pārvatīvivāhasvīkāraḥ
devā ūcuḥ
namo rudrāya devāya madanāṃtakarāya ca |
stutyāya bhūribhāsāya trinetrāya namonamaḥ
||1||नमो रुद्राय देवाय मदनांतकराय च ।
स्तुत्याय भूरिभासाय त्रिनेत्राय नमोनमः
śipiviṣṭāya bhīmāya bhīmākṣāya namonamaḥ |
mahādevāya prabhave triviṣṭapataye namaḥ
||2||शिपिविष्टाय भीमाय भीमाक्षाय नमोनमः ।
महादेवाय प्रभवे त्रिविष्टपतये नमः
tvaṃ nāthaḥ sarvalokānāṃ pitā mātā tvamīśvaraḥ |
śaṃbhurīśaśśaṃkarosi dayālustvaṃ viśeṣataḥ
||3||त्वं नाथः सर्वलोकानां पिता माता त्वमीश्वरः ।
शंभुरीशश्शंकरोसि दयालुस्त्वं विशेषतः
tvaṃ dhātā sarvajagatāṃ trātumarhasi naḥ prabho |
tvāṃ vinā kassamarthosti duḥkhanāśe maheśvara
||4||त्वं धाता सर्वजगतां त्रातुमर्हसि नः प्रभो ।
त्वां विना कस्समर्थोस्ति दुःखनाशे महेश्वर
brahmovāca
ityākarṇya vacasteṣāṃ surāṇāṃ nandikeśvaraḥ |
kṛpayā parayā yukto vijñaptuṃ śaṃbhumārabhat
||5||इत्याकर्ण्य वचस्तेषां सुराणां नन्दिकेश्वरः ।
कृपया परया युक्तो विज्ञप्तुं शंभुमारभत्
naṃdikeśvara uvāca
viṣṇvādayassuragaṇā munisiddhasaṃghāstvāṃ draṣṭumeva suravaryya viśeṣayaṃti |
kāryārthino'suravaraiḥ paribhartsya mānāssamyak parābhavapadaṃ paramaṃ prapannāḥ
||6||विष्ण्वादयस्सुरगणा मुनिसिद्धसंघास्त्वां द्रष्टुमेव सुरवर्य्य विशेषयंति ।
कार्यार्थिनोऽसुरवरैः परिभर्त्स्य मानास्सम्यक् पराभवपदं परमं प्रपन्नाः
tasmāttvayā hi sarveśa trātavyā munayassurāḥ |
dīnabaṃdhurviśeṣeṇa tvamukto bhaktavatsalaḥ
||7||तस्मात्त्वया हि सर्वेश त्रातव्या मुनयस्सुराः ।
दीनबंधुर्विशेषेण त्वमुक्तो भक्तवत्सलः
brahmovāca
evaṃ dayāvatā śaṃbhurvijñapto naṃdinā bhṛśam |
śanaiśśanairuparamaddhyānādunmīlya cākṣiṇī
||8||एवं दयावता शंभुर्विज्ञप्तो नंदिना भृशम् ।
शनैश्शनैरुपरमद्ध्यानादुन्मील्य चाक्षिणी
īśo'thoparataśśaṃbhustadā paramakovidaḥ |
samādheḥ paramātmāsau surānsarvānuvāca ha
||9||ईशोऽथोपरतश्शंभुस्तदा परमकोविदः ।
समाधेः परमात्मासौ सुरान्सर्वानुवाच ह
śaṃbhuruvāca
kasmādyūyaṃ samāyātā matsamīpaṃ sureśvaraḥ |
haribrahmādayassarve brūta kāraṇamāśu tat
||10||कस्माद्यूयं समायाता मत्समीपं सुरेश्वरः ।
हरिब्रह्मादयस्सर्वे ब्रूत कारणमाशु तत्
brahmovāca
iti śrutvā vacaśśambhossarve devā mudā'nvitāḥ |
viṣṇorvilokayāmāsurmukhaṃ vijñaptihetave
