मुख्यं गम्यताम्

Try searching

Quick links

Crawlable search page

Skandapurāṇam — Vāsudevamāhātmyam, adhyāya 22

3
Vaiṣṇavakhaṇḍaḥ · Vāsudevamāhātmyam · 22

gṛhī bubhūṣurgurave dakṣiṇāṃ svasya śaktitaḥ

śrīnārāyaṇa uvāca

gṛhī bubhūṣurgurave dakṣiṇāṃ svasya śaktitaḥ ||

dattvā tadājñayaivā'sau samāvarttanamācaret

||1||

गृही बुभूषुर्गुरवे दक्षिणां स्वस्य शक्तितः ॥

दत्त्वा तदाज्ञयैवाऽसौ समावर्त्तनमाचरेत्

tataḥ kulocitāṃ yoṣāṃ vayasonāmarogiṇīm ||

pum̐llakṣaṇena rahitāmapāpāṃ vidhinodvahet

||2||

ततः कुलोचितां योषां वयसोनामरोगिणीम् ॥

पुँल्लक्षणेन रहितामपापां विधिनोद्वहेत्

svādhikārānusāreṇa kṛṣṇasaṃprītaye'nvaham ||

devarṣipitṛbhūtāni yajeta vidhinā tataḥ

||3||

स्वाधिकारानुसारेण कृष्णसंप्रीतयेऽन्वहम् ॥

देवर्षिपितृभूतानि यजेत विधिना ततः

snānaṃ saṃdhyāṃ japaṃ homaṃ svādhyāyaṃ viṣṇupūjanam ||

tarpaṇaṃ vaiśvadevaṃ ca kuryāccātithyamanvaham

||4||

स्नानं संध्यां जपं होमं स्वाध्यायं विष्णुपूजनम् ॥

तर्पणं वैश्वदेवं च कुर्याच्चातिथ्यमन्वहम्

kuryātpuṇyaṃ yathāśakti nyāyārjitadhanena ca ||

anāsaktaḥ poṣyavargaṃ puṣṇīyānna tu pīḍayet

||5||

कुर्यात्पुण्यं यथाशक्ति न्यायार्जितधनेन च ॥

अनासक्तः पोष्यवर्गं पुष्णीयान्न तु पीडयेत्

dehaṃ ca daihikānvāsāvuddiśya paśuvatparaiḥ ||

vairaṃ na kuryāddehādāvahantāṃ mamatāṃ tyajet

||6||

देहं च दैहिकान्वासावुद्दिश्य पशुवत्परैः ॥

वैरं न कुर्याद्देहादावहन्तां ममतां त्यजेत्

kuryādbhāgavatānāṃ ca satāṃ saṃgamatandritaḥ ||

na straiṇānāṃ vyasanināṃ saṃgaṃ kuryānna lobhinām

||7||

कुर्याद्भागवतानां च सतां संगमतन्द्रितः ॥

न स्त्रैणानां व्यसनिनां संगं कुर्यान्न लोभिनाम्

kāmabhāvena nekṣeta parayoṣāṃ tu karhicit ||

śrāddhaparvavratāhādau nopeyācca svayoṣitam

||8||

कामभावेन नेक्षेत परयोषां तु कर्हिचित् ॥

श्राद्धपर्वव्रताहादौ नोपेयाच्च स्वयोषितम्

prāptopi puruṣaḥ sāṃkhye yoge ca paripakvatām ||

putryā api prasaṃgena rahaḥsthāne tu muhyati

||9||

प्राप्तोपि पुरुषः सांख्ये योगे च परिपक्वताम् ॥

पुत्र्या अपि प्रसंगेन रहःस्थाने तु मुह्यति

ato mātrā bhaginyā vā duhitrāpi rahaḥsthale ||

saha nāsīta matimānyuvatyā kimutā'nyayā

||10||

अतो मात्रा भगिन्या वा दुहित्रापि रहःस्थले ॥

