tāvatkutaścidākarṇya tatrasthāṃ mahiṣāsuraḥ
naṃdikeśvara uvāca
tāvatkutaścidākarṇya tatrasthāṃ mahiṣāsuraḥ ||
avajñātasurārātirvidhvaṃsitapuraṃdaraḥ
||1||तावत्कुतश्चिदाकर्ण्य तत्रस्थां महिषासुरः ॥
अवज्ञातसुरारातिर्विध्वंसितपुरंदरः
sarvalokajayī siddhavidyādharabhayāvahaḥ ||
durnigraho varādāsīcchastrāstrairakhilairapi
||2||सर्वलोकजयी सिद्धविद्याधरभयावहः ॥
दुर्निग्रहो वरादासीच्छस्त्रास्त्रैरखिलैरपि
tīkṣṇānāmapi śāpānāmapyagocaratāṃ gataḥ ||
darpadbhirdānavaidaityaiḥ kauṇapaiśca niṣevitaḥ
||3||तीक्ष्णानामपि शापानामप्यगोचरतां गतः ॥
दर्पद्भिर्दानवैदैत्यैः कौणपैश्च निषेवितः
dūṣako munipatnīnāṃ dharmamārgopaghātakaḥ ||
balātpulomno namucervṛtrādapi balādhikaḥ
||4||दूषको मुनिपत्नीनां धर्ममार्गोपघातकः ॥
बलात्पुलोम्नो नमुचेर्वृत्रादपि बलाधिकः
hiraṇyakaśiporvaśyo hiraṇyākṣa ivāparaḥ ||
tāṃ vilobhayituṃ kāṃcitprāhiṇotkila dūtikām
||5||हिरण्यकशिपोर्वश्यो हिरण्याक्ष इवापरः ॥
तां विलोभयितुं कांचित्प्राहिणोत्किल दूतिकाम्
tataḥ sā tāpasīveṣadhāriṇī girijāṃ prati ||
sakhīsamakṣa evedamuvācānucitaṃ vacaḥ
||6||ततः सा तापसीवेषधारिणी गिरिजां प्रति ॥
सखीसमक्ष एवेदमुवाचानुचितं वचः
arāru bhīṣaṇe bhīro nivasasyatra kiṃ vane ||
vihartumucitā ramyeṣvavarodhanaveśmasu
||7||अरारु भीषणे भीरो निवसस्यत्र किं वने ॥
विहर्तुमुचिता रम्येष्ववरोधनवेश्मसु
kimarthaṃ vādya cittaṃ te yauvane bhoganiḥspṛham ||
niveśitaṃ tapasi ca daivatairapi duṣkare
||8||किमर्थं वाद्य चित्तं ते यौवने भोगनिःस्पृहम् ॥
निवेशितं तपसि च दैवतैरपि दुष्करे
haṃsatūlamayīṃ śayyāṃ muktāmayavitānikām ||
hitvā kimiti mṛdvaṃgi supyate paruṣāśmasu
||9||हंसतूलमयीं शय्यां मुक्तामयवितानिकाम् ॥
हित्वा किमिति मृद्वंगि सुप्यते परुषाश्मसु
tapojaḍo mṛḍo diṣṭyā prāgevāsti tvayojjhitaḥ ||
tavānurūpo naivānyo vidyate diviṣatsu ca
||10||तपोजडो मृडो दिष्ट्या प्रागेवास्ति त्वयोज्झितः ॥
तवानुरूपो नैवान्यो विद्यते दिविषत्सु च
kiṃ tu trailokyanātho'sti mahiṣo dānaveśvaraḥ ||
yadi drakṣyasi taṃ subhra tyakṣyasyeva kṣaṇāttapaḥ
||11||किं तु त्रैलोक्यनाथोऽस्ति महिषो दानवेश्वरः ॥
यदि द्रक्ष्यसि तं सुभ्र त्यक्ष्यस्येव क्षणात्तपः
kiṃ nihnavena nanveṣa śrutvā sarvaṃ cirātprabhuḥ ||
sa prāhiṇodupānetuṃ dūtikāṃ māṃ smarāturaḥ
||12||किं निह्नवेन नन्वेष श्रुत्वा सर्वं चिरात्प्रभुः ॥
