sā ca gatvā hi saṃgrāmaṃ siṃhanādaṃ cakāra ha
sanatkumāra uvāca
sā ca gatvā hi saṃgrāmaṃ siṃhanādaṃ cakāra ha |
devyāśca tena nādena mūrcchāmāpuśca dānavāḥ
||1||सा च गत्वा हि संग्रामं सिंहनादं चकार ह ।
देव्याश्च तेन नादेन मूर्च्छामापुश्च दानवाः
aṭṭāṭṭahāsamaśivaṃ cakāra ca punaḥ punaḥ |
tadā papau ca mādhvīkaṃ nanarta raṇamūrddhani
||2||अट्टाट्टहासमशिवं चकार च पुनः पुनः ।
तदा पपौ च माध्वीकं ननर्त रणमूर्द्धनि
ugradaṃṣṭrā cogradaṃḍā koṭavī ca papau madhu |
anyāśca devyastatrājau nanṛturmadhu saṃpapuḥ
||3||उग्रदंष्ट्रा चोग्रदंडा कोटवी च पपौ मधु ।
अन्याश्च देव्यस्तत्राजौ ननृतुर्मधु संपपुः
mahān kolāhalo jāto gaṇadevadale tadā |
jahṛṣurbahugarjaṃtassarve suragaṇādayaḥ
||4||महान् कोलाहलो जातो गणदेवदले तदा ।
जहृषुर्बहुगर्जंतस्सर्वे सुरगणादयः
dṛṣṭvā kālīṃ śaṃkhacūḍaśśīghramājau samāyayau |
dānavāśca bhayaṃ prāptā rājā tebhyo'bhayaṃ dadau
||5||दृष्ट्वा कालीं शंखचूडश्शीघ्रमाजौ समाययौ ।
दानवाश्च भयं प्राप्ता राजा तेभ्योऽभयं ददौ
kālī cikṣepa vahniṃ ca pralayāgniśikhopamam |
rājā jaghāna taṃ śīghraṃ vaiṣṇavāṃkitalīlayā
||6||काली चिक्षेप वह्निं च प्रलयाग्निशिखोपमम् ।
राजा जघान तं शीघ्रं वैष्णवांकितलीलया
nārāyaṇāstraṃ sā devī cikṣepa taduparyaram |
vṛddhiṃ jagāma tacchastraṃ dṛṣṭvā vāmaṃ ca dānavam
||7||नारायणास्त्रं सा देवी चिक्षेप तदुपर्यरम् ।
वृद्धिं जगाम तच्छस्त्रं दृष्ट्वा वामं च दानवम्
taṃ dṛṣṭvā śaṃkhacūḍaśca pralayāgniśikhopamam |
papāta daṃḍavadbhūmau praṇanāma punaḥpunaḥ
||8||तं दृष्ट्वा शंखचूडश्च प्रलयाग्निशिखोपमम् ।
पपात दंडवद्भूमौ प्रणनाम पुनःपुनः
nivṛttiṃ prāpa tacchstraṃ dṛṣṭvā namraṃ ca dānavam |
brahmāstramatha sā devī cikṣepa maṃtrapūrvakam
||9||निवृत्तिं प्राप तच्छ्स्त्रं दृष्ट्वा नम्रं च दानवम् ।
ब्रह्मास्त्रमथ सा देवी चिक्षेप मंत्रपूर्वकम्
taṃ dṛṣṭvā prajjvalaṃtaṃ ca praṇamya bhuvi saṃsthitaḥ |
brahmāstreṇa dānavendro vinivāraṃ cakāra ha
||10||तं दृष्ट्वा प्रज्ज्वलंतं च प्रणम्य भुवि संस्थितः ।
ब्रह्मास्त्रेण दानवेन्द्रो विनिवारं चकार ह
atha kruddho dānavendro dhanurākṛṣya raṃhasā |
cikṣepa divyānyastrāṇi devyai vai maṃtrapūrvakam
||11||अथ क्रुद्धो दानवेन्द्रो धनुराकृष्य रंहसा ।
चिक्षेप दिव्यान्यस्त्राणि देव्यै वै मंत्रपूर्वकम्
āhāraṃ samare cakre prasārya mukhamāyatam |
jagarja sāṭṭahāsaṃ ca dānavā bhayamāyayuḥ
||12||आहारं समरे चक्रे प्रसार्य मुखमायतम् ।
जगर्ज साट्टहासं च दानवा भयमाययुः
kālyai cikṣepa śaktiṃ sa śatayojanamāyatām |
