golokavarṇanam
skanda uvāca
meruśṛṃgaṃ samārūḍho nārado divyayā dṛśā ||
śvetadvīpaṃ ca tatrasthānpaśyanmuktānsahasraśaḥ
||1||मेरुशृंगं समारूढो नारदो दिव्यया दृशा ॥
श्वेतद्वीपं च तत्रस्थान्पश्यन्मुक्तान्सहस्रशः
vāsudeve bhagavati dṛṣṭimābadhya tatkṣaṇam ||
utpapāta mahāyogī sadyaḥ prāpa ca dhāma tat
||2||वासुदेवे भगवति दृष्टिमाबध्य तत्क्षणम् ॥
उत्पपात महायोगी सद्यः प्राप च धाम तत्
prāpya śvetaṃ mahādvīpaṃ nārado hṛṣṭamānasaḥ ||
dadarśa bhaktāṃstāneva śvetāṃścandraprabhāñchubhān
||3||प्राप्य श्वेतं महाद्वीपं नारदो हृष्टमानसः ॥
ददर्श भक्तांस्तानेव श्वेतांश्चन्द्रप्रभाञ्छुभान्
pūjayāmāsa śirasā manasā taiśca pūjitaḥ ||
didṛkṣurbrahma paramaṃ sa ca kṛcchraparaḥ sthitaḥ
||4||पूजयामास शिरसा मनसा तैश्च पूजितः ॥
दिदृक्षुर्ब्रह्म परमं स च कृच्छ्रपरः स्थितः
bhaktamekāntikaṃ viṣṇorbuddhvā bhāgavatāstu te ||
tamūcustuṣṭamanaso japantaṃ dvādaśākṣaram
||5||भक्तमेकान्तिकं विष्णोर्बुद्ध्वा भागवतास्तु ते ॥
तमूचुस्तुष्टमनसो जपन्तं द्वादशाक्षरम्
śvetamuktā ūcuḥ
munivarya bhavānbhaktaḥ kṛṣṇasyā'sti yato'tra naḥ ||
dṛṣṭavāndevadurdṛśyānkimicchannatha tapyati
||6||मुनिवर्य भवान्भक्तः कृष्णस्याऽस्ति यतोऽत्र नः ॥
दृष्टवान्देवदुर्दृश्यान्किमिच्छन्नथ तप्यति
nārada uvāca
bhagavantaṃ paraṃ brahma sākṣātkṛṣṇamahaṃ prabhum ||
draṣṭumutko'smi bhaktendrāstaṃ darśayata tatpriyāḥ
||7||भगवन्तं परं ब्रह्म साक्षात्कृष्णमहं प्रभुम् ॥
द्रष्टुमुत्कोऽस्मि भक्तेन्द्रास्तं दर्शयत तत्प्रियाः
skanda uvāca
tadaikaḥ śvetamuktastu kṛṣṇena prerito hṛdi ||
ehi te darśaye kṛṣṇamityuktvā puratobhavat
||8||तदैकः श्वेतमुक्तस्तु कृष्णेन प्रेरितो हृदि ॥
एहि ते दर्शये कृष्णमित्युक्त्वा पुरतोभवत्
prahṛṣṭo nāradastena sākamākāśavartmanā ||
paśyandhāmāni devānāṃ tata ūrddhvaṃ yayau muniḥ
||9||प्रहृष्टो नारदस्तेन साकमाकाशवर्त्मना ॥
पश्यन्धामानि देवानां तत ऊर्द्ध्वं ययौ मुनिः
saptarṣīṃśca dhruvaṃ dṛṣṭvā'nāsaktaḥ kutracitsa ca ||
maharjanatapolokānvyatīyāya dvijottama
||10||सप्तर्षींश्च ध्रुवं दृष्ट्वाऽनासक्तः कुत्रचित्स च ॥
महर्जनतपोलोकान्व्यतीयाय द्विजोत्तम
brahmalokaṃ tato dṛṣṭvā śvetamuktānugo muniḥ ||
