kṛtvā dakṣastutādānaṃ yautakaṃ vividhaṃ dadau
brahmovāca
kṛtvā dakṣastutādānaṃ yautakaṃ vividhaṃ dadau |
harāya suprasannaśca dvijebhyo vividhaṃ dhanam
||1||कृत्वा दक्षस्तुतादानं यौतकं विविधं ददौ ।
हराय सुप्रसन्नश्च द्विजेभ्यो विविधं धनम्
atha śaṃbhu mudāgatya samutthāya kṛtāṃjaliḥ |
sārddhaṃ kamalayā cedamuvāca garuḍadhvajaḥ
||2||अथ शंभु मुदागत्य समुत्थाय कृतांजलिः ।
सार्द्धं कमलया चेदमुवाच गरुडध्वजः
viṣṇuruvāca
devadeva mahādeva karuṇāsāgara prabho |
tvaṃ pitā jagatāṃ tāta satī mātākhilasya ca
||3||देवदेव महादेव करुणासागर प्रभो ।
त्वं पिता जगतां तात सती माताखिलस्य च
yuvāṃ līlāvatārau dve satāṃ kṣemāya sarvadā |
khalānāṃ nigrahārthāya śrutireṣā sanātanī
||4||युवां लीलावतारौ द्वे सतां क्षेमाय सर्वदा ।
खलानां निग्रहार्थाय श्रुतिरेषा सनातनी
snigdhanīlāṃjanaśyāmaśobhayā śobhase hara |
dākṣāyaṇyā yathā cāhaṃ pratilomena padmayā
||5||स्निग्धनीलांजनश्यामशोभया शोभसे हर ।
दाक्षायण्या यथा चाहं प्रतिलोमेन पद्मया
devānāṃ vā nṛṇāṃ rakṣāṃ kuru satyā'nayā satām |
saṃsārasāriṇāṃ śambho maṃgalaṃ sarvadā tathā
||6||देवानां वा नृणां रक्षां कुरु सत्याऽनया सताम् ।
संसारसारिणां शम्भो मंगलं सर्वदा तथा
ya enāṃ sābhilāṣo vai dṛṣṭvā śrutvāthavā bhavet |
taṃ hanyāssarvabhūteśa vijñaptiriti me prabho
||7||य एनां साभिलाषो वै दृष्ट्वा श्रुत्वाथवा भवेत् ।
तं हन्यास्सर्वभूतेश विज्ञप्तिरिति मे प्रभो
brahmovāca
iti śrutvā vaco viṣṇorvihasya parameśvaraḥ |
evamastviti sarvajñaḥ provāca madhusūdanam
||8||इति श्रुत्वा वचो विष्णोर्विहस्य परमेश्वरः ।
एवमस्त्विति सर्वज्ञः प्रोवाच मधुसूदनम्
svasthānaṃ harirāgatya sthita āsīnmunīśvara |
utsavaṃ kārayāmāsa jugopa caritaṃ ca tat
||9||स्वस्थानं हरिरागत्य स्थित आसीन्मुनीश्वर ।
उत्सवं कारयामास जुगोप चरितं च तत्
ahaṃ devīṃ samāgatya gṛhyoktavidhinā'khilam |
agnikāryaṃ yathoddiṣṭamakārṣaṃ ca suvistaram
||10||अहं देवीं समागत्य गृह्योक्तविधिनाऽखिलम् ।
अग्निकार्यं यथोद्दिष्टमकार्षं च सुविस्तरम्
tataśśivā śivaścaiva yathāvidhi prahṛṣṭavat |
agneḥ pradakṣiṇaṃ cakre madācāryadvijājñayā
||11||ततश्शिवा शिवश्चैव यथाविधि प्रहृष्टवत् ।
अग्नेः प्रदक्षिणं चक्रे मदाचार्यद्विजाज्ञया
