śamyāprāsābhidhaṃ brahmanvyāsasyāśramamāditaḥ
skanda uvāca
iti stutvā tamīśānaṃ nāradaḥ sa yayau tataḥ ||
śamyāprāsābhidhaṃ brahmanvyāsasyāśramamāditaḥ
||1||इति स्तुत्वा तमीशानं नारदः स ययौ ततः ॥
शम्याप्रासाभिधं ब्रह्मन्व्यासस्याश्रममादितः
sādaraṃ mānitastena pratyutthānāsanādibhiḥ ||
tasmā ekāntikaṃ dharmmaṃ prāha jijñāsave sa ca
||2||सादरं मानितस्तेन प्रत्युत्थानासनादिभिः ॥
तस्मा एकान्तिकं धर्म्मं प्राह जिज्ञासवे स च
tato brahmasabhāṃ gatvā brahmaṇaḥ śṛṇvato muniḥ ||
devānpitṝnmaharṣīṃśca tatrasthāṃstamupādiśat
||3||ततो ब्रह्मसभां गत्वा ब्रह्मणः शृण्वतो मुनिः ॥
देवान्पितॄन्महर्षींश्च तत्रस्थांस्तमुपादिशत्
tatrasthito bhāskaraśca dharmmametaṃ punarmmune ||
śuśrāva nāradātsarvaṃ śrutaṃ nārāyaṇātpurā
||4||तत्रस्थितो भास्करश्च धर्म्ममेतं पुनर्म्मुने ॥
शुश्राव नारदात्सर्वं श्रुतं नारायणात्पुरा
sa prāhātmāgrayāyibhyo vālakhilyebhya ādarāt ||
merau te saṃgatāndevānindrādīṃśca nyaśāmayan
||5||स प्राहात्माग्रयायिभ्यो वालखिल्येभ्य आदरात् ॥
मेरौ ते संगतान्देवानिन्द्रादींश्च न्यशामयन्
tebhyo'sito muniḥ śrutvā dharmametaṃ dvijottama ||
pitṛbhyaḥ kathayāmāsa pitṛlokaṃ gataḥ kvacit
||6||तेभ्योऽसितो मुनिः श्रुत्वा धर्ममेतं द्विजोत्तम ॥
पितृभ्यः कथयामास पितृलोकं गतः क्वचित्
pitaraste tvaryamādyā ūcire śaṃtanuṃ nṛpam ||
sa bhīṣmāya svaputrāya kathayāmāsa tattvataḥ
||7||पितरस्ते त्वर्यमाद्या ऊचिरे शंतनुं नृपम् ॥
स भीष्माय स्वपुत्राय कथयामास तत्त्वतः
sopi bhāratayuddhānte dharmmarājāya pṛcchate ||
śayānaḥ śaraśayyāyāṃ prāha saṃsadi bhūyasi
||8||सोपि भारतयुद्धान्ते धर्म्मराजाय पृच्छते ॥
शयानः शरशय्यायां प्राह संसदि भूयसि
tatra śrutvā nāradopi sthitaḥ sadasi sādaram ||
kailāse śaṃkaraṃ prāha sa ca māṃ munisattama
||9||तत्र श्रुत्वा नारदोपि स्थितः सदसि सादरम् ॥
कैलासे शंकरं प्राह स च मां मुनिसत्तम
mayā te kathitaṃ brahmanpṛcchate dharmmavarttine ||
pātrāyaitatpradātavyamiti māṃ hi pitābravīt
||10||मया ते कथितं ब्रह्मन्पृच्छते धर्म्मवर्त्तिने ॥
पात्रायैतत्प्रदातव्यमिति मां हि पिताब्रवीत्
yenayena śrutaṃ hyetanmāhātmyaṃ sātvatāṃpateḥ ||
sa sa tasminparāṃ bhaktiṃ cakāra svavimuktaye
||11||येनयेन श्रुतं ह्येतन्माहात्म्यं सात्वतांपतेः ॥
स स तस्मिन्परां भक्तिं चकार स्वविमुक्तये
yudhiṣṭhiropi rājarṣiḥ śrutvā bhīṣmeṇa kīrttitam ||
māhātmyaṃ devakīsūnormmumude bhrātṛbhiḥ saha
||12||युधिष्ठिरोपि राजर्षिः श्रुत्वा भीष्मेण कीर्त्तितम् ॥