kṛṣṇasyaivecchayā'dhvānaṃ prāpāṣṭāvaraṇeṣvapi
||11||ब्रह्मलोकं ततो दृष्ट्वा श्वेतमुक्तानुगो मुनिः ॥
कृष्णस्यैवेच्छयाऽध्वानं प्रापाष्टावरणेष्वपि
bhūmyaptejonilākāśāhammahatprakṛtīḥ kramāt ||
krāntvā daśottaraguṇāḥ prāpa golokamadbhutam
||12||भूम्यप्तेजोनिलाकाशाहम्महत्प्रकृतीः क्रमात् ॥
क्रान्त्वा दशोत्तरगुणाः प्राप गोलोकमद्भुतम्
dhāma tejomayaṃ taddhi prāpyamekāntikairhareḥ ||
gacchandadarśa vitatāmagādhāṃ virajāṃ nadīm
||13||धाम तेजोमयं तद्धि प्राप्यमेकान्तिकैर्हरेः ॥
गच्छन्ददर्श विततामगाधां विरजां नदीम्
gopīgopagaṇasnānadhautacandanasaurabhām ||
puṇḍarīkaiḥ kokanadai ramyāmindīvarairapi
||14||गोपीगोपगणस्नानधौतचन्दनसौरभाम् ॥
पुण्डरीकैः कोकनदै रम्यामिन्दीवरैरपि
tasyāstaṭaṃ manohāri sphaṭikāśmamayaṃ mahat ||
prāpa śvetaharidraktapītasanmaṇirājitam
||15||तस्यास्तटं मनोहारि स्फटिकाश्ममयं महत् ॥
प्राप श्वेतहरिद्रक्तपीतसन्मणिराजितम्
kalpavṛkṣālibhirjjuṣṭaṃ pravālāṅkuraśobhitam ||
syamantakendranīlādimaṇīnāṃ khanimaṇḍitam
||16||कल्पवृक्षालिभिर्ज्जुष्टं प्रवालाङ्कुरशोभितम् ॥
स्यमन्तकेन्द्रनीलादिमणीनां खनिमण्डितम्
nānāmaṇīndranicitasopānatatiśobhanam ||
kūjadbhirmadhuraṃ juṣṭaṃ haṃsakāraṇḍavādibhiḥ
||17||नानामणीन्द्रनिचितसोपानततिशोभनम् ॥
कूजद्भिर्मधुरं जुष्टं हंसकारण्डवादिभिः
vṛndaiḥ kāmadughānāṃ ca gajendrāṇāṃ ca vājinām ||
pibadbhirnnirmalaṃ toyaṃ rājitaṃ sa vyatikramat
||18||वृन्दैः कामदुघानां च गजेन्द्राणां च वाजिनाम् ॥
पिबद्भिर्न्निर्मलं तोयं राजितं स व्यतिक्रमत्
uttīryā'tha dhunī divyāṃ tatkṣaṇādīśvarecchayā ||
taddhāmaparikhābhūtāṃ śataśṛṅgāgamāpa saḥ
||19||उत्तीर्याऽथ धुनी दिव्यां तत्क्षणादीश्वरेच्छया ॥
तद्धामपरिखाभूतां शतशृङ्गागमाप सः
hiraṇmayaṃ darśanīyaṃ koṭiyojanamucchritam ||
vistāre daśakoṭyastu yojanānāṃ manoharam
||20||हिरण्मयं दर्शनीयं कोटियोजनमुच्छ्रितम् ॥
विस्तारे दशकोट्यस्तु योजनानां मनोहरम्
sahasraśaḥ kalpavṛkṣaiḥ pārijātādibhirdrumaiḥ ||
mallikāyūthikābhiśca lavaṅgailālatādibhiḥ
||21||सहस्रशः कल्पवृक्षैः पारिजातादिभिर्द्रुमैः ॥
मल्लिकायूथिकाभिश्च लवङ्गैलालतादिभिः
svarṇarambhādibhiścānyaiḥ śobhamānaṃ mahīruhaiḥ ||