tadā mahotsavastatrādbhutobhūddvijasattama |
sarveṣāṃ sukhadaṃ vādyaṃ gītanṛtyapurassaram
||12||तदा महोत्सवस्तत्राद्भुतोभूद्द्विजसत्तम ।
सर्वेषां सुखदं वाद्यं गीतनृत्यपुरस्सरम्
tadānīmadbhutaṃ tatra caritaṃ samabhūdati |
suvismayakaraṃ tāta tacchṛṇu tvaṃ vadāmi te
||13||तदानीमद्भुतं तत्र चरितं समभूदति ।
सुविस्मयकरं तात तच्छृणु त्वं वदामि ते
durjñeyā śāṃbhavī māyā tayā saṃmohitaṃ jagat |
sacarācaramatyaṃtaṃ sadevāsuramānuṣam
||14||दुर्ज्ञेया शांभवी माया तया संमोहितं जगत् ।
सचराचरमत्यंतं सदेवासुरमानुषम्
yo'haṃ śaṃbhuṃ mohayituṃ puraicchaṃ kapaṭena ha |
māṃ ca taṃ śaṃkarastāta mohayāmāsa līlayā
||15||योऽहं शंभुं मोहयितुं पुरैच्छं कपटेन ह ।
मां च तं शंकरस्तात मोहयामास लीलया
icchetparāpakāraṃ yassa tasyaiva bhaveddhruvam |
iti matvā'pakāraṃ no kuryādanyasya pūruṣaḥ
||16||इच्छेत्परापकारं यस्स तस्यैव भवेद्ध्रुवम् ।
इति मत्वाऽपकारं नो कुर्यादन्यस्य पूरुषः
pradakṣiṇāṃ prakurvaṃtyā vahnessatyāḥ padadvayam |
āvirbabhūva vasanāttadadrākṣamahaṃ mune
||17||प्रदक्षिणां प्रकुर्वंत्या वह्नेस्सत्याः पदद्वयम् ।
आविर्बभूव वसनात्तदद्राक्षमहं मुने
madanāviṣṭacetāśca bhūtvāṃgāni vyalokayam |
ahaṃ satyā dvijaśreṣṭha śivamāyāvimohitaḥ
||18||मदनाविष्टचेताश्च भूत्वांगानि व्यलोकयम् ।
अहं सत्या द्विजश्रेष्ठ शिवमायाविमोहितः
yathā yathāhaṃ ramyāṇi vyaikṣamaṃgāni kautukāt |
satyā babhūva saṃhṛṣṭaḥ kāmārto hi tathā tathā
||19||यथा यथाहं रम्याणि व्यैक्षमंगानि कौतुकात् ।
सत्या बभूव संहृष्टः कामार्तो हि तथा तथा
ahamevaṃ tathā dṛṣṭvā dakṣajāṃ ca pativratām |
smarāviṣṭamanā vaktraṃ draṣṭukāmobhavaṃ mune
||20||अहमेवं तथा दृष्ट्वा दक्षजां च पतिव्रताम् ।
स्मराविष्टमना वक्त्रं द्रष्टुकामोभवं मुने
na śaṃbhorlajjayā vaktraṃ pratyakṣaṃ ca vilokitam |
na ca sā lajjayāviṣṭā karoti pragaṭaṃ mukham
||21||न शंभोर्लज्जया वक्त्रं प्रत्यक्षं च विलोकितम् ।
न च सा लज्जयाविष्टा करोति प्रगटं मुखम्
tatastaddarśanārthāya sadupāyaṃ vicārayan |
dhūmraghoreṇa kāmārto'kārṣaṃ tacca tataḥ param
||22||ततस्तद्दर्शनार्थाय सदुपायं विचारयन् ।
धूम्रघोरेण कामार्तोऽकार्षं तच्च ततः परम्
ārdreṃdhanāni bhūrīṇi kṣiptvā tatra vibhāvasau |
