मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Skandapurāṇam — Aruṇācalamāhātmyam (uttarārdham), adhyāya 18

3
Māheśvarakhaṇḍaḥ · Aruṇācalamāhātmyam (uttarārdham) · 18

gārhasthyaṃ bibhratī bharturekāmratalavāsinaḥ

naṃdikeśvara uvāca

gārhasthyaṃ bibhratī bharturekāmratalavāsinaḥ ||

pakvānnapānaissā tatra paryyatarpayata prajāḥ

||1||

गार्हस्थ्यं बिभ्रती भर्तुरेकाम्रतलवासिनः ॥

पक्वान्नपानैस्सा तत्र पर्य्यतर्पयत प्रजाः

jātu saṃdhyānusaṃdhānamukulīkṛtalocanam ||

baddhāṃjalipuṭaṃ devamadrākṣīdadrinaṃdinī

||2||

जातु संध्यानुसंधानमुकुलीकृतलोचनम् ॥

बद्धांजलिपुटं देवमद्राक्षीदद्रिनंदिनी

dhyāyate nūnamadhunā kāpi saubhāgyaśālinī ||

kriyate yanmayi prema tanmanye vacanaṃ mahat

||3||

ध्यायते नूनमधुना कापि सौभाग्यशालिनी ॥

क्रियते यन्मयि प्रेम तन्मन्ये वचनं महत्

kathaṃ vijñāyate puṃsāṃ kuṭilā mānasī sthitiḥ ||

mithyopacārāddakṣeṇa vaṃcitāsmyamunā bhṛśam

||4||

कथं विज्ञायते पुंसां कुटिला मानसी स्थितिः ॥

मिथ्योपचाराद्दक्षेण वंचितास्म्यमुना भृशम्

mayi dākṣiṇyamevāsya manye manasi cedrahaḥ ||

janaḥ saubhāgyavānyasmādbhavati snehabhājanam

||5||

मयि दाक्षिण्यमेवास्य मन्ये मनसि चेद्रहः ॥

जनः सौभाग्यवान्यस्माद्भवति स्नेहभाजनम्

adyaprabhṛti te dāsastapobhiḥ krīta ityapi ||

mugdheṃduśekhareṇāsmi vipralabdhā smarāriṇā

||6||

अद्यप्रभृति ते दासस्तपोभिः क्रीत इत्यपि ॥

मुग्धेंदुशेखरेणास्मि विप्रलब्धा स्मरारिणा

asamānānurāgeṣu nārīṇāṃ mūḍhacetasām ||

saubhāgyagarvo lokeṣu parihāsāya kevalam

||7||

असमानानुरागेषु नारीणां मूढचेतसाम् ॥

सौभाग्यगर्वो लोकेषु परिहासाय केवलम्

iti praṇayaroṣeṇa devyāḥ kaluṣacetasaḥ ||

havyavāhātapālīḍhamivānanamalakṣyata

||8||

इति प्रणयरोषेण देव्याः कलुषचेतसः ॥

हव्यवाहातपालीढमिवाननमलक्ष्यत

vāṣpavāriplave tasyā ātāmre ca vilocane ||

nīlotpale jalāpūrṇe iva bhūmnā virejatuḥ

||9||

वाष्पवारिप्लवे तस्या आताम्रे च विलोचने ॥

नीलोत्पले जलापूर्णे इव भूम्ना विरेजतुः

yattasyādhīnatilakaṃ bhruvoryugamabhajyata ||

dvedhākṛtamivādarśi manmathasya śarāsanam

||10||

यत्तस्याधीनतिलकं भ्रुवोर्युगमभज्यत ॥

द्वेधाकृतमिवादर्शि मन्मथस्य शरासनम्

aṃtarmanyubhareṇāsyāḥ kaṃpate smādharacchadaḥ ||

muhuḥ pravālasthāyīva raktāśokasya pallavaḥ