सह नासीत मतिमान्युवत्या किमुताऽन्यया

amaṅgalānāṃ sarveṣāṃ vidhavā hyatyamaṃgalam ||

taddarśanaṃ ca tatsparśo nṝṇāṃ sukṛtahṛttataḥ

||11||

अमङ्गलानां सर्वेषां विधवा ह्यत्यमंगलम् ॥

तद्दर्शनं च तत्स्पर्शो नॄणां सुकृतहृत्ततः

prayāṇakāle vidhavādarśanaṃ sanmukhe yadi ||

syāttadā naiva gantavyamanyathā maraṇaṃ dhuvam

||12||

प्रयाणकाले विधवादर्शनं सन्मुखे यदि ॥

स्यात्तदा नैव गन्तव्यमन्यथा मरणं धुवम्

āśiṣo vidhavāstrīṇāṃ samāḥ kālāhiphūtkṛtaiḥ ||

tataśca bibhiyāttābhyo rākṣasībhyo yathā gṛhī

||13||

आशिषो विधवास्त्रीणां समाः कालाहिफूत्कृतैः ॥

ततश्च बिभियात्ताभ्यो राक्षसीभ्यो यथा गृही

madyaṃ māṃsaṃ mādakaṃ ca dyūtādīndūratastyajet ||

na drohaṃ prāṇimātrasya kuryādvācāpi karhicit

||14||

मद्यं मांसं मादकं च द्यूतादीन्दूरतस्त्यजेत् ॥

न द्रोहं प्राणिमात्रस्य कुर्याद्वाचापि कर्हिचित्

avatāracaritrāṇi śṛṇuyādanvahaṃ hareḥ ||

sarvā api kriyāḥ kuryādvāsudevārthamāstikaḥ

||15||

अवतारचरित्राणि शृणुयादन्वहं हरेः ॥

सर्वा अपि क्रियाः कुर्याद्वासुदेवार्थमास्तिकः

ūrje māghe ca vaiśākhe cāturmāsye malimluce ||

anyeṣu puṇyakāleṣu viśeṣaniyamāṃścaret

||16||

ऊर्जे माघे च वैशाखे चातुर्मास्ये मलिम्लुचे ॥

अन्येषु पुण्यकालेषु विशेषनियमांश्चरेत्

puṇyadeśe puṇyakāle satpātre vidhinā gṛhī ||

dadyāddānaṃ yathāśakti dayāṃ kurvīta jantuṣu

||17||

पुण्यदेशे पुण्यकाले सत्पात्रे विधिना गृही ॥

दद्याद्दानं यथाशक्ति दयां कुर्वीत जन्तुषु

puṇyāndeśānpuṇyakālānpuṇyapātrāṇi cānagha ||

kathayāmi viśeṣeṇa dharmavṛddhikarāṇi te

||18||

पुण्यान्देशान्पुण्यकालान्पुण्यपात्राणि चानघ ॥

कथयामि विशेषेण धर्मवृद्धिकराणि ते

deśaḥ sarvottamastveṣa bhuvi yo madadhiṣṭhitaḥ ||

mahāmunigaṇā yatra tapasyanti mahāvratāḥ

||19||

देशः सर्वोत्तमस्त्वेष भुवि यो मदधिष्ठितः ॥

महामुनिगणा यत्र तपस्यन्ति महाव्रताः

haritadbhaktamāhātmyāddeśānāmasti puṇyatā ||

gaṃgādvāraṃ madhupurī naimiṣāraṇyameva ca

||20||

हरितद्भक्तमाहात्म्याद्देशानामस्ति पुण्यता ॥

गंगाद्वारं मधुपुरी नैमिषारण्यमेव च

kurukṣetramayodhyā ca prayāgaśca gayāśiraḥ ||

purī vārāṇasī caiva puṇyaśca pulahāśramaḥ

||21||

कुरुक्षेत्रमयोध्या च प्रयागश्च गयाशिरः ॥

पुरी वाराणसी चैव पुण्यश्च पुलहाश्रमः