devī divyāstrajālena śatakhaṃḍaṃ cakāra sā
||13||काल्यै चिक्षेप शक्तिं स शतयोजनमायताम् ।
देवी दिव्यास्त्रजालेन शतखंडं चकार सा
sa ca vaiṣṇavamastraṃ ca cikṣepa caṃḍikopari |
māheśvareṇa kālī ca vinivāraṃ cakāra sā
||14||स च वैष्णवमस्त्रं च चिक्षेप चंडिकोपरि ।
माहेश्वरेण काली च विनिवारं चकार सा
evaṃ cirataraṃ yuddhamanyonyaṃ saṃbabhūva ha |
prekṣakā abhavansarve devāśca dānavā api
||15||एवं चिरतरं युद्धमन्योन्यं संबभूव ह ।
प्रेक्षका अभवन्सर्वे देवाश्च दानवा अपि
atha kuddhā mahādevī kālī kālasamā raṇe |
jagrāha mantrapūtaṃ ca śaraṃ pāśupataṃ ruṣā
||16||अथ कुद्धा महादेवी काली कालसमा रणे ।
जग्राह मन्त्रपूतं च शरं पाशुपतं रुषा
kṣepātpūrvaṃ tanniṣeddhuṃ vāgbabhūvāśarīriṇī |
na kṣipāstramidaṃ devi śaṃkhacūḍāya vai ruṣā
||17||क्षेपात्पूर्वं तन्निषेद्धुं वाग्बभूवाशरीरिणी ।
न क्षिपास्त्रमिदं देवि शंखचूडाय वै रुषा
mṛtyuḥ pāśupatānnāstyamoghādapi ca caṃḍike |
śaṃkhacūḍasya vīrasyopāyamanyaṃ vicāraya
||18||मृत्युः पाशुपतान्नास्त्यमोघादपि च चंडिके ।
शंखचूडस्य वीरस्योपायमन्यं विचारय
ityākarṇya bhadrakālī na cikṣepa tadastrakam |
śatalakṣaṃ dānavānāṃ jaghāsa līlayā kṣudhā
||19||इत्याकर्ण्य भद्रकाली न चिक्षेप तदस्त्रकम् ।
शतलक्षं दानवानां जघास लीलया क्षुधा
attuṃ jagāma vegena śaṃkhacūḍaṃ bhayaṃkarī |
divyāstreṇa ca raudreṇa vārayāmāsa dānavaḥ
||20||अत्तुं जगाम वेगेन शंखचूडं भयंकरी ।
दिव्यास्त्रेण च रौद्रेण वारयामास दानवः
atha kruddho dānavendraḥ khaḍgaṃ cikṣepa satvaram |
grīṣmasūryopamaṃ tīkṣṇadhāramatyaṃtabhīkaram
||21||अथ क्रुद्धो दानवेन्द्रः खड्गं चिक्षेप सत्वरम् ।
ग्रीष्मसूर्योपमं तीक्ष्णधारमत्यंतभीकरम्
sā kālī taṃ samālokyāyāṃtaṃ prajvalitaṃ ruṣā |
prasārya mukhamāhāraṃ cakre tasya ca paśyataḥ
||22||सा काली तं समालोक्यायांतं प्रज्वलितं रुषा ।
प्रसार्य मुखमाहारं चक्रे तस्य च पश्यतः
divyānyastrāṇi cānyāni ciccheda dānaveśvaraḥ |
prāptāni pūrvataścakre śatakhaṃḍāni tāni ca
||23||दिव्यान्यस्त्राणि चान्यानि चिच्छेद दानवेश्वरः ।
प्राप्तानि पूर्वतश्चक्रे शतखंडानि तानि च
punarattuṃ mahādevī vegatastaṃ jagāma ha |
sarvasiddheśvaraḥ śrīmānaṃtardhānaṃ cakāra saḥ
||24||पुनरत्तुं महादेवी वेगतस्तं जगाम ह ।
सर्वसिद्धेश्वरः श्रीमानंतर्धानं चकार सः
vegena muṣṭinā kālī tamadṛṣṭvā ca dānavam |
babhaṃja ca rathaṃ tasya jaghāna kila sārathim
||25||वेगेन मुष्टिना काली तमदृष्ट्वा च दानवम् ।
बभंज च रथं तस्य जघान किल सारथिम्
