो जृंभमाणया

aruṇādrimayaṃ liṃgaṃ cakre marakataprabham ||

maṃdaṃ carantī jātābhiḥ prabhābhiḥ pādapadmayoḥ

||50||

अरुणाद्रिमयं लिंगं चक्रे मरकतप्रभम् ॥

मंदं चरन्ती जाताभिः प्रभाभिः पादपद्मयोः

tastāra parito bhūmiṃ padmapatraiḥ sapallavaiḥ ||

praphullakanakāṃbhojanīlotpaladalotkaraiḥ

||51||

तस्तार परितो भूमिं पद्मपत्रैः सपल्लवैः ॥

प्रफुल्लकनकांभोजनीलोत्पलदलोत्करैः

arcayantīva śoṇādrimabhito dṛṣṭikāṃtibhiḥ ||

indrādilokapālānāmaṃganābhirniṣevitā

||52||

अर्चयन्तीव शोणाद्रिमभितो दृष्टिकांतिभिः ॥

इन्द्रादिलोकपालानामंगनाभिर्निषेविता

prasāditā mātṛgaṇairgaṃdhadānavibhūṣaṇaiḥ ||

chatracāmarabhṛṃgāratālavṛntaphalācikāḥ

||53||

प्रसादिता मातृगणैर्गंधदानविभूषणैः ॥

छत्रचामरभृंगारतालवृन्तफलाचिकाः

vahantībhiḥ surastrībhirvṛtā munivadhūyutā ||

pradakṣiṇaṃ cakārainamaruṇādriṃ svayaṃprabham

||54||

वहन्तीभिः सुरस्त्रीभिर्वृता मुनिवधूयुता ॥

प्रदक्षिणं चकारैनमरुणाद्रिं स्वयंप्रभम्

kāṃkṣantī śivasāyujyaṃ vivāhāgnimivādrijā ||

tasyāṃ pradakṣiṇaṃ bhaktyā kurvāṇāyāṃ padepade

||55||

कांक्षन्ती शिवसायुज्यं विवाहाग्निमिवाद्रिजा ॥

तस्यां प्रदक्षिणं भक्त्या कुर्वाणायां पदेपदे

preṣitā śaṃbhunā devāḥ parivavruḥ sureśvarāḥ ||

sarasvatīsamaṃ dhātrā viṣṇunā ca samaṃ ramā

||56||

प्रेषिता शंभुना देवाः परिवव्रुः सुरेश्वराः ॥

सरस्वतीसमं धात्रा विष्णुना च समं रमा

sarvadikpālakāṃtābhiḥ sametā śailabālikā ||

nirundhatīva devendraṃ salilairvaradānataḥ

||57||

सर्वदिक्पालकांताभिः समेता शैलबालिका ॥

निरुन्धतीव देवेन्द्रं सलिलैर्वरदानतः

adrināthasvarūpasya śītatvamiva kurvatī ||

tapasyayā'vinābhāvāddevasyeva kṛtasmṛtiḥ

||58||

अद्रिनाथस्वरूपस्य शीतत्वमिव कुर्वती ॥

तपस्ययाऽविनाभावाद्देवस्येव कृतस्मृतिः

duṣkarasyodavāsasya bodhayantīva sādhutām ||

ṛṣīṇāṃ devamānānāmupadeṣṭumiva kramāt

||59||

दुष्करस्योदवासस्य बोधयन्तीव साधुताम् ॥

ऋषीणां देवमानानामुपदेष्टुमिव क्रमात्

krīḍāmiva purābhyastāṃ tapasāpi ca saṃgatā ||

ātmānaṃ virahottaptāmātmasthaṃ tādṛśa śivam

||60||

क्रीडामिव पुराभ्यस्तां तपसापि च संगता ॥

आत्मानं विरहोत्तप्तामात्मस्थं तादृश शिवम्

saṃciṃtya cobhayoḥ kartuṃ śītalatvaṃ jale sthitā ||

tīrthānāmiva sarveṣāmudbhūtānāṃ śilātale

||61||

संचिंत्य चोभयोः कर्तुं शीतलत्वं जले स्थिता ॥

तीर्थानामिव सर्वेषामुद्भूतानां शिलातले

ādhikyamatha lokasya vaktukāmā svayaṃ sthitā ||

duritaghnaṃ ca paṃcāgnimarthāvāsaṃ suduṣkaram

||62||

आधिक्यमथ लोकस्य वक्तुकामा स्वयं स्थिता ॥

दुरितघ्नं च पंचाग्निमर्थावासं सुदुष्करम्

adhigamya tapastasya śāṃtiṃ kartumiva sthitā ||

mahiṣāsurakaṃṭhottharaktadhārāpariplutam

||63||

अधिगम्य तपस्तस्य शांतिं कर्तुमिव स्थिता ॥

