svagativarṇanam
śrīgaṇeśāya namaḥ
śrīgaurīśaṃkarābhyāṃ namaḥ
atha pañcamyumāsaṃhitā prārabhyate
yo dhatte bhuvanāni sapta guṇavānsraṣṭā rajassaṃśrayassaṃhartā tamasānvito guṇavatīṃ māyāmatītya sthitaḥ |
satyānandamanantabodhamamalaṃ brahmādisaṃjñāspadaṃ nityaṃ sattvasamanvayādadhigataṃ pūrṇaṃ śivaṃ dhīmahi
||1||यो धत्ते भुवनानि सप्त गुणवान्स्रष्टा रजस्संश्रयस्संहर्ता तमसान्वितो गुणवतीं मायामतीत्य स्थितः ।
सत्यानन्दमनन्तबोधममलं ब्रह्मादिसंज्ञास्पदं नित्यं सत्त्वसमन्वयादधिगतं पूर्णं शिवं धीमहि
ṛṣaya ūcuḥ
sūtasūta mahāprājña vyāsaśiṣyana mo'stu te |
caturthī koṭirudrākhyā śrāvitā saṃhitā tvayā
||2||सूतसूत महाप्राज्ञ व्यासशिष्यन मोऽस्तु ते ।
चतुर्थी कोटिरुद्राख्या श्राविता संहिता त्वया
athomāsaṃhitāntaḥstha nānākhyānasamanvitam |
brūhi śaṃbhoścaritraṃ vai sāmbasya paramātmanaḥ
||3||अथोमासंहितान्तःस्थ नानाख्यानसमन्वितम् ।
ब्रूहि शंभोश्चरित्रं वै साम्बस्य परमात्मनः
sūta uvāca
maharṣayaśśaunakādyāḥ śṛṇuta premataḥ śubham |
śāṃkaraṃ caritaṃ divyaṃ bhuktimuktipradaṃ param
||4||महर्षयश्शौनकाद्याः शृणुत प्रेमतः शुभम् ।
शांकरं चरितं दिव्यं भुक्तिमुक्तिप्रदं परम्
itīdṛśaṃ puṇyapraśnaṃ pṛṣṭavānmunisattamaḥ |
vyāsassanatkumāraṃ vai śaivaṃ saccaritaṃ jagau
||5||इतीदृशं पुण्यप्रश्नं पृष्टवान्मुनिसत्तमः ।
व्यासस्सनत्कुमारं वै शैवं सच्चरितं जगौ
sanatkumāra uvāca
vāsudevāya yatproktamupamanyumaharṣiṇā |
taducyate mayā vyāsa caritaṃ hi maheśituḥ
||6||वासुदेवाय यत्प्रोक्तमुपमन्युमहर्षिणा ।
तदुच्यते मया व्यास चरितं हि महेशितुः
purā putrārthamagamatkailāsaṃ śaṃkarālayam |
vasudevasutaḥ kṛṣṇastapastaptuṃ śivasya hi
||7||पुरा पुत्रार्थमगमत्कैलासं शंकरालयम् ।
वसुदेवसुतः कृष्णस्तपस्तप्तुं शिवस्य हि
atropamanyuṃ saṃdṛṣṭvā tapaṃtaṃ śṛṃga uttame |
praṇamya bhaktyā sa muniṃ paryapṛcchatkṛtāñjaliḥ
||8||अत्रोपमन्युं संदृष्ट्वा तपंतं शृंग उत्तमे ।
प्रणम्य भक्त्या स मुनिं पर्यपृच्छत्कृताञ्जलिः
śrīkṛṣṇa uvāca
upamanyo mahāprājña śaivapravara sanmate |
putrārthamagamaṃ taptuṃ tapo'tra giriśasya hi
||9||उपमन्यो महाप्राज्ञ शैवप्रवर सन्मते ।
पुत्रार्थमगमं तप्तुं तपोऽत्र गिरिशस्य हि
brūhi śaṃkaramāhātmyaṃ sadānandakaraṃ mune |
yacchrutvā bhaktitaḥ kuryyāṃ tapa aiśvaramuttamam
||10||ब्रूहि शंकरमाहात्म्यं सदानन्दकरं मुने ।
यच्छ्रुत्वा भक्तितः कुर्य्यां तप ऐश्वरमुत्तमम्
sanatkumāra uvāca
iti śrutvā vacastasya vāsudevasya dhīmataḥ |
