tulasīkāṣṭhacaṃdanārpaṇaphalakathanam
brahmovāca
ghaṇṭānādasya māhātmyaṃ caṃdanasya tathā'cyuta ||
yatphalaṃ labhate svāmiṃstatsarvaṃ brūhi tattvataḥ
||1||घण्टानादस्य माहात्म्यं चंदनस्य तथाऽच्युत ॥
यत्फलं लभते स्वामिंस्तत्सर्वं ब्रूहि तत्त्वतः
śrībhagavānuvāca
snānārcanakriyākāle ghaṃṭānādaṃ karoti yaḥ ||
purato mama deveśa tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu
||2||स्नानार्चनक्रियाकाले घंटानादं करोति यः ॥
पुरतो मम देवेश तस्य पुण्यफलं शृणु
varṣakoṭisahasrāṇi varṣakoṭiśatāni ca ||
vasate māmake loke apsarogaṇasevitaḥ
||3||वर्षकोटिसहस्राणि वर्षकोटिशतानि च ॥
वसते मामके लोके अप्सरोगणसेवितः
sarvavādyamayī ghaṇṭā sarvadevamayī yataḥ ||
tasmātsarvaprayatnena ghaṇṭānādaṃ tu kārayet
||4||सर्ववाद्यमयी घण्टा सर्वदेवमयी यतः ॥
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन घण्टानादं तु कारयेत्
sarvavādyamayī ghaṇṭā sarvadā mama vallabhā ||
vādanāllabhate puṇyaṃ yajñakoṭiśatodbhavam
||5||सर्ववाद्यमयी घण्टा सर्वदा मम वल्लभा ॥
वादनाल्लभते पुण्यं यज्ञकोटिशतोद्भवम्
ghaṃṭānādaḥ sadā kāryaḥ pūjākāle viśeṣataḥ ||
manvaṃtarasahasrāṇi manvataraśatāni ca
||6||घंटानादः सदा कार्यः पूजाकाले विशेषतः ॥
मन्वंतरसहस्राणि मन्वतरशतानि च
prīto bhavāmi satataṃ ghaṃṭānādena putraka ||
bherīśaṃkhaninādena ghaṃṭānādānvitena ca
||7||प्रीतो भवामि सततं घंटानादेन पुत्रक ॥
भेरीशंखनिनादेन घंटानादान्वितेन च
mṛdaṃgaśaṃkhena yutaṃ praṇavena samanvitam ||
arcanaṃ mama deveśa satataṃ mokṣadaṃ nṛṇām
||8||मृदंगशंखेन युतं प्रणवेन समन्वितम् ॥
अर्चनं मम देवेश सततं मोक्षदं नृणाम्
yatra tiṣṭheta purato ghaṃṭā nādānvitā mama ||
arcitā vaiṣṇavairyatra tatra māṃ viddhi putraka
||9||यत्र तिष्ठेत पुरतो घंटा नादान्विता मम ॥
अर्चिता वैष्णवैर्यत्र तत्र मां विद्धि पुत्रक
vainateyāṃ'kitā ghaṃṭā sudarśanayutā'thavā ||
mamāgre sthāpayedyastu tasya pāpaṃ harāmyaham
||10||वैनतेयांऽकिता घंटा सुदर्शनयुताऽथवा ॥
ममाग्रे स्थापयेद्यस्तु तस्य पापं हराम्यहम्
madīyārcanavelāyāṃ ghaṃṭānādaṃ karoti yaḥ ||
naśyaṃti tasya pāpāni śatajanmārjitānyapi
||11||मदीयार्चनवेलायां घंटानादं करोति यः ॥
नश्यंति तस्य पापानि शतजन्मार्जितान्यपि
svāpakāle prakurvīta ghaṇṭānādaṃ svabhaktitaḥ ||