||11||इति श्रुत्वा वचश्शम्भोस्सर्वे देवा मुदाऽन्विताः ।
विष्णोर्विलोकयामासुर्मुखं विज्ञप्तिहेतवे
atha viṣṇurmahābhakto devānāṃ hitakārakaḥ |
madīritamuvācedaṃ surakāryaṃ mahattaram
||12||अथ विष्णुर्महाभक्तो देवानां हितकारकः ।
मदीरितमुवाचेदं सुरकार्यं महत्तरम्
tārakeṇa kṛtaṃ śaṃbho devānāṃ paramādbhutam |
kaṣṭātkaṣṭataraṃ devā vijñaptuṃ sarva āgatāḥ
||13||तारकेण कृतं शंभो देवानां परमाद्भुतम् ।
कष्टात्कष्टतरं देवा विज्ञप्तुं सर्व आगताः
he śaṃbho tava putreṇaurasena hi bhaviṣyati |
nihatastārako daityo nānyathā mama bhāṣitam
||14||हे शंभो तव पुत्रेणौरसेन हि भविष्यति ।
निहतस्तारको दैत्यो नान्यथा मम भाषितम्
vicāryyetthaṃ mahādeva kṛpāṃ kuru namo'stu te |
devānsamuddhara svāmin kaṣṭāttārakanirmitāt
||15||विचार्य्येत्थं महादेव कृपां कुरु नमोऽस्तु ते ।
देवान्समुद्धर स्वामिन् कष्टात्तारकनिर्मितात्
tasmāttvayā girijā deva śaṃbho grahītavyā pāṇinā dakṣiṇena |
pāṇigraheṇaiva mahānubhāvāṃ dattāṃ girīṃdreṇa ca tāṃ kuruṣva
||16||तस्मात्त्वया गिरिजा देव शंभो ग्रहीतव्या पाणिना दक्षिणेन ।
पाणिग्रहेणैव महानुभावां दत्तां गिरींद्रेण च तां कुरुष्व
viṣṇostadvacanaṃ śrutvā prasanno hyabravīcchivaḥ |
darśayan sadgatiṃ teṣāṃ sarveṣāṃ yogatatparaḥ
||17||विष्णोस्तद्वचनं श्रुत्वा प्रसन्नो ह्यब्रवीच्छिवः ।
दर्शयन् सद्गतिं तेषां सर्वेषां योगतत्परः
śiva uvāca
yadā me svīkṛtā devī girijā sarvasuṃdarī |
tadā sarve sureṃdrāśca munayo ṛṣayastadā
||18||यदा मे स्वीकृता देवी गिरिजा सर्वसुंदरी ।
तदा सर्वे सुरेंद्राश्च मुनयो ऋषयस्तदा
sakāmāśca bhaviṣyanti na kṣamāśca pare pathi |
jīvayiṣyati durgā sā pāṇigrahaṇatassmaram
||19||सकामाश्च भविष्यन्ति न क्षमाश्च परे पथि ।
जीवयिष्यति दुर्गा सा पाणिग्रहणतस्स्मरम्
madano hi mayā dagdhassarveṣāṃ kāryyasiddhaye |
brahmaṇo vacanādviṣṇo nātra kāryā vicāraṇā
||20||मदनो हि मया दग्धस्सर्वेषां कार्य्यसिद्धये ।
ब्रह्मणो वचनाद्विष्णो नात्र कार्या विचारणा
evaṃ vimṛśya manasā kāryākāryavyavasthitau |
sudhīḥ sarvaiśca deveṃdra haṭhaṃ no kartumarhasi
||21||एवं विमृश्य मनसा कार्याकार्यव्यवस्थितौ ।
सुधीः सर्वैश्च देवेंद्र हठं नो कर्तुमर्हसि
dagdhe kāme mayā viṣṇo surakāryaṃ mahat kṛtam |
