śrutvaitatsakalaṃ dharmyaṃ yathāvadbhagavadvacaḥ
skanda uvāca
śrutvaitatsakalaṃ dharmyaṃ yathāvadbhagavadvacaḥ ||
niḥsaṃśayo muniḥ prāha taṃ praṇamya kṛtāñjaliḥ
||1||श्रुत्वैतत्सकलं धर्म्यं यथावद्भगवद्वचः ॥
निःसंशयो मुनिः प्राह तं प्रणम्य कृताञ्जलिः
nārada uvāca
naṣṭā me saṃśayāḥ sarve prasādādbhagavaṃstava ||
vāsudevasya māhātmyaṃ mayādhigatamañjasā
||2||नष्टा मे संशयाः सर्वे प्रसादाद्भगवंस्तव ॥
वासुदेवस्य माहात्म्यं मयाधिगतमञ्जसा
kaṃcitkālamihaivāhaṃ tapaḥ kurvaṃstvayā saha ||
śṛṇvaṃśca nityaṃ jñānādi kariṣye pakvamātmanaḥ
||3||कंचित्कालमिहैवाहं तपः कुर्वंस्त्वया सह ॥
शृण्वंश्च नित्यं ज्ञानादि करिष्ये पक्वमात्मनः
skanda uvāca
ityuktvā nāradastatra tena cāpyanumoditaḥ ||
uvāsa divyavarṣāṇāṃ sahasraṃ sa tapaścaran
||4||इत्युक्त्वा नारदस्तत्र तेन चाप्यनुमोदितः ॥
उवास दिव्यवर्षाणां सहस्रं स तपश्चरन्
śuśrāva cānudivasaṃ yathākālaṃ harermukhāt ||
dharmajñānādyatha prāpa pakvatāṃ tatra yogirāṭ
||5||शुश्राव चानुदिवसं यथाकालं हरेर्मुखात् ॥
धर्मज्ञानाद्यथ प्राप पक्वतां तत्र योगिराट्
snehaṃ ca paramaṃ prāpa sa śrīkṛṣṇe'khilātmani ||
guṇagānaparo nityamāsa bhāgavatāgraṇīḥ
||6||स्नेहं च परमं प्राप स श्रीकृष्णेऽखिलात्मनि ॥
गुणगानपरो नित्यमास भागवताग्रणीः
bhaktiniṣṭhāṃ parāṃ prāptamatha taṃ siddhayoginam ||
uvāca bhagavatprītaḥ śreyaskṛtsarvadehinām
||7||भक्तिनिष्ठां परां प्राप्तमथ तं सिद्धयोगिनम् ॥
उवाच भगवत्प्रीतः श्रेयस्कृत्सर्वदेहिनाम्
śrīnārāyaṇa uvāca
siddhosi tvaṃ maharṣe'dya gaccha lokahitaṃ kuru ||
ekāntadharmaṃ sarvatra pravarttayitumarhasi
||8||सिद्धोसि त्वं महर्षेऽद्य गच्छ लोकहितं कुरु ॥
एकान्तधर्मं सर्वत्र प्रवर्त्तयितुमर्हसि
skanda uvāca
ityājñāṃ śirasā tasya sa ādāya jagadguroḥ ||
gacchaṃstatastamastauṣītpraṇamya prāñjaliḥ sthitaḥ
||9||इत्याज्ञां शिरसा तस्य स आदाय जगद्गुरोः ॥
गच्छंस्ततस्तमस्तौषीत्प्रणम्य प्राञ्जलिः स्थितः
nārada uvāca
namonamaste bhagavañjagadguro nārāyaṇā'prākṛta divyamūrte ||
anantakalyāṇaguṇākarastvaṃ dāse mayi prītataraḥ madā syāḥ
||10||नमोनमस्ते भगवञ्जगद्गुरो नारायणाऽप्राकृत दिव्यमूर्ते ॥
अनन्तकल्याणगुणाकरस्त्वं दासे मयि प्रीततरः मदा स्याः
tvaṃ vāsudevosi jagannivāsaḥ kṣemāya lokasya tapaḥ karoṣi ||
yogeśvareśopaśamastha ātmārāmādhipastvaṃ parahaṃsasadguruḥ
||11||त्वं वासुदेवोसि जगन्निवासः क्षेमाय लोकस्य तपः करोषि ॥
योगेश्वरेशोपशमस्थ आत्मारामाधिपस्त्वं परहंससद्गुरुः
vibhurṛṣīṇāmṛṣabho'kṣarātmā jīveśvarāṇāṃ ca niyāmakosi ||
sākṣī mahāpūruṣa ātmatantraḥ kālo'bhavadyadbhrukuṭermahāṃśca
||12||विभुर्ऋषीणामृषभोऽक्षरात्मा जीवेश्वराणां च नियामकोसि ॥
साक्षी महापूरुष आत्मतन्त्रः कालोऽभवद्यद्भ्रुकुटेर्महांश्च
sargādilīlā jagatāṃ tvamīśa karoṣi māyāpuruṣātmanaiva ||
tathāpyakarttā nanu nirguṇosi bhūmā parabrahma parātparaśca
||13||सर्गादिलीला जगतां त्वमीश करोषि मायापुरुषात्मनैव ॥