athāgatya drutaṃ māyī cakraṃ cikṣepa vegataḥ |
bhadrakālyai śaṃkhacūḍaḥ pralayāgniśikho pamam
||26||अथागत्य द्रुतं मायी चक्रं चिक्षेप वेगतः ।
भद्रकाल्यै शंखचूडः प्रलयाग्निशिखो पमम्
sā devī taṃ tadā cakraṃ vāmahastena līlayā |
jagrāha svamukhenaivāhāraṃ cakre ruṣā drutam
||27||सा देवी तं तदा चक्रं वामहस्तेन लीलया ।
जग्राह स्वमुखेनैवाहारं चक्रे रुषा द्रुतम्
muṣṭyā jaghāna taṃ devī mahākopena vegataḥ |
babhrāma dānavendropi kṣaṇaṃ mūrcchāmavāpa saḥ
||28||मुष्ट्या जघान तं देवी महाकोपेन वेगतः ।
बभ्राम दानवेन्द्रोपि क्षणं मूर्च्छामवाप सः
kṣaṇena cetanāṃ prāpya sa cottasthau pratāpavān |
na cakre bāhu yuddhaṃ ca mātṛbuddhyā tayā saha
||29||क्षणेन चेतनां प्राप्य स चोत्तस्थौ प्रतापवान् ।
न चक्रे बाहु युद्धं च मातृबुद्ध्या तया सह
gṛhītvā dānavaṃ devī bhrāmayitvā punaḥpunaḥ |
ūrddhvaṃ ca prāpayāmāsa mahākopena vegataḥ
||30||गृहीत्वा दानवं देवी भ्रामयित्वा पुनःपुनः ।
ऊर्द्ध्वं च प्रापयामास महाकोपेन वेगतः
utpapāta ca vegena śaṃkhacūḍaḥ pratāpavān |
nipatya ca samuttasthā praṇamya bhadrakālikām
||31||उत्पपात च वेगेन शंखचूडः प्रतापवान् ।
निपत्य च समुत्तस्था प्रणम्य भद्रकालिकाम्
ratnendrasāranirmāṇavimānaṃ sumano haram |
āruroha sa hṛṣṭātmā na bhrāntopi mahāraṇe
||32||रत्नेन्द्रसारनिर्माणविमानं सुमनो हरम् ।
आरुरोह स हृष्टात्मा न भ्रान्तोपि महारणे
dānavānāṃ hi kṣatajaṃ sā papau kālikā kṣudhā |
etasminnaṃtare tatra vāgvabhūvāśarīriṇī
||33||दानवानां हि क्षतजं सा पपौ कालिका क्षुधा ।
एतस्मिन्नंतरे तत्र वाग्वभूवाशरीरिणी
lakṣaṃ ca dānavendrāṇāmavaśiṣṭaṃ raṇe'dhunā |
uddhataṃ guñjatāṃ sārddhaṃ tatastvaṃ bhuṃkṣva ceśvari
||34||लक्षं च दानवेन्द्राणामवशिष्टं रणेऽधुना ।
उद्धतं गुञ्जतां सार्द्धं ततस्त्वं भुंक्ष्व चेश्वरि
saṃgrāme dānavendraṃ ca haṃtuṃ na kuru mānasam |
avadhyoyaṃ śaṃkhacūḍastava devīti niścayam
||35||संग्रामे दानवेन्द्रं च हंतुं न कुरु मानसम् ।
अवध्योयं शंखचूडस्तव देवीति निश्चयम्
tacchutvā vacanaṃ devī niḥsṛtaṃ vyomamaṃḍalāt |
dānavānāṃ bahūnāṃ ca māṃsaṃ ca rudhiraṃ tathā
||36||तच्छुत्वा वचनं देवी निःसृतं व्योममंडलात् ।
दानवानां बहूनां च मांसं च रुधिरं तथा
bhuktvā pītvā bhadrakālī śaṃkarāṃtikamāyayau |
uvāca raṇavṛttāṃtaṃ paurvāparyeṇa sakramam
||37||भुक्त्वा पीत्वा भद्रकाली शंकरांतिकमाययौ ।
उवाच रणवृत्तांतं पौर्वापर्येण सक्रमम्
iti śrīśivamahāpurāṇe dvi0 rudrasaṃ0paṃ0yuddhakhaṃḍe śaṃkhacūḍavadhe kālīyuddhavarṇanaṃ nāmāṣṭatriṃśo'dhyāyaḥ || 38 ||