sarve tiṣṭhaṃtu niṣkāmā mayā saha suniścitam
||22||दग्धे कामे मया विष्णो सुरकार्यं महत् कृतम् ।
सर्वे तिष्ठंतु निष्कामा मया सह सुनिश्चितम्
yathā'haṃ ca surāssarve tathā yūyamayatnataḥ |
tapaḥ paramasaṃyuktāḥ kariṣyadhvaṃ suduṣkaram
||23||यथाऽहं च सुरास्सर्वे तथा यूयमयत्नतः ।
तपः परमसंयुक्ताः करिष्यध्वं सुदुष्करम्
yūyaṃ samādhinā tena madanena vinā surāḥ |
paramānaṃdasaṃyuktā nirvikārā bhavaṃtu vai
||24||यूयं समाधिना तेन मदनेन विना सुराः ।
परमानंदसंयुक्ता निर्विकारा भवंतु वै
purāvṛttaṃ smarakṛtaṃ vismṛtaṃ yadvidhe hare |
mahendra munayo devā yattatsarvaṃ vimṛśyatām
||25||पुरावृत्तं स्मरकृतं विस्मृतं यद्विधे हरे ।
महेन्द्र मुनयो देवा यत्तत्सर्वं विमृश्यताम्
mahādhanurdhareṇaiva madanena haṭhātsurāḥ |
sarveṣāṃ dhyānavidhvaṃsaḥ kṛtastena purāpurā
||26||महाधनुर्धरेणैव मदनेन हठात्सुराः ।
सर्वेषां ध्यानविध्वंसः कृतस्तेन पुरापुरा
kāmo hi narakāyaiva tasmāt krodhobhijāyate |
krodhādbhavati saṃmoho mohācca bhraṃśate tapaḥ
||27||कामो हि नरकायैव तस्मात् क्रोधोभिजायते ।
क्रोधाद्भवति संमोहो मोहाच्च भ्रंशते तपः
kāmakrodhau parityājyau bhavadbhissurasattamaiḥ |
sarvaireva ca maṃtavyaṃ madvākyaṃ nānyathā kvacit
||28||कामक्रोधौ परित्याज्यौ भवद्भिस्सुरसत्तमैः ।
सर्वैरेव च मंतव्यं मद्वाक्यं नान्यथा क्वचित्
brahmovāca
evaṃ viśrāvya bhagavān mahādevo vṛṣadhvajaḥ |
surān pravācayāmāsa vidhiviṣṇū tathā munīm
||29||एवं विश्राव्य भगवान् महादेवो वृषध्वजः ।
सुरान् प्रवाचयामास विधिविष्णू तथा मुनीम्
tūṣṇīṃbhūto'bhavacchaṃbhurdhyānamāśritya vai punaḥ |
āste purā yathā sthāṇurgaṇaiśca parivāritaḥ
||30||तूष्णींभूतोऽभवच्छंभुर्ध्यानमाश्रित्य वै पुनः ।
आस्ते पुरा यथा स्थाणुर्गणैश्च परिवारितः
svātmānamātmanā śaṃbhurātmanyeva vyaciṃtayat |
niraṃjanaṃ nirābhāsaṃ nirvikāraṃ nirāmayam
||31||स्वात्मानमात्मना शंभुरात्मन्येव व्यचिंतयत् ।
निरंजनं निराभासं निर्विकारं निरामयम्
parātparataraṃ nityaṃ nirmamaṃ niravagraham |
śabdātītaṃ nirguṇaṃ ca jñānagamyaṃ parātparam
||32||परात्परतरं नित्यं निर्ममं निरवग्रहम् ।
शब्दातीतं निर्गुणं च ज्ञानगम्यं परात्परम्
evaṃ svarūpaṃ paramaṃ ciṃtayan dhyānamāsthitaḥ |
paramānaṃdasaṃmagno babhūva bahusūtikṛt
||33||एवं स्वरूपं परमं चिंतयन् ध्यानमास्थितः ।