mamaivārcanavelāyāṃ phalaṃ koṭiguṇodbhavam
||12||स्वापकाले प्रकुर्वीत घण्टानादं स्वभक्तितः ॥
ममैवार्चनवेलायां फलं कोटिगुणोद्भवम्
ye māmarcaṃti deveśa suparṇoparisaṃsthitam ||
śaṃkhapadmagadāyuktaṃ sacakraṃ ca śriyā yutam
||13||ये मामर्चंति देवेश सुपर्णोपरिसंस्थितम् ॥
शंखपद्मगदायुक्तं सचक्रं च श्रिया युतम्
kiṃ kariṣyaṃti te tīrthairdevatānāṃ ca darśanaiḥ ||
kiṃ yajñaiḥ kiṃ vratairvāpi kiṃ dānaiḥ kimupoṣaṇaiḥ
||14||किं करिष्यंति ते तीर्थैर्देवतानां च दर्शनैः ॥
किं यज्ञैः किं व्रतैर्वापि किं दानैः किमुपोषणैः
mūrtirnārāyaṇī yaiśca māmakī garuḍopari ||
sthāpitā te kalau yāṃti kalpakoṭiṃ padaṃ mama
||15||मूर्तिर्नारायणी यैश्च मामकी गरुडोपरि ॥
स्थापिता ते कलौ यांति कल्पकोटिं पदं मम
mamā'gre sthāpayedyastu prāsāde'tha gṛhe'thavā ||
tīrthakoṭisahasrāṇi tatra tiṣṭhaṃti devatāḥ
||16||ममाऽग्रे स्थापयेद्यस्तु प्रासादेऽथ गृहेऽथवा ॥
तीर्थकोटिसहस्राणि तत्र तिष्ठंति देवताः
yastu pūjayate dhanyo garuḍoparisaṃsthitam ||
ekādaśyāṃ tathā rātrau vāsanāsaṃyuto mama ||
kṛtvā gītaṃ ca nṛtyaṃ ca tārayennarakātpitṝn
||17||यस्तु पूजयते धन्यो गरुडोपरिसंस्थितम् ॥
एकादश्यां तथा रात्रौ वासनासंयुतो मम ॥
कृत्वा गीतं च नृत्यं च तारयेन्नरकात्पितॄन्
punaśca kathayiṣyāmi śṛṇu ghaṃṭāmahaṃ suta
||18||पुनश्च कथयिष्यामि शृणु घंटामहं सुत
mama nāmāṃkitā ghaṇṭā purato yā ca tiṣṭhati ||
arcitā vaiṣṇavī yatra tatra māṃ viddhi putraka
||19||मम नामांकिता घण्टा पुरतो या च तिष्ठति ॥
अर्चिता वैष्णवी यत्र तत्र मां विद्धि पुत्रक
yastu vādayate ghaṃṭāṃ vainateyavicihnitām ||
dhūpe nīrājane snāne pūjākāle vilepane
||20||यस्तु वादयते घंटां वैनतेयविचिह्निताम् ॥
धूपे नीराजने स्नाने पूजाकाले विलेपने
mamāgre pratyahaṃ vatsa pratyekaṃ labhate phalam ||
makhāyutaṃ go'yutaṃ ca cāṃdrāyaṇaśatodbhavam
||21||ममाग्रे प्रत्यहं वत्स प्रत्येकं लभते फलम् ॥
मखायुतं गोऽयुतं च चांद्रायणशतोद्भवम्
vidhibāhyakṛtā pṛjā saphalā jāyate nṛṇām ||
ghaṇṭānādena tuṣṭo'haṃ prayacchāmi svakaṃ padam
||22||विधिबाह्यकृता पृजा सफला जायते नृणाम् ॥
घण्टानादेन तुष्टोऽहं प्रयच्छामि स्वकं पदम्
nāgā'ricihnitā ghaṃṭā rathāṃgena samanvitā ||
vādanātkurute nāśaṃ janmakoṭibhayasya vai