svalpājyāhutivinyāsādārdradravyodbhavastathā
||23||आर्द्रेंधनानि भूरीणि क्षिप्त्वा तत्र विभावसौ ।
स्वल्पाज्याहुतिविन्यासादार्द्रद्रव्योद्भवस्तथा
prādurbhūtastato dhūmo bhūyāṃstatra samaṃtataḥ |
tādṛg yena tamo bhūtaṃ vedībhūmivinirmitam
||24||प्रादुर्भूतस्ततो धूमो भूयांस्तत्र समंततः ।
तादृग् येन तमो भूतं वेदीभूमिविनिर्मितम्
tato dhūmākule netre maheśaḥ parameśvaraḥ |
hastābhyāṃ chādayāmāsa bahulīlākaraḥ prabhuḥ
||25||ततो धूमाकुले नेत्रे महेशः परमेश्वरः ।
हस्ताभ्यां छादयामास बहुलीलाकरः प्रभुः
tato vastraṃ samutkṣipya satīvaktramahaṃ mune |
avekṣaṃ kila kāmārtaḥ prahṛṣṭenāṃtarātmanā
||26||ततो वस्त्रं समुत्क्षिप्य सतीवक्त्रमहं मुने ।
अवेक्षं किल कामार्तः प्रहृष्टेनांतरात्मना
muhurmuhurahaṃ tāta paśyāmi sma satīmukham |
athendriyavikāraṃ ca prāptavānasmi so'vaśaḥ
||27||मुहुर्मुहुरहं तात पश्यामि स्म सतीमुखम् ।
अथेन्द्रियविकारं च प्राप्तवानस्मि सोऽवशः
mama retaḥ pracaskaṃda tatastadvīkṣaṇāddrutam |
caturbindumita bhūmau tuṣāracayasaṃnibham
||28||मम रेतः प्रचस्कंद ततस्तद्वीक्षणाद्द्रुतम् ।
चतुर्बिन्दुमित भूमौ तुषारचयसंनिभम्
tatohaṃ śaṃkito maunī tatkṣaṇaṃ vismito mune |
ācchādayesma tadreto yathā kaścidbubodha na
||29||ततोहं शंकितो मौनी तत्क्षणं विस्मितो मुने ।
आच्छादयेस्म तद्रेतो यथा कश्चिद्बुबोध न
atha tadbhagavāñchaṃbhurjñātvā divyena cakṣuṣā |
retovaskaṃdanāttasya kopādetaduvāca ha
||30||अथ तद्भगवाञ्छंभुर्ज्ञात्वा दिव्येन चक्षुषा ।
रेतोवस्कंदनात्तस्य कोपादेतदुवाच ह
rudra uvāca
kimetadvihitaṃ pāpa tvayā karma vigarhitam |
vivāhe mama kāṃtāyā vaktraṃ dṛṣṭaṃ na rāgataḥ
||31||किमेतद्विहितं पाप त्वया कर्म विगर्हितम् ।
विवाहे मम कांताया वक्त्रं दृष्टं न रागतः
tvaṃ vetsi śaṃkareṇaitatkarma jñātaṃ na kiṃcana |
trailokyepi na me'jñātaṃ gūḍhaṃ tasmātkathaṃ vidhe
||32||त्वं वेत्सि शंकरेणैतत्कर्म ज्ञातं न किंचन ।
त्रैलोक्येपि न मेऽज्ञातं गूढं तस्मात्कथं विधे
yatkiṃcittriṣu lokeṣu jaṃgamaṃ sthāvaraṃ tathā |
tasyāhaṃ madhyago mūḍha tailaṃ yadvattilāṃti kam
||33||यत्किंचित्त्रिषु लोकेषु जंगमं स्थावरं तथा ।
तस्याहं मध्यगो मूढ तैलं यद्वत्तिलांति कम्
brahmovāca
ityuktvā priya viṣṇurmāṃ tadā viṣṇuvacaḥ smaran |