माहात्म्यं देवकीसूनोर्म्मुमुदे भ्रातृभिः सह
tamātmano mātuleyaṃ sarvakāraṇakāraṇam ||
niśamyāścaryyajaladhau nimamajja mahāmatiḥ
||13||तमात्मनो मातुलेयं सर्वकारणकारणम् ॥
निशम्याश्चर्य्यजलधौ निममज्ज महामतिः
vāsudevādikaṃ vyūha vārāhādīṃśca sarvvaśaḥ ||
avatārānapi nṛpo mene'syaiva ramāpateḥ
||14||वासुदेवादिकं व्यूह वाराहादींश्च सर्व्वशः ॥
अवतारानपि नृपो मेनेऽस्यैव रमापतेः
tataḥ sahānujo rājā divyamānuṣavigrahe ||
atyantaṃ bhaktimānkṛṣṇe babhūva dvijasattama
||15||ततः सहानुजो राजा दिव्यमानुषविग्रहे ॥
अत्यन्तं भक्तिमान्कृष्णे बभूव द्विजसत्तम
śrutvemāṃ ca kathāṃ sarvve brahmarājasurarṣayaḥ ||
sabhāyāṃ tatra ye cāsaṃstepyabhūvansavismayāḥ
||16||श्रुत्वेमां च कथां सर्व्वे ब्रह्मराजसुरर्षयः ॥
सभायां तत्र ये चासंस्तेप्यभूवन्सविस्मयाः
kṛṣṇameva paraṃ brahma viditvā te narākṛti ||
bhaktiṃ prapedire tasminpraṇamantastamādarāt
||17||कृष्णमेव परं ब्रह्म विदित्वा ते नराकृति ॥
भक्तिं प्रपेदिरे तस्मिन्प्रणमन्तस्तमादरात्
itthaṃ tasyāsti māhātmyamatastvamapi sanmate ||
sarvātmanā vāsudevaṃ tameva bhaja bhaktitaḥ
||18||इत्थं तस्यास्ति माहात्म्यमतस्त्वमपि सन्मते ॥
सर्वात्मना वासुदेवं तमेव भज भक्तितः
śrīvāsudevamāhātmyametatte kathitaṃ mayā ||
durvāsanopaśamanaṃ bhagavadbhaktivarddhanam
||19||श्रीवासुदेवमाहात्म्यमेतत्ते कथितं मया ॥
दुर्वासनोपशमनं भगवद्भक्तिवर्द्धनम्
kathitāni purāṇe'tra mayākhyānāni yāni te ||
teṣāṃ sāra idaṃ brahmannirmmathyaiva samuddhṛtaḥ
||20||कथितानि पुराणेऽत्र मयाख्यानानि यानि ते ॥
तेषां सार इदं ब्रह्मन्निर्म्मथ्यैव समुद्धृतः
vedopaniṣadāṃ caitadraso vai sāṃkhyayogayoḥ ||
pañcarātrasya kṛtsnasya dharmaśāstrasya cānagha
||21||वेदोपनिषदां चैतद्रसो वै सांख्ययोगयोः ॥
पञ्चरात्रस्य कृत्स्नस्य धर्मशास्त्रस्य चानघ
dhanyaṃ yaśasyaṃ cāyuṣyametatparamamaṅgalam ||
sākṣādbhagavatā gītaṃ sarvābhadravināśanam
||22||धन्यं यशस्यं चायुष्यमेतत्परममङ्गलम् ॥
साक्षाद्भगवता गीतं सर्वाभद्रविनाशनम्
ya etacchṛṇuyātpuṇyaṃ kīrttayedatha yaḥ paṭhet ||
vāsudeve bhavetteṣāmacalā nirmalā matiḥ
||23||य एतच्छृणुयात्पुण्यं कीर्त्तयेदथ यः पठेत् ॥
वासुदेवे भवेत्तेषामचला निर्मला मतिः
bhaktā ekāntikāste ca bhaveyustasya mānavāḥ ||
brahmarūpā vrajantyante brahmadhāma tamaḥparam
||24||भक्ता एकान्तिकास्ते च भवेयुस्तस्य मानवाः ॥
ब्रह्मरूपा व्रजन्त्यन्ते ब्रह्मधाम तमःपरम्
dharmārthī labhate'nena dharmaṃ kāmaṃ ca kāmukaḥ ||