||11||

अंतर्मन्युभरेणास्याः कंपते स्माधरच्छदः ॥

मुहुः प्रवालस्थायीव रक्ताशोकस्य पल्लवः

atīva rajyamāne tatpārvatyā gaṃḍamaṃḍalam ||

śāṇāvagharṣamāṇikyadarpaṇapratimaṃ babhau

||12||

अतीव रज्यमाने तत्पार्वत्या गंडमंडलम् ॥

शाणावघर्षमाणिक्यदर्पणप्रतिमं बभौ

aṃtarvepadhutau tasyāścakaṃpāte payodharau ||

padmakośāvivāṃtaḥstha caṃcarīkapracālitau

||13||

अंतर्वेपधुतौ तस्याश्चकंपाते पयोधरौ ॥

पद्मकोशाविवांतःस्थ चंचरीकप्रचालितौ

aciṃtayacca saṃbhūya saubhāgyābhāvato nanu ||

mamāyamanyastrīciṃtāṃ kurute caṃdrabhūṣaṇaḥ

||14||

अचिंतयच्च संभूय सौभाग्याभावतो ननु ॥

ममायमन्यस्त्रीचिंतां कुरुते चंद्रभूषणः

tadaiṣā kvāpi yāsyāmi kimatrāstyekayā mama ||

tapasyate ca saubhāgyamarjanīyaṃ mayādhunā

||15||

तदैषा क्वापि यास्यामि किमत्रास्त्येकया मम ॥

तपस्यते च सौभाग्यमर्जनीयं मयाधुना

nimīlitākṣiṇyevāsya gaṃtavyaṃ nibhṛtaṃ mayā ||

na cenmāṃ vārayatyeṣa kaṃṭhādupari bhāṣitaiḥ

||16||

निमीलिताक्षिण्येवास्य गंतव्यं निभृतं मया ॥

न चेन्मां वारयत्येष कंठादुपरि भाषितैः

vatsau tu vardhayatyeva gaṃgeyamativatsalā ||

devastu na smaratyeva māmanyastrīparāyaṇaḥ

||17||

वत्सौ तु वर्धयत्येव गंगेयमतिवत्सला ॥

देवस्तु न स्मरत्येव मामन्यस्त्रीपरायणः

iti niścitya devasya pārśvādāśu nivṛttya sā ||

anirdiśya diśaṃ kāṃcidyātuṃ vyagrā pracakrame

||18||

इति निश्चित्य देवस्य पार्श्वादाशु निवृत्त्य सा ॥

अनिर्दिश्य दिशं कांचिद्यातुं व्यग्रा प्रचक्रमे

calāvatī mālyavatī mālinī vijayā jayā ||

vāritā api saṃraṃbhātsvāminīmanvayuḥ svayam

||19||

चलावती माल्यवती मालिनी विजया जया ॥

वारिता अपि संरंभात्स्वामिनीमन्वयुः स्वयम्

tatra sāpi girīnpuṇyānvanāni nagarāṇi ca ||

sarāṃsi saritaścaiṣā vicacāra samaṃtataḥ

||20||

तत्र सापि गिरीन्पुण्यान्वनानि नगराणि च ॥

सरांसि सरितश्चैषा विचचार समंततः

bhramaṃtī sahyapādeṣu drāviḍākhye sunīvṛti ||

tīrtvā śaktyāpagāṃ devī vijayāṃ samabhāṣata

||21||

भ्रमंती सह्यपादेषु द्राविडाख्ये सुनीवृति ॥

तीर्त्वा शक्त्यापगां देवी विजयां समभाषत

dṛśyo'yaṃ nātidūreṇa purastātsakalāruṇaḥ ||

śṛṃgaissaṃlakṣyate'ṣṭābhirnūnaṃ māhātmyavāngiriḥ

||22||

दृश्योऽयं नातिदूरेण पुरस्तात्सकलारुणः ॥

शृंगैस्संलक्ष्यतेऽष्टाभिर्नूनं माहात्म्यवान्गिरिः