kapilāśramaḥ śrīraṃgaḥ prabhāsaśca kuśasthalī ||

kṣetraṃ siddhapadākhyaṃ ca pauṣkaraṃ ca mahatsaraḥ

||22||

कपिलाश्रमः श्रीरंगः प्रभासश्च कुशस्थली ॥

क्षेत्रं सिद्धपदाख्यं च पौष्करं च महत्सरः

krīḍāsthānaṃ bhagavataḥ saśriyo raivatācalaḥ ||

tathā govarddhanagiriḥ puṇyaṃ vṛndāvanaṃ vanam

||23||

क्रीडास्थानं भगवतः सश्रियो रैवताचलः ॥

तथा गोवर्द्धनगिरिः पुण्यं वृन्दावनं वनम्

mahendramalayādyāśca saptāpi kulaparvatāḥ ||

bhāgīrathī mahāpuṇyā yamunā ca sarasvatī

||24||

महेन्द्रमलयाद्याश्च सप्तापि कुलपर्वताः ॥

भागीरथी महापुण्या यमुना च सरस्वती

godāvarī ca sarayūḥ kāverī gomatīmukhāḥ ||

purāṇaprathitāḥ puṇyā mahānadyo nadāstathā

||25||

गोदावरी च सरयूः कावेरी गोमतीमुखाः ॥

पुराणप्रथिताः पुण्या महानद्यो नदास्तथा

mahotsavairbhavedyatra bhagavatpratimārcanam ||

prabhorananyabhaktāśca bhaveyuryatrayatra ca

||26||

महोत्सवैर्भवेद्यत्र भगवत्प्रतिमार्चनम् ॥

प्रभोरनन्यभक्ताश्च भवेयुर्यत्रयत्र च

ahiṃsrāśca svadharmasthā yatra syurbrāhmaṇottamāḥ ||

mṛgādyāḥ paśavo yatra vicareyuśca nirbhayāḥ

||27||

अहिंस्राश्च स्वधर्मस्था यत्र स्युर्ब्राह्मणोत्तमाः ॥

मृगाद्याः पशवो यत्र विचरेयुश्च निर्भयाः

yatrayatrāvatārāśca harervāsaśca yatra vā ||

ete puṇyatamā deśā bhuvi santi viśeṣataḥ

||28||

यत्रयत्रावताराश्च हरेर्वासश्च यत्र वा ॥

एते पुण्यतमा देशा भुवि सन्ति विशेषतः

alpopyeṣu kṛto dharmaḥ syātsahasraguṇo nṛṇām ||

puṇyavṛddhikarānkālāñchṛṇvatho vacmi nārada

||29||

अल्पोप्येषु कृतो धर्मः स्यात्सहस्रगुणो नृणाम् ॥

पुण्यवृद्धिकरान्कालाञ्छृण्वथो वच्मि नारद

ayane dve ca viṣuvaṃ grahaṇaṃ sūryasomayoḥ ||

dinakṣayo vyatīpātaḥ śravaṇarkṣāṇi sarvaśaḥ

||30||

अयने द्वे च विषुवं ग्रहणं सूर्यसोमयोः ॥

दिनक्षयो व्यतीपातः श्रवणर्क्षाणि सर्वशः

dvādaśya ekādaśyaśca manvādyāśca yugādayaḥ ||

puṇyāḥ syustithayaḥ sarvā amāvāsyā ca vaidhṛtiḥ

||31||

द्वादश्य एकादश्यश्च मन्वाद्याश्च युगादयः ॥

पुण्याः स्युस्तिथयः सर्वा अमावास्या च वैधृतिः

māsarkṣayukpaurṇamāsyaścatasropyaṣṭakāstathā ||

svajanmarkṣāṇi ca harerjanmotsavadināni ca

||32||

मासर्क्षयुक्पौर्णमास्यश्चतस्रोप्यष्टकास्तथा ॥

स्वजन्मर्क्षाणि च हरेर्जन्मोत्सवदिनानि च

