tatsahasrapuṣpāṃkitamālāsthāpanaphalayovarṇanam
brahmovāca
māhātmyaṃ vada deveśa puṣpajātisamudbhavam ||
yenayena ca puṣpeṇa yatphalaṃ labhate naraḥ
||1||माहात्म्यं वद देवेश पुष्पजातिसमुद्भवम् ॥
येनयेन च पुष्पेण यत्फलं लभते नरः
śrībhagavānuvāca
śṛṇu putra pravakṣyāmi māhātmyaṃ puṣpasaṃbhavam ||
yena puṣpeṇa me prītirbhavetsamyaṅna saṃśayaḥ
||2||शृणु पुत्र प्रवक्ष्यामि माहात्म्यं पुष्पसंभवम् ॥
येन पुष्पेण मे प्रीतिर्भवेत्सम्यङ्न संशयः
mallikā mālatī caiva yūthikā cātimuktakā ||
pāṭalā karavīraṃ ca jayantī vijayā tathā
||3||मल्लिका मालती चैव यूथिका चातिमुक्तका ॥
पाटला करवीरं च जयन्ती विजया तथा
kubjakastabakaścaiva karṇikāraṃ kuraṃṭakaḥ ||
caṃpakaścātakaḥ kundo bāṇaḥ karcūramallikā
||4||कुब्जकस्तबकश्चैव कर्णिकारं कुरंटकः ॥
चंपकश्चातकः कुन्दो बाणः कर्चूरमल्लिका
aśokastilakaścaiva tathaivā'parayūthikaḥ ||
amī puṣpaprakārāstu śastā me pūjane suta
||5||अशोकस्तिलकश्चैव तथैवाऽपरयूथिकः ॥
अमी पुष्पप्रकारास्तु शस्ता मे पूजने सुत
ketakīpatrapuṣpaṃ ca bhṛṃgarājastathaiva ca ||
tulasīpatrapuṣpaṃ ca sadyaḥ prītikaraṃ mama
||6||केतकीपत्रपुष्पं च भृंगराजस्तथैव च ॥
तुलसीपत्रपुष्पं च सद्यः प्रीतिकरं मम
padmānyaṃbusamutthāni raktanīlotpale tathā ||
sitotpalaṃ sahomāse mamā'tyantaṃ hi vallabham
||7||पद्मान्यंबुसमुत्थानि रक्तनीलोत्पले तथा ॥
सितोत्पलं सहोमासे ममाऽत्यन्तं हि वल्लभम्
tānyeva ca praśastāni kusumāni ca me suta ||
yāni syurvarṇayuktāni rasagandhayutāni ca
||8||तान्येव च प्रशस्तानि कुसुमानि च मे सुत ॥
यानि स्युर्वर्णयुक्तानि रसगन्धयुतानि च
nirgaṃdhānyapi śastāni kusumāni matāni me ||
surabhīṇi tathā'nyāni varjayitvā tu ketakīm
||9||निर्गंधान्यपि शस्तानि कुसुमानि मतानि मे ॥
सुरभीणि तथाऽन्यानि वर्जयित्वा तु केतकीम्
bāṇaṃ ca caṃpakā'śokaṃ karavīraṃ ca yūthikā ||
pāribhadraṃ pāṭalā ca bakulaṃ giriśālinī
||10||बाणं च चंपकाऽशोकं करवीरं च यूथिका ॥
पारिभद्रं पाटला च बकुलं गिरिशालिनी
bilvapatraṃ śamīpatraṃ patraṃ bhṛṃgirajasya ca ||
tamālāmalakīpatraṃ śastaṃ me pūjane suta
||11||बिल्वपत्रं शमीपत्रं पत्रं भृंगिरजस्य च ॥
तमालामलकीपत्रं शस्तं मे पूजने सुत
puṣpairaraṇyasaṃbhūtaiḥ patrairvā girisaṃbhavaiḥ ||