pratyuvāca prasannātmā hyupamanyussmarañchivam
||11||इति श्रुत्वा वचस्तस्य वासुदेवस्य धीमतः ।
प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा ह्युपमन्युस्स्मरञ्छिवम्
upamanyuruvāca
śṛṇu kṛṣṇa mahāśaiva mahimānaṃ maheśituḥ |
yamadrākṣamahaṃ śaṃbhorbhaktivarddhanamuttamam
||12||शृणु कृष्ण महाशैव महिमानं महेशितुः ।
यमद्राक्षमहं शंभोर्भक्तिवर्द्धनमुत्तमम्
tapaḥstho'haṃ samadrākṣaṃ śaṃkaraṃ ca tadāyudhān |
parivāraṃ samastaṃ ca viṣṇvādīnamarādikān
||13||तपःस्थोऽहं समद्राक्षं शंकरं च तदायुधान् ।
परिवारं समस्तं च विष्ण्वादीनमरादिकान्
tribhiraṃśaiśśobhamānamajasrasukhamavyayam |
ekapādaṃ mahādaṃṣṭraṃ sajvālakavalairmukhaiḥ
||14||त्रिभिरंशैश्शोभमानमजस्रसुखमव्ययम् ।
एकपादं महादंष्ट्रं सज्वालकवलैर्मुखैः
dvisahasramayūkhānāṃ jyotiṣā'tivirājitam |
sarvāstrapravarābādhamanekākṣaṃ sahasrapāt
||15||द्विसहस्रमयूखानां ज्योतिषाऽतिविराजितम् ।
सर्वास्त्रप्रवराबाधमनेकाक्षं सहस्रपात्
yaśca kalpāntasamaye viśvaṃ saṃharati dhruvam |
nāvadhyo yasya ca bhavettrailaukye sacarācare
||16||यश्च कल्पान्तसमये विश्वं संहरति ध्रुवम् ।
नावध्यो यस्य च भवेत्त्रैलौक्ये सचराचरे
maheśvarabhujotsṛṣṭaṃ trailokyaṃ sacarācaram |
nirdadāha drutaṃ kṛtsnaṃ nimeṣārddhānna saṃśayaḥ
||17||महेश्वरभुजोत्सृष्टं त्रैलोक्यं सचराचरम् ।
निर्ददाह द्रुतं कृत्स्नं निमेषार्द्धान्न संशयः
tapaḥstho rudrapārśvasthaṃ dṛṣṭavānahamavyam |
guhyamastraṃ paraṃ cāsya na tulyamadhikaṃ kvacit
||18||तपःस्थो रुद्रपार्श्वस्थं दृष्टवानहमव्यम् ।
गुह्यमस्त्रं परं चास्य न तुल्यमधिकं क्वचित्
yattacchūlamiti khyātaṃ sarvalokeṣu śūlinaḥ |
vijayābhidhamatyugraṃ sarvaśastrāstranāśakam
||19||यत्तच्छूलमिति ख्यातं सर्वलोकेषु शूलिनः ।
विजयाभिधमत्युग्रं सर्वशस्त्रास्त्रनाशकम्
dārayedyanmahīṃ kṛtsnāṃ śoṣayedyanmahodadhim |
pātayedakhilaṃ jyotiścakraṃ yannātra saṃśayaḥ
||20||दारयेद्यन्महीं कृत्स्नां शोषयेद्यन्महोदधिम् ।
पातयेदखिलं ज्योतिश्चक्रं यन्नात्र संशयः
yauvanāśvo hato yena māṃdhātā sabalaḥ purā |
cakravartī mahātejāstrailokyavijayo nṛpaḥ
||21||यौवनाश्वो हतो येन मांधाता सबलः पुरा ।
चक्रवर्ती महातेजास्त्रैलोक्यविजयो नृपः
darpāviṣṭo haihayaśca niḥ kṣipto lavaṇāsuraḥ |
śatrughnaṃ nṛpatiṃ yuddhe samāhūya samaṃtataḥ
||22||दर्पाविष्टो हैहयश्च निः क्षिप्तो लवणासुरः ।
शत्रुघ्नं नृपतिं युद्धे समाहूय समंततः
tasmindaitye vinaṣṭe tu rudrahaste gataṃ tu yat |
tacchūlamiti tīkṣṇāgraṃ saṃtrāsajananaṃ mahat