महिषासुरकंठोत्थरक्तधारापरिप्लुतम्

kṣālayaṃtīva liṃgaṃ tadamalaistīrthavāribhiḥ ||

aruṇākhyaṃ puraṃ ramyaṃ nirmitaṃ viśvakarmaṇā

||64||

क्षालयंतीव लिंगं तदमलैस्तीर्थवारिभिः ॥

अरुणाख्यं पुरं रम्यं निर्मितं विश्वकर्मणा

apītakucanātheśaśoṇādrīśvaratuṣṭaye ||

śṛṃgeṣu yasya saudheṣu vasantyo vārayoṣitaḥ

||65||

अपीतकुचनाथेशशोणाद्रीश्वरतुष्टये ॥

शृंगेषु यस्य सौधेषु वसन्त्यो वारयोषितः

adhaḥkṛtābhrataḍito jigīṣaṃtīva cāmarīḥ ||

yattuṃgasaudhaśṛṃgāgre gāyaṃtīrvārayoṣitaḥ

||66||

अधःकृताभ्रतडितो जिगीषंतीव चामरीः ॥

यत्तुंगसौधशृंगाग्रे गायंतीर्वारयोषितः

siddhacāraṇagaṃdharvavidyādharavirājitam ||

aṣṭāpadarathākrāṃtamaṣṭavīthivirājitam

||67||

सिद्धचारणगंधर्वविद्याधरविराजितम् ॥

अष्टापदरथाक्रांतमष्टवीथिविराजितम्

aṣṭāpadapathākāramaṣṭadikpālapūjitam ||

aṣṭasiddhiyutaiḥ siddhairaṣṭamūrtipadāśrayaiḥ

||68||

अष्टापदपथाकारमष्टदिक्पालपूजितम् ॥

अष्टसिद्धियुतैः सिद्धैरष्टमूर्तिपदाश्रयैः

aṣṭāṃgabhaktiyuktaistairyuktamaṣṭāṃgabuddhibhiḥ ||

cāturvarṇyaguṇopetamupavarṇaṃ pariṣkṛtam

||69||

अष्टांगभक्तियुक्तैस्तैर्युक्तमष्टांगबुद्धिभिः ॥

चातुर्वर्ण्यगुणोपेतमुपवर्णं परिष्कृतम्

lasatsuvarṇaduvarṇaśālāmālāsamāsthitam ||

śaṃkhaduṃdubhinissāṇamṛdaṃgamurajādibhiḥ

||70||

लसत्सुवर्णदुवर्णशालामालासमास्थितम् ॥

शंखदुंदुभिनिस्साणमृदंगमुरजादिभिः

vīṇāveṇumukhaistālaiḥ sālāpairuparaṃjitam ||

brahmaghoṣaninādena maharṣīṇāṃ śivātmanām

||71||

वीणावेणुमुखैस्तालैः सालापैरुपरंजितम् ॥

ब्रह्मघोषनिनादेन महर्षीणां शिवात्मनाम्

sevitavyaṃ dine divyasamadarśavṛṣadhvajam ||

navaratnaprabhājālairnavagrahasamodayaiḥ

||72||

सेवितव्यं दिने दिव्यसमदर्शवृषध्वजम् ॥

नवरत्नप्रभाजालैर्नवग्रहसमोदयैः

niśādivasayorevaṃ darśayanniva sarvadā ||

viṣṇuḥ sthitaśca taṃ prītyā siṣeve purato vibhum

||73||

निशादिवसयोरेवं दर्शयन्निव सर्वदा ॥

विष्णुः स्थितश्च तं प्रीत्या सिषेवे पुरतो विभुम्

śakraḥ suragaṇaiḥ sārdhaṃ sahasrākṣaḥ samāyayau ||

papāta divyagaṃdhāḍhyā puṣpavṛṣṭiḥ samaṃtataḥ

||74||

शक्रः सुरगणैः सार्धं सहस्राक्षः समाययौ ॥

पपात दिव्यगंधाढ्या पुष्पवृष्टिः समंततः

vyomagaṃgājalotsaṃgaśītalo marudāvavau ||

atīva saurabhāmodavāsitākhiladiṅmukhaḥ

||75||

व्योमगंगाजलोत्संगशीतलो मरुदाववौ ॥

अतीव सौरभामोदवासिताखिलदिङ्मुखः

kanakāṃkitaśṛṃgāgraparidhūtavanāvaliḥ ||

darpasaṃbhramasaṃnaddho nanāda vṛṣabho muhuḥ

||76||

कनकांकितशृंगाग्रपरिधूतवनावलिः ॥

दर्पसंभ्रमसंनद्धो ननाद वृषभो मुहुः

vasaṃtapramukhāḥ sarve saharṣamṛtavaḥ puraḥ ||

asevaṃta priyakaraiḥ puṣpaiḥ svayamathocitaiḥ

||77||

वसंतप्रमुखाः सर्वे सहर्षमृतवः पुरः ॥

असेवंत प्रियकरैः पुष्पैः स्वयमथोचितैः

gaṇaiśca vividhākārāḥ siddhāśca paramarṣayaḥ ||