परमानंदसंमग्नो बभूव बहुसूतिकृत्
dhyānasthitaṃ ca sarveśaṃ dṛṣṭvā sarve divaukasaḥ |
hari śakrādayassarve naṃdinaṃ procurānatāḥ
||34||ध्यानस्थितं च सर्वेशं दृष्ट्वा सर्वे दिवौकसः ।
हरि शक्रादयस्सर्वे नंदिनं प्रोचुरानताः
devā ūcuḥ
kiṃ vayaṃ karavāmādya virakto dhyānamāsthitaḥ |
śaṃbhustvaṃ śaṃkara sakhassarvajñaḥ śucisevakaḥ
||35||किं वयं करवामाद्य विरक्तो ध्यानमास्थितः ।
शंभुस्त्वं शंकर सखस्सर्वज्ञः शुचिसेवकः
kenopāyena giriśaḥ prasannaḥ syādgaṇādhipa |
tadupāyaṃ samācakṣva vayaṃ tvaccharaṇaṃ gatāḥ
||36||केनोपायेन गिरिशः प्रसन्नः स्याद्गणाधिप ।
तदुपायं समाचक्ष्व वयं त्वच्छरणं गताः
brahmovāca
! iti vijñāpito devairmune harṣādibhistadā |
pratyuvāca surāṃstānsa naṃdī śaṃbhupriyo gaṇaḥ
||37||! इति विज्ञापितो देवैर्मुने हर्षादिभिस्तदा ।
प्रत्युवाच सुरांस्तान्स नंदी शंभुप्रियो गणः
naṃdīśvara uvāca
he hare he vidhe śakranirjarā munayastathā |
śṛṇudhvaṃ vacanaṃ me hi śivasaṃtoṣakārakam
||38||हे हरे हे विधे शक्रनिर्जरा मुनयस्तथा ।
शृणुध्वं वचनं मे हि शिवसंतोषकारकम्
yadi vo haṭha evādya śiva dāraparigrahe |
atidīnatayā sarve sunutiṃ kurutādarāt
||39||यदि वो हठ एवाद्य शिव दारपरिग्रहे ।
अतिदीनतया सर्वे सुनुतिं कुरुतादरात्
bhaktervaśyo mahādevo na sādhāraṇatasturāḥ |
akāryamapi sadbhaktyā karoti parameśvaraḥ
||40||भक्तेर्वश्यो महादेवो न साधारणतस्तुराः ।
अकार्यमपि सद्भक्त्या करोति परमेश्वरः
evaṃ kuruta sarve hi vidhiviṣṇumukhāḥ surāḥ |
yathāgatena mārgeṇānyathā gacchata mā ciram
||41||एवं कुरुत सर्वे हि विधिविष्णुमुखाः सुराः ।
यथागतेन मार्गेणान्यथा गच्छत मा चिरम्
brahmovāca
ityākarṇya vacastasya mune viṣṇvādayassurāḥ |
tatheti mattvā suprītyā śaṃkaraṃ tuṣṭuvurhi te
||42||इत्याकर्ण्य वचस्तस्य मुने विष्ण्वादयस्सुराः ।
तथेति मत्त्वा सुप्रीत्या शंकरं तुष्टुवुर्हि ते
devadeva mahādeva karuṇāsāgara prabho |
samuddhara mahākleśāttrāhi naśśaraṇāgatān
||43||देवदेव महादेव करुणासागर प्रभो ।
समुद्धर महाक्लेशात्त्राहि नश्शरणागतान्
brahmovāca
ityevaṃ bahudīnoktyā tuṣṭuvuśśaṃkaraṃ surāḥ |
rurudussusvaraṃ sarve premavyākulamānasaḥ
||44||इत्येवं बहुदीनोक्त्या तुष्टुवुश्शंकरं सुराः ।
रुरुदुस्सुस्वरं सर्वे प्रेमव्याकुलमानसः