svasya striyāścārbhakāṇāṃ saṃskārobhyudayastathā ||

satpātralabdhiśca yadā kālāḥ puṇyatamā ime

||33||

स्वस्य स्त्रियाश्चार्भकाणां संस्कारोभ्युदयस्तथा ॥

सत्पात्रलब्धिश्च यदा कालाः पुण्यतमा इमे

devapitṛdvijasatāmeṣāṃ śaktyā samarcanam ||

snānadānajapādīni syuranantaphalāni hi

||34||

देवपितृद्विजसतामेषां शक्त्या समर्चनम् ॥

स्नानदानजपादीनि स्युरनन्तफलानि हि

satpātraṃ tu svayaṃ sākṣādbhagavāneva nārada ||

śākhānāmiva mūlāmbu yaddattaṃ sarvatuṣṭikṛt

||35||

सत्पात्रं तु स्वयं साक्षाद्भगवानेव नारद ॥

शाखानामिव मूलाम्बु यद्दत्तं सर्वतुष्टिकृत्

ahiṃsā vedavidyābhistuṣṭiḥ saddharmabhaktibhiḥ ||

hṛdi viṣṇuṃ dadhīranye te satpātrāṇi vai dvijāḥ

||36||

अहिंसा वेदविद्याभिस्तुष्टिः सद्धर्मभक्तिभिः ॥

हृदि विष्णुं दधीरन्ये ते सत्पात्राणि वै द्विजाः

ekāntikāśca bhagavadbhaktā baddhavimocakāḥ ||

satpātrāṇīti jānīhi yeṣvāste bhagavānsvayam

||37||

एकान्तिकाश्च भगवद्भक्ता बद्धविमोचकाः ॥

सत्पात्राणीति जानीहि येष्वास्ते भगवान्स्वयम्

āḍhyastu kārayedviṣṇormandirāṇi dṛḍhāni ca ||

pūjāpravāhasiddhyarthaṃ tadvṛttīścāpi kārayet

||38||

आढ्यस्तु कारयेद्विष्णोर्मन्दिराणि दृढानि च ॥

पूजाप्रवाहसिद्ध्यर्थं तद्वृत्तीश्चापि कारयेत्

jalāśayānvāṭikāśca viṣṇvarthamupakalpayet ||

sadannaiḥ surasaiḥ sādhūnbrāhmaṇāṃścaiva tarpayet

||39||

जलाशयान्वाटिकाश्च विष्ण्वर्थमुपकल्पयेत् ॥

सदन्नैः सुरसैः साधून्ब्राह्मणांश्चैव तर्पयेत्

ahiṃsānvaiṣṇavānyajñānkuryācchaktyā yathāvidhi ||

vratajanmotsavānviṣṇoḥ saṃbhāreṇa ca bhūyasā

||40||

अहिंसान्वैष्णवान्यज्ञान्कुर्याच्छक्त्या यथाविधि ॥

व्रतजन्मोत्सवान्विष्णोः संभारेण च भूयसा

prauṣṭhapadāsitepakṣe kṣayāhe tīrthaparvasu ||

pitroḥ śrāddhaṃ prakurvīta tadbandhūnāṃ ca śaktitaḥ

||41||

प्रौष्ठपदासितेपक्षे क्षयाहे तीर्थपर्वसु ॥

पित्रोः श्राद्धं प्रकुर्वीत तद्बन्धूनां च शक्तितः

daive karmaṇi pitrye ca bhaktānbhagavato dvijān ||

pūjayeta svadharmasthānbhojayedbhagavaddhiyā

||42||

दैवे कर्मणि पित्र्ये च भक्तान्भगवतो द्विजान् ॥

पूजयेत स्वधर्मस्थान्भोजयेद्भगवद्धिया

daive dvau bhojayedviprau trīṃśca pitrye yathāvidhi ||

ekaikaṃ vobhayatrāpi naiva śrāddhe tu vistaret

||43||

दैवे द्वौ भोजयेद्विप्रौ त्रींश्च पित्र्ये यथाविधि ॥

