dharmāraṇyatīrthamāhātmyaprabhāvakathanam
vyāsa uvāca
etattīrthasya māhātmyaṃ mayā proktaṃ tavāgrataḥ ||
anekapūrvajanmotthapātakaghnaṃ mahīpate
||1||एतत्तीर्थस्य माहात्म्यं मया प्रोक्तं तवाग्रतः ॥
अनेकपूर्वजन्मोत्थपातकघ्नं महीपते
sthānānāmuttamaṃ sthānaṃ paraṃ svastyayanaṃ mahat ||
skaṃdasyāgre purā proktaṃ mahārudreṇa dhīmatā
||2||स्थानानामुत्तमं स्थानं परं स्वस्त्ययनं महत् ॥
स्कंदस्याग्रे पुरा प्रोक्तं महारुद्रेण धीमता
tvaṃ pārtha tatra snātvā hi mokṣyase sarvapāta kāt ||
tacchrutvā vyāsavākyaṃ hi dharmmarājo yudhiṣṭhiraḥ
||3||त्वं पार्थ तत्र स्नात्वा हि मोक्ष्यसे सर्वपात कात् ॥
तच्छ्रुत्वा व्यासवाक्यं हि धर्म्मराजो युधिष्ठिरः
dharmātmajastadā tāta dharmāraṇyaṃ samāviśat ||
mahāpātakanāśāya sādhupālanata tparaḥ
||4||धर्मात्मजस्तदा तात धर्मारण्यं समाविशत् ॥
महापातकनाशाय साधुपालनत त्परः
vigāhya tatra tīrthāni devatāyatanāni ca ||
iṣṭāpūrtādikaṃ sarvaṃ kṛtaṃ tena yathepsitam
||5||विगाह्य तत्र तीर्थानि देवतायतनानि च ॥
इष्टापूर्तादिकं सर्वं कृतं तेन यथेप्सितम्
tataḥ pāpavinirmuktaḥ punargatvā svakaṃ puram ||
idraprasthaṃ mahāsena śaśāsa vasudhātalam
||6||ततः पापविनिर्मुक्तः पुनर्गत्वा स्वकं पुरम् ॥
इद्रप्रस्थं महासेन शशास वसुधातलम्
idaṃ hi sthānamāsādya ye śṛṇvaṃti narottamāḥ ||
teṣāṃ bhuktiśca muktiśca bhaviṣyati na saṃśayaḥ
||7||इदं हि स्थानमासाद्य ये शृण्वंति नरोत्तमाः ॥
तेषां भुक्तिश्च मुक्तिश्च भविष्यति न संशयः
bhuktvā bhogānpārthivāṃśca paraṃ nirvāṇamāpnuyuḥ ||
śrāddhakāle ca saṃprāpte ye paṭhaṃti dvijātayaḥ
||8||भुक्त्वा भोगान्पार्थिवांश्च परं निर्वाणमाप्नुयुः ॥
श्राद्धकाले च संप्राप्ते ये पठंति द्विजातयः
uddhṛtāḥ pitarastaistu yāvaccaṃdrārkkamedini ||
dvāpare ca yuge bhūtvā vyāsenoktaṃ mahātmanā
||9||उद्धृताः पितरस्तैस्तु यावच्चंद्रार्क्कमेदिनि ॥
द्वापरे च युगे भूत्वा व्यासेनोक्तं महात्मना
vārimātre dharmavāpyāṃ gayāśrāddhaphalaṃ labhet ||
atrāgatasya martyasya pāpaṃ yamapade sthitam
||10||वारिमात्रे धर्मवाप्यां गयाश्राद्धफलं लभेत् ॥
अत्रागतस्य मर्त्यस्य पापं यमपदे स्थितम्
kathitaṃ dharmaputreṇa lokānāṃ hitakāmyayā ||
vinā annairvinā darbhairvinā cāsanameva vā
||11||कथितं धर्मपुत्रेण लोकानां हितकाम्यया ॥
विना अन्नैर्विना दर्भैर्विना चासनमेव वा
toyena nāśamāyāti koṭijanmakṛtaṃ tva gham ||
sahasramuruśṛṃgīṇāṃ dhenūnāṃ kurujāṃgale ||
dattvā sūryagrahe puṇyaṃ dharmavāpyāṃ ca tarpaṇām
||12||तोयेन नाशमायाति कोटिजन्मकृतं त्व घम् ॥
सहस्रमुरुशृंगीणां धेनूनां कुरुजांगले ॥
दत्त्वा सूर्यग्रहे पुण्यं धर्मवाप्यां च तर्पणाम्
etadvaḥ kathitaṃ sarvaṃ dharmāraṇyasya ceṣṭitam ||
yacchrutvā brahmahā goghno mucyate sarvapātakaiḥ
||13||एतद्वः कथितं सर्वं धर्मारण्यस्य चेष्टितम् ॥
यच्छ्रुत्वा ब्रह्महा गोघ्नो मुच्यते सर्वपातकैः
ekaviṃśativāraistu gayāyāṃ piṃḍapātane ||
tatphalaṃ samavāpnoti sakṛdasmiñchrute sati
||14||एकविंशतिवारैस्तु गयायां पिंडपातने ॥
तत्फलं समवाप्नोति सकृदस्मिञ्छ्रुते सति
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ tṛtīye brahmakhaṇḍe pūrvabhāge dharmāraṇyatīrthamāhātmyaprabhāvakathanaṃ nāma caturviṃśo'dhyāyaḥ || 24 ||