dhanārthī dhanamāpnoti mokṣārthī mokṣamuttamam
||25||धर्मार्थी लभतेऽनेन धर्मं कामं च कामुकः ॥
धनार्थी धनमाप्नोति मोक्षार्थी मोक्षमुत्तमम्
labheta vidyāṃ vidyārthī mucyedrugṇaśca rogataḥ ||
etacchravaṇamātreṇa sarvapāpakṣayo bhavet
||26||लभेत विद्यां विद्यार्थी मुच्येद्रुग्णश्च रोगतः ॥
एतच्छ्रवणमात्रेण सर्वपापक्षयो भवेत्
brāhmaṃ tejo labhedvipraḥ kṣatriyaśca nareśatām ||
dhanaṃ vaiśyaḥ sukhaṃ śūdraḥ śravaṇādasya cāpnuyāt
||27||ब्राह्मं तेजो लभेद्विप्रः क्षत्रियश्च नरेशताम् ॥
धनं वैश्यः सुखं शूद्रः श्रवणादस्य चाप्नुयात्
etacchrutvā raṇaṃ gacchanvijayaṃ cāpnuyānnṛpaḥ ||
prāpnuyātstrī ca saubhāgyaṃ kanyā ca svepsitaṃ varam
||28||एतच्छ्रुत्वा रणं गच्छन्विजयं चाप्नुयान्नृपः ॥
प्राप्नुयात्स्त्री च सौभाग्यं कन्या च स्वेप्सितं वरम्
etasya śrutikīrttibhyaḥ śāstrajātaśiromaṇeḥ ||
yaṃ yaṃ yaḥ kāmayetkāmaṃ taṃtaṃ prāpnoti mānavaḥ
||29||एतस्य श्रुतिकीर्त्तिभ्यः शास्त्रजातशिरोमणेः ॥
यं यं यः कामयेत्कामं तंतं प्राप्नोति मानवः
tasmāttvaṃ sarvadā bhaktyā paṭhannetaddvijottama ||
kāyavāṇīmanobhistaṃ bhajethā bhaktavatsalam
||30||तस्मात्त्वं सर्वदा भक्त्या पठन्नेतद्द्विजोत्तम ॥
कायवाणीमनोभिस्तं भजेथा भक्तवत्सलम्
sautiruvāca
etanmahāsenamukhābjaniḥsṛtaṃ sāvarṇirāpīya vacomṛtaṃ saḥ ||
cakāra bhaktiṃ vasudevanandane narākṛtibrahmaṇi sarvamaṅgale
||31||एतन्महासेनमुखाब्जनिःसृतं सावर्णिरापीय वचोमृतं सः ॥
चकार भक्तिं वसुदेवनन्दने नराकृतिब्रह्मणि सर्वमङ्गले
yūyaṃ ca sarve nigamāgamajñā brahmaṇyadevaṃ bhajanīyamīśam ||
bhajadhvamekaṃ tamudārakīrttiṃ śrīvāsudevaṃ nijadharmasaṃsthāḥ
||32||यूयं च सर्वे निगमागमज्ञा ब्रह्मण्यदेवं भजनीयमीशम् ॥
भजध्वमेकं तमुदारकीर्त्तिं श्रीवासुदेवं निजधर्मसंस्थाः
golokadhāmapataye prakāśacayamūrttaye ||
namostu vāsudevāya bhaktyānandavivṛddhaye
||33||गोलोकधामपतये प्रकाशचयमूर्त्तये ॥
नमोस्तु वासुदेवाय भक्त्यानन्दविवृद्धये
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe śrīvāsudevamāhātmye granthasaṃpradāyapravṛttinirūpaṇaṃ nāma dvātriṃśo'dhyāyaḥ || 32 ||
iti śrīskānde mahāpurāṇe dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe vāsudevamāhātmyaṃ sampūrṇam ||
iti śrīskānde mahāpurāṇe dvitīyaṃ vaiṣṇavakhaṇḍaṃ sampūrṇam
||2||इति श्रीस्कान्दे महापुराणे द्वितीये वैष्णवखण्डे वासुदेवमाहात्म्यं सम्पूर्णम् ॥
इति श्रीस्कान्दे महापुराणे द्वितीयं वैष्णवखण्डं सम्पूर्णम्