एकैकं वोभयत्रापि नैव श्राद्धे तु विस्तरेत्

deśakāladravyapātrapūjopakaraṇāni ca ||

vistareṇa yathāśāstraṃ na syādeveti niścitam

||44||

देशकालद्रव्यपात्रपूजोपकरणानि च ॥

विस्तरेण यथाशास्त्रं न स्यादेवेति निश्चितम्

na śrāddhe kvāpi māṃsaṃ tu dadyānnā'dyācca mānavaḥ ||

munyannaiḥ kṣīrasarpirbhyāṃ tṛpyanti pitaro bhṛśam

||45||

न श्राद्धे क्वापि मांसं तु दद्यान्नाऽद्याच्च मानवः ॥

मुन्यन्नैः क्षीरसर्पिर्भ्यां तृप्यन्ति पितरो भृशम्

ahiṃsā prāṇimātrasya manovāktanubhistu yā ||

tayaiva pitaraḥ sarve tṛpyantyatidayālavaḥ

||46||

अहिंसा प्राणिमात्रस्य मनोवाक्तनुभिस्तु या ॥

तयैव पितरः सर्वे तृप्यन्त्यतिदयालवः

tasmātkusaṅgataḥ kvāpi śāstrahārdamabudhya ca ||

śrāddhe māṃsaṃ naiva dadyādvāsudevaparaḥ pumān

||47||

तस्मात्कुसङ्गतः क्वापि शास्त्रहार्दमबुध्य च ॥

श्राद्धे मांसं नैव दद्याद्वासुदेवपरः पुमान्

vratāni kuryādviṣṇośca brahmacaryādibhiryamaiḥ ||

sahaiva tatparo nānyatkāryaṃ kuyācca taddine

||48||

व्रतानि कुर्याद्विष्णोश्च ब्रह्मचर्यादिभिर्यमैः ॥

सहैव तत्परो नान्यत्कार्यं कुयाच्च तद्दिने

svasaṃbandhijanānāṃ cāpyāśaucaṃ janināśayoḥ ||

yathāśāstraṃ pālayeta grahaṇe cārkacandrayoḥ

||49||

स्वसंबन्धिजनानां चाप्याशौचं जनिनाशयोः ॥

यथाशास्त्रं पालयेत ग्रहणे चार्कचन्द्रयोः

vyāvahārikakāryāṇāṃ vivāde nirṇayepi ca ||

gṛhītarāstyāgino ye te na kāryā na cādhavāḥ

||50||

व्यावहारिककार्याणां विवादे निर्णयेपि च ॥

गृहीतरास्त्यागिनो ये ते न कार्या न चाधवाः

yatraite syurnna tatkāryaṃ sidhyetkvāpi dvijottama ||

sarvasvanāśastatra syādityevaṃ tvasti nirṇayaḥ

||51||

यत्रैते स्युर्न्न तत्कार्यं सिध्येत्क्वापि द्विजोत्तम ॥

सर्वस्वनाशस्तत्र स्यादित्येवं त्वस्ति निर्णयः

dharmā ete gṛhasthānāṃ mayā saṃkṣepatoditāḥ ||

yadanuṣṭhānato nṝṇāṃ syātsveṣṭasukhamakṣayam

||52||

धर्मा एते गृहस्थानां मया संक्षेपतोदिताः ॥

यदनुष्ठानतो नॄणां स्यात्स्वेष्टसुखमक्षयम्

śilādijīvikāvṛttibhedena gṛhiṇo dvijāḥ ||

caturvidhāḥ prakīrtyante tattannāmnā ca nārada

||53||

शिलादिजीविकावृत्तिभेदेन गृहिणो द्विजाः ॥

चतुर्विधाः प्रकीर्त्यन्ते तत्तन्नाम्ना च नारद

strīṇāmatha pravakṣyāmi dharmānrdharmavatāṃ vara ||

yeṣu sthitāḥ striyaḥ sarvāḥ prāpnuvantīpsitaṃ sukham