upatyakāsu caitasya dṛśyaṃte tāpasāśramāḥ ||

atīva pāvanāḥ śāṃtāḥ puṇyāraṇyamanoharāḥ

||23||

उपत्यकासु चैतस्य दृश्यंते तापसाश्रमाः ॥

अतीव पावनाः शांताः पुण्यारण्यमनोहराः

gatvā nirūpayāmastānimānpuṇyāśramānvayam ||

prasīdatitarāṃ ceta eṣāṃ saṃdarśanena me

||24||

गत्वा निरूपयामस्तानिमान्पुण्याश्रमान्वयम् ॥

प्रसीदतितरां चेत एषां संदर्शनेन मे

evamāhrādayatyāli krameṇa girinaṃdinī ||

tasyādrerjagmuṣī pārśvamapaśyatkaṃcidāśramam

||25||

एवमाह्रादयत्यालि क्रमेण गिरिनंदिनी ॥

तस्याद्रेर्जग्मुषी पार्श्वमपश्यत्कंचिदाश्रमम्

lūtāstaṃtūnnayaṃtyatra kumbhīrāḥ śaivalānyapi ||

śiśūnpuṣṇaṃti nīvāraiḥ sapharānbhūrimāyavaḥ

||26||

लूतास्तंतून्नयंत्यत्र कुम्भीराः शैवलान्यपि ॥

शिशून्पुष्णंति नीवारैः सफरान्भूरिमायवः

haraṃtyavakarānvālaiścamarāḥ sphītaromabhiḥ ||

samīkurvaṃti codbhūtairviṣāṇairyatra sairibhāḥ

||27||

हरंत्यवकरान्वालैश्चमराः स्फीतरोमभिः ॥

समीकुर्वंति चोद्भूतैर्विषाणैर्यत्र सैरिभाः

vānarāḥ phalapuṣpāṇi madhupatrāṇi bhallukāḥ ||

kroḍāḥ snānīyamṛtsnāṃ ca yatrarṣibhyo nayaṃtyaho

||28||

वानराः फलपुष्पाणि मधुपत्राणि भल्लुकाः ॥

क्रोडाः स्नानीयमृत्स्नां च यत्रर्षिभ्यो नयंत्यहो

kākolūkaiḥ śukaśyenairmṛgavyāghrairharidvipaiḥ ||

kalāpisarpairyatrāsumārjāraiḥ sauhṛdaṃ śritam

||29||

काकोलूकैः शुकश्येनैर्मृगव्याघ्रैर्हरिद्विपैः ॥

कलापिसर्पैर्यत्रासुमार्जारैः सौहृदं श्रितम्

hūyamānapurāḍāśadravyasaurabhyahāriṇī ||

yatra drumāṃtarālebhyo dhūmyā niryāti pāvanī

||30||

हूयमानपुराडाशद्रव्यसौरभ्यहारिणी ॥

यत्र द्रुमांतरालेभ्यो धूम्या निर्याति पावनी

paṭhaṃti śatarudrīyaṃ yatra vāyasavairiṇaḥ ||

gṛṇaṃti kākāḥ stotrāṇi sāma gāyaṃti sārikāḥ

||31||

पठंति शतरुद्रीयं यत्र वायसवैरिणः ॥

गृणंति काकाः स्तोत्राणि साम गायंति सारिकाः

śākaśāliṣu śārdūlāścaraṃti ca tathaiva gāḥ ||

siṃcaṃti puṣkarāṃbhobhiḥ kuṃbhinī yatra pādapān

||32||

शाकशालिषु शार्दूलाश्चरंति च तथैव गाः ॥

सिंचंति पुष्करांभोभिः कुंभिनी यत्र पादपान्

kvacicca śobhane deśe puṇye puṇyamanohare ||

dadarśa sā tapasyantaṃ yaṃ kaṃciddṛṣisattamam

||33||

क्वचिच्च शोभने देशे पुण्ये पुण्यमनोहरे ॥

ददर्श सा तपस्यन्तं यं कंचिद्दृषिसत्तमम्

adhastātsaptaparṇasya citravyāghratvagāsane ||