harirmayā sudīnoktyā suvijñaptaṃ cakāra ha |
saṃsmaranmanasā śaṃbhuṃ bhaktyā paramayānvitaḥ
||45||हरिर्मया सुदीनोक्त्या सुविज्ञप्तं चकार ह ।
संस्मरन्मनसा शंभुं भक्त्या परमयान्वितः
brahmovāca
surairevaṃ stutaśśaṃbhurhariṇā ca mayā bhṛśam |
bhaktavātsalyato dhyānādviratobhūnmaheśvaraḥ
||46||सुरैरेवं स्तुतश्शंभुर्हरिणा च मया भृशम् ।
भक्तवात्सल्यतो ध्यानाद्विरतोभून्महेश्वरः
uvāca suprasannātmā haryādīnharṣayanharaḥ |
vilokya karuṇādṛṣṭyā śaṃkaro bhaktavatsalaḥ
||47||उवाच सुप्रसन्नात्मा हर्यादीन्हर्षयन्हरः ।
विलोक्य करुणादृष्ट्या शंकरो भक्तवत्सलः
śaṃkara uvāca
he hare he vidhe devāśśakrādyā yugapatsame |
kimarthamāgatā yūyaṃ satyaṃ brūta mamāgrataḥ
||48||हे हरे हे विधे देवाश्शक्राद्या युगपत्समे ।
किमर्थमागता यूयं सत्यं ब्रूत ममाग्रतः
hariruvāca
sarvajñastvaṃ maheśāna tvaṃtaryāmyakhileśvaraḥ |
kiṃ na jānāsi cittasthaṃ tathā vacmyapi śāsanāt
||49||सर्वज्ञस्त्वं महेशान त्वंतर्याम्यखिलेश्वरः ।
किं न जानासि चित्तस्थं तथा वच्म्यपि शासनात्
tārakāsurato duḥkhaṃ saṃbhūtaṃ vividhaṃ mṛḍa |
sarveṣāṃ nastadarthaṃ hi prasanno'kāri vai suraiḥ
||50||तारकासुरतो दुःखं संभूतं विविधं मृड ।
सर्वेषां नस्तदर्थं हि प्रसन्नोऽकारि वै सुरैः
śivā sā janitā śailāttvadarthaṃ hi himālayāt |
tasyāṃ tvadudbhavātputrāttasya mṛtyurna cānyathā
||51||शिवा सा जनिता शैलात्त्वदर्थं हि हिमालयात् ।
तस्यां त्वदुद्भवात्पुत्रात्तस्य मृत्युर्न चान्यथा
iti datto brahmaṇā hi tasmai daityāya yadvaraḥ |
tadanyasmādamṛtyussa bādhate nikhilaṃ jagat
||52||इति दत्तो ब्रह्मणा हि तस्मै दैत्याय यद्वरः ।
तदन्यस्मादमृत्युस्स बाधते निखिलं जगत्
nāradasya nirdeśātsā karoti kaṭhinaṃ tapaḥ |
tattejasākhilaṃ vyāptaṃ trailokyaṃ sacarācaram
||53||नारदस्य निर्देशात्सा करोति कठिनं तपः ।
तत्तेजसाखिलं व्याप्तं त्रैलोक्यं सचराचरम्
varaṃ dātuṃ śivāyai hi gaccha tvaṃ parameśvara |
devaduḥkhaṃ jahi svāminnasmākaṃ sukhamāvaha
||54||वरं दातुं शिवायै हि गच्छ त्वं परमेश्वर ।
देवदुःखं जहि स्वामिन्नस्माकं सुखमावह
devānāṃ me mahotsāho hṛdaye cāsti śaṃkara |
vivāhaṃ tava saṃdraṣṭuṃ tattvaṃ kuru yathocitam
||55||देवानां मे महोत्साहो हृदये चास्ति शंकर ।
विवाहं तव संद्रष्टुं तत्त्वं कुरु यथोचितम्