||54||

स्त्रीणामथ प्रवक्ष्यामि धर्मान्र्धर्मवतां वर ॥

येषु स्थिताः स्त्रियः सर्वाः प्राप्नुवन्तीप्सितं सुखम्

suvāsinībhirnnārībhiḥ svapatirdevavatsadā ||

sevanīyo'nuvarttyaśca jaranrugṇo'dhanopi vā

||55||

सुवासिनीभिर्न्नारीभिः स्वपतिर्देववत्सदा ॥

सेवनीयोऽनुवर्त्त्यश्च जरन्रुग्णोऽधनोपि वा

tadbandhavaścānuvartyāḥ sevanena yathocitam ||

ujjvalāni vidheyāni gṛhopakaraṇāni ca

||56||

तद्बन्धवश्चानुवर्त्याः सेवनेन यथोचितम् ॥

उज्ज्वलानि विधेयानि गृहोपकरणानि च

gṛhaṃ mārjanasekādyaiḥ svacchaṃ kāryaṃ dinedine ||

priyaṃ satyaṃ ca vaktavyaṃ stheyaṃ śucitayā sadā

||57||

गृहं मार्जनसेकाद्यैः स्वच्छं कार्यं दिनेदिने ॥

प्रियं सत्यं च वक्तव्यं स्थेयं शुचितया सदा

cāñcalyamatilobhaśca krodhaḥ steyaṃ ca hiṃsanam ||

adhārmikāṇāṃ saṅgaśca varjyaḥ strīṇāṃ tathā nṛṇām

||58||

चाञ्चल्यमतिलोभश्च क्रोधः स्तेयं च हिंसनम् ॥

अधार्मिकाणां सङ्गश्च वर्ज्यः स्त्रीणां तथा नृणाम्

bhavitavyaṃ tatparābhirddharmakāryeṣu sarvadā ||

tyaktvauddhatyaṃ vinītābhiḥ stheyaṃ jitvendriyāṇi ca

||59||

भवितव्यं तत्पराभिर्द्धर्मकार्येषु सर्वदा ॥

त्यक्त्वौद्धत्यं विनीताभिः स्थेयं जित्वेन्द्रियाणि च

pātivratye sthitābhiśca dharme tābhī ramāpateḥ ||

bhaktiḥ kāryā svatantrābhirbhavitavyaṃ na kutracit

||60||

पातिव्रत्ये स्थिताभिश्च धर्मे ताभी रमापतेः ॥

भक्तिः कार्या स्वतन्त्राभिर्भवितव्यं न कुत्रचित्

vidhavā tu sadā viṣṇuṃ seveta patibhāvataḥ ||

kāmasaṃbandhinīrvārttā na śṛṇvīta na kīrtayet

||61||

विधवा तु सदा विष्णुं सेवेत पतिभावतः ॥

कामसंबन्धिनीर्वार्त्ता न शृण्वीत न कीर्तयेत्

āsannasaṃbandhavato vinānyānpuruṣānkvacit ||

anāpadi spṛśennaiva paśyennaiva ca kāmataḥ

||62||

आसन्नसंबन्धवतो विनान्यान्पुरुषान्क्वचित् ॥

अनापदि स्पृशेन्नैव पश्येन्नैव च कामतः

stanapasya tu nuḥ sparśādvṛddhasya ca na duṣyati ||

kārya āvaśyake tābhyāṃ bhāṣaṇe ca vibhartṛkā

||63||

स्तनपस्य तु नुः स्पर्शाद्वृद्धस्य च न दुष्यति ॥

कार्य आवश्यके ताभ्यां भाषणे च विभर्तृका

vyāvahārikakārye ca vivādamadhikaṃ naraiḥ ||

na kurvītāvaśyakārye tairbhāṣeta vinā rahaḥ

||64||

व्यावहारिककार्ये च विवादमधिकं नरैः ॥

न कुर्वीतावश्यकार्ये तैर्भाषेत विना रहः