baddhavīrāsanaṃ samyakpāvane kuśaviṣṭare

||34||

अधस्तात्सप्तपर्णस्य चित्रव्याघ्रत्वगासने ॥

बद्धवीरासनं सम्यक्पावने कुशविष्टरे

śāliśūkāruṇābhābhirjaṭābhirbhasmapāṃḍuram ||

acaṃcalābhirvidyudbhiriva śāradavāridam

||35||

शालिशूकारुणाभाभिर्जटाभिर्भस्मपांडुरम् ॥

अचंचलाभिर्विद्युद्भिरिव शारदवारिदम्

nāsāgraniścaladṛśaṃ samaprasphuritādharam ||

āvarttayantaṃ rudrākṣamālikāmagrapāṇinā

||36||

नासाग्रनिश्चलदृशं समप्रस्फुरिताधरम् ॥

आवर्त्तयन्तं रुद्राक्षमालिकामग्रपाणिना

pratyagranirṇejanato hyaṃtyaśyānadaśāṃcale ||

vasānaṃ valkalayuge saṃdhyābhre bhūbhṛtāṃ yathā

||37||

प्रत्यग्रनिर्णेजनतो ह्यंत्यश्यानदशांचले ॥

वसानं वल्कलयुगे संध्याभ्रे भूभृतां यथा

ṣaḍvargahiṃsrabaṃdhāya sthāpitāṃ vāgurāmiva ||

upavītatrayīmārādurogartasya bibhratam ||

kṛtocitopacārā sā tamaprākṣīttapodhanam

||38||

षड्वर्गहिंस्रबंधाय स्थापितां वागुरामिव ॥

उपवीतत्रयीमारादुरोगर्तस्य बिभ्रतम् ॥

कृतोचितोपचारा सा तमप्राक्षीत्तपोधनम्

pārvatyuvāca

kastvaṃ ko'yaṃ girivaro yatra tvaṃ kuruṣe tapaḥ

||39||

कस्त्वं कोऽयं गिरिवरो यत्र त्वं कुरुषे तपः

sa cāhāruṇaśailo'yaṃ puṇyakṣetreṣu pūjitaḥ ||

gautamo'haṃ munirmuktyai tapasārādhaye śivam

||40||

स चाहारुणशैलोऽयं पुण्यक्षेत्रेषु पूजितः ॥

गौतमोऽहं मुनिर्मुक्त्यै तपसाराधये शिवम्

ityuktvā vijayādīnāṃ mukhenaināmumāṃ vidan ||

praṇamya bhaktyā bahuśo nītavānuṭajaṃ nijam

||41||

इत्युक्त्वा विजयादीनां मुखेनैनामुमां विदन् ॥

प्रणम्य भक्त्या बहुशो नीतवानुटजं निजम्

kandamūlaphalādyaiśca kṛtātithyāmimāṃ muniḥ ||

jaganmaṃgalamūlāya tapase cānvamanyata

||42||

कन्दमूलफलाद्यैश्च कृतातिथ्यामिमां मुनिः ॥

जगन्मंगलमूलाय तपसे चान्वमन्यत

jyotiḥstambhasya saṃbhūtimārabhyānukrameṇa saḥ ||

jagāda cāsyai śoṇādrermahimānamaśeṣataḥ

||43||

ज्योतिःस्तम्भस्य संभूतिमारभ्यानुक्रमेण सः ॥

जगाद चास्यै शोणाद्रेर्महिमानमशेषतः

śoṇādreḥ pūrvadigbhāge sthalīśvaramiti sthalam ||

yatra saṃnihitaḥ śaṃbhurjyotirliṃgātmatāṃ gataḥ

||44||

शोणाद्रेः पूर्वदिग्भागे स्थलीश्वरमिति स्थलम् ॥

यत्र संनिहितः शंभुर्ज्योतिर्लिंगात्मतां गतः

vaikuṇṭhaparameṣṭhyādi gīrvāṇa nibiḍīkṛte ||

na tatra me tapaḥ kartumavyākṣepeṇa śakyate

||45||

वैकुण्ठपरमेष्ठ्यादि गीर्वाण निबिडीकृते ॥