स प्राहिणोदुपानेतुं दूतिकां मां स्मरातुरः
ityatyaṃtaviruddhaṃ tāṃ bruvāṇāmasamaṃjasam ||
devyāścittasthitiṃ jñātvā vijayā nirakāsayat
||13||इत्यत्यंतविरुद्धं तां ब्रुवाणामसमंजसम् ॥
देव्याश्चित्तस्थितिं ज्ञात्वा विजया निरकासयत्
sā cātiroṣeṇa kṛtapratijñā daityarūpikā ||
gatvā viditavṛttāṃtamakaronmahiṣāsuram
||14||सा चातिरोषेण कृतप्रतिज्ञा दैत्यरूपिका ॥
गत्वा विदितवृत्तांतमकरोन्महिषासुरम्
so'pi tatsarvamākarṇya ruṣātīvāruṇekṣaṇaḥ ||
devīṃ jighṛkṣurabhyāgādvṛto daiteyakoṭibhiḥ
||15||सोऽपि तत्सर्वमाकर्ण्य रुषातीवारुणेक्षणः ॥
देवीं जिघृक्षुरभ्यागाद्वृतो दैतेयकोटिभिः
syandanairdviradairaśvaiḥ pattibhiśca samaṃtataḥ ||
bhuvamācchādayāmāsa dhvajaiśca gaganāṃtaram
||16||स्यन्दनैर्द्विरदैरश्वैः पत्तिभिश्च समंततः ॥
भुवमाच्छादयामास ध्वजैश्च गगनांतरम्
kṣvelitairvādyaghoṣaiśca nabhaḥ sphuṭadivābhavat ||
pādāghātaiśca daityānāṃ vidadre vasudhātalam
||17||क्ष्वेलितैर्वाद्यघोषैश्च नभः स्फुटदिवाभवत् ॥
पादाघातैश्च दैत्यानां विदद्रे वसुधातलम्
karālo durddharastasya vicaṣṇurvikarālakaḥ ||
bāṣkalo durmukhaścaṃḍaḥ pracaṃḍaścāmarāsuraḥ
||18||करालो दुर्द्धरस्तस्य विचष्णुर्विकरालकः ॥
बाष्कलो दुर्मुखश्चंडः प्रचंडश्चामरासुरः
mahāhanurmahāmaulirugrāsyo vikaṭekṣaṇaḥ ||
jvālāsyo dahanaśceme senānyopi pratasthire
||19||महाहनुर्महामौलिरुग्रास्यो विकटेक्षणः ॥
ज्वालास्यो दहनश्चेमे सेनान्योपि प्रतस्थिरे
kolāhalamimaṃ śrutvā devī niyamavighnataḥ ||
śaṃkitā daityasaṃhṛtyai durgāmādiśati sma sā
||20||कोलाहलमिमं श्रुत्वा देवी नियमविघ्नतः ॥
शंकिता दैत्यसंहृत्यै दुर्गामादिशति स्म सा
sāruṇādrirahodroṇyāmadhirūḍhā mṛgādhipam ||
dīptāyudhadharairdorbhiḥ kālikeva mahīṃ gatā
||21||सारुणाद्रिरहोद्रोण्यामधिरूढा मृगाधिपम् ॥
दीप्तायुधधरैर्दोर्भिः कालिकेव महीं गता
ghanāghanaravodagraṃ siṃhanādamacīkarat ||
sphuraddaṃtacchadopāṃtaṃ valgadaṃgulipallavā
||22||घनाघनरवोदग्रं सिंहनादमचीकरत् ॥
स्फुरद्दंतच्छदोपांतं वल्गदंगुलिपल्लवा
svāṃgebhyo yoginīcakraṃ mātaro'pyasṛjanruṣā ||
devyāḥ priyāya daiteyasaṃhārārhāḥ sahasraśaḥ
||23||स्वांगेभ्यो योगिनीचक्रं मातरोऽप्यसृजन्रुषा ॥
देव्याः प्रियाय दैतेयसंहारार्हाः सहस्रशः
kāścittatrāruṇacchāyā daṃḍinyo haṃsavāhanāḥ ||
mukhaiścaturbhirājagmuḥ kopaprasphuritādharaiḥ