nekṣeta midhunībhūtaṃ budyā paśvādyapi kvacit ||

tyajecca sakalānbhogānsyātsakṛnmitabhuktathā

||65||

नेक्षेत मिधुनीभूतं बुद्या पश्वाद्यपि क्वचित् ॥

त्यजेच्च सकलान्भोगान्स्यात्सकृन्मितभुक्तथा

sadhātusūkṣmavāsāṃsi nālaṃkārāṃśca dhārayet ||

na divā śayanaṃ kuryānna khaṭvāyāmanāpadi

||66||

सधातुसूक्ष्मवासांसि नालंकारांश्च धारयेत् ॥

न दिवा शयनं कुर्यान्न खट्वायामनापदि

tāmbūlabhakṣaṇaṃ naiva kuryānnābhyaṅgamañjanam ||

pumprasaṃgācca bibhiyātkṛṣṇāheriva nityadā

||67||

ताम्बूलभक्षणं नैव कुर्यान्नाभ्यङ्गमञ्जनम् ॥

पुम्प्रसंगाच्च बिभियात्कृष्णाहेरिव नित्यदा

samīkṣya puruṣaṃ nārī yā na mohamupāvrajet ||

tādṛśī tu vinā lakṣmīmekāṃ nānyāsti kutracit

||68||

समीक्ष्य पुरुषं नारी या न मोहमुपाव्रजेत् ॥

तादृशी तु विना लक्ष्मीमेकां नान्यास्ति कुत्रचित्

dharmaniṣṭhā tato nārī svaniḥśreyasamicchatī ||

nekṣeta puruṣākāraṃ buddhipūrvaṃ ca na spṛśet

||69||

धर्मनिष्ठा ततो नारी स्वनिःश्रेयसमिच्छती ॥

नेक्षेत पुरुषाकारं बुद्धिपूर्वं च न स्पृशेत्

kṛcchracāndrāyaṇādīni nairantaryeṇa bhaktitaḥ ||

vratāni kuryācca sadā bhavenniyamatatparā

||70||

कृच्छ्रचान्द्रायणादीनि नैरन्तर्येण भक्तितः ॥

व्रतानि कुर्याच्च सदा भवेन्नियमतत्परा

pitrā putrādinā vāpi taruṇī taruṇena ca ||

saha tiṣṭhenna rahasi kusaṅgaṃ sarvathā tyajet

||71||

पित्रा पुत्रादिना वापि तरुणी तरुणेन च ॥

सह तिष्ठेन्न रहसि कुसङ्गं सर्वथा त्यजेत्

sadhavā vidhavā vā strī svarajodarśanaṃ kvacit ||

na gopayettrirātraṃ tu manuṣyādīṃśca na spṛśet

||72||

सधवा विधवा वा स्त्री स्वरजोदर्शनं क्वचित् ॥

न गोपयेत्त्रिरात्रं तु मनुष्यादींश्च न स्पृशेत्

prathame'hani caṇḍālī dvitīye brahmaghātinī ||

tṛtīye rajakī proktā sā caturthe'hni śuddhyati

||73||

प्रथमेऽहनि चण्डाली द्वितीये ब्रह्मघातिनी ॥

तृतीये रजकी प्रोक्ता सा चतुर्थेऽह्नि शुद्ध्यति

iti strīṇāṃ mayā dharmāḥ saṃkṣepātkathitāstava ||

yuktā yairyoṣito yāyurihāmutra mahatsukham

||74||

इति स्त्रीणां मया धर्माः संक्षेपात्कथितास्तव ॥

युक्ता यैर्योषितो यायुरिहामुत्र महत्सुखम्

iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ dvitīye vaiṣṇavakhaṇḍe śrīvāsudevamāhātmye gṛhasthadharmanirūpaṇaṃ nāma dvāviṃśodhyāyaḥ || 22 ||