surāśca kutukopetāḥ samāgacchandidṛkṣavaḥ

||78||

गणैश्च विविधाकाराः सिद्धाश्च परमर्षयः ॥

सुराश्च कुतुकोपेताः समागच्छन्दिदृक्षवः

kuṃkumakṣodasaṃmiśrakarpūrarajasānvitaḥ ||

caryāmuṣṭimahāsāraḥ samakīryata sarvataḥ

||79||

कुंकुमक्षोदसंमिश्रकर्पूररजसान्वितः ॥

चर्यामुष्टिमहासारः समकीर्यत सर्वतः

atha mṛdaṃgakamardalajhallarīpaṭahaduṃdubhitālasamanvitaiḥ ||

jalajakīcakakāhalanisvanaiḥ surakṛtairbhuvana samapūrayan

||80||

अथ मृदंगकमर्दलझल्लरीपटहदुंदुभितालसमन्वितैः ॥

जलजकीचककाहलनिस्वनैः सुरकृतैर्भुवन समपूरयन्

suravadhūjananṛttaniraṃtarollulitatuṃbarugāyanagītibhiḥ ||

abhivṛto munidevagaṇānvito vṛṣagataḥ samadarśi vṛṣadhvajaḥ

||81||

सुरवधूजननृत्तनिरंतरोल्लुलिततुंबरुगायनगीतिभिः ॥

अभिवृतो मुनिदेवगणान्वितो वृषगतः समदर्शि वृषध्वजः

sarasametya śivaḥ karuṇānidhirnatamukhīmapi tāmapalajjayā ||

lalitamaṃkamanaṃgaripuḥ śivāṃ dhṛtimahānadhiropya jaharṣa saḥ

||82||

सरसमेत्य शिवः करुणानिधिर्नतमुखीमपि तामपलज्जया ॥

ललितमंकमनंगरिपुः शिवां धृतिमहानधिरोप्य जहर्ष सः

lalitayā nijayā priyayānvitaḥ suramunīṃdrasamājasamāvṛtaḥ ||

lalitamapsarasāṃ muhurādarānnaṭanamaikṣata gītisamanvitam

||83||

ललितया निजया प्रिययान्वितः सुरमुनींद्रसमाजसमावृतः ॥

ललितमप्सरसां मुहुरादरान्नटनमैक्षत गीतिसमन्वितम्

atha śivaḥ surarājasamarpitāñchubhapaṭīramukhānilasaurabhān ||

himagiriprahitāṃśca samagrahīnmṛgamadaiḥ saha gaṃdhasamuccayān

||84||

अथ शिवः सुरराजसमर्पिताञ्छुभपटीरमुखानिलसौरभान् ॥

हिमगिरिप्रहितांश्च समग्रहीन्मृगमदैः सह गंधसमुच्चयान्

samanulepitahārasumaṃḍitāvabhigatau sitatāṃ samalaṃkṛtau ||

svayamapītakucākucakuḍmalāvaraṇaraṃbhaṇacañcalasatkarau

||85||

समनुलेपितहारसुमंडितावभिगतौ सिततां समलंकृतौ ॥

स्वयमपीतकुचाकुचकुड्मलावरणरंभणचञ्चलसत्करौ

kaṭhinatuṃgaghanastanakorakasthagitamaṃgalagaṃdhamanoharām ||

girisutāmadhigamya śivaḥ svayaṃ virahatāpamaśeṣamapākarot

||86||

कठिनतुंगघनस्तनकोरकस्थगितमंगलगंधमनोहराम् ॥

गिरिसुतामधिगम्य शिवः स्वयं विरहतापमशेषमपाकरोत्

atha vinodaśatairupalakṣitāṃ nijaviyogajatāpa kṛśānvitām ||

aruṇaśailapatiḥ svayamadrijāṃ varamabhīpsitamarthaya cetyaśāt

||87||

अथ विनोदशतैरुपलक्षितां निजवियोगजताप कृशान्विताम् ॥

अरुणशैलपतिः स्वयमद्रिजां वरमभीप्सितमर्थय चेत्यशात्

sakutukaṃ praṇipatya nagātmajā puraripuṃ bhuvanatrayaguptaye ||

imamayācata śoṇagirīśvaraṃ varamudāramanugrahasaṃmudam

||88||

सकुतुकं प्रणिपत्य नगात्मजा पुररिपुं भुवनत्रयगुप्तये ॥

इममयाचत शोणगिरीश्वरं वरमुदारमनुग्रहसंमुदम्

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māhaśvarakhaṇḍe'ruṇācalamāhātmye pūrvārdhe devyāḥ śivasamāgamavarṇanaṃnāma dvādaśo'dhyāyaḥ || 12 ||