||23||नागाऽरिचिह्निता घंटा रथांगेन समन्विता ॥
वादनात्कुरुते नाशं जन्मकोटिभयस्य वै
garuḍenāṃ'kitāṃ ghaṃṭāṃ dṛṣṭvāhaṃ pratyahaṃ mudā ||
prītiṃ karomi deveśa lakṣmīṃ prāpya yathā'dhanaḥ
||24||गरुडेनांऽकितां घंटां दृष्ट्वाहं प्रत्यहं मुदा ॥
प्रीतिं करोमि देवेश लक्ष्मीं प्राप्य यथाऽधनः
ghaṃṭādaṇḍasya śirasi sucakraṃ sthāpayettu yaḥ ||
matpriyaṃ vainateyaṃ vā sthāpitaṃ bhuvanatrayam
||25||घंटादण्डस्य शिरसि सुचक्रं स्थापयेत्तु यः ॥
मत्प्रियं वैनतेयं वा स्थापितं भुवनत्रयम्
ghaṃṭānādaṃ sacakraṃ ca aṃtakāle śṛṇoti yaḥ ||
pāpakoṭiyutasyā'pi naśyaṃti yamakiṃkarāḥ
||26||घंटानादं सचक्रं च अंतकाले शृणोति यः ॥
पापकोटियुतस्याऽपि नश्यंति यमकिंकराः
sarvadoṣāḥ praṇaśyaṃti ghaṃṭānādena vai suta ||
devatānāṃ sarudrāṇāṃ pitṝṇāmutsavo bhavet
||27||सर्वदोषाः प्रणश्यंति घंटानादेन वै सुत ॥
देवतानां सरुद्राणां पितॄणामुत्सवो भवेत्
abhāve vainateyasya cakrasyā'pi na saṃśayaḥ ||
ghaṃṭānādena bhaktānāṃ prasādaṃ prakaromyaham
||28||अभावे वैनतेयस्य चक्रस्याऽपि न संशयः ॥
घंटानादेन भक्तानां प्रसादं प्रकरोम्यहम्
gṛhe yasminbhavennityaṃ ghaṇṭā nāgārisaṃyutā ||
sarpāṇāṃ na bhayaṃ tatra nāgnividyutsamudbhavam
||29||गृहे यस्मिन्भवेन्नित्यं घण्टा नागारिसंयुता ॥
सर्पाणां न भयं तत्र नाग्निविद्युत्समुद्भवम्
yasya ghaṃṭā gṛhe nāsti śaṃkho na purato mama ||
kathaṃ bhāgavato jñeyaḥ kathaṃ bhavati vallabhaḥ
||30||यस्य घंटा गृहे नास्ति शंखो न पुरतो मम ॥
कथं भागवतो ज्ञेयः कथं भवति वल्लभः
caṃdanasya pravakṣyāma māhātmyaṃ tava putraka ||
yasminkṛte bhavetprītirmamātyaṃtaṃ na saṃśayaḥ
||31||चंदनस्य प्रवक्ष्याम माहात्म्यं तव पुत्रक ॥
यस्मिन्कृते भवेत्प्रीतिर्ममात्यंतं न संशयः
sacaṃdanaṃ sakusumaṃ karpūrāgarumiśritam ||
mṛganābhisamāyuktaṃ jātīphalasamanvitam
||32||सचंदनं सकुसुमं कर्पूरागरुमिश्रितम् ॥
मृगनाभिसमायुक्तं जातीफलसमन्वितम्
tulasīcaṃdanopetaṃ mamātyaṃtasukhāvaham ||
yo dadāti hi māṃ nityaṃ tulasīkāṣṭhasaṃbhavam
||33||तुलसीचंदनोपेतं ममात्यंतसुखावहम् ॥
यो ददाति हि मां नित्यं तुलसीकाष्ठसंभवम्
yugāni vasate svarge hyanaṃtāni narottamaḥ ||
mahāviṣṇoḥ kalau bhaktyā dattvā tulasicaṃdanam
||34||युगानि वसते स्वर्गे ह्यनंतानि नरोत्तमः ॥