ratyai yadbhavatā datto varastasya parātpara |
prāpto'vasara evāśu saphalaṃ svapaṇaṃ kuru
||56||रत्यै यद्भवता दत्तो वरस्तस्य परात्पर ।
प्राप्तोऽवसर एवाशु सफलं स्वपणं कुरु
brahmovāca
ityuktvā taṃ praṇamyaiva viṣṇurdevā maharṣayaḥ |
saṃstūya vividhaistotraissaṃtasthustatpuro'khilāḥ
||57||इत्युक्त्वा तं प्रणम्यैव विष्णुर्देवा महर्षयः ।
संस्तूय विविधैस्तोत्रैस्संतस्थुस्तत्पुरोऽखिलाः
bhaktādhīnaḥ śaṃkaro'pi śrutvā devavacastadā |
vihasya pratyuvācāśu vedamaryādarakṣakaḥ
||58||भक्ताधीनः शंकरोऽपि श्रुत्वा देववचस्तदा ।
विहस्य प्रत्युवाचाशु वेदमर्यादरक्षकः
śaṃkara uvāca
he hare he vidhe devāśśṛṇutādarato'khilāḥ |
yathocitamahaṃ vacmi saviśeṣaṃ vivekataḥ
||59||हे हरे हे विधे देवाश्शृणुतादरतोऽखिलाः ।
यथोचितमहं वच्मि सविशेषं विवेकतः
nocitaṃ hi vidhānaṃ vai vivāhakaraṇaṃ nṛṇām |
mahānigaḍasaṃjño hi vivāho dṛḍhabandhanaḥ |
kusaṃgā bahavo loke strīsaṃgastatra cādhikaḥ |
uddharetsakalabaṃdhairna strīsaṃgātpramucyate
||61||नोचितं हि विधानं वै विवाहकरणं नृणाम् ।
महानिगडसंज्ञो हि विवाहो दृढबन्धनः ।
कुसंगा बहवो लोके स्त्रीसंगस्तत्र चाधिकः ।
उद्धरेत्सकलबंधैर्न स्त्रीसंगात्प्रमुच्यते
lohadārumayaiḥ pāśairdṛḍhaṃ baddho'pi mucyate |
stryādipāśasusaṃbaddho mucyate na kadācana
||62||लोहदारुमयैः पाशैर्दृढं बद्धोऽपि मुच्यते ।
स्त्र्यादिपाशसुसंबद्धो मुच्यते न कदाचन
varddhaṃte viṣayāśśaśvanmahābaṃdhanakāriṇaḥ |
viṣayākrāṃtamanasassvapne mokṣo'pi durlabhaḥ
||63||वर्द्धंते विषयाश्शश्वन्महाबंधनकारिणः ।
विषयाक्रांतमनसस्स्वप्ने मोक्षोऽपि दुर्लभः
sukhamicchatu cetprājño vidhivadviṣayām̐styajet |
viṣavadviṣayānāhurviṣayairyairnihanyate
||64||सुखमिच्छतु चेत्प्राज्ञो विधिवद्विषयाँस्त्यजेत् ।
विषवद्विषयानाहुर्विषयैर्यैर्निहन्यते
jano viṣayiṇā sākaṃ vārtātaḥ patati kṣaṇāt |
viṣayaṃ prāhurācāryāssitāliteṃdravāruṇīm
||65||जनो विषयिणा साकं वार्तातः पतति क्षणात् ।
विषयं प्राहुराचार्यास्सितालितेंद्रवारुणीम्
yadyapyevaṃ hi jānāmi sarvaṃ jñānaṃ viśeṣataḥ |
tathāpyahaṃ kariṣyāmi prārthanāṃ saphalāṃ ca vaḥ
||66||यद्यप्येवं हि जानामि सर्वं ज्ञानं विशेषतः ।
तथाप्यहं करिष्यामि प्रार्थनां सफलां च वः
bhaktādhīno'hamevāsmi tadvaśātsarvakārya kṛt |