||24||काश्चित्तत्रारुणच्छाया दंडिन्यो हंसवाहनाः ॥
मुखैश्चतुर्भिराजग्मुः कोपप्रस्फुरिताधरैः
niryayuḥ kāścana kruddhā jvalattriśikhapāṇayaḥ ||
nisvanadbhūṣaṇāḥ paṃsallalāṭā vṛṣavāhanāḥ
||25||निर्ययुः काश्चन क्रुद्धा ज्वलत्त्रिशिखपाणयः ॥
निस्वनद्भूषणाः पंसल्ललाटा वृषवाहनाः
nirjagmuraparāḥ senāsahitāḥ śikhivāhanaiḥ ||
śaktidaṃḍābhayakarāḥ śataśaḥ ṣaḍbhirānanaiḥ
||26||निर्जग्मुरपराः सेनासहिताः शिखिवाहनैः ॥
शक्तिदंडाभयकराः शतशः षड्भिराननैः
niścakramuḥ parāstārkṣyamadhiruhyādhikakrudhā ||
śaṃkhacakradharāḥ sūryacaṃdramobhyāṃ divo yathā
||27||निश्चक्रमुः परास्तार्क्ष्यमधिरुह्याधिकक्रुधा ॥
शंखचक्रधराः सूर्यचंद्रमोभ्यां दिवो यथा
pratiṣṭhaṃte tathā vyāghravāhāḥ kuvalayatviṣaḥ ||
potraiḥ sadghargharārāvairbibhratyo musalaṃ halam
||28||प्रतिष्ठंते तथा व्याघ्रवाहाः कुवलयत्विषः ॥
पोत्रैः सद्घर्घरारावैर्बिभ्रत्यो मुसलं हलम्
roṣāruṇasahasrākṣyo valakṣadvipavāhanāḥ ||
pratasthire śātakoṭiśatakoṭidharāḥ parāḥ
||29||रोषारुणसहस्राक्ष्यो वलक्षद्विपवाहनाः ॥
प्रतस्थिरे शातकोटिशतकोटिधराः पराः
aśvārūḍhā samāpeturekāḥ saudāminīnibhāḥ ||
khaḍgakheṭakadhāriṇyaḥ kopena kapilānanāḥ
||30||अश्वारूढा समापेतुरेकाः सौदामिनीनिभाः ॥
खड्गखेटकधारिण्यः कोपेन कपिलाननाः
tāśca koṭicatuḥṣaṣṭimasurānāśramādbahiḥ ||
arundhanprasabhaṃ dhvāṃtarāśīniva ravestviṣaḥ
||31||ताश्च कोटिचतुःषष्टिमसुरानाश्रमाद्बहिः ॥
अरुन्धन्प्रसभं ध्वांतराशीनिव रवेस्त्विषः
tataśca yoginīcakradānavānīkayormithaḥ ||
prāvarttata raṇaṃ ghoraṃ muṣṭāmuṣṭi kacākaci
||32||ततश्च योगिनीचक्रदानवानीकयोर्मिथः ॥
प्रावर्त्तत रणं घोरं मुष्टामुष्टि कचाकचि
sāyakairyoginīmuktairdalitā daityamaulayaḥ ||
ācchādayanmahīpṛṣṭhaṃ sthalajānīva sarvataḥ
||33||सायकैर्योगिनीमुक्तैर्दलिता दैत्यमौलयः ॥
आच्छादयन्महीपृष्ठं स्थलजानीव सर्वतः
prasasrū raktasarito lagatkaiśikaśaivalāḥ ||
luṭhadvipāṭhapāṭhīnāḥ smarairdevīmukhāṃbujaiḥ
||34||प्रसस्रू रक्तसरितो लगत्कैशिकशैवलाः ॥
लुठद्विपाठपाठीनाः स्मरैर्देवीमुखांबुजैः
vetaṇḍatuṇḍānyāruhya saudhāniva piśācikāḥ ||
pracaṇḍa tāṃḍavāḥ pītaraktamadyāścakāśire
||35||वेतण्डतुण्डान्यारुह्य सौधानिव पिशाचिकाः ॥
प्रचण्ड तांडवाः पीतरक्तमद्याश्चकाशिरे
kapālairdaityavīrāṇāmaghāsurasṛgāsavān ||
krīḍaḍḍamarukākārairḍāmarairyoginīgaṇāḥ