divyairmṛgagaṇairnnāgaiḥ pakṣibhiśca sukūjitaiḥ
||22||स्वर्णरम्भादिभिश्चान्यैः शोभमानं महीरुहैः ॥
दिव्यैर्मृगगणैर्न्नागैः पक्षिभिश्च सुकूजितैः
durgāyitasya taddhāmnastasya ramyeṣu sānuṣu ||
manojñānvitatānaikṣadbhagavadrāsamaṇḍapān
||23||दुर्गायितस्य तद्धाम्नस्तस्य रम्येषु सानुषु ॥
मनोज्ञान्विततानैक्षद्भगवद्रासमण्डपान्
vṛtānudyānatatibhiḥ phullapuṣpasugandhibhiḥ ||
kapāṭai ratnanicitaiścaturdvārasuśobhanān
||24||वृतानुद्यानततिभिः फुल्लपुष्पसुगन्धिभिः ॥
कपाटै रत्ननिचितैश्चतुर्द्वारसुशोभनान्
citratoraṇasaṃpannai ratnastambhaiḥ sahasraśaḥ ||
juṣṭāṃśca kadalīstambhairmuktālambairvitānakaiḥ
||25||चित्रतोरणसंपन्नै रत्नस्तम्भैः सहस्रशः ॥
जुष्टांश्च कदलीस्तम्भैर्मुक्तालम्बैर्वितानकैः
dūrvālājākṣataphalairyuktānmāṅgalikairapi ||
candanāgurukastūrīkeśarokṣita catvarān
||26||दूर्वालाजाक्षतफलैर्युक्तान्माङ्गलिकैरपि ॥
चन्दनागुरुकस्तूरीकेशरोक्षित चत्वरान्
suśrāvyavādyaninadairhṛdyānbahuvidhairapi ||
teṣu yūthāni gopīnāṃ koṭiśaḥ sa dadarśa ha
||27||सुश्राव्यवाद्यनिनदैर्हृद्यान्बहुविधैरपि ॥
तेषु यूथानि गोपीनां कोटिशः स ददर्श ह
anarghyavāsobhūṣābhiḥ sadratnamaṇikaṅkaṇaiḥ ||
kāñcīnūpurakeyūraiḥ śobhitānyaṅgulīyakaiḥ
||28||अनर्घ्यवासोभूषाभिः सद्रत्नमणिकङ्कणैः ॥
काञ्चीनूपुरकेयूरैः शोभितान्यङ्गुलीयकैः
tāruṇyarūpalāvaṇyaiḥ svaraiścā'pratimāni hi ||
rādhālakṣmīsavarṇāni śṛṅgārikakarāṇi ca
||29||तारुण्यरूपलावण्यैः स्वरैश्चाऽप्रतिमानि हि ॥
राधालक्ष्मीसवर्णानि शृङ्गारिककराणि च
bhogadravyairbahuvidhairmaṇḍapeṣu yuteṣu ca ||
vilasanti ca gāyanti manojñāḥ kṛṣṇagītikāḥ
||30||भोगद्रव्यैर्बहुविधैर्मण्डपेषु युतेषु च ॥
विलसन्ति च गायन्ति मनोज्ञाः कृष्णगीतिकाः
upatyakāsu tasyādreratha vṛndāvanābhidham ||
vanaṃ mahattadadrākṣītsāvarṇe nārado muniḥ
||31||उपत्यकासु तस्याद्रेरथ वृन्दावनाभिधम् ॥
वनं महत्तदद्राक्षीत्सावर्णे नारदो मुनिः
kṛṣṇasya rādhikāyāśca priyaṃ tatkrīḍanasthalam ||
kalpadrumālibhī ramyaṃ sarobhiśca sapaṅkajaiḥ
||32||कृष्णस्य राधिकायाश्च प्रियं तत्क्रीडनस्थलम् ॥
कल्पद्रुमालिभी रम्यं सरोभिश्च सपङ्कजैः
āmrairāmrātakairnīpairbadarībhiśca dāḍimaiḥ ||