iyeṣa haṃtuṃ brahmāṇaṃ śūlamudyamya śaṃkaraḥ
||34||इत्युक्त्वा प्रिय विष्णुर्मां तदा विष्णुवचः स्मरन् ।
इयेष हंतुं ब्रह्माणं शूलमुद्यम्य शंकरः
śabhuṃnodyamite śūle māṃ ca haṃtuṃ dvijottama |
marīcipramukhāste vai hāhākāraṃ ca cakrire
||35||शभुंनोद्यमिते शूले मां च हंतुं द्विजोत्तम ।
मरीचिप्रमुखास्ते वै हाहाकारं च चक्रिरे
tato devagaṇāssarve munayaścākhilāstathā |
tuṣṭuvuśśaṃkaraṃ tatra prajvalaṃtaṃ bhayāturāḥ
||36||ततो देवगणास्सर्वे मुनयश्चाखिलास्तथा ।
तुष्टुवुश्शंकरं तत्र प्रज्वलंतं भयातुराः
devā ūcuḥ
deva deva mahādeva śaraṇāgatavatsala |
brahmāṇaṃ rakṣa rakṣeśa kṛpāṃ kuru maheśvara
||37||देव देव महादेव शरणागतवत्सल ।
ब्रह्माणं रक्ष रक्षेश कृपां कुरु महेश्वर
jagatpitā maheśa tvaṃ jaganmātā satī matā |
haribrahmādayassarve tava dāsāssuraprabho
||38||जगत्पिता महेश त्वं जगन्माता सती मता ।
हरिब्रह्मादयस्सर्वे तव दासास्सुरप्रभो
adbhutākṛtilīlastvaṃ tava māyādbhutā prabho |
tayā vimohitaṃ sarvaṃ vinā tvadbhaktimīśvara
||39||अद्भुताकृतिलीलस्त्वं तव मायाद्भुता प्रभो ।
तया विमोहितं सर्वं विना त्वद्भक्तिमीश्वर
brahmovāca
itthaṃ bahutaraṃ dīnā nirjarā munayaśca te |
tuṣṭuvurdevadeveśaṃ krodhāviṣṭaṃ maheśvaram
||40||इत्थं बहुतरं दीना निर्जरा मुनयश्च ते ।
तुष्टुवुर्देवदेवेशं क्रोधाविष्टं महेश्वरम्
dakṣo maivaṃ maivamiti pāṇimudyamya śaṃkitaḥ |
vārayāmāsa bhūteśaṃ kṣiprametya purogataḥ
||41||दक्षो मैवं मैवमिति पाणिमुद्यम्य शंकितः ।
वारयामास भूतेशं क्षिप्रमेत्य पुरोगतः
athāgre saṃgataṃ vīkṣya tadā dakṣaṃ maheśvaraḥ |
pratyuvācāpriyamidaṃ saṃsmaranprārthanāṃ hareḥ
||42||अथाग्रे संगतं वीक्ष्य तदा दक्षं महेश्वरः ।
प्रत्युवाचाप्रियमिदं संस्मरन्प्रार्थनां हरेः
maheśvara uvāca
viṣṇunā metibhaktena yadidānīmudīritam |
mayāpyaṃgīkṛtaṃ kartuṃ tadihaiva prajāpate
||43||विष्णुना मेतिभक्तेन यदिदानीमुदीरितम् ।
मयाप्यंगीकृतं कर्तुं तदिहैव प्रजापते
satīṃ yasyābhilāṣassan vīkṣeta vadha taṃ prabho |
iti viṣṇuvacassatyaṃ vidhiṃ hatvā karomyaham
||44||सतीं यस्याभिलाषस्सन् वीक्षेत वध तं प्रभो ।
इति विष्णुवचस्सत्यं विधिं हत्वा करोम्यहम्
sābhilāṣaḥ kathaṃ brahmā satīṃ samavalokayat |