||36||कपालैर्दैत्यवीराणामघासुरसृगासवान् ॥
क्रीडड्डमरुकाकारैर्डामरैर्योगिनीगणाः
parijahrustathāṃtrāṇi kaṃkaughāḥ pāśaśaṃkayā ||
kṣudhitā api māṃsāni saśalyānyajahuḥ śivāḥ
||37||परिजह्रुस्तथांत्राणि कंकौघाः पाशशंकया ॥
क्षुधिता अपि मांसानि सशल्यान्यजहुः शिवाः
siddhavidyādharonmuktamaṃdāraprasavāsavaiḥ ||
iyāya śāṃtiṃ bhūreṇuḥ saṃgrāme kṣobhasambhavaḥ
||38||सिद्धविद्याधरोन्मुक्तमंदारप्रसवासवैः ॥
इयाय शांतिं भूरेणुः संग्रामे क्षोभसम्भवः
virejuryoginīmuktairdehalagnairdviṣāṃ hayāḥ ||
amarṣātiśayotkṣiptaiḥ śalyaiḥ śalyamṛgā iva
||39||विरेजुर्योगिनीमुक्तैर्देहलग्नैर्द्विषां हयाः ॥
अमर्षातिशयोत्क्षिप्तैः शल्यैः शल्यमृगा इव
daṃḍaiḥ kecitpare śūlairniśitaiḥ ke'pi śaktibhiḥ ||
cakrairanye halaireke katicicchatakoṭibhiḥ
||40||दंडैः केचित्परे शूलैर्निशितैः केऽपि शक्तिभिः ॥
चक्रैरन्ये हलैरेके कतिचिच्छतकोटिभिः
yoginīnāṃ pare khaḍgairdalitā dānaveśvarāḥ ||
niḥśeṣatāmupājagmurvinā senādhipānnijān
||41||योगिनीनां परे खड्गैर्दलिता दानवेश्वराः ॥
निःशेषतामुपाजग्मुर्विना सेनाधिपान्निजान्
brāhmī svayamupāgamya vihitāyodhanāvadhīt ||
karālaṃ vikarālena daṇḍena jvalitā cirāt
||42||ब्राह्मी स्वयमुपागम्य विहितायोधनावधीत् ॥
करालं विकरालेन दण्डेन ज्वलिता चिरात्
māheśvarī triśūlena suciraṃ kṛtasaṃgarā ||
cakarta durddharasyāśu mūrddhānamatiroṣaṇā
||43||माहेश्वरी त्रिशूलेन सुचिरं कृतसंगरा ॥
चकर्त दुर्द्धरस्याशु मूर्द्धानमतिरोषणा
śaktyā lulāva kaumārī cikṣurāsuramastakam ||
cakreṇa cālunānmauliṃ vikarālasya vaiṣṇavī
||44||शक्त्या लुलाव कौमारी चिक्षुरासुरमस्तकम् ॥
चक्रेण चालुनान्मौलिं विकरालस्य वैष्णवी
bāṣkalasyāśu vārāhī musalenālunācchiraḥ ||
durmukhaṃ cāśu vajreṇa vyadhādaiṃdrī gatāyuṣam
||45||बाष्कलस्याशु वाराही मुसलेनालुनाच्छिरः ॥
दुर्मुखं चाशु वज्रेण व्यधादैंद्री गतायुषम्
khyātaṃ yasyāśca nāmedaṃ tayoreva nidūṣanāt ||
cāmuṇḍā caṇḍamuṇḍau ca maṇḍalāgreṇa cicchide
||46||ख्यातं यस्याश्च नामेदं तयोरेव निदूषनात् ॥
चामुण्डा चण्डमुण्डौ च मण्डलाग्रेण चिच्छिदे
pracaṇḍacāmarau vīrau mahāmauliṃ mahāhanum ||
ugrāsyavikaṭākṣau ca jvālāsyadahanāvapi
||47||प्रचण्डचामरौ वीरौ महामौलिं महाहनुम् ॥
उग्रास्यविकटाक्षौ च ज्वालास्यदहनावपि
anujagmuḥ krudhā yāntaṃ yuddhāya mahiṣāsuram ||
kālanemiprabhṛtayo vipracittimivāsurāḥ