||23||तस्मिन्दैत्ये विनष्टे तु रुद्रहस्ते गतं तु यत् ।
तच्छूलमिति तीक्ष्णाग्रं संत्रासजननं महत्
triśikhāṃ bhṛkuṭīṃ kṛtvā tarjayaṃtamiva sthitam |
vidhūmrānalasaṃkāśaṃ bālasūryamivoditam
||24||त्रिशिखां भृकुटीं कृत्वा तर्जयंतमिव स्थितम् ।
विधूम्रानलसंकाशं बालसूर्यमिवोदितम्
sūryya hastamanirddeśyaṃ pāśahastamivāṃtakam |
paraśuṃ tīkṣṇadhāraṃ ca sarpādyaiśca vibhūṣitam
||25||सूर्य्य हस्तमनिर्द्देश्यं पाशहस्तमिवांतकम् ।
परशुं तीक्ष्णधारं च सर्पाद्यैश्च विभूषितम्
kalpāntadahanākāraṃ tathā puruṣavigraham |
yattadbhārgavarāmasya kṣatriyāntakaraṃ raṇe
||26||कल्पान्तदहनाकारं तथा पुरुषविग्रहम् ।
यत्तद्भार्गवरामस्य क्षत्रियान्तकरं रणे
rāmo yadbalamāśritya śivadattaśca vai purā |
triḥsaptakṛtvo nakṣatraṃ dadāha hṛṣito muniḥ
||27||रामो यद्बलमाश्रित्य शिवदत्तश्च वै पुरा ।
त्रिःसप्तकृत्वो नक्षत्रं ददाह हृषितो मुनिः
sudarśanaṃ tathā cakraṃ sahasravadanaṃ vibhum |
dvisahasrabhujaṃ devamadrākṣaṃ puruṣākṛtim
||28||सुदर्शनं तथा चक्रं सहस्रवदनं विभुम् ।
द्विसहस्रभुजं देवमद्राक्षं पुरुषाकृतिम्
dvisahasrekṣaṇaṃ dīptaṃ sahasracaraṇākulam |
koṭisūryapratīkāśaṃ trailokyadahanakṣamam
||29||द्विसहस्रेक्षणं दीप्तं सहस्रचरणाकुलम् ।
कोटिसूर्यप्रतीकाशं त्रैलोक्यदहनक्षमम्
vajraṃ mahojjvalaṃ tīkṣṇaṃ śataparvapranuttamam |
mahādhanuḥ pinākaṃ ca satūṇīraṃ mahādyutim
||30||वज्रं महोज्ज्वलं तीक्ष्णं शतपर्वप्रनुत्तमम् ।
महाधनुः पिनाकं च सतूणीरं महाद्युतिम्
śaktiṃ khaṅgaṃ ca pāśaṃ ca mahādīptaṃ samāṃkuśam |
gadāṃ ca mahatīṃ divyāmanyānyastrāṇi dṛṣṭavān
||31||शक्तिं खङ्गं च पाशं च महादीप्तं समांकुशम् ।
गदां च महतीं दिव्यामन्यान्यस्त्राणि दृष्टवान्
tathā ca lokapālānāmastrāṇyetāni yāni ca |
adrākṣaṃ tāni sarvāṇi bhagavadrudrapārśvataḥ
||32||तथा च लोकपालानामस्त्राण्येतानि यानि च ।
अद्राक्षं तानि सर्वाणि भगवद्रुद्रपार्श्वतः
savyadeśe tu devasya brahmā lokapitāmahaḥ |
vimānaṃ divyamāsthāya haṃsayuktaṃ manonugam
||33||सव्यदेशे तु देवस्य ब्रह्मा लोकपितामहः ।
विमानं दिव्यमास्थाय हंसयुक्तं मनोनुगम्
vāmapārśve tu tasyaiva śaṃkhacakragadādharaḥ |
vainateyaṃ samāsthāya tathā nārāyaṇaḥ sthitaḥ
||34||वामपार्श्वे तु तस्यैव शंखचक्रगदाधरः ।
वैनतेयं समास्थाय तथा नारायणः स्थितः
svāyaṃbhuvādyā manavo bhṛgvādyā ṛṣayastathā |
śakrādyā devatāścaiva sarva eva samaṃ yayuḥ
||35||स्वायंभुवाद्या मनवो भृग्वाद्या ऋषयस्तथा ।
शक्राद्या देवताश्चैव सर्व एव समं ययुः