तथाप्यकर्त्ता ननु निर्गुणोसि भूमा परब्रह्म परात्परश्च
satyaḥ svayaṃjyotiratarkyaśaktistvaṃ brahmabhūtātmavicintyamūrttiḥ ||
bṛhadvratācārya mahāmunīndra kandarpadarpāpaharapratāpa
||14||सत्यः स्वयंज्योतिरतर्क्यशक्तिस्त्वं ब्रह्मभूतात्मविचिन्त्यमूर्त्तिः ॥
बृहद्व्रताचार्य महामुनीन्द्र कन्दर्पदर्पापहरप्रताप
tapasvināṃ ye ripavaḥ prasiddhāḥ krodho raso matsaralobhamukhyāḥ ||
apyāśramaṃ tepi kadāpi veṣṭuṃ nemaṃ kṣamā hyeṣa tava pratāpaḥ
||15||तपस्विनां ये रिपवः प्रसिद्धाः क्रोधो रसो मत्सरलोभमुख्याः ॥
अप्याश्रमं तेपि कदापि वेष्टुं नेमं क्षमा ह्येष तव प्रतापः
chandomayo jñānamayo'mṛtādhvā dharmātmako dharmasargābhipoṣṭā ||
unmūlitādharmasargo mahātmā tvamavyayaścākṣayo'vyaktabandhuḥ
||16||छन्दोमयो ज्ञानमयोऽमृताध्वा धर्मात्मको धर्मसर्गाभिपोष्टा ॥
उन्मूलिताधर्मसर्गो महात्मा त्वमव्ययश्चाक्षयोऽव्यक्तबन्धुः
nirdoṣarūpasya tavā'khilāḥ kriyā bhavanti vai nirguṇā nirguṇasya ||
dharmārthakāmepsubhirarcanīyastvamīśvaro nātha mumukṣubhiśca ||
tvaṃ kālamāyāyamasaṃsṛtibhyo mahābhayātpātumekaḥ samarthaḥ ||
bhaktāparādhānanavekṣamāṇo mahādayāluḥ kila bhaktavatsalaḥ
||18||निर्दोषरूपस्य तवाऽखिलाः क्रिया भवन्ति वै निर्गुणा निर्गुणस्य ॥
धर्मार्थकामेप्सुभिरर्चनीयस्त्वमीश्वरो नाथ मुमुक्षुभिश्च ॥
त्वं कालमायायमसंसृतिभ्यो महाभयात्पातुमेकः समर्थः ॥
भक्तापराधाननवेक्षमाणो महादयालुः किल भक्तवत्सलः
dhṛtāvatārasya hi nāmamātraṃ rūpaṃ ca vā yaḥ smaredantakāle ||
sopi prabho ghoramahāghasaṃghātsadyo vimukto divamāśu yāti
||19||धृतावतारस्य हि नाममात्रं रूपं च वा यः स्मरेदन्तकाले ॥
सोपि प्रभो घोरमहाघसंघात्सद्यो विमुक्तो दिवमाशु याति
taṃ tvāṃ vihāyā'tra tu yo manuṣyo dehe tridhātāvapi dehikeṣu ||
jāyātmajajñātidhaneṣu sajjate sa māyayā vañcita eva mūḍhaḥ
||20||तं त्वां विहायाऽत्र तु यो मनुष्यो देहे त्रिधातावपि देहिकेषु ॥
जायात्मजज्ञातिधनेषु सज्जते स मायया वञ्चित एव मूढः
tvadbhaktiyogyo naradeha eva yaṃ kāmayante'pi ca nākasaṃsthāḥ ||
tvadbhaktihīnaṃ hi divopi saukhyamahaṃ tu jāne narakeṇa tulyam
||21||त्वद्भक्तियोग्यो नरदेह एव यं कामयन्तेऽपि च नाकसंस्थाः ॥
त्वद्भक्तिहीनं हि दिवोपि सौख्यमहं तु जाने नरकेण तुल्यम्
tapastrilokyāḥ kuruṣe sukhāya tatrāpi te bhāratavāsipuṃsu ||
anugraho bhūritaro yadatra kṛtāvatāro vicaranvirājase
||22||तपस्त्रिलोक्याः कुरुषे सुखाय तत्रापि ते भारतवासिपुंसु ॥
अनुग्रहो भूरितरो यदत्र कृतावतारो विचरन्विराजसे
tasyāśrayaṃ ye tava nātra kurvate ta eva śāstreṣu matāḥ kṛtaghnāḥ ||
atastavaikāśrayameva bāḍhaṃ kurvatyajasraṃ mayi te'stu tuṣṭiḥ
||23||तस्याश्रयं ये तव नात्र कुर्वते त एव शास्त्रेषु मताः कृतघ्नाः ॥
अतस्तवैकाश्रयमेव बाढं कुर्वत्यजस्रं मयि तेऽस्तु तुष्टिः
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe śrīvāsudevamāhātmye śrīnaranārāyaṇastutinirūpaṇaṃnāmaikatriṃśo'dhyāyaḥ || 31 ||