न तत्र मे तपः कर्तुमव्याक्षेपेण शक्यते

ayaṃ śoṇagireḥ pādaḥ pravālācalanāmavān ||

puṇyāraṇyoparuddhatvādrahasyatvaṃ vigāhate

||46||

अयं शोणगिरेः पादः प्रवालाचलनामवान् ॥

पुण्यारण्योपरुद्धत्वाद्रहस्यत्वं विगाहते

tata evāhamatraiva pratiṣṭhāpya trilocanam ||

ārādhaye yathāśakti tapobhiḥ kalpitātmabhiḥ

||47||

तत एवाहमत्रैव प्रतिष्ठाप्य त्रिलोचनम् ॥

आराधये यथाशक्ति तपोभिः कल्पितात्मभिः

mamāśramasamīpe'sminpuṇyakṣetramidaṃ mahat ||

kriyatāmāśramo devyā karttavyaṃ hi tapaściram

||48||

ममाश्रमसमीपेऽस्मिन्पुण्यक्षेत्रमिदं महत् ॥

क्रियतामाश्रमो देव्या कर्त्तव्यं हि तपश्चिरम्

munerevamanujñānātkṛtāśramaparigrahā ||

udayuṃkta tapaḥ karttuṃ sumahatparvatātmajā

||49||

मुनेरेवमनुज्ञानात्कृताश्रमपरिग्रहा ॥

उदयुंक्त तपः कर्त्तुं सुमहत्पर्वतात्मजा

āśramaṃ rakṣituṃ satyavatīṃ kānanavāsinīm ||

śubhagāṃ dhuṃdhumāriṃ ca prāgādyāśāsvatiṣṭhipat

||50||

आश्रमं रक्षितुं सत्यवतीं काननवासिनीम् ॥

शुभगां धुंधुमारिं च प्रागाद्याशास्वतिष्ठिपत्

tapovanasya sarvasya rakṣārthaṃ sā samādiśat ||

durgāmanargalasphūrtimājñānirvāhaṇakṣamām

||51||

तपोवनस्य सर्वस्य रक्षार्थं सा समादिशत् ॥

दुर्गामनर्गलस्फूर्तिमाज्ञानिर्वाहणक्षमाम्

anaṃtaraṃ sā dhammillaṃ maṃdāraprasavocitam ||

jaṭābharatvaṃ tapase gamayāmāsa pārvatī

||52||

अनंतरं सा धम्मिल्लं मंदारप्रसवोचितम् ॥

जटाभरत्वं तपसे गमयामास पार्वती

haṃsacihnadaśaṃ hitvā dukūlaṃ mihakālaghu ||

paruṣaṃ sukumārāṃgī paridhattesma valkalam

||53||

हंसचिह्नदशं हित्वा दुकूलं मिहकालघु ॥

परुषं सुकुमारांगी परिधत्तेस्म वल्कलम्

api prasūnāvacayanissahāṃgulipallavā ||

alāvīdatitīkṣṇāgrāṇyavikāraṃ kuśāni sā

||54||

अपि प्रसूनावचयनिस्सहांगुलिपल्लवा ॥

अलावीदतितीक्ष्णाग्राण्यविकारं कुशानि सा

vajrasūcinirbharāṃgairavacchinnāni kaṃṭakaiḥ ||

śirīṣamṛdvī śāṃḍilyapallavānyuccikāya yā

||55||

वज्रसूचिनिर्भरांगैरवच्छिन्नानि कंटकैः ॥

शिरीषमृद्वी शांडिल्यपल्लवान्युच्चिकाय या

pāvanyāṃ kamalānadyāṃ prātarvihitamajjanā ||

arcayāmāsa raktābjairyathāvidhi vibhākaram

||56||

पावन्यां कमलानद्यां प्रातर्विहितमज्जना ॥

अर्चयामास रक्ताब्जैर्यथाविधि विभाकरम्

darbhākṣatatilonmiśrairgaurī śrīnadivāribhiḥ ||

devī nirvartayāmāsa devarṣipitṛtarpaṇam

||57||