abhavattyaktaretāstu tato hanmi kṛtāgasam
||45||साभिलाषः कथं ब्रह्मा सतीं समवलोकयत् ।
अभवत्त्यक्तरेतास्तु ततो हन्मि कृतागसम्
brahmovāca
ityuktavati deveśa maheśe krodhasaṃkule |
cakaṃpire janāḥ sarve sadevamunimānuṣāḥ
||46||इत्युक्तवति देवेश महेशे क्रोधसंकुले ।
चकंपिरे जनाः सर्वे सदेवमुनिमानुषाः
hāhākāro mahānāsīdaudāsīnyaṃ ca sarvaśaḥ |
abhūvambikalo'tīva tadāhaṃ tadvimohakaḥ
||47||हाहाकारो महानासीदौदासीन्यं च सर्वशः ।
अभूवम्बिकलोऽतीव तदाहं तद्विमोहकः
atha viṣṇurmaheśātipriyaḥ kāryavicakṣaṇaḥ |
tamevaṃvādinaṃ rudraṃ tuṣṭāva praṇatassudhīḥ
||48||अथ विष्णुर्महेशातिप्रियः कार्यविचक्षणः ।
तमेवंवादिनं रुद्रं तुष्टाव प्रणतस्सुधीः
stutvā ca vividhaiḥ stotraiśśaṃkaraṃ bhaktavatsalam |
idamūce vārayaṃstaṃ kṣipraṃ bhūtvā purassaraḥ
||49||स्तुत्वा च विविधैः स्तोत्रैश्शंकरं भक्तवत्सलम् ।
इदमूचे वारयंस्तं क्षिप्रं भूत्वा पुरस्सरः
viṣṇuruvāca
vidhinna jahi bhūteśa sraṣṭāraṃ jagatāṃ prabhum |
ayaṃ śaraṇagastedya śaraṇāgatavatsalaḥ
||50||विधिन्न जहि भूतेश स्रष्टारं जगतां प्रभुम् ।
अयं शरणगस्तेद्य शरणागतवत्सलः
ahaṃ te'tipriyo bhakto bhaktarāja itīritaḥ |
vijñaptiṃ hṛdi me mattvā kṛpāṃ kuru mamopari
||51||अहं तेऽतिप्रियो भक्तो भक्तराज इतीरितः ।
विज्ञप्तिं हृदि मे मत्त्वा कृपां कुरु ममोपरि
anyacca śṛṇu me nātha vacanaṃ hetugarbhitam |
tanmanuṣva maheśāna kṛpāṃ kṛtvā mamopari
||52||अन्यच्च शृणु मे नाथ वचनं हेतुगर्भितम् ।
तन्मनुष्व महेशान कृपां कृत्वा ममोपरि
prajāssraṣṭumayaṃ śaṃbho prādurbhūtaścaturmukhaḥ |
asminhate prajāsraṣṭā nāstyanyaḥ prākṛto'dhunā
||53||प्रजास्स्रष्टुमयं शंभो प्रादुर्भूतश्चतुर्मुखः ।
अस्मिन्हते प्रजास्रष्टा नास्त्यन्यः प्राकृतोऽधुना
sṛṣṭisthityaṃtakarmāṇi kariṣyāmaḥ punaḥ punaḥ |
trayo devā vayaṃ nātha śivarūpa tvadājñayā
||54||सृष्टिस्थित्यंतकर्माणि करिष्यामः पुनः पुनः ।
त्रयो देवा वयं नाथ शिवरूप त्वदाज्ञया
etasminnihate śambho kastvatkarma kariṣyati |
tasmānna vadhyo bhavatā sṛṣṭikṛllayakṛdvibho
||55||एतस्मिन्निहते शम्भो कस्त्वत्कर्म करिष्यति ।
तस्मान्न वध्यो भवता सृष्टिकृल्लयकृद्विभो
anenaiva satī kanyā dakṣasya ca śivā vibho |
sadupāyena vai bhāryā bhavadarthe prakalpitā