skaṃdaśśaktiṃ samādāya mayūrasthassaghaṃṭakaḥ |
devyāssamīpe saṃtasthau dvitīya iva pāvakaḥ
||36||स्कंदश्शक्तिं समादाय मयूरस्थस्सघंटकः ।
देव्यास्समीपे संतस्थौ द्वितीय इव पावकः
naṃdī śūlaṃ samādāya bhavāgre samavasthitaḥ |
sarvabhūtagaṇāścaivaṃ mātaro vividhāḥ sthitāḥ
||37||नंदी शूलं समादाय भवाग्रे समवस्थितः ।
सर्वभूतगणाश्चैवं मातरो विविधाः स्थिताः
te'bhivādya maheśānaṃ parivāryya samaṃtataḥ |
astuvanvividhaiḥ stotrairmahādevaṃ tadā surāḥ
||38||तेऽभिवाद्य महेशानं परिवार्य्य समंततः ।
अस्तुवन्विविधैः स्तोत्रैर्महादेवं तदा सुराः
yatkiṃcittu jagatyasmindṛśyate śrūyate'thavā |
tatsarvaṃ bhagavatpārśve nirīkṣyāhaṃ suvismitaḥ
||39||यत्किंचित्तु जगत्यस्मिन्दृश्यते श्रूयतेऽथवा ।
तत्सर्वं भगवत्पार्श्वे निरीक्ष्याहं सुविस्मितः
sumahaddhairyyamālaṃbya prāṃjalirvividhaiḥ stavaiḥ |
paramānandasaṃmagno'bhūvaṃ kṛṣṇāhamaddhvare
||40||सुमहद्धैर्य्यमालंब्य प्रांजलिर्विविधैः स्तवैः ।
परमानन्दसंमग्नोऽभूवं कृष्णाहमद्ध्वरे
saṃmukhe śaṃkaraṃ dṛṣṭvā bāṣpagadgadayā girā |
apūjayaṃ suvidhivadahaṃ śraddhāsamanvitaḥ
||41||संमुखे शंकरं दृष्ट्वा बाष्पगद्गदया गिरा ।
अपूजयं सुविधिवदहं श्रद्धासमन्वितः
bhagavānatha suprītaśśaṃkaraḥ parameśvaraḥ |
vāṇyā madhurayā prītyā māmāha prahasanniva
||42||भगवानथ सुप्रीतश्शंकरः परमेश्वरः ।
वाण्या मधुरया प्रीत्या मामाह प्रहसन्निव
na vicālayituṃ śakyo mayā vipra punaḥ punaḥ |
parīkṣitosi bhadraṃ te bhavānbhaktyānvito dṛḍhaḥ
||43||न विचालयितुं शक्यो मया विप्र पुनः पुनः ।
परीक्षितोसि भद्रं ते भवान्भक्त्यान्वितो दृढः
tasmātte parituṣṭo'smi varaṃ varaya suvrata |
durlabhaṃ sarvadeveṣu nādeyaṃ vidyate tava
||44||तस्मात्ते परितुष्टोऽस्मि वरं वरय सुव्रत ।
दुर्लभं सर्वदेवेषु नादेयं विद्यते तव
sa cāhaṃ tadvacaḥ śrutvā śaṃbhoḥ satpremasaṃyutam |
devaṃ taṃ prāṃjalirbhūtvā'bruvaṃ bhaktānukaṃpinam
||45||स चाहं तद्वचः श्रुत्वा शंभोः सत्प्रेमसंयुतम् ।
देवं तं प्रांजलिर्भूत्वाऽब्रुवं भक्तानुकंपिनम्
upamanyuruvāca
bhagavanyadi tuṣṭo'si yadi bhaktiḥ sthirā mayi |
tena satyena me jñānaṃ trikālaviṣayaṃ bhavet
||46||भगवन्यदि तुष्टोऽसि यदि भक्तिः स्थिरा मयि ।
तेन सत्येन मे ज्ञानं त्रिकालविषयं भवेत्
prayaccha bhaktiṃ vipulāṃ tvayi cāvyabhicāriṇīm |
sānvayasyāpi nityaṃ me bhūri kṣīraudanaṃ bhavet
||47||प्रयच्छ भक्तिं विपुलां त्वयि चाव्यभिचारिणीम् ।
सान्वयस्यापि नित्यं मे भूरि क्षीरौदनं भवेत्