महाविष्णोः कलौ भक्त्या दत्त्वा तुलसिचंदनम्
arcayenmālatīpuṣpairna bhūyaḥ stanapo bhavet ||
tulasīkāṣṭhasaṃbhūtaṃ caṃdanaṃ yacchate mama
||35||अर्चयेन्मालतीपुष्पैर्न भूयः स्तनपो भवेत् ॥
तुलसीकाष्ठसंभूतं चंदनं यच्छते मम
dahāmi pātakaṃ sarvaṃ pūrvajanmaśataiḥ kṛtam ||
sarveṣāmeva devānāṃ tulasīkāṣṭhacaṃdanam
||36||दहामि पातकं सर्वं पूर्वजन्मशतैः कृतम् ॥
सर्वेषामेव देवानां तुलसीकाष्ठचंदनम्
pitṝṇāṃ ca viśeṣeṇa sadā'bhīṣṭaṃ yathā mama
||37||पितॄणां च विशेषेण सदाऽभीष्टं यथा मम
śrīkhaṃḍaṃ caṃdanaṃ tāvacchreṣṭhaṃ kṛṣṇāguruṃ tathā ||
yāvanna dīyate mahyaṃ tulasīkāṣṭhacaṃdanam
||38||श्रीखंडं चंदनं तावच्छ्रेष्ठं कृष्णागुरुं तथा ॥
यावन्न दीयते मह्यं तुलसीकाष्ठचंदनम्
tāvatkastūrikā''modaḥ karpūrasya sugaṃdhitā ||
yāvanna dīyate mahyaṃ tulasīkāṣṭhacaṃdanam
||39||तावत्कस्तूरिकाऽऽमोदः कर्पूरस्य सुगंधिता ॥
यावन्न दीयते मह्यं तुलसीकाष्ठचंदनम्
kalau yacchaṃti ye mahyaṃ tulasīkāṣṭhacaṃdanam ||
mārgaśīrṣaśubhemāse te kṛtārthā na saṃśayaḥ
||40||कलौ यच्छंति ये मह्यं तुलसीकाष्ठचंदनम् ॥
मार्गशीर्षशुभेमासे ते कृतार्था न संशयः
yo hi bhāgavato bhūtvā kalau tulasicaṃdanam ||
nārpayedvai sahomāse nā'sau bhāgavato naraḥ
||41||यो हि भागवतो भूत्वा कलौ तुलसिचंदनम् ॥
नार्पयेद्वै सहोमासे नाऽसौ भागवतो नरः
kuṃkumāguruśrīkhaṇḍakardamairmama vigraham ||
ālipedvai sahomāse kalpakoṭiṃ vaseddivi
||42||कुंकुमागुरुश्रीखण्डकर्दमैर्मम विग्रहम् ॥
आलिपेद्वै सहोमासे कल्पकोटिं वसेद्दिवि
karpūrāgurumiśreṇa caṃdanenā'nuliṃpayet ||
mṛgadarpaṃ viśeṣeṇa abhīṣṭaṃ ca sadā mama
||43||कर्पूरागुरुमिश्रेण चंदनेनाऽनुलिंपयेत् ॥
मृगदर्पं विशेषेण अभीष्टं च सदा मम
vilepayati yo māṃ vai śaṃkhe kṛtvā tu caṃdanam ||
mārgaśīrṣe tadā prītiṃ karomi śatavārṣikīm
||44||विलेपयति यो मां वै शंखे कृत्वा तु चंदनम् ॥
मार्गशीर्षे तदा प्रीतिं करोमि शतवार्षिकीम्
sevate tulasīpatrairnityamāmalakaiśca yaḥ ||
mārgaśīrṣe sadā bhaktyā sa labhedvāṃchitaṃ phalam
||45||सेवते तुलसीपत्रैर्नित्यमामलकैश्च यः ॥
मार्गशीर्षे सदा भक्त्या स लभेद्वांछितं फलम्
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe brahmaviṣṇusaṃvāde mārgaśīrṣamāhātmye bhagavate tulasīkāṣṭhacaṃdanārpaṇaphalakathanaṃnāma ṣaṣṭho'dhyāyaḥ || 6 ||