||56||अनेनैव सती कन्या दक्षस्य च शिवा विभो ।
सदुपायेन वै भार्या भवदर्थे प्रकल्पिता
brahmovāca
ityākarṇya maheśastu vijñaptiṃ viṣṇunā kṛtām |
pratyuvācākhilāṃstāṃśca śrāvayaṃśca dṛḍhavrataḥ
||57||इत्याकर्ण्य महेशस्तु विज्ञप्तिं विष्णुना कृताम् ।
प्रत्युवाचाखिलांस्तांश्च श्रावयंश्च दृढव्रतः
maheśa uvāca
deva deva rameśāna viṣṇo matprāṇavallabha |
na nivāraya māṃ tāta vadhādasya khalastvayam
||58||देव देव रमेशान विष्णो मत्प्राणवल्लभ ।
न निवारय मां तात वधादस्य खलस्त्वयम्
pūrayiṣyāmi vijñaptiṃ pūrvānteṃgīkṛtāṃ mayā |
mahāpāpakaraṃ duṣṭaṃ hanmyenaṃ caturānanam
||59||पूरयिष्यामि विज्ञप्तिं पूर्वान्तेंगीकृतां मया ।
महापापकरं दुष्टं हन्म्येनं चतुराननम्
ahameva prajāssrakṣye sarvāḥ sthiracarā api |
anyaṃ srakṣye sṛṣṭikaramathavāhaṃ svatejasā
||60||अहमेव प्रजास्स्रक्ष्ये सर्वाः स्थिरचरा अपि ।
अन्यं स्रक्ष्ये सृष्टिकरमथवाहं स्वतेजसा
hatvainaṃ vidhimevāhaṃ svapaṇaṃ pūrayan kṛtam |
sraṣṭāramekaṃ srakṣyāmi na nivāraya meśa mām
||61||हत्वैनं विधिमेवाहं स्वपणं पूरयन् कृतम् ।
स्रष्टारमेकं स्रक्ष्यामि न निवारय मेश माम्
brahmovāca
iti tasya vacaśśrutvā girīśa syāha cācyutaḥ |
smitaprabhinnahṛdayaḥ punarmaivamitīrayan
||62||इति तस्य वचश्श्रुत्वा गिरीश स्याह चाच्युतः ।
स्मितप्रभिन्नहृदयः पुनर्मैवमितीरयन्
acyuta uvāca
pratijñāpūraṇaṃ yogyaṃ parasminpuruṣesti vai |
vicārayasva vadhyeśa bhavatyātmani na prabho
||63||प्रतिज्ञापूरणं योग्यं परस्मिन्पुरुषेस्ति वै ।
विचारयस्व वध्येश भवत्यात्मनि न प्रभो
trayo devā vayaṃ śaṃbho tvadātmānaḥ parā nahi |
ekarūpā na bhinnāśca tattvatassuvicāraya
||64||त्रयो देवा वयं शंभो त्वदात्मानः परा नहि ।
एकरूपा न भिन्नाश्च तत्त्वतस्सुविचारय
tatastadvacanaṃ śrutvā viṣṇossvātipriyasya saḥ |
śaṃbhurūce punastaṃ vai khyāpayannātmano gatim
||65||ततस्तद्वचनं श्रुत्वा विष्णोस्स्वातिप्रियस्य सः ।
शंभुरूचे पुनस्तं वै ख्यापयन्नात्मनो गतिम्
śambhuruvāca
he viṣṇo sarvabhakteśa kathamātmā vidhirmama |
lakṣyate bhinna evāyaṃ pratyakṣeṇāgrataḥ sthitaḥ
||66||हे विष्णो सर्वभक्तेश कथमात्मा विधिर्मम ।
लक्ष्यते भिन्न एवायं प्रत्यक्षेणाग्रतः स्थितः
brahmovāca
ityājñapto maheśena sarveṣāṃ puratastadā |