ayathocitakartā hi prasiddho bhuvanatraye
||67||भक्ताधीनोऽहमेवास्मि तद्वशात्सर्वकार्य कृत् ।
अयथोचितकर्ता हि प्रसिद्धो भुवनत्रये
kāmarūpādhipasyaiva paṇaśca saphalaḥ kṛtaḥ |
sudakṣiṇasya bhūpasya bhaimabaṃdhagatasya hi
||68||कामरूपाधिपस्यैव पणश्च सफलः कृतः ।
सुदक्षिणस्य भूपस्य भैमबंधगतस्य हि
gautamakleśakartāhaṃ tryaṃbakātmā sukhāvahaḥ |
tatkaṣṭapradaduṣṭānāṃ śāpadāyī viśeṣataḥ
||69||गौतमक्लेशकर्ताहं त्र्यंबकात्मा सुखावहः ।
तत्कष्टप्रददुष्टानां शापदायी विशेषतः
viṣaṃ pītaṃ surārthaṃ hi bhaktavatsalabhāvadhṛk |
devakaṣṭaṃ hṛtaṃ yatnātsarvadaiva mayā surāḥ
||70||विषं पीतं सुरार्थं हि भक्तवत्सलभावधृक् ।
देवकष्टं हृतं यत्नात्सर्वदैव मया सुराः
bhaktārthamasahaṃ kaṣṭaṃ bahuśo bahuyatnataḥ |
viśvānara munerduḥkhaṃ hṛtaṃ gṛhapatirbhavan
||71||भक्तार्थमसहं कष्टं बहुशो बहुयत्नतः ।
विश्वानर मुनेर्दुःखं हृतं गृहपतिर्भवन्
kiṃ bahūktena ca hare vidhe satyaṃ bravīmyaham |
matpaṇo'stīti yūyaṃ vai sarve jānītha tattvataḥ
||72||किं बहूक्तेन च हरे विधे सत्यं ब्रवीम्यहम् ।
मत्पणोऽस्तीति यूयं वै सर्वे जानीथ तत्त्वतः
yadā yadā vipattirhi bhaktānāṃ bhavati kvacit |
tadā tadā haramyāśu tatkṣaṇātsarvaśassadā
||73||यदा यदा विपत्तिर्हि भक्तानां भवति क्वचित् ।
तदा तदा हरम्याशु तत्क्षणात्सर्वशस्सदा
jāne'haṃ tārakādduḥkhaṃ sarveṣāṃ vassamutthitam |
asurā ttaddhariṣyāmi satyaṃsatyaṃ vadāmyaham
||74||जानेऽहं तारकाद्दुःखं सर्वेषां वस्समुत्थितम् ।
असुरा त्तद्धरिष्यामि सत्यंसत्यं वदाम्यहम्
nāsti yadyapi me kācidvihārakaraṇe ruciḥ |
vivāhayiṣye girijā putrotpādanahetave
||75||नास्ति यद्यपि मे काचिद्विहारकरणे रुचिः ।
विवाहयिष्ये गिरिजा पुत्रोत्पादनहेतवे
gacchata svagṛhāṇyeva nirbhayāssakalāḥ surāḥ |
kāryaṃ vassādhayiṣyāmi nātra kāryā vicāraṇā
||76||गच्छत स्वगृहाण्येव निर्भयास्सकलाः सुराः ।
कार्यं वस्साधयिष्यामि नात्र कार्या विचारणा
brahmovāca
ityuktvā maunamāsthāya samādhistho'bhavaddharaḥ |
sarve viṣṇvādayo devāssvadhāmāni yayurmune
||77||इत्युक्त्वा मौनमास्थाय समाधिस्थोऽभवद्धरः ।
सर्वे विष्ण्वादयो देवास्स्वधामानि ययुर्मुने
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ tṛtīye pārvatīkhaṇḍe pārvatīvivāhasvīkāro nāma caturviśo'dhyāyaḥ || 24 ||