mamāstu tava sānnidhyaṃ nityaṃ caivāśrame vibho |
tava bhakteṣu sakhyaṃ syādanyonyeṣu sadā bhavet
||48||ममास्तु तव सान्निध्यं नित्यं चैवाश्रमे विभो ।
तव भक्तेषु सख्यं स्यादन्योन्येषु सदा भवेत्
evamukto mayā śaṃbhurvihasya parameśvaraḥ |
kṛpādṛṣṭyā nirīkṣyāśu māṃ sa prāha yadūdvaha
||49||एवमुक्तो मया शंभुर्विहस्य परमेश्वरः ।
कृपादृष्ट्या निरीक्ष्याशु मां स प्राह यदूद्वह
śrīśiva uvāca
upamanyo mune tāta varjjitastvaṃ bhaviṣyasi |
jarāmaraṇajairdoṣaissarvakāmānvito bhava
||50||उपमन्यो मुने तात वर्ज्जितस्त्वं भविष्यसि ।
जरामरणजैर्दोषैस्सर्वकामान्वितो भव
munīnāṃ pūjanīyaśca yaśodhanasamanvitaḥ |
śīlarūpaguṇaiśvaryaṃ matprasādātpadepade
||51||मुनीनां पूजनीयश्च यशोधनसमन्वितः ।
शीलरूपगुणैश्वर्यं मत्प्रसादात्पदेपदे
kṣīrodasāgarasyaiva sānnidhyaṃ payasāṃ nidheḥ |
tatra te bhavitā nityaṃ yatrayatrecchase mune
||52||क्षीरोदसागरस्यैव सान्निध्यं पयसां निधेः ।
तत्र ते भविता नित्यं यत्रयत्रेच्छसे मुने
amṛtātmakaṃ tu tatkṣīraṃ yāvatsaṃyāmyate tataḥ |
imaṃ vaivasvataṃ kalpaṃ paśyase bandhubhissaha
||53||अमृतात्मकं तु तत्क्षीरं यावत्संयाम्यते ततः ।
इमं वैवस्वतं कल्पं पश्यसे बन्धुभिस्सह
tvadgotraṃ cākṣayaṃ cāstu matprasādātsadaiva hi |
sānnidhyamāśrame te'haṃ kariṣyāmi mahāmune
||54||त्वद्गोत्रं चाक्षयं चास्तु मत्प्रसादात्सदैव हि ।
सान्निध्यमाश्रमे तेऽहं करिष्यामि महामुने
madbhaktistu sthirā cāstu sadā dāsyāmi darśanam |
smṛtaśca bhavatā vatsa priyastvaṃ sarvathā mama
||55||मद्भक्तिस्तु स्थिरा चास्तु सदा दास्यामि दर्शनम् ।
स्मृतश्च भवता वत्स प्रियस्त्वं सर्वथा मम
yathākāmasukhaṃ tiṣṭha notkaṇṭhāṃ kartumarhasi |
sarvaṃ prapūrṇatāṃ yātu ciṃtitaṃ nātra saṃśayaḥ
||56||यथाकामसुखं तिष्ठ नोत्कण्ठां कर्तुमर्हसि ।
सर्वं प्रपूर्णतां यातु चिंतितं नात्र संशयः
upamanyuruvāca
evamuktvā sa bhagavānsūryyakoṭisamaprabhaḥ |
mameśāno varāndattvā tatraivāntaradhīyata
||57||एवमुक्त्वा स भगवान्सूर्य्यकोटिसमप्रभः ।
ममेशानो वरान्दत्त्वा तत्रैवान्तरधीयत
evaṃ dṛṣṭo mayā kṛṣṇa parivārasamanvitaḥ |
śaṃkaraḥ parameśāno bhaktimuktipradāyakaḥ
||58||एवं दृष्टो मया कृष्ण परिवारसमन्वितः ।
शंकरः परमेशानो भक्तिमुक्तिप्रदायकः
śaṃbhunā parameśena yaduktaṃ tena dhīmatā |
tadavāptaṃ ca me sarvaṃ devadevasamādhinā
||59||शंभुना परमेशेन यदुक्तं तेन धीमता ।
तदवाप्तं च मे सर्वं देवदेवसमाधिना
pratyakṣaṃ caiva tai jātāngandharvāpsarasastathā |
ṛṣīnvidyādharāṃścaiva paśya siddhānvyavasthitān