दर्भाक्षततिलोन्मिश्रैर्गौरी श्रीनदिवारिभिः ॥

देवी निर्वर्तयामास देवर्षिपितृतर्पणम्

vālukāmaṃḍale sūryamāvāhyābhyarcya paṃkajaiḥ ||

kṛtapradakṣiṇā gaurī praṇanāma sahasraśaḥ

||58||

वालुकामंडले सूर्यमावाह्याभ्यर्च्य पंकजैः ॥

कृतप्रदक्षिणा गौरी प्रणनाम सहस्रशः

svayameva pratiṣṭhāpya liṃgaṃ kimapi śaṃkaram ||

āgamoktena vidhinā pūjayāmāsa pārvatī

||59||

स्वयमेव प्रतिष्ठाप्य लिंगं किमपि शंकरम् ॥

आगमोक्तेन विधिना पूजयामास पार्वती

āsanena ca mūrtyā ca mūlenāṃgaiśca sā ravim ||

daṃḍipiṃgalamukhyāṃśca śaktīrdīptādikā api

||60||

आसनेन च मूर्त्या च मूलेनांगैश्च सा रविम् ॥

दंडिपिंगलमुख्यांश्च शक्तीर्दीप्तादिका अपि

tattaddikṣu ca somādīngrahāndhenvādimudrayā ||

tejaścaṃḍe cārcayitvā nirmālyaṃ ca nyavedayat

||61||

तत्तद्दिक्षु च सोमादीन्ग्रहान्धेन्वादिमुद्रया ॥

तेजश्चंडे चार्चयित्वा निर्माल्यं च न्यवेदयत्

argheṇātīva śuddhena saṃprokṣya ca samaṃtataḥ ||

dvāravāstu samabhyarcya nyāsānapi cakāra sā

||62||

अर्घेणातीव शुद्धेन संप्रोक्ष्य च समंततः ॥

द्वारवास्तु समभ्यर्च्य न्यासानपि चकार सा

bhūtaśuddhiṃ vidhāyānvagaṃtaryāgaṃ cakāra sā ||

hṛdi padmāsane cārcya jñānadharmādikānkramāt

||63||

भूतशुद्धिं विधायान्वगंतर्यागं चकार सा ॥

हृदि पद्मासने चार्च्य ज्ञानधर्मादिकान्क्रमात्

śaktīrdaleṣu vāmādīrdalāgre sūryavedhasau ||

kesarāgre somaviṣṇū karṇikāgre'gnidhūrjaṭī

||64||

शक्तीर्दलेषु वामादीर्दलाग्रे सूर्यवेधसौ ॥

केसराग्रे सोमविष्णू कर्णिकाग्रेऽग्निधूर्जटी

tadūrdhve śakticakraṃ ca vinyastabrahmapaṃcakā ||

aṃgairdattvā ca pādyādīnupacaryābhiṣicya sā

||65||

तदूर्ध्वे शक्तिचक्रं च विन्यस्तब्रह्मपंचका ॥

अंगैर्दत्त्वा च पाद्यादीनुपचर्याभिषिच्य सा

prādāccaṃdanapuṣpādi dhūpadīpapradāyinī ||

bhūyopi paṃcabrahmāṇi ṣaḍaṃgānyapyapūjayat

||66||

प्रादाच्चंदनपुष्पादि धूपदीपप्रदायिनी ॥

भूयोपि पंचब्रह्माणि षडंगान्यप्यपूजयत्

tattaddikṣu ca śakrādīnvajrādīṃśca vidhānataḥ ||

kṛtvā sarvopacārāṃśca vitatārāṣṭapuṣpikām

||67||

तत्तद्दिक्षु च शक्रादीन्वज्रादींश्च विधानतः ॥

कृत्वा सर्वोपचारांश्च वितताराष्टपुष्पिकाम्

paṃcavaktrāṇi cābhyarcya kṛtacaṃḍeśvarārcanā ||

pradakṣiṇā praṇāmādyairnityaṃ śivamapūjayat

||68||

पंचवक्त्राणि चाभ्यर्च्य कृतचंडेश्वरार्चना ॥