kharjūrīpūganāraṃgairnnālikeraiśca candanaiḥ
||33||आम्रैराम्रातकैर्नीपैर्बदरीभिश्च दाडिमैः ॥
खर्जूरीपूगनारंगैर्न्नालिकेरैश्च चन्दनैः
jambūjambīrapanasairakṣodaiḥ suradārubhiḥ ||
kadalībhiścampakaiśca drākṣābhiḥ svarṇaketakaiḥ
||34||जम्बूजम्बीरपनसैरक्षोदैः सुरदारुभिः ॥
कदलीभिश्चम्पकैश्च द्राक्षाभिः स्वर्णकेतकैः
phalapuṣpabharānamrairnnānāvṛkṣairvirājitam ||
mallikā mādhavīkundairllavaṃgairyūthikādibhiḥ
||35||फलपुष्पभरानम्रैर्न्नानावृक्षैर्विराजितम् ॥
मल्लिका माधवीकुन्दैर्ल्लवंगैर्यूथिकादिभिः
mandaśītasugandhena sevitaṃ mātariśvanā ||
śataśṛṅgasnutairārdraṃ nirjharaiśca samantataḥ
||36||मन्दशीतसुगन्धेन सेवितं मातरिश्वना ॥
शतशृङ्गस्नुतैरार्द्रं निर्झरैश्च समन्ततः
sadā vasanta śobhāḍhyaṃ ratnadīpālimaṇḍitaiḥ ||
śṛṅgārikadravyayutaiḥ kuñjairjuṣṭamanekaśaḥ
||37||सदा वसन्त शोभाढ्यं रत्नदीपालिमण्डितैः ॥
शृङ्गारिकद्रव्ययुतैः कुञ्जैर्जुष्टमनेकशः
gopānāṃ gopikānāṃ ca kṛṣṇasaṃkīrttanairmuhuḥ ||
govatsa pakṣininadairnnānābhūṣaṇanisvanaiḥ ||
dadhimanthanaśabdaiśca sarvato nāditaṃ mune
||38||गोपानां गोपिकानां च कृष्णसंकीर्त्तनैर्मुहुः ॥
गोवत्स पक्षिनिनदैर्न्नानाभूषणनिस्वनैः ॥
दधिमन्थनशब्दैश्च सर्वतो नादितं मुने
phullapuṣpaphalānamranānādrumasuśobhanaiḥ ||
dvātriṃśatavanairanyairyuktaṃ paśyamanoharaiḥ
||39||फुल्लपुष्पफलानम्रनानाद्रुमसुशोभनैः ॥
द्वात्रिंशतवनैरन्यैर्युक्तं पश्यमनोहरैः
tadvīkṣya hṛṣṭaḥ sa prāpa golokapuramujvalam ||
vartulaṃ ratnadurgaṃ ca rājamārgopaśobhitam
||40||तद्वीक्ष्य हृष्टः स प्राप गोलोकपुरमुज्वलम् ॥
वर्तुलं रत्नदुर्गं च राजमार्गोपशोभितम्
rājitaṃ kṛṣṇabhaktānāṃ vimānaiḥ koṭibhistathā ||
rathai ratnendrakhacitaiḥ kiṃkiṇījālaśobhitaiḥ
||41||राजितं कृष्णभक्तानां विमानैः कोटिभिस्तथा ॥
रथै रत्नेन्द्रखचितैः किंकिणीजालशोभितैः
mahāmaṇīndranikarai ratnastambhālimaṇḍitaiḥ ||
adbhutaiḥ koṭiśaḥ saudhaiḥ paṃktisaṃsthairmanoharam
||42||महामणीन्द्रनिकरै रत्नस्तम्भालिमण्डितैः ॥
अद्भुतैः कोटिशः सौधैः पंक्तिसंस्थैर्मनोहरम्
vilāsamaṇḍapai ramyai ratnasāravinirmitaḥ ||
ratnendradīpatatibhiḥ śobhanaṃ ratnavedibhiḥ