||48||अनुजग्मुः क्रुधा यान्तं युद्धाय महिषासुरम् ॥
कालनेमिप्रभृतयो विप्रचित्तिमिवासुराः
śirastravaṃto rathinaḥ suniṣaṃgā dhanurdharāḥ ||
udbhūtakaṭakāḥ prāpuryuddhabhūmiṃ caladdhvajāḥ
||49||शिरस्त्रवंतो रथिनः सुनिषंगा धनुर्धराः ॥
उद्भूतकटकाः प्रापुर्युद्धभूमिं चलद्ध्वजाः
samaṃtātpūritadiśaḥ siṃhanādairbhayaṃkaraiḥ ||
pṛṣatkavarṣiṇo mātṛmaṃḍalānyabhidudruvuḥ
||50||समंतात्पूरितदिशः सिंहनादैर्भयंकरैः ॥
पृषत्कवर्षिणो मातृमंडलान्यभिदुद्रुवुः
tāśca tairbalibhiḥ kṛtvā saṃgrāmaṃ nissahatvataḥ ||
durgāṃ prapedire devīṃ śaraṇaṃ siṃhavāhanām
||51||ताश्च तैर्बलिभिः कृत्वा संग्रामं निस्सहत्वतः ॥
दुर्गां प्रपेदिरे देवीं शरणं सिंहवाहनाम्
uktvā māyālulāyasya durjayatvaṃ durātmanaḥ ||
devī tāṃ tuṣṭuvurdurgāmevaṃ saptāpi mātaraḥ
||52||उक्त्वा मायालुलायस्य दुर्जयत्वं दुरात्मनः ॥
देवी तां तुष्टुवुर्दुर्गामेवं सप्तापि मातरः
yoganidreti rūpeṇa viṣṇornayanapadmayoḥ ||
tvayā nilīyate devi madhukāryeva līlayā
||53||योगनिद्रेति रूपेण विष्णोर्नयनपद्मयोः ॥
त्वया निलीयते देवि मधुकार्येव लीलया
amūmuhastaṃ na tathā mātaśca madhukaiṭabhau ||
kathaṃ jaghāna tau viṣṇustayorevābhyanujñayā
||54||अमूमुहस्तं न तथा मातश्च मधुकैटभौ ॥
कथं जघान तौ विष्णुस्तयोरेवाभ्यनुज्ञया
tvaṃ kauśikī na cejjātā mṛtyuḥ śuṃbhaniśaṃbhayoḥ ||
kathaṃ tu lokapālānāmaiśvaryaṃ devi eṣyati
||55||त्वं कौशिकी न चेज्जाता मृत्युः शुंभनिशंभयोः ॥
कथं तु लोकपालानामैश्वर्यं देवि एष्यति
viṃdhyavāsini viṃdhyena kimavaṃdhyaṃ kṛtaṃ tapaḥ ||
yatra maitrī kirātībhirapi labhyā tvayā samam
||56||विंध्यवासिनि विंध्येन किमवंध्यं कृतं तपः ॥
यत्र मैत्री किरातीभिरपि लभ्या त्वया समम्
kāpiśāyanamāpītaṃ dhanadopāyanīkṛtam ||
tvayāṃba nītaṃ daityānāṃ rasairniyatamānavaiḥ
||57||कापिशायनमापीतं धनदोपायनीकृतम् ॥
त्वयांब नीतं दैत्यानां रसैर्नियतमानवैः
brahmaṇaḥ sṛṣṭiśaktistvaṃ sthitiśaktirmadhudviṣaḥ ||
aṃba saṃhāraśaktiśca rudrasyāpi pragalbhase
||58||ब्रह्मणः सृष्टिशक्तिस्त्वं स्थितिशक्तिर्मधुद्विषः ॥
अंब संहारशक्तिश्च रुद्रस्यापि प्रगल्भसे
yaśodānaṃdajātā tvamekānaṃśeti nāmataḥ ||
kaṃsādyasurasaṃhāre hareḥ sāhyaṃ kariṣyasi
||59||यशोदानंदजाता त्वमेकानंशेति नामतः ॥
कंसाद्यसुरसंहारे हरेः साह्यं करिष्यसि
tvaṃ vidyā tvaṃ mahāmāyā tvaṃ lakṣmīstvaṃ sarasvatī ||