aparyuṣitaniśchidraiḥ prokṣitairjaṃtuvarjitaiḥ
||12||पुष्पैररण्यसंभूतैः पत्रैर्वा गिरिसंभवैः ॥
अपर्युषितनिश्छिद्रैः प्रोक्षितैर्जंतुवर्जितैः
athārāmodbhavairvāpi puṣpaiḥ saṃpūjayecca mām ||
puṣpajātiviśeṣeṇa bhavetpuṇyaṃ viśeṣataḥ
||13||अथारामोद्भवैर्वापि पुष्पैः संपूजयेच्च माम् ॥
पुष्पजातिविशेषेण भवेत्पुण्यं विशेषतः
tapaḥśīlaguṇopete pātre vedasya pārage ||
daśa dattvā suvarṇāni yatphalaṃ labhate naraḥ ||
tatphalaṃ labhate martyaḥ sahe kusumadānataḥ
||14||तपःशीलगुणोपेते पात्रे वेदस्य पारगे ॥
दश दत्त्वा सुवर्णानि यत्फलं लभते नरः ॥
तत्फलं लभते मर्त्यः सहे कुसुमदानतः
droṇapuṣpe tathaikasminmahyaṃ ca vinivedite ||
daśa dattvā suvarṇāni phalaṃ tadadhikaṃ suta
||15||द्रोणपुष्पे तथैकस्मिन्मह्यं च विनिवेदिते ॥
दश दत्त्वा सुवर्णानि फलं तदधिकं सुत
puṣpātpuṣpāṃtare bhedo yathā''sīttannibodha me
||16||पुष्पात्पुष्पांतरे भेदो यथाऽऽसीत्तन्निबोध मे
droṇapuṣpasahasrebhyaḥ khādiraṃ tu viśiṣyate ||
khādirātpuṣpasāhasrācchamīpuṣpaṃ viśiṣyate
||17||द्रोणपुष्पसहस्रेभ्यः खादिरं तु विशिष्यते ॥
खादिरात्पुष्पसाहस्राच्छमीपुष्पं विशिष्यते
śamīpuṣpasahasrebhyo bilvapuṣpaṃ viśiṣyate ||
bilvapuṣpasahasrebhyo bakapuṣpaṃ viśiṣyate
||18||शमीपुष्पसहस्रेभ्यो बिल्वपुष्पं विशिष्यते ॥
बिल्वपुष्पसहस्रेभ्यो बकपुष्पं विशिष्यते
bakapuṣpasahasrebhyo naṃdyāvartaṃ viśiṣyate ||
naṃdyāvartasahasrāddhi karavīraṃ viśiṣyate
||19||बकपुष्पसहस्रेभ्यो नंद्यावर्तं विशिष्यते ॥
नंद्यावर्तसहस्राद्धि करवीरं विशिष्यते
karavīrasahasrasya kusumaṃ śvetamuttamam ||
karavīraśvetapuṣpātpālāśaṃ puṣpamuttamam
||20||करवीरसहस्रस्य कुसुमं श्वेतमुत्तमम् ॥
करवीरश्वेतपुष्पात्पालाशं पुष्पमुत्तमम्
pālāśapuṣpasāhasrātkuśapuṣpaṃ viśiṣyate ||
kuśapuṣpasahasrāddhi vanamālā viśiṣyate
||21||पालाशपुष्पसाहस्रात्कुशपुष्पं विशिष्यते ॥
कुशपुष्पसहस्राद्धि वनमाला विशिष्यते
vanamālā sahasrāddhi caṃpakaṃ ca viśiṣyate ||
caṃpakasya puṣpaśatādaśokaṃ puṣpamuttamam
||22||वनमाला सहस्राद्धि चंपकं च विशिष्यते ॥
चंपकस्य पुष्पशतादशोकं पुष्पमुत्तमम्
aśokapuṣpasāhasrācchevantīpuṣpamuttamam ||
śevantīpuṣpasāhasrātkujakaṃ puṣpamuttamam
||23||अशोकपुष्पसाहस्राच्छेवन्तीपुष्पमुत्तमम् ॥