||43||विलासमण्डपै रम्यै रत्नसारविनिर्मितः ॥
रत्नेन्द्रदीपततिभिः शोभनं रत्नवेदिभिः
kesarāgurukastūrīkuṃkumadravacarcitam ||
dadhidūrvālājapūgai rambhābhiḥ śobhitāṅgaṇam
||44||केसरागुरुकस्तूरीकुंकुमद्रवचर्चितम् ॥
दधिदूर्वालाजपूगै रम्भाभिः शोभिताङ्गणम्
vāripūrṇairhemaghaṭaistoraṇaiḥ kṛtamaṃgalam ||
maṇikuṭṭimarājādhvacaladbhūrigajāśvakam
||45||वारिपूर्णैर्हेमघटैस्तोरणैः कृतमंगलम् ॥
मणिकुट्टिमराजाध्वचलद्भूरिगजाश्वकम्
śrīkṛṣṇadarśanāyātairnnaikabrahmāṇḍanāyakaiḥ ||
viriñciśaṃkarādyaiśca balihastaiḥ susaṃkulam
||46||श्रीकृष्णदर्शनायातैर्न्नैकब्रह्माण्डनायकैः ॥
विरिञ्चिशंकराद्यैश्च बलिहस्तैः सुसंकुलम्
vrajadbhiḥ kṛṣṇavīkṣātha gopagopīkadambakaiḥ ||
susaṃkulamahāmārgaṃ mumodālokya tanmuniḥ
||47||व्रजद्भिः कृष्णवीक्षाथ गोपगोपीकदम्बकैः ॥
सुसंकुलमहामार्गं मुमोदालोक्य तन्मुनिः
kṛṣṇamandiramāpā'tha sarvāścaryaṃ manoharam ||
nandādivṛṣabhānvādigopasaudhālibhirvṛtam
||48||कृष्णमन्दिरमापाऽथ सर्वाश्चर्यं मनोहरम् ॥
नन्दादिवृषभान्वादिगोपसौधालिभिर्वृतम्
caturdvāraiḥ ṣoḍaśabhirdurgaiḥ saparikhairyutam ||
koṭigopavṛtaikaikadvārapālasurakṣitaiḥ
||49||चतुर्द्वारैः षोडशभिर्दुर्गैः सपरिखैर्युतम् ॥
कोटिगोपवृतैकैकद्वारपालसुरक्षितैः
ratnastambhakapāṭeṣu dvārṣu svāgrasthiteṣu saḥ ||
upaviṣṭānkrameṇaiva dvārapālāndadarśa ha
||50||रत्नस्तम्भकपाटेषु द्वार्षु स्वाग्रस्थितेषु सः ॥
उपविष्टान्क्रमेणैव द्वारपालान्ददर्श ह
vīrabhānuṃ candrabhānuṃ sūryabhānuṃ tṛtīyakam ||
vasubhānuṃ devabhānuṃ śakrabhānuṃ tataḥ param
||51||वीरभानुं चन्द्रभानुं सूर्यभानुं तृतीयकम् ॥
वसुभानुं देवभानुं शक्रभानुं ततः परम्
ratnabhānuṃ supārśvaṃ ca viśālamṛṣabhaṃ tataḥ ||
aṃśuṃ balaṃ ca subalaṃ devaprasthaṃ varūthapam
||52||रत्नभानुं सुपार्श्वं च विशालमृषभं ततः ॥
अंशुं बलं च सुबलं देवप्रस्थं वरूथपम्
śrīdāmānaṃ ca natvā'sau praviṣṭoṃtastadājñayā ||
mahācatuṣke vitate tejo'paśyanmahoccayam
||53||श्रीदामानं च नत्वाऽसौ प्रविष्टोंतस्तदाज्ञया ॥
महाचतुष्के वितते तेजोऽपश्यन्महोच्चयम्
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe śrīvāsudevamāhātmye golokavarṇanaṃ nāma ṣoḍaśo'dhyāyaḥ || 16 ||