प्रदक्षिणा प्रणामाद्यैर्नित्यं शिवमपूजयत्

śivāgamoktavidhinā dravyaiḥ saubhāgyadāyibhiḥ ||

sā juhāva ca pūjāṃte praṇīte jātavedasi

||69||

शिवागमोक्तविधिना द्रव्यैः सौभाग्यदायिभिः ॥

सा जुहाव च पूजांते प्रणीते जातवेदसि

parikalpitopacārā ca kaṃdamūlaphalādikaiḥ ||

svayaṃ kṛtopacāreyamatithīnabhyapūjayat

||70||

परिकल्पितोपचारा च कंदमूलफलादिकैः ॥

स्वयं कृतोपचारेयमतिथीनभ्यपूजयत्

aṃguṣṭhāgreṇa tiṣṭhaṃtī grīṣye paṃcāgnimadhyataḥ ||

hrade ca śiśire caṃdrapīyūṣāpyāyitā'bhavat

||71||

अंगुष्ठाग्रेण तिष्ठंती ग्रीष्ये पंचाग्निमध्यतः ॥

ह्रदे च शिशिरे चंद्रपीयूषाप्यायिताऽभवत्

varṣarātrīṣu dhārābhiḥ saha vāridharā punaḥ ||

saudāminīva dadṛśe tamasi stimitā kṛtiḥ

||72||

वर्षरात्रीषु धाराभिः सह वारिधरा पुनः ॥

सौदामिनीव ददृशे तमसि स्तिमिता कृतिः

pāṇipādena padmāni mukhena ca kalānidhim ||

pradarśayatyanāyāsānninye sā haimanīrniśāḥ

||73||

पाणिपादेन पद्मानि मुखेन च कलानिधिम् ॥

प्रदर्शयत्यनायासान्निन्ये सा हैमनीर्निशाः

nīvārabījadānena sā mṛgānapyapoṣayat ||

ajñātahiṃsābhibhavānāśramopāṃtavartinaḥ

||74||

नीवारबीजदानेन सा मृगानप्यपोषयत् ॥

अज्ञातहिंसाभिभवानाश्रमोपांतवर्तिनः

kṛtālavālasalilaiḥ suvālākalaśāhṛtaiḥ ||

vātsalyādvarddhayāmāsa pūrṇānāśramapādapān

||75||

कृतालवालसलिलैः सुवालाकलशाहृतैः ॥

वात्सल्याद्वर्द्धयामास पूर्णानाश्रमपादपान्

pradakṣiṇāṃ kṛtavatī śoṇaśailaṃ girīṃdrajā ||

sā manorathasaṃsiddhyai nityaṃ saha sakhījanaiḥ

||76||

प्रदक्षिणां कृतवती शोणशैलं गिरींद्रजा ॥

सा मनोरथसंसिद्ध्यै नित्यं सह सखीजनैः

paṃcākṣarī jajāpaiṣā śivastotrāṇyudairayat ||

dadhyau ca devaṃ manasā śoṇaparvatarūpiṇam

||77||

पंचाक्षरी जजापैषा शिवस्तोत्राण्युदैरयत् ॥

दध्यौ च देवं मनसा शोणपर्वतरूपिणम्

anudinamaruṇācaleśvaraṃ sā praṇatavatī vihitapradakṣiṇādyaiḥ ||

śivanigamavidhānavedinī sā vyaracayadadrisutā ciraṃ tapasyām

||78||

अनुदिनमरुणाचलेश्वरं सा प्रणतवती विहितप्रदक्षिणाद्यैः ॥

शिवनिगमविधानवेदिनी सा व्यरचयदद्रिसुता चिरं तपस्याम्

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ sahitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe'ruṇācalamāhātmya uttarārdhe pārvatīkṛtāruṇācaleśvaraparicaraṇavarṇanaṃnāmā'ṣṭādaśo'dhyāyaḥ || 18 ||