शेवन्तीपुष्पसाहस्रात्कुजकं पुष्पमुत्तमम्
kujapuṣpasahasrāddhi mālatīpuṣpamuttamam ||
mālatīpuṣpasāhasrātsandhyāpuṣpaṃ viśiṣyate
||24||कुजपुष्पसहस्राद्धि मालतीपुष्पमुत्तमम् ॥
मालतीपुष्पसाहस्रात्सन्ध्यापुष्पं विशिष्यते
sandhyā puṣpasahasrāddhi trisaṃdhyāpuṣpamuttamam
||25||सन्ध्या पुष्पसहस्राद्धि त्रिसंध्यापुष्पमुत्तमम्
trisaṃdhyāraktasāhasrāttrisaṃdhyāśvetamuttamam ||
trisandhyāśvetasāhasrātkundapuṣpaṃ viśiṣyate
||26||त्रिसंध्यारक्तसाहस्रात्त्रिसंध्याश्वेतमुत्तमम् ॥
त्रिसन्ध्याश्वेतसाहस्रात्कुन्दपुष्पं विशिष्यते
kundapuṣpasahasrāddhi jātīpuṣpaṃ viśiṣyate ||
sarvāsāṃ puṣpajātīnāṃ jātīpuṣpamihottamam
||27||कुन्दपुष्पसहस्राद्धि जातीपुष्पं विशिष्यते ॥
सर्वासां पुष्पजातीनां जातीपुष्पमिहोत्तमम्
jātīpuṣpasahasreṇa yacchenmālāṃ suśobhanām ||
mahyaṃ yo vidhivaddadyāttasya puṇyaphalaṃ śṛṇu
||28||जातीपुष्पसहस्रेण यच्छेन्मालां सुशोभनाम् ॥
मह्यं यो विधिवद्दद्यात्तस्य पुण्यफलं शृणु
kalpakoṭisahasrāṇi kalpakoṭiśatāni ca ||
matpure vasate nityaṃ mamatulya parākramaḥ
||29||कल्पकोटिसहस्राणि कल्पकोटिशतानि च ॥
मत्पुरे वसते नित्यं ममतुल्य पराक्रमः
yeṣāṃ saṃti ca puṣpāṇi praśastāni mamā'rcane ||
teṣāṃ patrāṇi śastāni tadabhāve phalāni ca
||30||येषां संति च पुष्पाणि प्रशस्तानि ममाऽर्चने ॥
तेषां पत्राणि शस्तानि तदभावे फलानि च
etaiḥ patraiśca puṣpaiśca phalaiścā'pi tathāhi mām ||
arcandaśasuvarṇasya pratyekaṃ phalamāpnuyāt
||31||एतैः पत्रैश्च पुष्पैश्च फलैश्चाऽपि तथाहि माम् ॥
अर्चन्दशसुवर्णस्य प्रत्येकं फलमाप्नुयात्
etābhiḥ puṣpajātībhiḥ sahomāse'rcayaṃti ye ||
bhaktiṃ dadāmi teṣāṃ vai tuṣṭaḥ sannātra saṃśayaḥ
||32||एताभिः पुष्पजातीभिः सहोमासेऽर्चयंति ये ॥
भक्तिं ददामि तेषां वै तुष्टः सन्नात्र संशयः
dhanaṃ putrāṃstathā dārānyatkiṃcidvāṃchate hi saḥ ||
tattaddadāmi deveśa puṣpairebhiḥ pratoṣitaḥ
||33||धनं पुत्रांस्तथा दारान्यत्किंचिद्वांछते हि सः ॥
तत्तद्ददामि देवेश पुष्पैरेभिः प्रतोषितः
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe brahmaviṣṇusaṃvāde mārgaśīrṣamāhātmye jātīpuṣpaśraiṣṭhyakathanapūrvakaṃ viṣṇukaṇṭhe tatsahasrapuṣpāṃkitamālāsthāpanaphalayovarṇanaṃnāma saptamo'dhyāyaḥ || 7 ||