tvaṃ devī pārvatīśāpi durge kiṃ vā na jāyase
||60||त्वं विद्या त्वं महामाया त्वं लक्ष्मीस्त्वं सरस्वती ॥
त्वं देवी पार्वतीशापि दुर्गे किं वा न जायसे
nandikeśvara uvāca
stotreṇānena mātṛbhyo durgā dattābhayā svayam ||
mahiṣāsurayuddhāya saṃtuṣṭā niryayau tadā
||61||स्तोत्रेणानेन मातृभ्यो दुर्गा दत्ताभया स्वयम् ॥
महिषासुरयुद्धाय संतुष्टा निर्ययौ तदा
pracaṃḍamaṃḍalāgreṇa bhiṃḍipālena cāmaram ||
mahāmauliṃ kṣurikayā karpareṇa mahāhanum
||62||प्रचंडमंडलाग्रेण भिंडिपालेन चामरम् ॥
महामौलिं क्षुरिकया कर्परेण महाहनुम्
ugravaktraṃ kuṭhāreṇa śaktyā vikaṭacakṣuṣam ||
jvālāmukhaṃ mudgareṇa dahanaṃ musalena ca
||63||उग्रवक्त्रं कुठारेण शक्त्या विकटचक्षुषम् ॥
ज्वालामुखं मुद्गरेण दहनं मुसलेन च
nihatya mahiṣasyāgre saroṣaṃ yudhyatī svayam ||
siṃhanādaṃ mahāghoraṃ cakreṇa muditāśayā
||64||निहत्य महिषस्याग्रे सरोषं युध्यती स्वयम् ॥
सिंहनादं महाघोरं चक्रेण मुदिताशया
athātyamarṣito durgāṃ viśikhairmahiṣāsuraḥ ||
vivyādha phālaphalake stanayorgaḍayorapi
||65||अथात्यमर्षितो दुर्गां विशिखैर्महिषासुरः ॥
विव्याध फालफलके स्तनयोर्गडयोरपि
tato durgātha saṃraṃbhātprajahārāsureśvaram ||
bāhvorvakṣasi vaktre ca kṣurapraiḥ prajvalatphalaiḥ
||66||ततो दुर्गाथ संरंभात्प्रजहारासुरेश्वरम् ॥
बाह्वोर्वक्षसि वक्त्रे च क्षुरप्रैः प्रज्वलत्फलैः
tato daityastribhirdurgāṃ jaghāna viśikhairmukhe ||
paṃcabhiḥ paṃcabhirbāhvordvābhyāṃ dvābhyāṃ ca netrayoḥ
||67||ततो दैत्यस्त्रिभिर्दुर्गां जघान विशिखैर्मुखे ॥
पंचभिः पंचभिर्बाह्वोर्द्वाभ्यां द्वाभ्यां च नेत्रयोः
ekena sārathiṃ rathyānaṣṭabhiḥ kārmukaṃ tribhiḥ ||
caturbhiśca dhvajaṃ tasya durgā ciccheda sāyakaiḥ
||68||एकेन सारथिं रथ्यानष्टभिः कार्मुकं त्रिभिः ॥
चतुर्भिश्च ध्वजं तस्य दुर्गा चिच्छेद सायकैः
padātiratha daityeṃdraḥ śataghnīṃ jvaladākṛtim ||
kāladaṃḍapratīkāśāṃ durgāṃ prati vimuktavān
||69||पदातिरथ दैत्येंद्रः शतघ्नीं ज्वलदाकृतिम् ॥
कालदंडप्रतीकाशां दुर्गां प्रति विमुक्तवान्
hāhākurvastu deveṣu vidrāṇe mātṛmaṃḍale ||
tāmāpataṃtīmādāya durgā jagrāha līlayā
||70||हाहाकुर्वस्तु देवेषु विद्राणे मातृमंडले ॥
तामापतंतीमादाय दुर्गा जग्राह लीलया
kṛpāṇamaṃkuśaṃ pāśaṃ bhuśuṃḍīṃ karavālikām ||
śaṃkuṃ śaktiṃ gadāṃ cakraṃ tomaraṃ phalakaṃ sṛṇim
||71||कृपाणमंकुशं पाशं भुशुंडीं करवालिकाम् ॥