||60||प्रत्यक्षं चैव तै जातान्गन्धर्वाप्सरसस्तथा ।
ऋषीन्विद्याधरांश्चैव पश्य सिद्धान्व्यवस्थितान्
paśya vṛkṣānmanoramyānsnigdhapatrānsugaṃdhinaḥ |
sarvartukusumairyuktānsadāpuṣpaphalanvitān
||61||पश्य वृक्षान्मनोरम्यान्स्निग्धपत्रान्सुगंधिनः ।
सर्वर्तुकुसुमैर्युक्तान्सदापुष्पफलन्वितान्
sarvametanmahābāho śaṃkarasya mahātmanaḥ |
prasādāddevadevasya viśvaṃ bhāvasamanvitama
||62||सर्वमेतन्महाबाहो शंकरस्य महात्मनः ।
प्रसादाद्देवदेवस्य विश्वं भावसमन्वितम
mamāsti tvakhilaṃ jñānaṃ prasādācchūlapāṇinaḥ |
bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyaṃ ca sarvaṃ jānāmi tattvataḥ
||63||ममास्ति त्वखिलं ज्ञानं प्रसादाच्छूलपाणिनः ।
भूतं भव्यं भविष्यं च सर्वं जानामि तत्त्वतः
tamahaṃ dṛṣṭavāndevamapi devāḥ sureśvarāḥ |
yaṃ na paśyaṃtyanārādhya ko'nyo dhanyataro mayā
||64||तमहं दृष्टवान्देवमपि देवाः सुरेश्वराः ।
यं न पश्यंत्यनाराध्य कोऽन्यो धन्यतरो मया
ṣaḍviṃśakamiti khyātaṃ paraṃ tattvaṃ sanātanam |
evaṃ dhyāyaṃti vidvāṃsau mahatparamamakṣaram
||65||षड्विंशकमिति ख्यातं परं तत्त्वं सनातनम् ।
एवं ध्यायंति विद्वांसौ महत्परममक्षरम्
sarva tattvavidhānajñaḥ sarvatattvārthadarśanaḥ |
sa eva bhagavāndevaḥ pradhānapuruṣeśvaraḥ
||66||सर्व तत्त्वविधानज्ञः सर्वतत्त्वार्थदर्शनः ।
स एव भगवान्देवः प्रधानपुरुषेश्वरः
yo nijāddakṣiṇātpārśvādbrahmāṇaṃ lokakāraṇam |
vāmādapyasṛjadviṣṇuṃ lokarakṣārthamīśvaraḥ
||67||यो निजाद्दक्षिणात्पार्श्वाद्ब्रह्माणं लोककारणम् ।
वामादप्यसृजद्विष्णुं लोकरक्षार्थमीश्वरः
kalpānte caiva saṃprāpte'sṛjadrudraṃ hṛdaḥ prabhuḥ |
tatassamaharatkṛtsnaṃ jagatsthāvarajaṃgamam
||68||कल्पान्ते चैव संप्राप्तेऽसृजद्रुद्रं हृदः प्रभुः ।
ततस्समहरत्कृत्स्नं जगत्स्थावरजंगमम्
yugāṃte sarvabhūtāni saṃvartaka ivānalaḥ |
kālo bhūtvā mahādevo grasamānassa tiṣṭhati
||69||युगांते सर्वभूतानि संवर्तक इवानलः ।
कालो भूत्वा महादेवो ग्रसमानस्स तिष्ठति
sarvajñassarvabhūtātmā savarbhūtabhavodbhavaḥ |
āste sarvagato devo dṛśyassarvaiśca daivataiḥ
||70||सर्वज्ञस्सर्वभूतात्मा सवर्भूतभवोद्भवः ।
आस्ते सर्वगतो देवो दृश्यस्सर्वैश्च दैवतैः
atastvaṃ putralābhāya samārādhaya śaṃkaram |
śīghraṃ prasanno bhavitā śivaste bhaktavatsalaḥ
||71||अतस्त्वं पुत्रलाभाय समाराधय शंकरम् ।
शीघ्रं प्रसन्नो भविता शिवस्ते भक्तवत्सलः
iti śrīśivamahāpurāṇe paṃcamyāmumāsaṃhitāyāṃ kṛṣṇopamanyusaṃvāde svagativarṇanaṃ nāma prathamo'dhyāyaḥ || 1 ||