idamūce mahādevaṃ toṣayan garuḍadhvajaḥ
||67||इत्याज्ञप्तो महेशेन सर्वेषां पुरतस्तदा ।
इदमूचे महादेवं तोषयन् गरुडध्वजः
viṣṇuruvāca
na brahmā bhavato bhinno na tvaṃ tasmātsadāśiva |
na vāhaṃ bhavato bhinno na mattvaṃ parameśvara
||68||न ब्रह्मा भवतो भिन्नो न त्वं तस्मात्सदाशिव ।
न वाहं भवतो भिन्नो न मत्त्वं परमेश्वर
sarvaṃ jānāsi sarvajña parameśa sadāśiva |
manmukhādakhilānsarvaṃ saṃśrāvayitumicchasi
||69||सर्वं जानासि सर्वज्ञ परमेश सदाशिव ।
मन्मुखादखिलान्सर्वं संश्रावयितुमिच्छसि
tvadājñayā vadāmīśa śṛṇvaṃtu nikhilāssurāḥ |
munayaścāpare śaivaṃ tattvaṃ saṃdhārya svaṃ manaḥ
||70||त्वदाज्ञया वदामीश शृण्वंतु निखिलास्सुराः ।
मुनयश्चापरे शैवं तत्त्वं संधार्य स्वं मनः
pradhānasyā'pradhānasya bhāgābhāgasya rūpiṇaḥ |
jyotirmayasya bhāgāste vayaṃ devāḥ prabhostrayaḥ
||71||प्रधानस्याऽप्रधानस्य भागाभागस्य रूपिणः ।
ज्योतिर्मयस्य भागास्ते वयं देवाः प्रभोस्त्रयः
kastvaṃ kohaṃ ca ko brahmā tavaiva paramātmanaḥ |
aṃśatrayamidaṃ bhinnaṃ sṛṣṭisthityaṃtakāraṇam
||72||कस्त्वं कोहं च को ब्रह्मा तवैव परमात्मनः ।
अंशत्रयमिदं भिन्नं सृष्टिस्थित्यंतकारणम्
ciṃtayasvātmanātmānaṃ svalīlādhṛtavigrahaḥ |
ekastvaṃ brahma saguṇo hyaṃśabhūtā vayaṃ trayaḥ
||73||चिंतयस्वात्मनात्मानं स्वलीलाधृतविग्रहः ।
एकस्त्वं ब्रह्म सगुणो ह्यंशभूता वयं त्रयः
śirogrīvādibhedena yathaikasyaiva varṣmaṇaḥ |
aṃgāni te tatheśasya tasya bhagatrayaṃ hara
||74||शिरोग्रीवादिभेदेन यथैकस्यैव वर्ष्मणः ।
अंगानि ते तथेशस्य तस्य भगत्रयं हर
yajjyotirabhraṃ svapuraṃ purāṇaṃ kūṭasthamavyaktamanaṃtarūpam |
nityaṃ ca dīrghādiviśeṣaṇādyairhīnaṃ śivastvaṃ tata eva sarvam
||75||यज्ज्योतिरभ्रं स्वपुरं पुराणं कूटस्थमव्यक्तमनंतरूपम् ।
नित्यं च दीर्घादिविशेषणाद्यैर्हीनं शिवस्त्वं तत एव सर्वम्
brahmovāca
etacchrutvā vacastasya mahādevo munīśvara |
babhūva suprasannaśca na jaghāna sa māṃ tataḥ
||76||एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य महादेवो मुनीश्वर ।
बभूव सुप्रसन्नश्च न जघान स मां ततः
iti śrīśivamahāpurāṇe dvitīyāyāṃ rudrasaṃhitāyāṃ dvitīye satīkhaṃḍe satīvivāhaśivalīlāvarṇanaṃ nāmaikonaviṃśo'dhyāyaḥ || 19 ||