शंकुं शक्तिं गदां चक्रं तोमरं फलकं सृणिम्
paraśvadhaṃ bhiṃḍipālaṃ paṭṭiśaṃ laguḍaṃ ca saḥ ||
durgāṃ prati vicikṣepa kṣayāṃbhoda ivāśanim
||72||परश्वधं भिंडिपालं पट्टिशं लगुडं च सः ॥
दुर्गां प्रति विचिक्षेप क्षयांभोद इवाशनिम्
āpataṃtyeva śastrāṇi kṣiptānyādāya vairiṇām ||
babhaṃja pāṇibhiḥ svairaṃ kariṇīvekṣukāṃḍakam
||73||आपतंत्येव शस्त्राणि क्षिप्तान्यादाय वैरिणाम् ॥
बभंज पाणिभिः स्वैरं करिणीवेक्षुकांडकम्
durgopavāhyaḥ siṃho'pi lāṃgūlāgreṇa mudritam ||
daṃṣṭrayā dārayāmāsa praharannakhapaṃkajaiḥ
||74||दुर्गोपवाह्यः सिंहोऽपि लांगूलाग्रेण मुद्रितम् ॥
दंष्ट्रया दारयामास प्रहरन्नखपंकजैः
kṣaṇaṃ siṃhaḥ kṣaṇaṃ kroḍaḥ kṣaṇaṃ vyāghraḥ kṣaṇaṃ gajaḥ ||
kṣaṇaṃ ca mahiṣo bhūtvā daityo durgāmayodhayat
||75||क्षणं सिंहः क्षणं क्रोडः क्षणं व्याघ्रः क्षणं गजः ॥
क्षणं च महिषो भूत्वा दैत्यो दुर्गामयोधयत्
mahiṣo'tha viṣāṇābhyāṃ tīkṣṇābhyāmatyamarṣitaḥ ||
tāḍayāmāsa siṃhaṃ ca devīmapi muhurmuhuḥ
||76||महिषोऽथ विषाणाभ्यां तीक्ष्णाभ्यामत्यमर्षितः ॥
ताडयामास सिंहं च देवीमपि मुहुर्मुहुः
kṣaṇaṃ gaganamadhyasthaḥ kṣaṇaṃ prāpto mahītale ||
kṣaṇaṃ dikṣu bhramanprāptaḥ kṣaṇaṃ cādṛśyatāṃ gataḥ
||77||क्षणं गगनमध्यस्थः क्षणं प्राप्तो महीतले ॥
क्षणं दिक्षु भ्रमन्प्राप्तः क्षणं चादृश्यतां गतः
prārthitā mātṛcakreṇa durgā mahiṣadānavam ||
amoghena triśūlena dārayāmāsa sasmitā
||78||प्रार्थिता मातृचक्रेण दुर्गा महिषदानवम् ॥
अमोघेन त्रिशूलेन दारयामास सस्मिता
muktaghargharanirghoṣo yāvatpatati dānavaḥ ||
tāvadasya haṭhenāṃghriṃ skaṃdhapīṭhe nyaveśayat
||79||मुक्तघर्घरनिर्घोषो यावत्पतति दानवः ॥
तावदस्य हठेनांघ्रिं स्कंधपीठे न्यवेशयत्
kaṃṭhapīḍanato yātajīvitasyāmaradruhaḥ ||
chinnamūrddhānamādāya pāṇinātha nanartta sā
||80||कंठपीडनतो यातजीवितस्यामरद्रुहः ॥
छिन्नमूर्द्धानमादाय पाणिनाथ ननर्त्त सा
iti durgayā samiti kāsarāsure dalite samastabhuvanaikakaṃṭake ||
nanṛtuḥ surāḥ prajahṛṣurmaharṣayo vavṛṣuśca divyakumumāni vāridāḥ
||81||इति दुर्गया समिति कासरासुरे दलिते समस्तभुवनैककंटके ॥
ननृतुः सुराः प्रजहृषुर्महर्षयो ववृषुश्च दिव्यकुमुमानि वारिदाः
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe'ruṇācalamāhātmyauttarārdhe devyāstapaścaryāyāṃ durgākṛtamahiṣāsuravadhavarṇananāmaikonaviṃśo'dhyāyaḥ || 19 ||